بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح3) معنى النهضة
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح3) معنى النهضة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا أحْكَامَهُ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
July 02, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح3) معنى النهضة

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح3)

معنى النهضة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا أحْكَامَهُ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ.  

Bologh03 04 2024 1

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الثَّالِثَةِ, وَعُنوَانُهَا: "مَعْنَى النَّهْضَةِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ الرَّابِعَةِ مِنْ كِتَابِ "نظَامُ الإِسلامِ" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "يَنهَضُ الإِنسَانُ بِمَا عِندَهُ مِنْ فِكرٍ عَنِ الحَيَاةِ وَالكَونِ وَالإِنسَانِ، وَعَن عَلاقَتِهَا جَمِيعِهَا بِمَا قَبْلَ الحَيَاةِ الدُّنيَا وَمَا بَعدَهَا. فَكَانَ لا بُدَّ مِنْ تَغيِيرِ فِكْرِ الإِنسَانِ الحَاضِرِ تَغْيِيراً أسَاسِياً شَامِلاً، وَإِيجَادِ فِكْرٍ آخَرَ لَهُ حَتَّى يَنهَضَ، لأَنَّ الفِكْرَ هُوَ الَّذِي يُوجِدُ المَفَاهِيمَ عَنِ الأشيَاءِ، وَيُرَكِّزُ هَذِهِ المَفَاهِيمَ. وَالإِنسَانُ يُكَيِّفُ سُلُوكَهُ ِفي الحَيَاةِ بِحَسَبِ مَفَاهِيمِهِ عَنْهَا، فَمَفَاهِيمُ الإِنسَانِ عَنْ شْخْصٍ يُحِبُّهُ تُكيِّفُ سُلُوكَهُ نَحْوَهُ، عَلَى النَّقِيضِ مِنْ سُلُوكِهِ مَعَ شَخْصٍ يُبغِضُهُ وَعِندَهُ مَفَاهِيمُ البُغْضِ عَنْهُ، وَعَلَى خِلافِ سُلُوكِهِ مَعَ شَخْصٍ لا يَعْرِفُهُ وَلا يُوجَدُ لَدَيْهِ أيُّ مَفهُومٍ عَنْهُ، فَالسُّلُوكُ الإِنسَانيُّ مَربُوطٌ بِمَفَاهِيمِ الإِنسَانِ، وَعِنْدَ إِرَادَتِنَا أَنْ نُغَيِّرَ سُلُوكَ الإِنسَانِ المُنخَفِضِ وَنَجْعَلَهُ سُلُوكاً رَاقِياً لا بُدَّ مِنْ أَنْ نُغَيِّرَ مَفهُومَهُ أَوَّلاً: (إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ)".

ونَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: المَعنَى اللُّغَوِيُّ لِكَلِمَةِ "نَهضَة" أنَّهَا اسمٌ, وَجَمْعُهُ: نَهَضَاتٌ (بِفَتْحِ الهَاءِ) وَنَهْضَاتٌ (بِتَسكِينِها). وَالنَّهْضَةُ اسْمُ مَرَّةٍ مِنَ الفِعْلِ "نَهَضَ". وَالنَّهْضَة: الطَّاقةُ والقُوَّةُ. وَالنَّهْضَةُ: الوَثْبةُ فِي سَبِيلِ التَّقَدُّمِ الاجتِمَاعِيِّ أَو غَيرِهِ. نَقُولُ: فُلانٌ كَثِيرُ النَهَضَاتِ: أي كَثِيرُ الحَرَكَةِ.

وَنَقُولُ: كَانَ مْنْ فُلانٍ نَهضَةٌ إِلَى الخَيرِ: أيْ حَرَكَةٌ وَهِمَّةٌ. وَبَاعِثُ النَّهْضَةِ: هُوَ أوَّلُ الدُّعَاةِ إِلَيهَا، وَعَصْرُ النَّهضَةِ: أي عَصْرُ التَّجدِيدِ. وَالنَّهْضَةُ: هِيَ الاِنْبِعَاثُ، وَالاِرْتِفَاعُ، وَالتَّجَدُّدُ، وَالتَّقَدُّمُ بَعْدَ التَّأَخُّرِ وَالاِنْحِطَاطِ. وَنَهَضَ فَلانٌ مِنْ نَومِهِ أو مِنْ فِرَاشِهِ: أيْ قَامَ.  

