Menü

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
August 28, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ السِّتينَ, وَعُنوَانُهَا: "تطبيق الحاكم للإِسلامِ (نِظَامِ الحُكْمِ)". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَتَينِ السَّابِعَةِ وَالأربَعِينَ, وَالثَّامِنَةِ وَالأربَعِينَ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالـمِ وَالـمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "وأمَّا بِالنِّسْبَةِ لأَجْهِزَةِ الحُكْمِ وَالإِدَارَةِ فِي الإِسلَامِ فإنّها ثَلاثَةَ عَشَرَ جهازاً، وَهِيَ: الخَلِيفَةُ وَهُوَ رَئِيسُ الدَّولَةِ، وَمُعَاوِنُ التَّفوِيضِ، وَمُعَاوِنُ التَّنفِيذِ، وَالوُلاةُ، وَأَمِيرُ الجِهَادِ "دائِرَةُ الحَرْبِيَّةِ - الجَيْشُ"، وَالأَمْنُ الدّاخِلِيُّ، وَالخَارِجِيَّةُ، وَالصِّناعَةُ، وَالقَضَاءُ، وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ، وَبَيْتُ المالِ، وَالإِعْلامُ، وَمَجلِسُ الأُمَّةِ. وَهذِهِ الأَجْهِزَةُ كانَتْ مَوْجُودَةً:

أمَّا الخَليفَةُ، فإنَّ الـمُسلِمِينَ لـَمْ يَمُرَّ عَلَيهِمْ زَمَنٌ لَـمْ يَكُنْ لَـهُمْ فِيهِ خَلِيفَةٌ، إِلاَّ بَعدَ أَنْ أَزَالَ الكَافِرُ الـمُسـتَعْمِرُ الخِـلَافَةَ عَلَى يَدِ مُصْطَفَى كَمَال سَنَةَ 1342 هجريَّةً و1924 مِيلَادِيَّةً. أمَّا قَبلَ ذَلِكَ فَقَدْ كَانَ خَلِيفَةُ الـمُسلِمِينَ دَائِمِيّاً لَا يَذْهَبُ خَلِيفَةٌ إِلاَّ وَقَدْ أَتَى بَعْدَهُ خَلِيفَةٌ، حَتَّى فِي أشدِّ عُصُورِ الهُبوطِ. وَمَتَى وُجِدَ الخَلِيفَةُ فَقَدْ وُجِدَتِ الدَّولَةُ الإِسلَامِيَّةُ، لِأنَّ الدَّولَةَ الإِسلَامِيَّةَ هِيَ الخَلِيفَةُ.

 وَأمَّا الـمُعَاوِنُونَ فَقَدْ كَانُوا كَذَلِكَ مَوجُودِينَ فِي جَمِيعِ العُصُورِ، وَكَانُوا مُعَاوِنِينَ لَهُ فِي الحُكْمِ وَفِي التَّنفِيذِ وَلَم يَكُونُوا وُزَرَاءَ، وَإنَّهمْ وَإِنْ أُطْلِقَ عَلَيهِمْ فِي عَصْرِ العَبَّاسيِّينَ لَقَبُ وُزَرَاءَ, وَلكِنَّهُمْ كَانُوا مُعَاوِنِينَ. وَلَـمْ تَكُنْ لَـهُمْ صِفَةُ الوُزَارَةِ الـمَوجُودَةِ فِي الحُكْمِ الدِّيمُقرَاطِيِّ مُطلقاً، بَلْ كَانُوا مُعَاوِنِينَ فِي الحُكْمِ وَالتَّنفِيذِ بِتَفْوِيضٍ مِنَ الخَلِيفَةِ، وَالصَّلَاحِيَّاتُ كلُّهَا لِلخَلِيفَةِ.

وأمَّا الوُلاةُ وَالقُضَاةُ وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ فَإِنَّ وُجُودَهَا ثَابِتٌ. وَالكَافرُ حِينَ احتَلَّ البِلَادَ كَانَتْ أُمُورُهَا سَائِرَةً, وَفِيهَا الوُلَاةُ وَالقُضَاةُ, وَمَصَالحُ الدَّولَةِ الَّتِي كَانَتْ تُدِيرُ شُئُونَ النّاسِ مِنْ تَعْليمٍ وتَطْبِيبٍ وزِراعَةٍ وغَيْرِها.

