د کتاب په اړه فکرونه: "د اسلامي نفسياتو له ځانګړتياوو څخه"
يوولسمه برخه
ټول ثنا هغه الله ته ده چې د عالمونو رب دی، درود او سلام دې وي د متقيانو په امام، د رسولانو په سردار، د عالمونو لپاره د رحمت په توګه لېږل شوي، زموږ سردار محمد او د هغه په ټولو کورنیو او اصحابو دې وي، او له دوی سره مو جوړ کړه او په خپل رحمت سره مو په ډله کې راپاڅوه، ای د رحم کوونکو ارحم الراحمین.
ګرانو اورېدونکو، د تحرير ګوند د مطبوعاتي دفتر د راډيو اورېدونکو:
السلامُ علیکم ورحمةُ اللهِ وبرکاتُه، او له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د کتاب په اړه خپلو فکرونو ته دوام ورکوو: "د اسلامي نفسياتو له ځانګړتياوو څخه". او د اسلامي شخصيت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسياتو ته په پام سره، موږ وایو او د الله څخه توفیق غواړو:
الله تعالی په خپل محکم کتاب کې فرمايي او هغه غوره ویناوال دی: {ووايه: كه تاسې له الله سره مينه لرئ، نو زما پيروي وکړئ، الله به له تاسې سره مينه وکړي او ستاسې ګناهونه به وبښي ۗ او الله بښونکی او رحم کوونکی دی}. (آل عمران 31)
ازهرى وویل: "د الله او د هغه د رسول سره د بنده مینه د دوی اطاعت او د دوی د امر پیروي ده". بیضاوی وویل: "مینه د اطاعت اراده ده". ابن عرفه وویل: "مینه، د عربو په نزد، د یو څه اراده ده چې د هغه لپاره اراده وي". زجاج وویل: "او د انسان د الله او د هغه د رسول سره مینه د دوی اطاعت دی، او هغه څه ته رضا ورکول دي چې الله سبحانه وتعالی ورته امر کړی دی، او رسول الله صلی الله علیه وسلم راوړی دی. او الله دې شاعر ته رحم وکړي چې ویلي یې دي:
تاسو د خدای نافرماني کوئ او ادعا کوئ چې له هغه سره مینه لرئ دا په قیاس کې یو شرمناک کار دی
که ستا مینه رښتینې وای ته به یې اطاعت کړی وای بېشکه مینه وال د خپل محبوب اطاعت کوي
او د بندګۍ لپاره د الله سبحانه وتعالی مینه د مغفرت، رضا او ثواب په معنی ده، بیضاوی وویل: "الله به له تاسو سره مینه وکړي: ستاسو ګناهونه به وبښي، یعنې له تاسو څخه به راضي شي". ازهرى وویل: "او د بندګانو لپاره د الله مینه د بخښنې سره په دوی باندې احسان کول دي"، الله تعالی فرمایي: {نو بېشکه الله کافران نه خوښوي}. (آل عمران 32) یعنې دوی نه بښي. سفیان بن عیینه وویل: "الله به له تاسو سره مینه وکړي" یعنې تاسو ته به نږدې شي، او مینه نږدېوالی دی، او الله کافران نه خوښوي، کافرانو ته نږدې نه کیږي". بغوي وویل: "او د مومنانو لپاره د الله مینه په دوی باندې ثنا ویل دي، او د دوی لپاره ثواب، او د دوی څخه بخښنه". زجاج وویل: "او د مخلوق لپاره د الله مینه د دوی څخه بخښنه ده، او په دوی باندې د خپل رحمت او مغفرت او په دوی باندې د ښه ثنا سره احسان کول دي".
ای مسلمانانو:
هغه څه چې دلته موږ ته مهم دي د الله او د هغه د رسول سره د بندګۍ مینه ده، دا مینه په یاد شوي معنی سره فرض ده، ځکه چې مینه د هغو میلانونو څخه یو میلان دی چې د انسان نفس جوړوي، او دا میلانونه کیدای شي فطري غریزي وي، چې هیڅ مفهوم سره تړاو نلري، لکه د مالکیت لپاره د انسان میل، د بقا لپاره مینه، د عدالت لپاره مینه، د کورنۍ او اولاد سره مینه...، او کیدای شي د مفاهیمو پورې تړلي انګېزې وي، او دا مفاهیم هغه څه دي چې د میلان ډول ټاکي، نو د هند سور پوستانو له اروپایي مهاجرینو سره مینه نه درلوده، په داسې حال کې چې انصارو له هغو کسانو سره مینه درلوده چې دوی ته مهاجر شوي وو، او د الله او د هغه د رسول سره مینه هغه ډول ده چې الله سبحانه وتعالی په یو شرعي مفهوم پورې تړلې ده چې هغه یې فرض کړی دی، او د دې په اړه د کتاب څخه دلیلونه:
د هغه تعالی قول: {او له خلکو څخه داسې کسان هم شته چې له الله پرته نور هم شریکان نیسي، له هغوی سره د الله په څېر مینه کوي، او هغه کسان چې ایمان لري، له الله سره ډېره سخته مینه لري}. (البقره 165) او معنی دا ده چې هغه کسان چې ایمان لري د الله سره ډېره مینه لري، د مشرکانو په پرتله چې له شریکانو سره یې لري.