Bologh03 04 2024 2

أمَّا النَّهضَةُ اصطِلاحاً؛ فَهِيَ الارتِقاء الفِكْرِيَّ بِالسُّلُوكِ الإِنسَانِي, وَالارتِفَاعَ بِهِ عَنْ مُستَوَى الحَيوَانِ في غَرَائِزِهِ البَهِيمِيَّةِ, فَهَمُّ كُلِّ الحَيوَانَاتِ كَالكِلابِ وَالْحَمِيرِ أكْلَةٌ تَأكُلُهَا, وَشَرْبَةُ مَاءٍ تَشرَبُهَا, وَشَهْوَةٌ غَرَائِزِيَّةٌ تَشتَهِيهَا ثُمَّ تُشبِعُهَا, وَمَأوىً آمِنٌ تَأوِي إِلَيهِ, فَهِيَ تَأكُلُ وَتَشْرَبُ وَتَنَامُ وَتَتَكَاثَرُ, فَإِذَا تَحَقَّقَ لَهَا كُلُّ ذَلِكَ فَعَلَى الدُّنيَا العَفَاءُ!!

أمَّا الإِنسَانُ فَقَد شَرَّفَهُ اللهُ تَعَالَى, وَمَيَّزَهُ عَنْ سَائِرِ مَخلُوقَاتِهِ بِالعَقْلِ, وَالبَيَانِ, وَالعِلْمِ, وَالعِبَادَةِ: فَوَهَبَهُ عَقلاً مُفَكِّراً, قَالَ تَعَالَى: (أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُ‌وا فِي أَنفُسِهِم مَّا خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْ‌ضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّى). (الروم 8) وَأعطَاهُ القُدرَةَ عَلَى بَيَانِ مَا يُفَكِّرُ بِهِ, قَالَ تَعَالَى: (الرَّ‌حْمَـٰنُ.عَلَّمَ الْقُرْ‌آنَ.خَلَقَ الْإِنسَانَ.عَلَّمَهُ الْبَيَانَ). (الرحمن 1-4) وَعَلَّمَهُ مَا لَمْ يَعْلَمُ, قَالَ تَعَالَى: (عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ). (العلق 5) وَشَرَّفَهُ بِأنْ خَلَقَهُ لِعِبَادَتِهِ, قَالَ تَعَالَى: (وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ). (الذاريات 56) وَلَكِنَّ السُّؤَالَ الَّذِي يَحتَاجُ إِلَى بَيَانٍ هُوَ بِمَ يَنهَضُ الإِنسَانَ؟ لَقَد تَعَدَّدَتِ وَتَشعَّبَتِ الآرَاءُ فِي بَيَانِ طَرِيقِ النَّهضَةِ, فَذَكَرُوا أُمُوراً لَمْ يَصِلُوا فِيهَا إِلَى الطَّرِيقِ المُوصِلَةِ إِلَى النَّهضَةِ الحَقِيقِيَّةِ الصَّحِيحَةِ. فَمِنْ قَائِلٍ: يَنهَضُ الإِنسَانُ بِالأخْلاقِ, وَقَد ذَكَرَ ذَلِكَ بِشِعْرِهِ أمِيرُ الشُّعَرَاءِ أحْمَد شَوقِي حَيثُ قَالَ:

صَلاحُ أمْرِكَ  لِلأخْـلاقِ مَرجِعُهُ                 فَقَوِّمِ النَّفْسَ  بِالأخْـلاقِ تَستَقِمِ

وَالنَّفْسُ مِنْ خَيرِهَا فِي خَيرِ عَافِيَةٍ                 وَالنَّفْسُ مِنْ شَرِّهَا فِي مَرتَعٍ وَخِمِ

هَذَا مَا قَالَهُ شَوقِي عَلَى صَعِيدِ صَلاحِ الأفرَادِ, أمَّا عَلَى صَعِيدِ صَلاحِ الأُمَمِ فَقَالَ:

إنَّمَا الأُمَمُ الأخْـلاقُ مَا بَقِيَتْ                    فَإِنْ همُو ذَهَبَتْ أخْلاقُهُمْ ذَهَبُوا

وَإِذَا أُصِيبَ القَومُ فِي أخْلاقِهِمْ                     فَأقِـم عَلَيهِمْ مَأتَماً وَعَويِـلا

