بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح162) الجهاد فرض, والتدريب على الجندية إجباري, والجيش قسمان: احتياطي, ودائم
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح162) الجهاد فرض, والتدريب على الجندية إجباري, والجيش قسمان: احتياطي, ودائم

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
December 08, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح162) الجهاد فرض, والتدريب على الجندية إجباري, والجيش قسمان: احتياطي, ودائم

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

 (ح162) الجهاد فرض, والتدريب على الجندية إجباري, والجيش قسمان: احتياطي, ودائم

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا: "بُلُوغُ المَرَامِ مِنْ كِتَابِ نِظَامِ الِإسْلَامِ"وَمَعَ الحَلْقَةِ الثَّانِيَةِ وَالسِّتِينَ بَعدَ المِائَةِ, وَعُنوَانُهَا: "الجِهَادُ فَرْضٌ, وَالتَّدْرِيبُ عَلَى الجُندِيَّةِ إِجْبَارِيٌّ, وَالجَيشُ قِسْمَانِ: احْتِيَاطِيٌّ وَدَائِمٌ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ السَّابِعَةِ بَعْدَ الـمِائَةِ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ والـمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ:

المادة 62: الجِهَادُ فَرْضٌ عَلَى الـمُسلِمِينَ، وَالتَّدرِيبُ عَلَى الجُندِيَّةِ إِجبَارِيٌّ، فَكُلُّ رَجُلٍ مُسلِم ٍيَبلُغُ الخَامِسَةَ عَشْرَةَ مِنْ عُمُرِهِ فَرْضٌ عَلَيهِ أَنْ يَتَدَرَّبَ عَلَى الجُندِيَّةِ استِعْدَاداً لِلجِهَادِ. وَأَمَّا التَّجنِيدُ فَهُوَ فَرْضٌ عَلَى الكِفَايَةِ.

المادة 63: الجَيشُ قِسْمَانِ: قِسْمٌ احتِيَاطِيٌّ، وَهُمْ جَمِيعُ القَادِرِينَ عَلَى حَمْلِ السِّلَاحِ مِنَ المُسلِمِينَ. وَقِسْمٌ دَائِمٌ فِي الجُندِيَّةِ، تُخَصَّصُ لَهُمْ رَوَاتِبُ فِي مِيزَانِيَّةِ الدَّولَةِ كَالمُوَظَّفِينَ.

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يَا أُمَّةَ الإِيمَانْ, يَا أُمَّةَ القُرآنْ, يَا أُمَّةَ الإِسلَامْ, يَا أُمَّةَ التَّوحِيدْ, يَا مَنْ آمَنتُمْ بِاللهِ رَبّاً, وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم نَبِيّاً وَرَسُولاً, وَبِالقُرآنِ الكَرِيمِ مِنهَاجاً وَدُستُوراً, وَبِالإسلَامِ عَقِيدَةً وَنِظَاماً لِلْحَياَة,ِ أَيُّهَا المُسلِمُون فِي كُلِّ مَكَانْ, فَوقَ كُلِّ أَرضٍ, وَتَحتَ كُلِّ سَمَاءْ, يَا خَيرَ أُمَّةٍ أُخرِجَتْ لِلنَّاسِ, أَيُّهَا الـمُؤمِنُونَ الغَيُورُونَ عَلَى دِينِكُمْ وَأُمَّتِكُمْ. أعَدَّ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ هُوَ وَإِخوَانُهُ العُلَمَاءُ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ دُستُورَ الدَوْلَةِ الإِسْلامِيَّةِ, وَهَا هُوَ يُوَاصِلُ عَرْضَهُ عَلَيكُمْ حَتَّى تدرُسُوهُ وَأنتمْ تَعْمَلُونَ مَعَنَا لإِقَامَتِهَا, وَهَاتَانِ هُمَا المَادَّتَانِ الثَّانِيَةُ وَالسِّتُونَ, وَالثَّالِثَةُ وَالسِّتُونَ. وَإِلَيكُمْ بَيَانَ أَدِلَّةِ هَاتَينِ المَادَّتَينِ مِنْ كِتَابِ مَقَدِّمَةِ الدُّستُورِ:

أولاً: المادة الثانية والستون: دَلِيلُهَا الكِتَابُ وَالسُّنَّةُ، قَالَ تَعَالَى: (وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكونَ فِتنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ للهِ). (البَقَرَةُ 193) وَقَالَ تَعَالَى: (فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الكُفْرِ). (التوبة 12) وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ r: «جَاهِدُوا الْمُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ». (أَخرَجَهُ أَحْمَدُ وَالنَّسَائِيُّ, وَاللَّفْظُ لِلنَّسَائِيِّ، وَصَحَّحَهُ النَّسَائِيُّ وَالحَاكِمُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيًّ). وَعَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ النَّبِيَّ r قَالَ: «ذُرْوَةُ سَنَامِ الإِسْلاَمِ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ». (أَخرَجَهُ أَحْمَدُ). وَلَمَّا كَانَ القِتَالُ اليَومَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْ تَدرِيبٍ عَسْكَرِيٍّ حَتَّى يَتَأَتَّى القِيَامُ بِهِ عَلَى الوَجْهِ المَطلُوبِ شَرْعاً مِنْ قَهْرِ العَدُوِّ, وَفَتْحِ البُلدَانِ، كَانَ هَذَا التَّدْرِيبُ فَرْضاً كَالجِهَادِ، عَمَلاً بِالقَاعِدَةِ الشَّرعِيَّةِ: (مَا لَا يَتِمُّ الوَاجِبُ إِلَّا بِهِ فَهُوَ وَاجِبٌ)؛ لِأَنَّ طَلَبَ القِتَالِ يَشْمَلُهَا، إِذْ هُوَ عَامٌّ (وَقَاتِلُوهُمْ) فَهُوَ أَمْرٌ بِالقِتَالِ، وَأَمْرٌ بِمَا يُمَكِّنُ مِنَ القِتَالِ، وَفَوقَ ذَلِكَ فَإِنَّ اللهَ تَعَالَى يَقُولُ: (وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا استَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ). (الأنفال 60) وَالتَّدْرِيبُ وَالخِبْرَةُ العَسكَرِيَّةُ العَالِيَةُ هِيَ مِنَ الإِعدَادِ لِلقُوَّةِ؛ لِأَنَّهَا لَا بُدَّ مِنْ تَوَفُّرِهَا لِلتَّمَكُّن ِمِنَ القِتَالِ، فَهِيَ مِنَ القُـوَّة ِالَّتِي تُعَدُّ كَالعَتَادِ وَالـمُهِمَّاتِ وَنَحْوِهَا. وَأَمَّا التَّجنِيدُ، وَهُوَ جَعْلُ النَّاسِ جُـنُوداً فِي الجَيشِ تَحْتَ السِّلَاحِ بِشَكْلٍ دَائِمٍ، فَإِنَّهُ يَعنِي إِيجَادَ مُجَاهِدِينَ قَائِمِينَ فِعْلاً بِالجِهَادِ, وَبِمَا يَتَطَلَّبُهُ الجِهَادُ، وَهَذَا فَـرضٌ؛ لِأَنَّ القِيَامَ بِالجِهَادِ فَرْضٌ دَائِمٌ مُستَمِرٌّ، سَوَاءٌ أَهَاجَمَنَا العَدُوُّ أَمْ لَمْ يُهَاجمْنَا، وَمِنْ هُنَا كَانَ التَّجنِيدُ فَرضاً عَلَى الكِفَايَةِ. وَأَمَّا أَنَّ الجِهَادَ فَرْضٌ عَلَى المُسلِمِينَ وَلَيسَ فَرْضاً عَلَى غَيرِهِمْ مِنْ رَعَايَا الدَّولَةِ، فَلِأَنَّ القِتَالَ المَفرُوضَ فِي آَيَاتِ الجِهَادِ هُوَ قِتَالٌ لِجِنْسِ الكُفَّارِ، وَهَذَا لَا يَتَأَتَّى مِنَ الكَافِرِ، وَعَلَيهِ فَلَا يَكُونُ الجِهَادُ بِهَذَا الـمَعْنَى فَرضاً عَلَى غَيرِ الـمُسلِمِينَ، إِلَّا أَنَّهُ يَجُوزُ لِرَعَايَا الدَّولَةِ مِنْ غَيرِ الـمُسلِمِينَ أَنْ يُقَاتِلُوا العَدُوَّ مَعَ المُسلِمِينَ، لِأَنَّ قَزْمَانَ وَهُوَ مُشْرِكٌ خَرَجَ يُقَاتِلُ المُشْرِكِينَ مَعَ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ r يَومَ أُحُدَ، وَلَمْ يَـمْنَعُهُ رَسُولُ اللهِ r. وَأَمَّا كَونُهَ فَرْضاً عَلَى الرِّجَالِ دُونَ النِّسَاءِ فَلِمَا أَخْرَجَهُ أَحْمَدُ وَابْنُ مَاجَه مِنْ طَرِيقِ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى النِّسَاءِ مِنْ جِهَادٍ قَالَ: «نَعَمْ عَلَيْهِنَّ جِهَادٌ لاَ قِتَالَ فِيهِ: الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ». أَمَّا تَحدِيدُ العُمُرِ بِخَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً، فَلِلحَدِيثِ الَّذِي أَخْرَجَهُ البُخَارِيُّ مِنْ طَرِيقِ نَافِعٍ قَالَ: «حَدَّثَنِي ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ r عَرَضَهُ يَوْمَ أُحُدٍ وَهُوَ ابْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ سَنَةً فَلَمْ يُجِزْنِي، ثُمَّ عَرَضَنِي يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً فَأَجَازَنِي». قَالَ نَافِعٌ: "فَقَدِمْتُ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبدِ العَزِيزِ وَهُوَ خَلِيفَةٌ، فَحَدَّثْتُهُ هَذَا الحَدِيثَ، فَقَالَ: إِنَّ هَذَا لَحَدٌّ بَينَ الصَّغِيرِ وَالكَبِيرِ، وَكَتَبَ إِلَى عُمَّالِهِ أَنْ يَفرِضُوا لِـمَنْ بَلَغَ خَمْسَ عَشْرَةَ". أَيْ يُقَدِّرُوا لَهُمْ رِزْقاً فِي دِيوَان الجُندِ.

