تأملات في كتاب: "من مقومات النفسية الإسلامية" الحلقة الحادية والتسعون
تأملات في كتاب: "من مقومات النفسية الإسلامية" الحلقة الحادية والتسعون

الحمد لله رب العالمين, والصلاة والسلام على إمام المتقين, وسيد المرسلين, المبعوث رحمة للعالمين, سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين, واجعلنا معهم, واحشرنا في زمرتهم برحمتك يا أرحم الراحمين. ...

0:00 0:00
Speed:
August 29, 2021

تأملات في كتاب: "من مقومات النفسية الإسلامية" الحلقة الحادية والتسعون

تأملات في كتاب: "من مقومات النفسية الإسلامية"

الحلقة الحادية والتسعون

الحمد لله رب العالمين, والصلاة والسلام على إمام المتقين, وسيد المرسلين, المبعوث رحمة للعالمين, سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين, واجعلنا معهم, واحشرنا في زمرتهم برحمتك يا أرحم الراحمين.

أيها المسلمون:

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته, وبعد: في هذه الحلقة نواصل تأملاتنا في كتاب: "من مقومات النفسية الإسلامية". ومن أجل بناء الشخصية الإسلامية, مع العناية بالعقلية الإسلامية والنفسية الإسلامية, نقول وبالله التوفيق: خمس وعشرون: ومن الأخلاق الذميمة "عقوق الوالدين" عن عقبة بن عامر الجهني رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "ثلاثة تستجاب دعوتهم: الوالد والمسافر والمظلوم" رواه الطبراني وقال المنذري: بإسناد صحيح. وإليكم هذه القصة الواردة في كتاب: "مفاتيح الفرج لترويح القلوب, وتفريج الكروب" وهي بغض النظر عما قيل في صحتها وثبوتها, إلا أنها لا تخلو من الفائدة, وتؤكد ما ورد في الحديث النبوي الشريف من أن دعوة الوالد على ولده مستجابة. عن الحسين بن علي رضي الله عنهما قال: بينما نحن في الطواف إذ سمعنا صوتا يقول:

يا من يجيب دعـا المضطر في الظلم

                              يا كاشف الضـر والبلوى مع السقم

قد بات وفـدك حول البيت والحرم      

                                       ونحن ندعـو وعين الله  لـم تنـم           

قد نام وفـدك  حول البيت وانتبهوا      

                                       وأنت  يا حي يا قيـوم  لـن تنـم

هب لي بجودك ما أخطأت من جرم     

                               يا من أشـار إليـه الخلـق بالكرم

إن كان عفـوك  لم يسبق لمجترم      

                               فمـن يجود على العاصين  بالنعم؟      

قال الحسين بن علي رضي الله عنهما: قال أبي علي بن أبي طالب كرم الله وجهه: يا حسين أما تسمع النادب ذنبه والمعاتب ربه؟ امض فعساك تدركه وناده, قال الحسين رضي الله عنه: فأسرعت حتى أدركته, وإذا أنا برجل جميل الوجه نقي البدن نظيف الثياب طيب الريح إلا أنه شل جانبه الأيمن فقلت: أجب أمير المؤمنين علي بن أبي طالب كرم الله وجهه, فقال له: من أنت وما شأنك؟ قال: يا أمير المؤمنين, ما شأن من أخذ بالعقوبة ومنع الحقوق؟ قال: وما اسمك؟ قال: منازل بن لاحق, قال: فما قصتك؟ قال: كنت مشهورا في العرب باللهو والطرب أركض في صبوتي, ولا أفيق من غفلتي, إن تبت لم تقبل توبتي, وإن استقلت لم تقل عثرتي, أديم العصيان في رجب وشعبان, وكان لي والد شفيق رفيق, يحذرني مصارع الجهالة, وشقوة المعصية يقول: يا بني, لله سطوات ونقمات, فلا تتعرض لمن يعاقب بالليل والنهار, فكم ضج منك الأنام, والملائكة الكرام! والشهر الحرام, والليالي والأيام, وكان إذا ألح علي بالعتب, ألححت عليه بالضرب, فأبلغت إليه يوما, فقال: والله لأصومن ولا أفطر, ولأصلين ولا أنام, فصام أسبوعا, ثم ركب جملا أورق وأتى مكة يوم الحج الأكبر, فقال: لأفدن إلى بيت الله, ولأستعيذن عليك بالله, قال: فتعلق بأستار الكعبة ودعا وقال:

يا من إليه أتى الحجاج  مـن بعد       يرجون لطف عزيز واحد صمـد    

هذا منازل لا يرتد  عن عـقـقي      فخذ بحقي يا رحمن من  ولـدي       

هذي منازل  ما قد خاب قاصدها      فخذ بحقي يا حنان  من  ولـدي       

وشل منـه بجـود منـك جانبه      يا من تقدس لم يولـد ولم يلـد    

قال: فوالذي رفع السماء, وأنبع الماء, ما استتم كلامه حتى شل جانبي الأيمن, فظللت كالخشبة الملقاة بأرجاء البيت الحرام, وكان الناس يغدون ويروحون علي, ويقولون: هذا من أجاب الله فيه دعوة أبيه, ولما عاد أبوه من الحج, ورآه على تلك الحالة من العجز والضعف, رق له وتفطر قلبه من الحزن, واغرورقت عيناه بالدموع, وأحس بالندم على ما كان منه, قال له علي رضي الله عنه: فما فعل أبوك؟ قال يا أمير المؤمنين, سألته أن يدعو لي في المواضع التي دعا علي فيها بعد أن رضي عني, فحملته على ناقة, وجددنا في السير حتى وصلنا إلى واد الأراك, فنفر طائر من شجرة, فنفرت الناقة فوقع منها ومات في الطريق, فقال علي كرم الله وجهه: ألا أعلمك دعوات سمعتها من رسول الله صلى الله عليه وسلم؟ وقال: ما دعا بها مهموم إلا فرج الله همه, ولا مكروب إلا فرج الله تعالى كربته؟ فقال: بلى, فقال الحسين بن علي رضي الله عنهما: فعلمه الدعاء فدعا به وخلص من مرضه وغدا علينا صحيحا سالما, فقلت للرجل كيف عملت؟ قال: لنا هدأت العيون دعوت به مرة وثانية وثالثة, فنوديت: حسبك الله فقد دعوت الله باسمه الأعظم الذي إذا دعي به أجاب, وإذا سئل به أعطى, ثم غلبتني عيني فنمت, فرأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم في منامي, فعرضتها عليه فقال صلى الله عليه وسلم: صدق علي ابن عمي فيها اسم الله الأعظم الذي إذا دعي به أجاب, وإذا سئل به أعطى, ثم غلبتني عيني مرة ثانية, فرأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم فقلت: يا رسول الله أريد أن أسمع الدعاء منك, فقال صلى الله عليه وسلم: قل:

"اللهم إني أسألك يا عالم السر والخفية, ويا باسط اليدين بالعطية, ويا من السماء بقدرته مبنية, ويا من الأرض بعزته وقدرته مدحية, ويا من الشمس والقمر بنور جلاله مشرقة ومضية, ويا مقبلا على كل نفس مؤمنة زكية, ويا مسكن رعب الخائفين وأهل البلية, ويا من حوائج الخلق عنده مقضية, ويا من نجى يوسف من رق العبودية, ويا من ليس له بواب ينادى, ولا صاحب يغشى, ولا وزير يؤتى, ولا غيره رب يدعى, ولا يزداد على كثرة الحوائج إلا كرما وجودا, صل على محمد وآله, وأعطني سؤلي إنك على كل شيء قدير, يا حي يا قيوم يا أرحم الراحمين".

قال: فانتبهت وقد برئت! قال علي رضي الله عنه: "تمسكوا بهذا الدعاء فإنه من كنوز العرش". فالحذر الحذر أيها الأبناء من دعوة الآباء فإنها مستجابة! وبروا آباءكم تبركم أبناؤكم! وتنالوا رضا ربكم!

فإذا التزم المسلم بالأخلاق الفاضلة, باعتبارها أحكاما شرعية واجبة الاتباع طاعة لله: امتثالا لأوامره, واجتنابا لنواهيه, فإنه يسمو ويرقى في المرتقى السامي من علي إلى أعلى, ومن شاهق إلى شاهق.

والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته

محمد أحمد النادي

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.