وَقَد أخَذَ بَعضُ قَادَةِ الحَرَكَاتِ الإِسلامِيَّةِ بِقَولِ أحْمَد شَوقِي هَذَا, فَأسَّسُوا جَمْعِيَّاتٍ خَيرِيَّةً مُهِمَّتُهَا النُّهُوضُ بِالأمَّةِ عَنْ طَرِيقِ الدَّعوَةُ إِلَى التَّمَسُّكِ بِالأخْلاقِ الفَاضِلَةِ, وَقَد أيَّدُوا مَا قَامُوا بِهِ بِبَعضِ نُصُوصِ القُرآنِ مِنْ مِثلِ قَولِهِ تَعَالَى: (وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ). (القمر 4) وَبِبَعضِ نُصُوصِ السُّنةِ النَّبوِيَّةِ مِنْ مِثلِ قَولِهِ r: «إِنَّمَا بُعِثْتُ لأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الأخْلاقِ». وَهُنَاكَ مِنْ قَادَةِ الحَرَكَاتِ مَنْ رَأى أنَّ النَّهضَةَ إِنَّمَا تَتِمُّ بِالرُّجُوعِ إِلَى الإِسلامِ, وَدِرَاسَةِ عِلْم الحَدِيثِ لِتَميِيزِ الصَّحِيحِ مِنَ الضَّعِيفِ, وَرَفَعُوا شِعَارَاتٍ عَامَّةٍ مُبهمَةٍ غَيرِ وَاضِحَةٍ, وَغَيرِ مُحَدَّدَةٍ مِنْ مِثْلِ: "الإِسلامُ هُوَ الحَلُّ" وَمِنهُمْ مَنْ دَعَا إِلَى حَمْلِ الدَّعوَةِ إِلَى الإِسلامِ بِشَكْلٍ مَفتُوحٍ يَقُولُونَ: "إِنَّ نَجَاحَنَا وَفَلاحَنَا بِاتِّبَاعِ أوَامِرِ اللهِ وَعَلَى طَرِيقِ رَسُولِ اللهِ, وَإِذَا سَألتَهُ عَنْ أوَامِرِ اللهِ فَإِنَّهُ يَنتَقِي مِنْهَا الأوَامِرَ المُتَعَلِّقَةَ بِالأحوَالِ الشَّخصِيَّةِ التي تَهُمُّ الفَردَ, وَإِذَا سَألتَهُ عَنْ طَرِيقِ رَسُولِ اللهِ أجَابَكَ بِكَلامٍ عَامٍّ غَيرِ مُحَدَّدٍ, يَقُولُ لَكَ: إِنَّنَا نَدعُوكَ لِسَمَاعِ كَلامِ الدِّينِ وَالإِيمَانِ. وَمِنْ قَائِلٍ: يَنهَضُ الإِنسَانَ بِسُلُوكِهِ سَبِيلَ الفُنُونِ, وَصَاحِبُ هَذَا الرَّأيِ هُوَ الشَّاعِرُ مَعرُوفٌ الرُّصَافِيُّ فَهُوَ يَقُولُ:

إِنْ رُمْتَ عَيشاً نَاعِماً وَرَقِيقَا                  فَاسلُكْ إِلَيهِ مِنَ الفُنُونِ طَريقَـا

وَاجْعَلْ حَيَاتَـكَ غَضَّةً بِالشَّعْرِ                  وَالتَّمثِيلِ وَالتَّصوِيـرِ  وَالمُوسِيقَا

تِلْكَ الفُنُونُ المُشتَهَـاةُ هِيَ الَّتِي                  غُصْنُ الحَيَاةِ بِهَا يَكُونُ وَرِيقَـا

وَهِيَ الَّتِي تَجلُو النُّفُوسَ فَتمتَلِي                  مِنهَا الوُجُوهُ تَلألُـؤاً وَبَرِيقَـا

وَمِنهُمْ مَنْ قَالَ: "إِنَّ الشُّعُوبَ لا تَرقَى إِلاَّ بِالرِّيَاضَةِ" وَصَاحِبُ هَذَا الرَّأيِ هُوَ الشَّاعِرُ عَلِي الجُندِيّ حَيثُ قَالَ مُتَحَدِّثاً عَنِ الرِّيَاضَةِ:

هَيهَاتَ أنْ تَرقَى  الشُّعُوبُ بِدُونِهَا               وَهِيَ السَّبِيـلُ  إِلَى  عُلُـوِّ الشَّانِ

فَحَيَاتُنَـا بَحْـرٌ خِضَـمٌّ زَاخِـرٌ               خَاضَ القَـوِيُّ  غِمَـارَهُ بِأمَـانِ

إِنْ صَحَّتِ الأجْسَامُ أطْلَعَتِ النُّهَى                ثَمَـرَ المَعَارِفِ  يَانعـاً لِلجَـانِي