ثانياً المادة الثالثة والستون: دَلِيلُهَا هُوَ دَلِيلُ فَرْضِيَّةِ الجِهَادِ، فَإِنَّ كُلَّ مُسْلِمٍ فَرْضٌ عَلَيهِ الجِهَادُ, وَفَرْضٌ عَلَيهِ أَنْ يَتَدَرَّبَ لَهُ؛ وَلِذَلِكَ يَكُونُ جَمِيعُ الـمُسلِمِينَ جَيشاً احتِيَاطِياً لِأَنَّ الجِهَادَ فَرْضٌ عَلَيهِمْ. وَأَمَّا جَعْلُ قِسْمٍ مِنهُمْ دَائِماً فِي الجُندِيَّةِ فَإِنَّ دَلِيلَهُ هُوَ قَاعِدَةُ: (مَا لَا يَتِمُّ الوَاجِبُ إِلَّا بِهِ فَهُوَ وَاجِبٌ)؛ لِأَنَّهُ لَا يَتِمُّ، فِي هَذِهِ الأَيَّامِ وَفْقَ الوَاقِعِ القِتَالِيِّ، القِيَامُ بِفَرْضِ الجِهَادِ دَائِماً، وَبِحِمَايَةِ بَيضَةِ الإِسلَامِ وَذِمَارِ الـمُسلِمِينَ مِنَ الكُفَّارِ، إِلَّا بِوُجُودِ جَيشٍ دَائِمٍ؛ وَمِنْ هُنَا كَانَ فَرْضاً عَلَى الإِمَامِ أَنْ يُوجِدَ جَيشاً دَائِماً. وَأَمَّا أَنْ تُخَصَّصَ لِهَؤُلَاءِ الجُنُودِ رَوَاتِبُ كَالمُوَظَّفِينَ، فَهُوَ بِالنِّسْبَةِ لِغَيرِ المُسلِمِينَ مِنهُمْ أَمْرٌ ظَاهِرٌ؛ لِأَنَّ الكَافِرَ فِي الدَّولَةِ الإِسلَامِيَّةِ لَا يُطَالَبُ بِالقِتَالِ مَعَ المُسلِمِينَ ضِدَّ الكُفَّارِ، وَلَكِنْ إِنْ قَامَ بِهِ يُقبَلُ مِنهُ وَحِينَئِذٍ يَجُوزُ أَنْ يُعْطَى مَالاً، لِمَا رَوَى الزُّهْرِيُّ: «أَنَّ النَّبِيَّ r أَسْهَمَ لِقَوْمٍ مِنْ الْيَهُودِ قَاتَلُوا مَعَهُ» أَخْرَجَهُ التِّرمِذِيُّ وَهُوَ مِنْ مَرَاسِيلِ الزُّهْرِيِّ، وَاحْتَجَّ بِهِ ابنُ قُدَامَةَ فِي المُغْنِي. وَمَا رُوِيَ «أَنَّ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ خَرَجَ مَعَ النَّبِيِّ r يَوْمَ حُنَيْنٍ وَهُوَ عَلَى شِرْكِهِ، فَأَسْهَمَ لَهُ، وَأَعْطَاهُ مِنَ الغَنَائِمِ مَعَ المُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ» ذَكَرَهُ ابنُ قُدَامَةَ فِي الـمُغنِي، وَابْنُ هِشَامٍ فِي السِّيرةِ.