او د هغه تعالی قول: {ووايه: كه ستاسو پلرونه او زامن او وروڼه او ښځې او خېلونه او هغه مالونه چې تاسې ګټلي دي او هغه تجارت چې تاسې د هغه د زوال څخه وېرېږئ او هغه کورونه چې تاسې ته خوښ دي، د الله او د هغه د رسول او د هغه په لار کې له جهاد څخه زیات درته ګران وي، نو انتظار وکړئ تر هغه چې الله خپل امر راولي، او الله فاسق قوم ته لارښوونه نه کوي}. (توبه 24)
ای مسلمانانو، د سنت څخه دلیلونه:
ډېر دي، له هغوی څخه یو یادوو: د انس رضی الله عنه څخه روایت دی چې: «یو سړي له نبي صلی الله علیه وسلم څخه د قیامت په اړه پوښتنه وکړه، نو هغه وویل: قیامت کله دی؟ هغه وویل: تا د هغه لپاره څه تیار کړي دي؟ هغه وویل: هیڅ شی نشته، مګر زه له الله او د هغه له رسول سره مینه لرم، نو هغه وویل: ته به د هغه چا سره یې چې تا مینه ورسره لرله. انس وویل: موږ په هیڅ شي دومره خوشحاله نشو لکه د نبي صلی الله علیه وسلم په دې قول چې: «ته به د هغه چا سره یې چې تا مینه ورسره لرله». انس وویل: زه له نبي صلی الله علیه وسلم او ابوبکر او عمر سره مینه لرم او هیله لرم چې زه به د دوی سره د خپلې مینې په وجه یم، که څه هم د دوی په څېر عمل ونه کړم».
او له هغوی څخه: د انس څخه روایت دی چې نبي صلی الله علیه وسلم وویل: «درې شیان دي چې په چا کې وي، هغه به د ایمان خوږوالی ومومي: هغه څوک چې الله او د هغه رسول ورته له هر څه څخه زیات ګران وي، او له یو چا سره مینه کوي یوازې د الله لپاره، او له دې څخه کرکه کوي چې په کفر کې راشي لکه څنګه چې له دې څخه کرکه کوي چې په اور کې وغورځول شي». او له هغوی څخه: د انس څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: «بنده تر هغه وخته ایمان نه لري چې زه ورته له خپلې کورنۍ او مال او ټولو خلکو څخه زیات ګران نه یم».
او له هغوی څخه هم: د انس رضی الله عنه څخه روایت دی چې: «کله چې د احد ورځ وه، خلک له نبي صلی الله علیه وسلم څخه وتښتېدل، او ابو طلحه د نبي صلی الله علیه وسلم په مخ کې و او په خپله ډال یې پرې ساته، او ابو طلحه یو ډېر غښتلی غشی ویشتونکی سړی و، هغه په هغه ورځ دوه یا درې کمانونه مات کړل، او یو سړی تېرېده، چې له ځانه سره یې غشي لرل، نو هغه به ویل: هغه ابو طلحه ته خپور کړئ. نو نبي صلی الله علیه وسلم وکتل چې قوم ته ګوري، نو ابو طلحه به ویل: ای د الله نبي زما مور او پلار دې قربان شي، مه ګوره چې قوم له غشو سره ووژني، زما ستونی ستا د ستوني پرځای!».
او له هغوی څخه هم: د قیس څخه روایت دی چې هغه وویل: «ما د طلحه لاس ولید چې شل شوی و او په احد کې یې د نبي صلی الله علیه وسلم ساتنه وکړه».
او د رسول الله صلی الله علیه وسلم اصحابو دې ته لېواله وو چې دا واجِب پوره کړي، هغه دا چې د الله او د هغه د رسول سره مینه، او دوی په دې شرف ګټلو کې سیالي کوله د دې لالچ سره چې د هغو کسانو څخه وي چې الله او د هغه رسول ورسره مینه لري.
نو د دوی په څېر اوسئ که د دوی په څېر نه شئ یقیناً له لویانو سره مشابهت بریا ده
ګرانو اورېدونکو: د تحرير ګوند د مطبوعاتي دفتر د راډيو اورېدونکو:
په دې برخه کې په دې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل فکرونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پریږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو او السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.
