March 03, 2015

سلسلة تفكيك الخطاب النسوي - 2 - أما آن لنا أن نخرج من خلف أسوار الحرملك؟!

كلّما احتدّ النّقاش بين الفئات التي تدعو لتطبيق الحياة الإسلامية في بلاد المسلمين والعلمانيين الذين يرفضون الشريعة الغراء، تحجّج الرّافضون للشّريعة بأنّ قبول الشريعة يُعدّ عودةً لعصر الحريم في الألفية الثالثة. وفي طرحهم لهذه المقاربة بين الشريعة وعصر الحريم يُعوّلون على مخزون ثقافي نتج عن كتابات المستشرقين والدراما والنصوص والرّوايات وله مدلول مرتبط في أذهان المثقفين ببعض اللّوحات الزّيتية التي ادّعوا أنّها تنقل تفاصيل الحرملك العثماني (مكان الحياة الخاصة للنساء).

وبالرّغم من قلّة معرفة الكثيرين بأحوال وتاريخ ما بات يعرف بالحريم إلّا أنّ مجرّد ذكر الكلمة يصرف الأذهان عما سواها وكأنّ هذه المعرفة البسيطة بعصر الحريم أصابت الناس بزهد في سواها.. وكأنّها فوبيا المعرفة تحت مسمّى محاربة عصر الحريم.


ومع ذكر الحرملك تتبادر إلى الأذهان حياة الترف والجواري والقصور وتسرح العقول في ذلك المكان المخملي الساحر المليء بالمتناقضات، عالم خلّاب ولكنّه يثير الرّهبة ويجسّد قَهْرَ النّساءِ ويُخْفِي أسرارًا ومآسيَ خلف جدرانِ قصورِه العاليةِ. ارتبط ذكرُ الحرملك بالدّولة العلية واُريدَ للحرملكِ وقصص الجواري والقصورِ ومؤامراتِ نسائه أن تَخْتَزِلَ أمجادَ الدولةِ العثمانيةِ التي ملأت السّمْعَ والبَصَرَ.

علا شأنُ الحرملكِ العثمانيِّ وتردَّدَ ذِكْرُهُ في كتاباتِ المستشرقين ورواياتِ المعاصرين بينما أجْحَفَ التاريخُ في حقِّ الحَرَمْلكِ اليونانيِّ، ولعلَّ دهشةَ منْ يقرأُ هذه الأسطرَ ويتفاجأ بذكرِ الحرملك اليوناني يُعَدُّ خيرَ دَليلٍ على جَريمةِ إسقاطِ تاريخِ الحريمِ الإغريقي وتغافل أنصارِ تحريرِ المرأةِ على ذكرِ حريمِ اليونانيين أَرْبَابِ الفكرِ والفلسفةِ.


ذَكَرَ المؤرِّخُ والكاتبُ ويل ديورانت في كتابِه "قصة الحضارة" أنَّ البيوتَ في بابلَ كانت بها أجنحةٌ خاصةٌ للنساء، وإذا خرجن يصحبُهُنَّ رُقَبَاءُ منَ الخِصْيَانِ والخَدَمِ. وكان أهلُ اليونانِ لا يسمحونَ لنسائِهمْ بالخروجِ إلاّ إذا تحجَّبْنَ وصَحِبَهُنَّ منْ يُوثَقُ بهِ، أمّا فيما عدا هذا فكانت المرأةُ تَقْبَع في مَنْزلِها ولا تَسمحُ لأحدٍ أنْ يراها حتى من النافذة. وكانت تقضي معظمَ وقتِها في جناح النّساءِ القائمِ في مؤخّرَةِ الدّارِ، ولم يكنْ يُسْمَحُ لزَائرٍ من الرّجالِ أنْ يدخلَ فيه، كما لم يكنْ يُسمحُ لها بالظّهورِ إذا كانَ مع زوجِها زائرٌ. وقد اكْتُشِفَتْ أخيراً آثارٌ لحُجُرَات خاصةٍ بالحريمِ في بيوتِ اليونانيينَ القدامى".