وَقَدْ أَخْرَجَ البُخَارِيُّ مِنْ طَرِيقِ أَبِي هُرَيرَةَ t أَنَّ رَسُولَ اللهِ r قَالَ: «يَا بِلَالُ قُمْ فَأَذِّنْ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَإِنَّ اللَّهَ لَيُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ». وَذَكَرَ ابْنُ إِسحَقَ فِي السِّيرَةِ أَنَّ قُزْمَانَ خَرَجَ مَعَ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ r يَوْمَ أُحُدٍ وَهُوَ مُشْرِكٌ، فَقَتَلَ ثَمَانِيَةً أَوْ سَبْعَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ، حَتَّى قَالَ r: «إِنَّ اللَّهَ لَيُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الفَاجِرِ»، وَقَدْ ذَكَرَهُ الشَّوكَانِيُّ فِي الدَّرَارِي المُضِيَّةِ وَنَيلِ الأَوطَارِ، وَقَالَ ثَبَتَ ذَلِكَ عِندَ أَهْلِ السِّيَرِ.

فَهَذِهِ الأَدِلَّةُ تَدُلُّ عَلَى جَوَازِ أَنْ يَكُونَ الكَافِرُ مَعَ الجَيشِ الإِسلَامِيِّ، وَأَنْ يُعطَى لَهُ مَالٌ لِوُجُودِهِ فِي الجَيشِ. وَأَيضاً فَإِنَّ تَعرِيفَ الإِجَارَةِ بِأَنَّهَا:"عَقْدٌ عَلَى المَنفَعَةِ بِعِوَضٍ", يَدُلُّ عَلَى أَنَّ الإِجَارَةَ جَائِزَةٌ عَلَى كُلِّ مَنفَعَةٍ يُمكِنُ لِلمُسْتَأْجرِ اسْتِيفَاؤُهَا مِنَ الأَجيرِ، فَيَدخُلُ فِيهَا استِئجَارُ الشَّخْصِ لِلجُندِيَّةِ، وَلِلقِتَالِ، لِأَنَّهَا مَنفَعَةٌ. فَيَكُونُ عُمُومُ دَلِيلِ الإِجَارَةِ عَلَى أَيِّ مَنْفَعَةٍ مِنَ المَنَافِعِ دَلِيلاً عَلَى جَوَازِ استِئْجَارِ الكَافِرِ لِلجُندِيَّةِ وَلِلقِتَالِ، وَلَكِنْ تَحْتَ رَايَةِ الـمُسلِمِينَ, وَلَيسَ تَحْتَ رَايَةِ الكُفْرِ، كَمَا يُبَيِّنُ ذَلِكَ وَاقِعُ الأَدِلَّةِ المَذكُورَةِ، فَالكُفَّارُ الَّذِينَ قَاتَلُوا مَعَ المُسلِمِينَ قَاتَلُوا مَعَهُمْ تَحْتَ رَايَةِ المُسلِمِينَ وَلَيسَ تَحْتَ رَايَةِ الكُفْرِ، أَيْ قَاتَلُوا وَهُمْ جُنُودٌ فِي جَيشِ المُسلِمِينَ؛ وَعَلَيهِ فَإِنَّهُ يَجُوزُ لِأَهْلِ الذِّمَّةِ أَنْ يُقَاتِلُوا فِي جَيشِ المُسلِمِينَ بِأُجْرَةٍ، وَذَلِكَ إِذَا رَأَى الخَلِيفَةُ أَنَّ قِتَالَهُمْ وَهُمْ جُنُودٌ فِي جَيشِ الـمُسلِمِينَ فِيهِ نَفْعٌ لِلمُسلِمِينَ, وَلَيسَ فِيهِ ضَرَرٌ، وَعِندَئِذٍ يَجُوزُ أَنْ يُقبَلُوا فِي جَيشِ المُسلِمِينَ وَيُعطَى لَهُمْ أَجْرٌ، أَيْ يُبَاحُ لَهُمْ ذَلِكَ. وَلَكِنْ إِذَا كَانَ فِي دُخُولِهِمُ الجَيشَ الإِسلَامِيَّ ضَرَرٌ، فَإِنَّ هَذَا الفَردَ مِنْ أَفرَادِ المُبَاحِ يُمنَعُ لِلضَّرَرِ وَفْقَ قَاعِدَةِ الضَّرَرِ بِشِقَّيهَا المَذكُورَينِ فِي الأُصَولِ.