وأمَّا أَمِيرُ الجِهَادِ "الجَيشِ" فَقَد كَانَ يَتَوَلَّى أُمُورَ الجَيشِ بِاعتِبَارِهِ جَيشاً إِسلَامِيّاً، وَكَانَ العَالَـمُ يَتَرَكَّزُ في ذِهْنِهِ أَنَّ الجَيشَ الإِسلَامِيَّ لا يُغْلَبُ.

وأمَّا الأمْنُ الدّاخليُّ فَقَدْ كَانَ يَتَوَلَّى حِفْظَ الأمْنِ بِوَاسِطَةِ الشُّرطةِ. وَأمَّا الخَارِجِيَّةُ فَكَانَتْ تَتَوَلَّى العَلَاقَاتِ الخَارجِيَّةَ وإرْسالَ الرُّسُلِ بِتَرْتِيبٍ مِنَ الخَليفَةِ. وأمّا دائِرَةُ الصِّناعَةِ فكانَتْ تَتَوَلّى تَصْنِيعَ الدَّوْلَةِ عَلَى أَساسِ الصِّناعَةِ الحَرْبِيَّةِ. وأمّا بَيْتُ المالِ فَهُوَ يتولَى شُئُونَ المالِ كَالزَّكاةِ وَمِلْكِيَّةِ الدَّوْلَةِ وَالمِلْكِيَّةِ العامّةِ. وَأَمّا الإِعْلامُ فَهُوَ جِهازٌ يُعْنَى بِالدَّعْوَةِ وَكَلِمَةِ الحَقِّ.

وأمَّا عملُ مجلسِ الأمةِ فإنَّهُ بَعدَ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ لَمْ يُعْنَ بهِ، وَالسَّبَبُ فِي ذَلِكَ أَنَّهُ مِنْ أجْهِزَةِ الحُكْمِ, وَلَيسَ مِنْ قَوَاعِدِهِ، فَالشُّورَى حَقٌ مِنْ حُقُوقِ الرَّعِيَّةِ عَلَى الرَّاعِي، فَإِنْ لَم يَفْعَلْ بِهَا يَكُونُ قَدْ قَصَّرَ، وَلَكِنَّ الحُكْمَ يَبقَى حُكْماً إِسلَامياً. وَذَلِكَ لِأنَّ الشُّورَى هِيَ لِأَخْذِ الرَّأيِ, وَلَيسَتْ لِلحُكْمِ، بِخِلَافِهَا في مَجَالِسِ النُوَّابِ الديمقراطيَّةِ فَإِنَّها تُمَثِّلُ سِيَادَةَ الشَّعْبِ الَّتِي هِيَ القَاعِدَةُ الأَسَاسِيَّةُ فِي نِظَامِ الحُكْمِ فِي الـمَبدَأ الرَّأسْمَالِيِّ فِي حِينِ أَنَّ السَّيَادَةَ فِي الإِسلَامِ لِلشَّرعِ. وَمِنْ هَذَا يَتَبيَّنُ أنَّ نِظَامَ الحُكْمِ كَانَ مُطبَّقاً فِي الإِسلَامِ.

Boloogh29 08 2024

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يُوَاصِلُ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ فِي مَعرِضِ بَحثِهِ لِلقِيَادَةِ الفِكرِيَّةِ الإِسلامِيَّةِ إِجَابَتَهُ عَنْ مَسألةٍ فِي غَايَةِ الأهَمِيَّةِ وَهِيَ: هَلْ طَبَّقَ الـمُسلِمُونَ الإِسلامَ, أمْ أنَّهُمْ كَانُوا يَعتَنِقُونَ عَقِيدَتَهُ وَيُطَبِّقُونَ غَيرَهُ مِنَ الأنظِمَةِ وَالأحكَامِ؟! وَيُمكِنُ إِجْمَالُ الإِجَابَةِ الوَارِدَةِ فِي هَذِهِ الفَقْرَةِ بِالنُّقَاطِ الآتِيَةِ:

  1. يَقُومُ نِظَامِ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ عَلَى ثَلاثَةَ عَشَرَ جهازاً، وَهِيَ: الخَلِيفَةُ وَهُوَ رَئِيسُ الدَّولَةِ، وَمُعَاوِنُ التَّفوِيضِ، وَمُعَاوِنُ التَّنفِيذِ، وَالوُلاةُ، وَأَمِيرُ الجِهَادِ "دائِرَةُ الحَرْبِيَّةِ - الجَيْشُ"، وَالأَمْنُ الدّاخِلِيُّ، وَالخَارِجِيَّةُ، وَالصِّناعَةُ، وَالقَضَاءُ، وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ، وَبَيْتُ المالِ، وَالإِعْلامُ، وَمَجلِسُ الأُمَّةِ.
  2. كَانَ هَذَا الجِهَازُ مَوجُوداً، فَإِنَّ الـمُسلِمِينَ لـَمْ يَمُرَّ عَلَيهِمْ زَمَنٌ لَـمْ يَكُنْ لَـهُمْ فِيهِ خَلِيفَةٌ، إِلَّا بَعدَ أَنْ أَزَالَ الكَافِرُ الـمُسـتَعْمِرُ الخِـلَافَةَ عَلَى يَدِ مُصْطَفَى كَمَال سَنَةَ 1342 هجريَّةً و1924 مِيلَادِيَّةً.
  3. قَبلَ ذَلِكَ كَانَ خَلِيفَةُ الـمُسلِمِينَ دَائِمِيّاً, لا يَذْهَبُ خَلِيفَةٌ إِلَّا وَقَدْ أتَى بَعدَهُ خَلِيفَةٌ، حَتَّى فِي أشَدِّ عُصُورِ الهُبُوطِ.
  4. الدَّولَةُ الإِسلامِيَّةُ هِيَ الخَلِيفَةُ, مَتَى وُجِدَ الخَلِيفَةُ فَقَد وُجِدَتِ الدَّولَةُ الإِسلامِيَّةُ.
  5. كَانَ الـمُعَاوِنُونَ كَذَلِكَ مَوجُودِينَ فِي جَمِيعِ العُصُورِ.
  6. كَانَ الـمُعَاوِنُونَ مُعَاوِنِينَ لِلخَلِيفَةِ فِي الحُكْمِ وَفِي التَّنفِيذِ, وَلَمْ يَكُونُوا وُزَرَاءَ.
  7. فِي عَصْرِ العَبَّاسِيِّينَ أُطْلِقَ عَلَى الـمُعَاوِنِينَ لَقَبُ وُزَرَاءَ, وَلَكِنَّهُمْ لَمْ تَكُنْ لَهُمْ صِفَةُ الوُزَارَةِ الـمَوجُودَةُ فِي الحُكْمِ الدِّيمُقرَاطِيِّ مُطْلَقاً، بَلْ كَانُوا مُعَاوِنِينَ فِي الحُكْمِ وَالتَّنفِيذِ بِتَفوِيضٍ مِنَ الخَلِيفَةِ، وَالصَّلاحِيَّاتُ كُلُّهَا لِلخَلِيفَةِ.
  8. الوُلاةُ وَالقُضَاةُ وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ وُجُودَهَا ثَابِتٌ.
  9. حِينَ احتَلَّ الكَافرُ البِلَادَ كَانَتْ أُمُورُهَا سَائِرَةً, وَفِيهَا الوُلَاةُ وَالقُضَاةُ, وَمَصَالحُ الدَّولَةِ الَّتِي كَانَتْ تُدِيرُ شُئُونَ النّاسِ مِنْ تَعْليمٍ وتَطْبِيبٍ وزِراعَةٍ وغَيْرِها.
  10. كَانَ أَمِيرُ الجِهَادِ يَتَوَلَّى أُمُورَ الجَيشِ بِاعتِبَارِهِ جَيشاً إِسلَامِيّاً، وَكَانَ العَالَـمُ يَتَرَكَّزُ في ذِهْنِهِ أَنَّ الجَيشَ الإِسلَامِيَّ لا يُغْلَبُ.
  11. كَانَ الأمْنُ الدّاخليُّ يَتَوَلَّى حِفْظَ الأمْنِ بِوَاسِطَةِ الشُّرطةِ.
  12. كَانَتِ الخَارِجِيَّةُ تَتَوَلَّى العَلَاقَاتِ الخَارجِيَّةَ وإرْسالَ الرُّسُلِ بِتَرْتِيبٍ مِنَ الخَليفَةِ.
  13. كانَتِ دائِرَةُ الصِّناعَةِ تَتَوَلّى تَصْنِيعَ الدَّوْلَةِ عَلَى أَساسِ الصِّناعَةِ الحَرْبِيَّةِ.
  14. بَيْتُ المالِ يتولَى شُئُونَ المالِ كَالزَّكاةِ وَمِلْكِيَّةِ الدَّوْلَةِ وَالمِلْكِيَّةِ العامّةِ.
  15. الإِعْلامُ هُوَ جِهازٌ يُعْنَى بِالدَّعْوَةِ وَكَلِمَةِ الحَقِّ.
  16. بَعدَ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ لَمْ يُعْنَ بِعَمَلِ مَجلِسِ الأُمَّةِ لأنَّهُ مِنْ أجْهِزَةِ الحُكْمِ وَلَيسَ مِنْ قَوَاعِدِهِ.
  17. الشُّورَى حَقٌّ مِنْ حُقُوقِ الرَّعِيَّةِ عَلَى الرَّاعِي، فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْها الخَلِيفَةُ يَكُونُ قَدْ قَصَّرَ، وَلَكِنَّ الحُكْمَ يَبقَى حُكْماً إِسلامِيّا.
  18. السِّيَادَةُ فِي الإِسلامِ لِلشَّرْعِ, وَالشُّورَى فِي الإسلام هِيَ لأخْذِ الرَّأيِ, وَلَيسَتْ لِلحُكْمِ.
  19. الشُّورَى فِي الـمَبدَأِ الرَّأسْمَالِيِّ, وَمَجَالِسِ النُوَّابِ الدِّيمُقرَاطِيَّةِ تُمَثِّلُ سِيَادَةَ الشَّعْبِ الَّتِي هِيَ القَاعِدَةُ الأَسَاسِيَّةُ فِي نِظَامِ الحُكْمِ. وَمِنْ هَذَا يَتبيَّنُ أنَّ نِظَامَ الحُكْمِ كَانَ مُطبَّقاً فِي الإِسلامِ.