ذكرت مصادرُ أخرى أنَّ كلمةَ gunaikonitis وتعني باليونانيةِ مكانَ نساءٍ قدْ وردتْ في بعضِ الآثارِ اليونانيةِ في القرنين الرابعِ والخامسِ للميلادِ ولكنْ دونَ توسُّعٍ في شرحِها (وأرْجَعُوا ذلكَ لإهْمَالِ شأنِ المرأةِ عموماً وعدَمِ التّعرُّضِ لأيِّةِ مواضيعَ تَخُصّها في تلك الفترة) ورد أيضاً في الدراساتِ التي اهتمّت بالمعمارِ اليونانيِّ القديمِ أنَّ بيوتَ اليونانيين كان الرّجالُ فيها منْفصلين عن النساءِ وقد عرف ما يسمى لديهم Gunaikonities & Andronitis بمكان للرجال ومكان للنساء ولعلّ الوصفَ للمعمارِ اليونانيِّ وفصلَ الرّجالِ عن النساءِ وتخصيصَ أجنحةٍ للنساءِ لا يختلفُ كثيرًا عن الحرملك والسلملك المعروف في العهد ِالعثمانيّ ولو أنّنا لمْ نسمعْ أيَّ هجومٍ عليه أو دعواتٍ للتحرُّرِ منْهُ.

وقد لفَتَ هذاَ الأمْرُ انتباهَ بعضِ الأكاديميّاتِ النسويّاتِ مثل فاطمةَ مرنيسي التي تعرَّضَتْ لكشفِ أصْلِ واستخدامِ الحريمِ والحرملك وكشفتْ أكاذيبَ المستشرقينَ الذين روّجوا لمقولةِ أنّ العربَ والمسلمين ابتدعوا الحرملك وأشارت لأصول الفكرةِ وأنّ الحريمَ عُرِف عند اليونانِ والرومانِ قبل الإسلام بـ 700 سنة.


الحرملكُ العثمانيُّ الذي صوّره الرّحالةُ الغربيّون ورسموه في اللّوحات الزّيتية لا يُعدّ سوى صورٍ نمطيّةٍ تظهر العنصريةَ والكراهيةَ والمبالغةَ في التشويهِ التي اتّسمتْ بها فترةُ الاستعمارِ المباشرِ لبلادِ المسلمين وغيرِها من المستعمرات أو البلاد التي طمع فيها الغربُ. ولعل تصويرَ المستعمراتِ بكلِّ ما هو مشينٌ يعطي مبرِّرًا أخلاقيًّا لاحتلال البلادِ البعيدةِ التي صُوّرَتْ بالتخلّفِ والتدنّي الخلقي وأنّ المستعمرَ هو المنقذُ الهادي للرّفعةِ والتحضرِ والرقيِّ.

تماما كما قال المفكّرُ والأكاديميُّ إدوارد سعيد "جزءٌ من خطّةِ الإمبرياليين، هو أنْ يُمْلُوا على الشعوبِ تاريخَهم بعد أنْ يشوّهوها، ويعيدوا ترتيبَ أحداثِ ماضيهم.. والأخطرُ من ذلك، هو أن يُنَمُّوا فيهم الانهزاميّةَ". وذَكَرَ في مكانٍ آخرَّ "لِأَوّلِ مرّة ٍفي التاريخِ (وأعني بأول مرة هذا النطاق الواسع) يمكنُ القولُ بأنّ العالمَ الإسلاميَّ أصبح يعلمُ عن ذاتِهِ ويتعرّفُ عليهَا عبْرَ صُوَرٍ وتواريخَ ومعلوماتٍ مصنَّعَةٍ في الغَرْبِ." إدوارد سعيد

جذب المستشرقُ تعاطفَ الناس مع الأسيرات خلْف أسوارِ الحرملك في الوقت التي كانت المرأةُ في الغربِ تُصارِع من أجل نيل حقوقها وانتشرت ممارساتٌ تهين المرأةَ وتشعرها بالدّونيةِ مثل ممارسةِ بيعِ الزّوجاتِ حيث كان الرجل يبيع زوجتَه عند استحالة الحياة بينهما كبديل عن الطلاق الذي كان مكلّفا ولا يقدر عليه عامة الناس وهذه العادة الموثّقة استمرت في إنجلترا حتى مشارف القرن العشرين.