مَا العَقلُ إِلاَّ فِي السَّلِيمِ فَمَنْ يَكُنْ                ذَا عِلَّـةٍ لَـم يَحْـظَ بِالعِرفَـانِ

وَمِنهُمْ مَنْ يَرَى أنَّ النُّهُوضَ يَتَحَقَّقُ بِالقُوَّةِ والثَّورَةِ المُسَلَّحَةِ, فَقَامُوا بِإنشَاءِ وَتَأسِيسِ المُنَظَّمَاتِ الفِدَائِيَّةِ وَالجَمَاعَاتِ المُسَلَّحَةِ وَصَاحِبُ هَذَا الرَّأيِ الشَّاعِرُ العِرَاقِي مُحَمَّد مَهدِي الجَوَاهِرِي الَّذِي قَالَ:    

بِالمَدفَـعِ استَشهِـدِي إِنْ كُنتِ نَاطِقَـةً     أو رُمْتِ أنْ تُسمِعِي مَنْ يَشتَكِي الصَّمَمَا

سَلِي الحَوَادِثَ وَالتَّارِيـخَ  هَـلْ عَرَفَـا     حَقـّاً وَرأيـاً بِغَـيرِ القُـوَّةِ احتُرِمَـا

لا تَطلُبِي مِـنْ يَـد الجَبَّـار مَرْحَمَـةً      ضَعِـي عَلَى هَامَـةٍ جَبَّـارَةٍ قَدَمَــا

وَمِنهُمْ مَنْ يَرَى أنَّ النُّهُوضَ يَتَحَقَّقُ بِإِقَامَةِ رَوَابِطَ تَربِطُ بَينَ الإِنسَانِ وَالإِنسَانِ, فَقَامُوا بِتَأسِيسِ الأحزَابِ الوَطَنِيَّةِ وَالقَومِيَّةِ. وَهَكَذَا تَعَدَّدَتْ وَتَشعَّبَتِ الآرَاءُ فِي بَيَانِ طَرِيقِ النَّهضَةِ, فَمِنْ قَائِلٍ: "يَنهَضُ الإِنسَانُ بِالأخْلاقِ", وَمِنْ قَائِلٍ: "يَنهَضُ الإِنسَانَ بِسُلُوكِهِ سَبِيلَ الفُنُونِ", وَمِنهُمْ مَنْ قَالَ: "إِنَّ الشُّعُوبَ لا تَرقَى إِلّا بِالرِّيَاضَةِ", وَلَكِنَّهُمْ جَمِيعاً ذَكَرُوا أمُوراً فَرعِيَّةً لا عَلاقَةَ لَهَا بِالنَّهضَةِ, ولَمْ يُرْجِعُوا المَسألَةَ إِلَى أصلِهَا أو أسَاسِهَا لِيَصِلُوا إِلَى الطَّرِيقِ المُوصِلَةِ إِلَى النَّهضَةِ الحَقِيقِيَّةِ الصَّحِيحَةِ, الَّتِي تَوَصَّلَ إِلَيهَا الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ مِنْ خِلالِ العُلُومِ الشَّرعِيَّةِ الَّتِي تَلَقَّاهَا فِي الأزْهَرِ الشَّرِيفِ, وَمِنْ خِلالِ دِرَاسَاتِهِ العَمِيقَةِ المُستَفِيضَةِ وَالمُستَنِيرَةِ, ألا وَهِيَ الفِكْرُ الأسَاسِيُّ الشَّامِلُ الَّذِي يُبنَى عَلَيهِ كُلُّ فِكْرٍ, وَيَنبَثِقُ عَنهُ نِظَامٌ يُعَالِجُ جَمِيعَ مَشَاكِلِ الإِنسَانِ, أيِ الفِكْرُ المَبدَئِيُّ المُستَنِدُ إِلَى عَقِيدَةٍ. حَيثُ قَالَ فِي مُستَهَلِّ كِتَابِهِ: "نِظَامُ الإِسلامِ":"يَنهَضُ الإِنسَانُ بِمَا عِندَهُ مِنْ فِكرٍ عَنِ الحَيَاةِ وَالكَونِ وَالإِنسَانِ، وَعَن عَلاقَتِهَا جَمِيعِهَا بِمَا قَبْلَ الحَيَاةِ الدُّنيَا وَمَا بَعدَهَا".