بَقِيَ أنْ نَقُولَ: إِنَّ نِظَامَ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ نِظَامٌ مُتَمَيِّزٌ يَختَلِفُ عَنْ سَائِرِ أنظِمَةِ الحُكْمِ الـمَوجُودَةِ فِي العَالـمِ, وَسَبَبُ اختِلافِهِ عَنهَا يَرجِعُ فِي جَوهَرِهِ وَحَقِيقَتِهِ إِلَى كَونِهِ نِظَاماً لَيسَ مِنْ عِندِ البَشَرِ, وَإِنَّمَا هُوَ مِنْ عِندِ اللهِ تَعَالَى خَالِقِ الكَونِ كُلَّهِ, وَرَبِّ العَالـمِينَ, رَبِّ البَشَرِ وَالخَلْقِ أجْمَعِينَ, فَهُوَ لَيسَ نِظَاماً مَلَكِيّاً وِرَاثِيّاً, وَلَيسَ نِظَاماً جُمهُورِيّاً دِيِمُقرَاطِيّاً, وَلَيسَ نِظَاماً امبِرَاطُورِيّا. نِظَامُ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ لَيسَ وَاحِداً مِنْ هَذِهِ الأنظِمَةِ التَّيِ وَضَعَهَا البَشَرُ لأنفُسِهِمْ, فَجَلَبَتْ لَهُمُ الشَّقَاءَ وَالتَّعَاسَةَ,  نِظَامُ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ نِظَامٌ مِنْ عِندِ اللهِ العَزِيزِ الحَكِيمِ, العَلِيمِ الخَبِيرِ بِمَا يَصلُحُ لِخَلْقِهِ, فَهُوَ أعلَمُ بِمَا يَنفَعُهُمْ وَمَا يَضُرُّهُمْ, قَالَ تعَالىَ: (أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ)؟ (الملك 14) نِظَامُ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ نِظَامٌ أوْحَى اللهُ بِهِ إِلَى رَسُولِهِ وهو "نِظَامُ الخِلافَةِ" طبقه رسول الله r عَمَلِيّاً, فَكَانَ أثنَاءَ حَيَاتِهِ هُوَ رَئِيسَ الدَّولَة, وَلَمَّا التَحَقَ بِالرَّفِيقِ الأعْلَى طَبَّقَ الصَّحَابَةُ  نِظَامَ الحُكْمِ هَذَا ألا وَهُوَ نِظَامُ الخِلافَةِ عَلَى مِنهَاجِ النُّبوَّةِ. وَلَفظُ "الخِلافَةِ" مُصطَلَحٌ شَرعِيٌّ وَرَدَ ذِكرُهُ فِي آيَاتِ القُرآنِ الكَرِيمِ, وَالأحَادِيثِ النَّبَوِيَّةِ الشَّرِيفَةِ. سَنَأتِي عَلَى ذِكرِهَا وَبَيَانِهَا فِي حَلْقَاتٍ مُقبِلَةٍ, إِنْ يَسَّرَ اللهُ لِقَاءَنَا بِكُمْ وَكَانَ فِي العُمُرِ بَقِيَّةُ!!    