وبينما النساء تباع في سوق الماشية تارة وتصارع من أجل حقوقها تارة أخرى كانت المرأةُ المسلمةُ متفوّقةً على الغربيةِ في حقّ المشاركة السياسية والتعليم والخُلع والحضانة والمواريث وغيرها. ذكر الفيلسوف الشهير غوستاف لوبون ويعدّ مِنَ المفكرين الغربيين الذين أنصفوا الحضارةَ الإسلاميةَ قال: "تُعَدُّ مبادئ المواريث التي نصّ عليها القرآنُ بالغةَ العدلِ والإنصافِ... ويظهر من مقابلتي بينها وبين الحقوق الفرنسية والإنجليزية، أنّ الشريعةَ الإسلاميةَ مَنَحَتِ الزوجاتِ اللائي يزعمن أن المسلمين لا يعاشروهن حقوقاً في المواريث لا تجد مثلها قوانين".


لسنا هنا بصدد الدفاع عن حقبة معينة ولا لنفي سوء تطبيق للأحكام الشرعية في مرحلة من مراحل التاريخ الإسلامي ولكن نقول أنّ هذا التاريخ لم يؤخذ من مصادرَ قطعيةٍ موثوقةٍ بل إنّ الروايةَ الاستشراقيةَ للحريم العثمانية متناقضةٌ ومليئةٌ بالأكاذيب المغرضة. ومن ذلك أنّ نساء الحرملك تميّزن بالذكاء والعلم والثقافة والأدب وقد ارتبطت قيم الجمال في الجواري بالبلاغة والحكمة وحسن الخلق ولم تصوّر الحضارةُ الإسلاميّةُ المرأةَ كمجرد جسدٍ عارٍ كما فعلت الحضاراتُ المادية.

ولعلّ أبلغَ دليلٍ على ذلك هو الرّسوماتُ العاريةُ على قصور أوروبا وتصويرُها للمرأة كمتاعٍ مستباحٍ والتناقضُ بين ذلك وبين قصرِ الحريم العثماني توب كابي وخلوّه من مثل تلك الرسومات بل إنّ المكانَ يحفّه الذّكرُ ويَشِعُّ بالنقاءِ والعفةِ.. كيف لا وقد كان القصرُ مأوى لأمّهاتِ السلاطينِ وبناتهم ولم يكن كما صوّره مرضى النفوسِ مكانا للشهوات.


رسم المستشرق الشرق بناءً على مخيلته وتجسيدا للواقع الذي يعرفه في بلاده فلم يتخيل المرأةَ إلّا جسداً عاريا ونقل كراهيته وازدراءه للمرأة التي حارب حقوقها في بلاده عبر تجسيد نساء الحرملك على أنهن خاملات وضيعات فاسقات رخيصات فاقدات للأهليّة والكرامة. جمعت هذه الصورة الاستشراقية الاستعماريّة بين العنصريّة والمسوجينية (كراهية المرأة) وتجلّت هذه المسوجينية المتأصلة في الحضارات المادية التي تبرز في النفس البشرية أسوأ ما فيها عبر اللوحات الزيتية والروايات التي اتّسمت بالإباحية. وفي هذه اللوحات يظهر مرارا وتكرارا مدى العنجهية والسذاجة والجهل بالشرق وبالإسلام.

إن هذه اللوحاتِ وهذا التراثَ الاستشراقيَّ أشبهُ بالاغتصاب، لقد سلبوا المرأةَ عفتها وطهارتها وجرّدوها من العقلِ والحكمةِ والعلمِ ثم خرجوا للعالم يقولون هذا حال المرأة في الشرق وردّدوا لنساء الشرق حذار من العودة لهكذا مستنقع.. قالوا هذا وتناسوا انتشار البغاء في الغرب وأن مجالس الفحش والرذيلة والمهانة التي صوّروها في الحرملك عمّت مجتمعاتٍ بأسرها منذ عصر اليونان وإلى يومنا هذا. لا زالت المرأةُ تُصَوَّرُ كجسد عار مُدِرٍّ للربح ويُشْترَط عليها إذا ما تقدّمتْ لوظيفةٍ أن تكون حسناءَ، لقد أصبح للجواري شأنٌ آخرُ وتصنيفٌ مختلفٌ في المجتمعات التي تدّعي التحضّرَ. انتشر اليومَ عصرُ الحريم ولكن بمفهومٍ مخالفٍ يجعل جسدَ المرأةِ مشاعا وعرضَها مستباحا.. وتلك هي المفارقاتُ.