Boloogh09 12 2024

هَذَا بِالنِّسْبَةِ لِغَيرِ المُسلِمِ، وَأَمَّا بِالنِّسْبَةِ لِلمُسلِمِ؛ فَلِأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ الجِهَادُ عِبَادَةً، فَإِنَّهُ يَجُوزُ استِئْجَارُ المُسلِمِ لِلجُنْدِيَّةِ وَالقِتَالِ؛ لِدَلِيلِ الإِجَارَةِ العَامِّ، وَلِأَنَّ الإِجَارَةَ عَلَى القِيَامِ بِالعِبَادَةِ إِنْ كَانَتْ مِمَّا يَتَعَدَّى نَفْعُهُ فَاعِلَهُ فَهِيَ جَائِزَةٌ، لِقَولِهِ r: «إِنَّ أَحَقَّ مَا أَخَذْتُمْ عَلَيْهِ أَجْراً كِتَابُ اللَّهِ», (أَخْرَجَهُ البُخَارِيًّ مِنْ طَرِيقِ ابْنِ عَبَّاسٍ) وَتَعلِيمُ كِتَابِ اللهِ عِبَادَةٌ، فَكَمَا يَجُوزُ استِئْجَارُ المُسلِمِ لِتَعْلِيمِ القُرآنِ، وَلِلإِمَامَةِ، وَالأَذَانِ، وَهِيَ عِبَادَاتٌ، كَذَلِكَ يَجُوزُ استِئْجَارُهُ لِلجهَادِ، وَلِلجُندِيَّةِ.

عَلَى أَنَّ جَوَازَ استِئجَارِ الـمُسلِمِينَ لِلجِهَادِ، حَتَّى لِـمَنْ يَتَعَيَّنُ عَلَيهِ، قَدْ وَرَدَ دَلِيلُهُ فِي الحَدِيثِ صَرَاحَةً، فَقَدْ رَوَى أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ عَبدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ النَّبِيَّ r قَالَ: «لِلْغَازِي أَجْرُهُ وَلِلْجَاعِلِ أَجْرُهُ وَأَجْرُ الْغَازِي» وَالغَازِي هُوَ الَّذِي يَغْزُو بِنَفْسِهِ، وَالجَاعِلُ هُوَ الَّذِي يَغزُو عَنهُ غيرُهُ بِأَجْرٍ، قَالَ فِي القَامُوسِ الـمُحِيطِ: "والجِعَالَةُ مُثَلَّثَةٌ، مَا جَعَلَهُ لَهُ عَلَى عَمَلِهِ، وَتَجَاعَلُوا الشَّيءَ جَعَلُوهُ بَينَهُمْ، وَمَا تَجعَلُ لِلغَازِي إِذَا غَزَا عَنكَ بِجُعْلٍ". فَالحَدِيثُ يُبَيِّنُ جَوَازَ أَنْ يَدْفَعَ الرَّجُلُ (أُجْرَةً) لِآخَرَ لِيَغْزُوَ عَنهُ، أَيْ أَنْ يُسْتَأْجَرَ الرَّجُلُ لِلغَزْوِ. وَرَوَى البَيهَقِيُّ عَنْ جُبَيرِ بْنِ نُفَيرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ r: «مَثَلُ الَّذِينَ يَغْزُونَ مِنْ أُمَّتِي، وَيَأْخُذُونَ الجُعَلَ، وَيَتَقَوَّوْنَ عَلَى عَدُوِّهِمْ، مَثَلُ أُمِّ مُوسَى، تُرْضِعُ وَلَدَهَا، وَتَأْخُذُ أَجْرَهَا» وَكَذَلِكَ أَخْرَجَهُ سَعِيدُ بْنُ مَنصُورٍ، وَالأَجْرُ هُنَا مَعْنَاهُ الأُجْرَةُ. وَمِنْ هُنَا يُجعَلُ لِلجُنُودِ رَوَاتِبُ كَالـمُوَظَّفِينَ.