حَقًّا إِنَّ هَذِهِ هِيَ النَّهضَةُ الحَقِيقِيَّةُ الصَّحِيحَةُ بِمَا عِندَ الإِنسَانِ مِنْ فِكْرٍ عَنْ الكَونُ وَالإِنسَانُ وَالحَيَاةُ. هَذِهِ الثَّلاثَةُ الأسَاسِيَّةُ تَندَرِجُ تَحْتَهَا كُلُّ الأشيَاءِ الفَرعِيَّةِ المُدرَكَةِ المَحْسُوسَةِ الَّتِي يَنطَلِقُ مِنهَا مَنْ يُفَكِّرُ بِالنُّهُوضِ؛ كَي يَصِلَ فِي النِّهَايَةِ إِلَى القَاعِدَةِ الفِكرِيَّةِ الَّتِي يُبنَى عَلَيهَا كُلُّ فَكْرٍ, أي إِلَى المَبدَأ الَّذِي هُوَ العَقِيدَةُ العَقلِيَّةُ الَّتِي يَنبَثِقُ عَنهَا نِظَامٌ يُعَالِجُ جَمِيعَ مَشَاكِلِ الإِنسَانِ حِينَ يَسِيرُ فِي طَرِيقِ النُّهُوضِ.

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم , وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden" - On Beşinci Bölüm

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden"

Hazırlayan: Muhammed Ahmed en-Nadi

On Beşinci Bölüm

Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a, salât ve selâm muttakilerin önderi, peygamberlerin efendisi, âlemlere rahmet olarak gönderilen Efendimiz Muhammed'e, âline ve ashabının tamamına olsun. Ey merhametlilerin en merhametlisi, bizi de onlarla birlikte kıl, bizi de onların zümresinde haşret.

Değerli dinleyicilerimiz, Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu. Bu bölümde, "İslami Psikolojinin Temellerinden" kitabına yönelik düşüncelerimize devam ediyoruz. İslami kişiliğin inşası, İslami zihniyete ve İslami psikolojiye özen gösterilmesi adına, Allah'ın yardımıyla deriz ki:

Ey Müslümanlar:

Geçen bölümde demiştik ki: Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir, aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Bu bölümde ek olarak diyoruz ki: Kardeşine hediye vermesi menduptur, Ebu Hureyre'nin Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde, Ebu Ya'la'nın Müsned'inde, Nesai'nin el-Küna'sında ve İbn Abdülber'in et-Temhid'inde rivayet ettiği hadise göre. Iraki: Senedi iyidir demiştir. İbn Hacer Telhisü'l-Habir'de: Senedi hasendir demiştir. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Hediyeleşin ki birbirinizi sevin."

Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur. Buhari'nin Aişe'den rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: "Resulullah (s.a.v.) hediyeyi kabul eder ve ona karşılık verirdi."

İbn Ömer'in Ahmed, Ebu Davud ve Nesai'de rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Allah'a sığınandan sığınmayı esirgemeyin, Allah adına isteyene verin, Allah adına yardım dileyene yardım edin, size bir iyilik yapana karşılık verin. Eğer bir şey bulamazsanız, ona dua edin, ta ki ona karşılık verdiğinizi anlayıncaya kadar."

Bu kardeşler arasındadır ve halkın yöneticilere hediyeleriyle alakası yoktur, çünkü o rüşvet gibidir, haramdır. Karşılık vermekten biri de: Allah sana hayır versin demektir.

Tirmizi, Üsame b. Zeyd'den (r.a.) rivayet etti, hasen sahih dedi. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir iyilik yapılır da o da iyilik yapana: "Allah sana hayır versin" derse, o zaman övgüde bulunmuş olur." Övgü şükürdür, yani karşılıktır, özellikle de bundan başka bir şey bulamayanlar için. İbn Hibban'ın Sahih'inde Cabir b. Abdullah'tan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Peygamber (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim bir iyilik görür de karşılığında övgüden başka bir şey bulamazsa, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de batılla süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Tirmizi'de hasen bir senetle Cabir b. Abdullah'tan rivayet edildiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir şey verilirse, karşılığını versin. Eğer bulamazsa, o zaman onu övsün. Kim onu överse, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de kendisine verilmemiş bir şeyle süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Atıyye'yi inkâr etmek, onu örtmek ve gizlemek demektir.

Sahih bir senetle Ebu Davud ve Nesai, Enes'ten rivayet ettiler: "Muhacirler, ey Allah'ın Resulü, Ensar bütün ecri aldı, biz hiçbir kavmi onlardan daha çok verende, daha az bir şeyde daha iyi teselli edende görmedik ve gerçekten de ihtiyaçlarımızı karşıladılar, dediler. Resulullah (s.a.v.): Onları bununla övmüyor ve onlar için dua etmiyor musunuz? buyurdu. Onlar: Evet, dediler. Resulullah (s.a.v.): İşte o, ona denktir buyurdu."