عرف إدوارد سعيد الاستشراق بأنه "تحيّزٌ مستمرٌّ وماكرٌ من دول مركز أوروبا تجاه الشعوب العربية الإسلامية". ونجد أنفسنا اليوم أمام عقول اتخذت من هذا الاستشراق أساسا فكريا تقيس عليه وتضبط به ردات أفعالها. يلهيهم الخوف من العودة لذلك العصر عن إعمال عقولهم وملاحظة بعض البديهيات كتعارض العري واللباس الفاضح الذي يصوّرونه مع أزياءِ تلكَ الفترةِ المحفوظة للآن في المتاحف أو تعارض مقولات الراحلات الغربيات اللواتي تيسّر لهنّ الدخولَ إلى الحرملك مع مزاعمِ المستشرقين الذكورِ الذين لم يُتَحْ لهم الدخولُ للحرملك كل ذلك دَفعَ ببعضِ الباحثين الغربيين منذ سبعيناتِ القرنِ الماضي إلى محاولةِ تنقيحِ هذا التاريخِ الاستشراقي الغربيِّ الكاذبِ.

لم يكن الهدفُ من التركيزِ على المرأةِ وصورةِ المرأةِ في المجتمعِ العثمانيِّ سوَى أداة أخرى في إطارٍ استعماري لمواجهةِ وتشويهِ الدولةِ العثمانيةِ وفصلِ الدينِ الإسلاميِّ عن الدولةِ "إن الخطرَ الحقيقيَّ كامنٌ في نظام الإسلام، وفي قدرتِه على التوسّعِ والإخضاعِ، وفي حيويّتِهِ. إنّه الجدارُ الوحيدُ في وجهِ الاستعمارِ الغربيِّ" لورنس براون.


لا يزال الحريمُ المكانَ المجهولَ الذي لم نعرف عن تاريخه سوى من أعدائه، ولعلّ مبلغَ هذا الجهل هو في أن يتمّ تحريفُ كلمة ِ"حريم" عن معناها لترتبط بكلّ ما هو سلبي. وكيف تكون الحريم مهانةً إذا علمنا أنّ "الحَرِيم" لغةً: ما حُرِّم فلا ينُتَهك وسُمّي المكانُ المخصّصُ في الدار للنساء بالحريم لأنّه مصونٌ محرّمٌ على غير من شرّع الله لهم دخولَه، وقد عُرِف المسلمون بحرصهم على المرأة وأنّ المسلمةَ كانت دوما عزيزةً مصونةً. لاحظ المستشرق هلمتن "إنّ أحكامَ الإسلام في شأن المرأة صريحةٌ في وفرةِ العنايةِ بوقايتها من كلّ ما يؤذيها ويُشينُ سمعتَها".


وقد خُصّصَت هذه الأماكنُ لتتيح للنساء أماكنَ راقيةً تَحفظُ للمرأةِ خصوصيّتَها، وفي الوقت نفسه تتّسمُ بالرقيّ والجمالِ. لم يكن الحرملك ذلك المكانُ المظلمُ الكئيبُ الذي يقتل المرأةَ ببطء بل كان أشبهَ بمعهدٍ عالٍ لإعدادِ الأديباتِ المربيّاتِ ومركزَ تدريبٍ لتأهيلِ العاملاتِ الفصيحات وخليةَ نحْلٍ يعمُّها الذِّكْرُ والحرصُ على نيلِ العلومِ الشرعيةِ. ولم يكن طرازُ بناءِ الحرملك بدعةً فقد تميّزت العمارةُ الإسلاميةُ بشكل عام بالانسجام مع الحضارةِ الإسلاميةِ وقيمِها ومراعاة فصلِ الرجالِ عن النساءِ في الحياةِ الخاصةِ. وهذا الفصلُ لا ينظر إليه كإجحاف في حقّ المرأة لأنّ هناك طرفيْن، وإن قلنا إنّ المرأةَ متضررةٌ فالرّجلُ أيضاً متضررٌ.