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden" - On Beşinci Bölüm

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden"

Hazırlayan: Muhammed Ahmed en-Nadi

On Beşinci Bölüm

Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a, salât ve selâm muttakilerin önderi, peygamberlerin efendisi, âlemlere rahmet olarak gönderilen Efendimiz Muhammed'e, âline ve ashabının tamamına olsun. Ey merhametlilerin en merhametlisi, bizi de onlarla birlikte kıl, bizi de onların zümresinde haşret.

Değerli dinleyicilerimiz, Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu. Bu bölümde, "İslami Psikolojinin Temellerinden" kitabına yönelik düşüncelerimize devam ediyoruz. İslami kişiliğin inşası, İslami zihniyete ve İslami psikolojiye özen gösterilmesi adına, Allah'ın yardımıyla deriz ki:

Ey Müslümanlar:

Geçen bölümde demiştik ki: Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir, aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Bu bölümde ek olarak diyoruz ki: Kardeşine hediye vermesi menduptur, Ebu Hureyre'nin Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde, Ebu Ya'la'nın Müsned'inde, Nesai'nin el-Küna'sında ve İbn Abdülber'in et-Temhid'inde rivayet ettiği hadise göre. Iraki: Senedi iyidir demiştir. İbn Hacer Telhisü'l-Habir'de: Senedi hasendir demiştir. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Hediyeleşin ki birbirinizi sevin."

Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur. Buhari'nin Aişe'den rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: "Resulullah (s.a.v.) hediyeyi kabul eder ve ona karşılık verirdi."

İbn Ömer'in Ahmed, Ebu Davud ve Nesai'de rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Allah'a sığınandan sığınmayı esirgemeyin, Allah adına isteyene verin, Allah adına yardım dileyene yardım edin, size bir iyilik yapana karşılık verin. Eğer bir şey bulamazsanız, ona dua edin, ta ki ona karşılık verdiğinizi anlayıncaya kadar."

Bu kardeşler arasındadır ve halkın yöneticilere hediyeleriyle alakası yoktur, çünkü o rüşvet gibidir, haramdır. Karşılık vermekten biri de: Allah sana hayır versin demektir.

Tirmizi, Üsame b. Zeyd'den (r.a.) rivayet etti, hasen sahih dedi. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir iyilik yapılır da o da iyilik yapana: "Allah sana hayır versin" derse, o zaman övgüde bulunmuş olur." Övgü şükürdür, yani karşılıktır, özellikle de bundan başka bir şey bulamayanlar için. İbn Hibban'ın Sahih'inde Cabir b. Abdullah'tan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Peygamber (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim bir iyilik görür de karşılığında övgüden başka bir şey bulamazsa, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de batılla süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Tirmizi'de hasen bir senetle Cabir b. Abdullah'tan rivayet edildiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir şey verilirse, karşılığını versin. Eğer bulamazsa, o zaman onu övsün. Kim onu överse, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de kendisine verilmemiş bir şeyle süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Atıyye'yi inkâr etmek, onu örtmek ve gizlemek demektir.

Sahih bir senetle Ebu Davud ve Nesai, Enes'ten rivayet ettiler: "Muhacirler, ey Allah'ın Resulü, Ensar bütün ecri aldı, biz hiçbir kavmi onlardan daha çok verende, daha az bir şeyde daha iyi teselli edende görmedik ve gerçekten de ihtiyaçlarımızı karşıladılar, dediler. Resulullah (s.a.v.): Onları bununla övmüyor ve onlar için dua etmiyor musunuz? buyurdu. Onlar: Evet, dediler. Resulullah (s.a.v.): İşte o, ona denktir buyurdu."