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِمًا, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الـمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden" - On Beşinci Bölüm
November 14, 2025

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden" - On Beşinci Bölüm

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden"

Hazırlayan: Muhammed Ahmed en-Nadi

On Beşinci Bölüm

Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a, salât ve selâm muttakilerin önderi, peygamberlerin efendisi, âlemlere rahmet olarak gönderilen Efendimiz Muhammed'e, âline ve ashabının tamamına olsun. Ey merhametlilerin en merhametlisi, bizi de onlarla birlikte kıl, bizi de onların zümresinde haşret.

Değerli dinleyicilerimiz, Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu. Bu bölümde, "İslami Psikolojinin Temellerinden" kitabına yönelik düşüncelerimize devam ediyoruz. İslami kişiliğin inşası, İslami zihniyete ve İslami psikolojiye özen gösterilmesi adına, Allah'ın yardımıyla deriz ki:

Ey Müslümanlar:

Geçen bölümde demiştik ki: Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir, aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Bu bölümde ek olarak diyoruz ki: Kardeşine hediye vermesi menduptur, Ebu Hureyre'nin Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde, Ebu Ya'la'nın Müsned'inde, Nesai'nin el-Küna'sında ve İbn Abdülber'in et-Temhid'inde rivayet ettiği hadise göre. Iraki: Senedi iyidir demiştir. İbn Hacer Telhisü'l-Habir'de: Senedi hasendir demiştir. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Hediyeleşin ki birbirinizi sevin."

Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur. Buhari'nin Aişe'den rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: "Resulullah (s.a.v.) hediyeyi kabul eder ve ona karşılık verirdi."

İbn Ömer'in Ahmed, Ebu Davud ve Nesai'de rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Allah'a sığınandan sığınmayı esirgemeyin, Allah adına isteyene verin, Allah adına yardım dileyene yardım edin, size bir iyilik yapana karşılık verin. Eğer bir şey bulamazsanız, ona dua edin, ta ki ona karşılık verdiğinizi anlayıncaya kadar."

Bu kardeşler arasındadır ve halkın yöneticilere hediyeleriyle alakası yoktur, çünkü o rüşvet gibidir, haramdır. Karşılık vermekten biri de: Allah sana hayır versin demektir.

Tirmizi, Üsame b. Zeyd'den (r.a.) rivayet etti, hasen sahih dedi. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir iyilik yapılır da o da iyilik yapana: "Allah sana hayır versin" derse, o zaman övgüde bulunmuş olur." Övgü şükürdür, yani karşılıktır, özellikle de bundan başka bir şey bulamayanlar için. İbn Hibban'ın Sahih'inde Cabir b. Abdullah'tan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Peygamber (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim bir iyilik görür de karşılığında övgüden başka bir şey bulamazsa, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de batılla süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Tirmizi'de hasen bir senetle Cabir b. Abdullah'tan rivayet edildiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir şey verilirse, karşılığını versin. Eğer bulamazsa, o zaman onu övsün. Kim onu överse, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de kendisine verilmemiş bir şeyle süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Atıyye'yi inkâr etmek, onu örtmek ve gizlemek demektir.

Sahih bir senetle Ebu Davud ve Nesai, Enes'ten rivayet ettiler: "Muhacirler, ey Allah'ın Resulü, Ensar bütün ecri aldı, biz hiçbir kavmi onlardan daha çok verende, daha az bir şeyde daha iyi teselli edende görmedik ve gerçekten de ihtiyaçlarımızı karşıladılar, dediler. Resulullah (s.a.v.): Onları bununla övmüyor ve onlar için dua etmiyor musunuz? buyurdu. Onlar: Evet, dediler. Resulullah (s.a.v.): İşte o, ona denktir buyurdu."