لعلّ المقالَ لا يتسع للإسهاب في أمر الفصل بين الجنسين وما يثار حوله من شبهات ولكن اللافت أن من المنتقدات لطراز العمارة الإسلامية من يعشن في شققٍ كرتونيةٍ تكدِّسُ البشرَ وتمنَع عنهم الهواءَ وتُشْعِرُ المرأةَ أنّها تعيشُ في سجنٍ. فتبقى تحلم بذلك البيت الكبير ذي البهو الفسيح والحائط العالي الذي يحفظ خصوصيتها.. تحولت البيوت الشامية إلى مقاهٍ ونوادٍ أدبية يجلسون فيها ويتأملون جمالها. إنها أزمة المثقف الذي يعاني من تناقضٍ يعيق تقدمَه وتنازُعٍ بين نظامٍ منسجمٍ مع عقيدتِه وتراثٍ تغريبي يدقُّ أجراسَ الخطَرِ بداخلِه كلّما دنا منَ التناغم بينَ الشُّعورِ والفكرِ.


الإشكاليةُ لم تعدْ في تراثِ المستشرقِ بل في جيلٍ من المضبوعين بالثقافة الغربية المتشبثين بذلك التراث الاستشراقي. يحاولون أن يفرضوا على الأمّة تاريخاً مزيّفاً ويجنّدون جيوشاً إعلاميّةً من أجل تسْويقِ الأكاذيبِ. كلما ذُكرت الشريعةُ أو الحقوقُ الشرعيّةُ للمرأةِ المسلمةِ تعالت الصيحاتُ "وصلنا لعام 2015 ولا زلتم تقولون عودُوا لعصرِ الحرملك"، والعجيبُ أنّنا وصلْنا لعام 2015 ولا زلنا نسْمعُ منْ يردِّدُ أكاذيبَ المستشرقِ وأساطيرَ عصرِ الحرملك!! لا زلنا نسمعُ من النّسويّاتِ: "لن نعودَ لعصرِ الحرملك" بل ويقمن بتوظيفِ "الحريم" لفهم العلاقة بين الرجل والمرأة في إطار ما أسموه بالثقافة الذكورية المعادية للمرأة وهم أدرى الناس بحقيقة الحريم.


إنّ ما يُروّج من أفكار عن الحريم وما تنسج من أساطير حوله لا يمكن بحال من الأحوال أن يضع فوق أعيننا عصابات تحول دون رؤية حقائق الأمور ولا أن يكمم أفواهنا لنصدع بالحق وندمغ به الباطل ولا أن يسد آذاننا عن سماع كل فكرة تدعو لتغيير مبدئي حقيقي.. لن نكون أسرى لماض صنعه غيرنا وروّجوه قاتما ظالما.

عذرا فلن أعتذر عن عصر الحريم ولست ملزمة بذلك، فسرد تاريخي كهذا الذي اهتم بعصر الحريم لا يمكن أن أبني عليه فكري فأنا المرأة المسلمة التي لا ولن تبني فكرها إلا على أدلة شرعية من الكتاب والسنة أو ما أرشدا إليه. لن أسير وراء السراب وأوهم نفسي بأشباح مرت من هنا وهناك لتلهيني عن واقع مرّ نعيشه اليوم.


إن تركيز الغرب والمضبوعين به على فترة الحريم محاولة من محاولاتهم المتعددة لصرف المرأة المسلمة عن التفكير في الحل الحقيقي والسعي للتغيير الجدي حتى تنهض نهضة تعيد لها العز والكرامة والأمان. وأما تكريم الإسلام للمرأة فإنه لا ينفصل عن نظرة الإسلام كدين رباني من لدن خبير عليم، دين للإنسان كإنسان.


يقول المولى عز وجل في محكم التنزيل: ﴿وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَىٰ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا﴾.


كتبته للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير
هدى محمد (أم يحيى)



The Archaeology of Household Activities - Edited by Penelope Allison
Gender Relations in The Classical Greek Household: The Archaeological Evidence1
هل أنتم محصنون ضد الحريم - فاطمة مرنيسي
الاستشراق - إدوارد سعيد

More from null

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون - ډينګي تبې او ملاريا

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون

ډينګي تبې او ملاريا

په سوډان کې د ډينګي تبې او ملاريا په پراخه کچه خپرېدو سره، د سخت روغتيايي بحران نښې څرګندېږي، چې د روغتيا وزارت د فعال رول نشتون او د دولت له خوا د وبا د مخنيوي توان نه شتون په ډاګه کوي چې هره ورځ ژوند اخلي. د ناروغيو په علم کې د علمي او ټکنالوژيکي پرمختګ سره سره، حقايق څرګندېږي او فساد ښکاره کېږي.