Müslüman, az olana çok olana şükrettiği gibi şükretmeli ve kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Abdullah b. Ahmed, Zevaid'inde hasen bir senetle Numan b. Beşir'den rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Az olana şükretmeyen çok olana da şükretmez, insanlara şükretmeyen Allah'a da şükretmez. Allah'ın nimetinden bahsetmek şükürdür, onu terk etmek küfürdür. Cemaat rahmettir, ayrılık azaptır."

Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Buhari'nin Ebu Musa'dan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: "Peygamber (s.a.v.) oturuyordu, o sırada bir adam geldi ve bir şey istedi veya bir ihtiyacını dile getirdi, yüzünü bize döndürdü ve şöyle buyurdu: Şefaat edin ki ecirlendirilesiniz ve Allah, peygamberinin diliyle dilediğini hükmetsin."

Müslim'in İbn Ömer'den, onun da Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim bir Müslüman kardeşine bir iyilik veya zorluğu kolaylaştırmak için bir sultana ulaşmasına vesile olursa, ayakların kaydığı günde sıratı geçmeye yardım edilir."

Müslümanın, kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Tirmizi'nin rivayet ettiğine göre, bu hadis hasendir, Ebu Derda'dan, Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşinin onurunu savunursa, Allah da kıyamet gününde onun yüzünden ateşi uzaklaştırır." Ebu Derda'nın bu hadisini Ahmed rivayet etmiştir ve senedinin hasen olduğunu söylemiştir, aynı şekilde Heysemi de böyle söylemiştir.

İshak b. Rahuye'nin Esma bint Yezid'den rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim kardeşinin onurunu gıyabında savunursa, Allah'ın onu ateşten azat etmesi haktır."

Kudai, Müsnedü'ş-Şihab'da Enes'ten rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşine gıyabında yardım ederse, Allah da ona dünyada ve ahirette yardım eder." Kudai bunu İmran b. Husayn'dan şu ekleme ile rivayet etmiştir: "Ve o, ona yardım etmeye muktedirdir." Ebu Davud ve Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde rivayet ettiğine göre, Zeyn Iraki: Senedi hasendir demiştir, Ebu Hureyre'den, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Mümin müminin aynasıdır, mümin müminin kardeşidir, nerede karşılaşırsa karşılaşsın, onun kayıplarını önler ve onu arkasından korur."

Ey Müslümanlar:

Bu bölümde ve bir önceki bölümde geçen şerefli nebevi hadislerden öğrendiniz ki, kim Allah için bir kardeşini severse, onu sevdiğini ona haber vermesi ve bildirmesi sünnettir. Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir. Aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Müslümanın, kardeşine hediye vermesi menduptur. Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur.

Müslüman, kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Öyleyse, Rabbimizin sevdiği ve razı olduğu gibi olmak için bu şer'i hükümlere ve diğer İslam hükümlerine bağlı kalalım ki, Rabbimiz bizde olanı değiştirsin, hallerimizi düzeltsin ve dünya ve ahiretin hayırlarına nail olalım?!

Değerli dinleyicilerim: Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Bu bölümde bu kadarıyla yetiniyoruz, gelecek bölümlerde düşüncelerimize devam edeceğiz inşallah Teâlâ, o zamana kadar ve sizinle buluşana kadar sizi Allah'ın himayesine, korumasına ve güvenliğine bırakıyoruz. Bizi dinlediğiniz için teşekkür ederiz. Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu.

Ey Müslümanlar Biliniz! - Bölüm 15

Ey Müslümanlar Biliniz!

Bölüm 15

Hilafet devletinin yardımcı organlarından biri de, halifenin kendisiyle birlikte atadığı, hilafetin yükünü taşımada ve sorumluluklarını yerine getirmede ona yardımcı olan vezirlerdir. Hilafetin yüklerinin çokluğu, özellikle de hilafet devleti büyüyüp genişledikçe, halife bu yükü tek başına taşıyamaz hale gelir ve sorumluluklarını yerine getirmede kendisine yardımcı olacak birine ihtiyaç duyar. Ancak, İslam'daki vezir anlamı ile, günümüzdeki demokratik, kapitalist, laik veya diğer sistemlerdeki vezir anlamı karışmaması için, "vezir" kelimesini sınırlamadan kullanmak doğru değildir.