Müslüman, az olana çok olana şükrettiği gibi şükretmeli ve kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Abdullah b. Ahmed, Zevaid'inde hasen bir senetle Numan b. Beşir'den rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Az olana şükretmeyen çok olana da şükretmez, insanlara şükretmeyen Allah'a da şükretmez. Allah'ın nimetinden bahsetmek şükürdür, onu terk etmek küfürdür. Cemaat rahmettir, ayrılık azaptır."

Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Buhari'nin Ebu Musa'dan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: "Peygamber (s.a.v.) oturuyordu, o sırada bir adam geldi ve bir şey istedi veya bir ihtiyacını dile getirdi, yüzünü bize döndürdü ve şöyle buyurdu: Şefaat edin ki ecirlendirilesiniz ve Allah, peygamberinin diliyle dilediğini hükmetsin."

Müslim'in İbn Ömer'den, onun da Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim bir Müslüman kardeşine bir iyilik veya zorluğu kolaylaştırmak için bir sultana ulaşmasına vesile olursa, ayakların kaydığı günde sıratı geçmeye yardım edilir."

Müslümanın, kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Tirmizi'nin rivayet ettiğine göre, bu hadis hasendir, Ebu Derda'dan, Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşinin onurunu savunursa, Allah da kıyamet gününde onun yüzünden ateşi uzaklaştırır." Ebu Derda'nın bu hadisini Ahmed rivayet etmiştir ve senedinin hasen olduğunu söylemiştir, aynı şekilde Heysemi de böyle söylemiştir.

İshak b. Rahuye'nin Esma bint Yezid'den rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim kardeşinin onurunu gıyabında savunursa, Allah'ın onu ateşten azat etmesi haktır."

Kudai, Müsnedü'ş-Şihab'da Enes'ten rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşine gıyabında yardım ederse, Allah da ona dünyada ve ahirette yardım eder." Kudai bunu İmran b. Husayn'dan şu ekleme ile rivayet etmiştir: "Ve o, ona yardım etmeye muktedirdir." Ebu Davud ve Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde rivayet ettiğine göre, Zeyn Iraki: Senedi hasendir demiştir, Ebu Hureyre'den, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Mümin müminin aynasıdır, mümin müminin kardeşidir, nerede karşılaşırsa karşılaşsın, onun kayıplarını önler ve onu arkasından korur."

Ey Müslümanlar:

Bu bölümde ve bir önceki bölümde geçen şerefli nebevi hadislerden öğrendiniz ki, kim Allah için bir kardeşini severse, onu sevdiğini ona haber vermesi ve bildirmesi sünnettir. Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir. Aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Müslümanın, kardeşine hediye vermesi menduptur. Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur.

Müslüman, kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Öyleyse, Rabbimizin sevdiği ve razı olduğu gibi olmak için bu şer'i hükümlere ve diğer İslam hükümlerine bağlı kalalım ki, Rabbimiz bizde olanı değiştirsin, hallerimizi düzeltsin ve dünya ve ahiretin hayırlarına nail olalım?!

Değerli dinleyicilerim: Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Bu bölümde bu kadarıyla yetiniyoruz, gelecek bölümlerde düşüncelerimize devam edeceğiz inşallah Teâlâ, o zamana kadar ve sizinle buluşana kadar sizi Allah'ın himayesine, korumasına ve güvenliğine bırakıyoruz. Bizi dinlediğiniz için teşekkür ederiz. Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu.

Ey Müslümanlar Biliniz! - Bölüm 15

Ey Müslümanlar Biliniz!

Bölüm 15

Hilafet devletinin yardımcı organlarından biri de, halifenin kendisiyle birlikte atadığı, hilafetin yükünü taşımada ve sorumluluklarını yerine getirmede ona yardımcı olan vezirlerdir. Hilafetin yüklerinin çokluğu, özellikle de hilafet devleti büyüyüp genişledikçe, halife bu yükü tek başına taşıyamaz hale gelir ve sorumluluklarını yerine getirmede kendisine yardımcı olacak birine ihtiyaç duyar. Ancak, İslam'daki vezir anlamı ile, günümüzdeki demokratik, kapitalist, laik veya diğer sistemlerdeki vezir anlamı karışmaması için, "vezir" kelimesini sınırlamadan kullanmak doğru değildir.