د روښانه پلان نشتون:

د زرګونو څخه د ډېرو پېښو او د ځينو رسنيو په وينا په ټوليزه توګه د مړينو ثبتولو سره سره، د روغتيا وزارت د وبا د مخنيوي لپاره کوم روښانه پلان ندی اعلان کړی. د روغتيايي ادارو ترمنځ د همغږۍ نشتون او د وبا سره د مقابلې لپاره د مخکينۍ ليد نشتون ليدل کېږي.

د طبي اکمالاتو د سلسلو ړنګېدل

حتی ساده درمل لکه "پندول" په ځینو سیمو کې نایاب شوي دي، کوم چې د اکمالاتو په سلسله کې ړنګېدل او د درملو په ویش باندې د څارنې نشتون منعکس کوي، په داسې حال کې چې یو څوک ساده درد کموونکو او ملاتړ ته اړتیا لري.

د ټولنې د پوهاوي نشتون

د مچانو څخه د مخنیوي د لارو چارو په اړه د خلکو د پوهاوي لپاره اغیزمنې رسنیزې هڅې شتون نلري، یا د ناروغۍ د نښو پیژندلو لپاره، کوم چې د انفیکشن خپریدل زیاتوي او د ټولنې د خپل ځان د ساتنې توان کمزوری کوي.

د روغتيايي زيربنا کمزورتيا

روغتونونه د طبي پرسونل او تجهیزاتو له سخت کمښت سره مخ دي، حتی د لومړني تشخیص وسایلو سره هم، کوم چې وبا ته ځواب ورو او بې ترتیبه کوي او د زرګونو خلکو ژوند له خطر سره مخ کوي.

نورو هېوادونو له وبا سره څنګه چلند وکړ؟

 برازيل:

- د عصري حشره وژونکو په کارولو سره یې د ځمکې او هوا څخه د سپرې کولو کمپاینونه پیل کړل.

- یې پشه خانې وویشلې او د ټولنې د پوهاوي کمپاینونه یې فعال کړل.

- په ناروغیو ځپلو سیمو کې یې په عاجله توګه درمل چمتو کړل.

بنګله ديش:

- یې په بې وزلو سیمو کې موقتي اضطراري مرکزونه جوړ کړل.

- یې د خبرتیا لپاره تودې کرښې او ګرځنده غبرګون ټیمونه چمتو کړل.

فرانسه:

- د وختي خبرتیا سیسټمونه یې فعال کړل.

- د مچیو د کنټرول څارنه یې زیاته کړه او د سیمه ایز پوهاوي کمپاینونه یې پیل کړل.

روغتيا د ټولو نه مهمې دندې او د دولت بشپړه مسؤليت دی

سوډان لاهم د کشف او راپور ورکولو لپاره اغیزمن میکانیزمونه نلري، کوم چې اصلي شمیرې د اعلان شوي څخه خورا لوړې کوي او بحران لا پسې پیچلی کوي. اوسنی روغتیايي بحران د روغتیا پالنې په برخه کې د دولت د فعال رول د نشتون مستقیمه پایله ده، کوم چې د انسان ژوند په خپلو لومړیتوبونو کې ځای لري، یو داسې دولت چې اسلام پلي کوي او د عمر بن الخطاب رضي الله عنه دا خبره پلي کوي چې "که چیرې په عراق کې یو خچر هم ښکته شي، نو الله به د قیامت په ورځ زما څخه د هغې په اړه پوښتنه وکړي".

وړاندیز شوي حلونه

- د روغتیايي نظام جوړول چې لومړی په انسان په ژوند کې د خدای څخه ویره ولري او اغیزمن وي، چې د برخې اخیستو یا فساد تابع نه وي.

- د وړیا روغتیايي پاملرنې چمتو کول د هر تبعه لپاره یو بنسټیز حق ګڼل کیږي. او د شخصي روغتونونو جوازونه لغوه کول او د درملنې په برخه کې د پانګونې منع کول.

- د درملنې څخه دمخه د مخنیوي رول فعالول، د پوهاوي کمپاینونو او د مچانو د کنټرول له لارې.

- د روغتیا وزارت بیا رغول ترڅو د خلکو د ژوند مسؤلیت په غاړه واخلي، نه یوازې یوه اداري اداره.

- د یو سیاسي نظام غوره کول چې د اقتصادي او سیاسي ګټو څخه پورته د انسان ژوند ته لومړیتوب ورکړي.

- د جرمي سازمانونو او د درملو له مافیا سره اړیکې پرې کول.

د مسلمانانو په تاریخ کې، روغتونونه د خلکو لپاره وړیا خدمت کولو لپاره جوړ شوي وو، په لوړه کچه اداره کیدل، او د خلکو د جیبونو څخه نه، بلکې د بیت المال څخه تمویل کیدل. روغتیايي پاملرنه د دولت د مسؤلیت یوه برخه وه، نه احسان او نه تجارت.

په سوډان کې نن ورځ د وبا خپریدل او له صحنې څخه د دولت غیاب یو خطرناک خبرداری دی چې له پامه نشي غورځول کیدی. اړتیا یوازې د پندول چمتو کول ندي، بلکې د ریښتیني پاملرنې دولت جوړول دي چې د انسان ژوند ته پام وکړي او د بحران ریښې درملنه وکړي، نه د هغې نښې، یو داسې دولت چې د انسان او د هغه د ژوند ارزښت او د هغه د پیدا کولو هدف ته پام وکړي، کوم چې د یوازیني الله عبادت دی. او اسلامي دولت یوازینی هغه دی چې د روغتیايي پاملرنې مسلو ته د روغتیايي نظام له لارې رسیدګي کولی شي، کوم چې یوازې د نبوت په طریقه د دویم عادلانه خلافت په سیوري کې پلي کیدی شي، کوم چې د خدای په فضل سره ډیر ژر جوړیږي.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ﴾

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی

حاتم العطار - د مصر ولایت

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ۱۴۴۷ هجري کال د ربیع الاول په دویمه اویشتمه نیټه چې د ۲۰۲۵ میلادي کال د سپتمبر د میاشتې له څوارلسمې نیټې سره سمون خوري، احمد بکر (هزیم) د حزب التحریر په لومړیو کې له اتیا کلنۍ څخه په زیاته عمر خپل رب ته انتقال شو. هغه د ډیرو کلونو لپاره دعوت پورته کړ او د هغه په ​​لار کې یې اوږد بند او سخته عذاب وزغمل، مګر د خدای په فضل او مرسته سره هغه نرم، کمزوری، بدل یا بدل نه شو.

هغه د سوریې د مقبور حافظ د واکمنۍ په اتیایمو کلونو کې ډیر وخت پټ تیر کړ، تر دې چې په ۱۹۹۱ کال کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو لخوا د حزب التحریر له یوې ډلې ځوانانو سره ونیول شو، ترڅو د مجرمینو علي مملوک او جمیل حسن په څارنه کې د شکنجې تر ټولو سخت ډولونه وګوري، چیرته چې هغه چا چې له ابو اسامه او د هغه له ځینو ملګرو سره د یوې دورې له تحقیق وروسته د تحقیق خونې ته ننوت، ما ولیدل چې د تحقیق د خونې په دیوالونو ځینې ټوټې غوښې او وینې خپرې وې.

په المزه کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو په فرعي څانګه کې له یو کال څخه د زیات وخت تیرولو وروسته، هغه له خپلو نورو ملګرو سره د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو او وروسته په لسو کلونو بند محکوم شو، چې اوه کاله یې په صبر او احتساب سره تیر کړل، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او خلاص شو.

له زندان څخه له خلاصون وروسته یې سمدستي دعوت ته دوام ورکړ، تر دې چې د حزب ځوانان ونیول شول، چې په سوریه کې یې په سلګونو کسان د ۱۹۹۹ کال د دولسمې میاشتې په نیمایي کې شامل وو، چیرته چې په بیروت کې په کور باندې چاپه ووهل شوه او وتښتول شو او په المزه هوایي ډګر کې د هوایي ځواکونو د استخباراتو فرعي څانګې ته ولیږدول شو، ترڅو د وحشتناکې شکنجې نوې مرحله پیل شي. د خدای په مرسته، د خپل عمر سره سره، هغه صابر، ثابت او حساب ورکوونکی و.

له نږدې یو کال وروسته هغه بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو د دولت د امنیت په محکمه کې محاکمه شي او وروسته د لسو کلونو لپاره محکوم شو، الله تعالی ورته ولیکل چې نږدې اته کاله یې تیر کړي، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او هغه خلاص شو.

ما په ۲۰۰۱ کال کې یو بشپړ کال د صیدنایا په زندان کې له هغه سره تیر کړ، بلکې زه په پنځمه (الف) کوټه کې د دریم پوړ په کیڼ اړخ کې د هغه تر څنګ وم، ما هغه ته ګران تره ویل.

موږ به یوځای خواړه خوړل او یو بل ته څنګ په څنګ بهیده او موږ به کلتور او نظریات سره شریکول. له هغه څخه مو کلتور زده کاوه او له هغه څخه مو صبر او استقامت زده کاوه.

هغه یو نرم، له خلکو سره مینه کوونکی، ځوانانو ته لیواله و، هغه په ​​هغوی کې د بریا او د خدای د وعدې د رښتیني کیدو په اړه باور پیدا کاوه.

هغه د خدای کتاب حافظ و او هغه به هره ورځ او شپه لوستله او د شپې ډیره برخه به پاڅیده، نو که سهار ته نږدې شو، هغه به ما ولړزوي چې د شپې د لمانځه او بیا د سهار د لمانځه لپاره راویښ کړم.

زه له زندان څخه راووتلم، بیا په ۲۰۰۴ کال کې بیرته هلته لاړم، او د ۲۰۰۵ کال په پیل کې بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو یو ځل بیا له هغو کسانو سره ووینو چې د ۲۰۰۱ کال په پای کې زموږ د لومړي ځل د وتلو پر مهال په زندان کې پاتې وو، او له هغوی څخه ګران تره ابو اسامه احمد بکر (هزیم) رحمه الله و.

موږ به د کوټو په وړاندې اوږد مزلونه کول ترڅو د زندان دیوالونه، د اوسپنې میله او د کورنۍ او عزیزان فراق هیر کړو، څنګه نه، په داسې حال کې چې هغه په زندان کې ډیر کلونه تیر کړي او هغه څه یې لیدلي چې لیدل یې!

د هغه سره زما نږدېوالي او اوږدې ملګرتیا سره سره، ما هیڅکله هغه نه دی لیدلی چې شکایت وکړي یا شکایت وکړي، لکه هغه چې په زندان کې نه وي، بلکې د زندان له دیوالونو بهر الوتنه کوي. د هغه قرآن سره الوتنه کوي چې هغه یې په ډیرو وختونو کې تلاوت کوي، د خدای په وعدې او د هغه د رسول ﷺ د بریا او تمکین په اړه د زیري په اړه د باور په وزرونو الوتنه کوي.

موږ په سختو او سختو شرایطو کې د لویې بریا ورځې ته سترګې په لار وو، هغه ورځ چې زموږ د رسول ﷺ زیري به رښتینې شي «بیا به د نبوت پر طريقه خلافت راځي». موږ د خلافت تر سیوري لاندې او د عقاب د بیرغ لاندې یوځای کیدو ته لیواله وو. خو الله تعالی داسې قضا وکړه چې ته له دې ځورونکي ځای څخه د تل پاتې کیدو ځای ته لاړ شه.

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې ته په جنت الفردوس کې اوسې، او موږ په الله تعالی باندې هیڅوک نه ستایو.

زموږ ګران تره ابو اسامه:

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې په تا باندې پراخه رحمت وکړي او په پراخه جنت کې دې ځای درکړي او له صدیقانو او شهیدانو سره دې یوځای کړي او د هغه ځورونې او عذاب په بدل کې دې چې تا ولیدل په جنت کې دې لوړې درجې درکړي، او موږ له هغه جل جلاله څخه غواړو چې موږ له تا سره په حوض کې زموږ د رسول ﷺ سره او د هغه د رحمت په ځای کې یوځای کړي.

زموږ تسلیت دا دی چې ته د مهربانه مهربان ته ځې او موږ یوازې هغه څه وایو چې الله تعالی خوښوي، بېشکه موږ د الله تعالی یو او بېشکه موږ هغه ته ورګرځو.

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی دی

ابو صطیف جیجو