Müslüman, az olana çok olana şükrettiği gibi şükretmeli ve kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Abdullah b. Ahmed, Zevaid'inde hasen bir senetle Numan b. Beşir'den rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Az olana şükretmeyen çok olana da şükretmez, insanlara şükretmeyen Allah'a da şükretmez. Allah'ın nimetinden bahsetmek şükürdür, onu terk etmek küfürdür. Cemaat rahmettir, ayrılık azaptır."

Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Buhari'nin Ebu Musa'dan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: "Peygamber (s.a.v.) oturuyordu, o sırada bir adam geldi ve bir şey istedi veya bir ihtiyacını dile getirdi, yüzünü bize döndürdü ve şöyle buyurdu: Şefaat edin ki ecirlendirilesiniz ve Allah, peygamberinin diliyle dilediğini hükmetsin."

Müslim'in İbn Ömer'den, onun da Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim bir Müslüman kardeşine bir iyilik veya zorluğu kolaylaştırmak için bir sultana ulaşmasına vesile olursa, ayakların kaydığı günde sıratı geçmeye yardım edilir."

Müslümanın, kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Tirmizi'nin rivayet ettiğine göre, bu hadis hasendir, Ebu Derda'dan, Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşinin onurunu savunursa, Allah da kıyamet gününde onun yüzünden ateşi uzaklaştırır." Ebu Derda'nın bu hadisini Ahmed rivayet etmiştir ve senedinin hasen olduğunu söylemiştir, aynı şekilde Heysemi de böyle söylemiştir.

İshak b. Rahuye'nin Esma bint Yezid'den rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim kardeşinin onurunu gıyabında savunursa, Allah'ın onu ateşten azat etmesi haktır."

Kudai, Müsnedü'ş-Şihab'da Enes'ten rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşine gıyabında yardım ederse, Allah da ona dünyada ve ahirette yardım eder." Kudai bunu İmran b. Husayn'dan şu ekleme ile rivayet etmiştir: "Ve o, ona yardım etmeye muktedirdir." Ebu Davud ve Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde rivayet ettiğine göre, Zeyn Iraki: Senedi hasendir demiştir, Ebu Hureyre'den, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Mümin müminin aynasıdır, mümin müminin kardeşidir, nerede karşılaşırsa karşılaşsın, onun kayıplarını önler ve onu arkasından korur."

Ey Müslümanlar:

Bu bölümde ve bir önceki bölümde geçen şerefli nebevi hadislerden öğrendiniz ki, kim Allah için bir kardeşini severse, onu sevdiğini ona haber vermesi ve bildirmesi sünnettir. Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir. Aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Müslümanın, kardeşine hediye vermesi menduptur. Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur.

Müslüman, kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Öyleyse, Rabbimizin sevdiği ve razı olduğu gibi olmak için bu şer'i hükümlere ve diğer İslam hükümlerine bağlı kalalım ki, Rabbimiz bizde olanı değiştirsin, hallerimizi düzeltsin ve dünya ve ahiretin hayırlarına nail olalım?!

Değerli dinleyicilerim: Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Bu bölümde bu kadarıyla yetiniyoruz, gelecek bölümlerde düşüncelerimize devam edeceğiz inşallah Teâlâ, o zamana kadar ve sizinle buluşana kadar sizi Allah'ın himayesine, korumasına ve güvenliğine bırakıyoruz. Bizi dinlediğiniz için teşekkür ederiz. Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu.

Orijinali Görüntüle
Ey Müslümanlar Biliniz! - Bölüm 15
November 14, 2025

Ey Müslümanlar Biliniz! - Bölüm 15

Ey Müslümanlar Biliniz!

Bölüm 15

Hilafet devletinin yardımcı organlarından biri de, halifenin kendisiyle birlikte atadığı, hilafetin yükünü taşımada ve sorumluluklarını yerine getirmede ona yardımcı olan vezirlerdir. Hilafetin yüklerinin çokluğu, özellikle de hilafet devleti büyüyüp genişledikçe, halife bu yükü tek başına taşıyamaz hale gelir ve sorumluluklarını yerine getirmede kendisine yardımcı olacak birine ihtiyaç duyar. Ancak, İslam'daki vezir anlamı ile, günümüzdeki demokratik, kapitalist, laik veya diğer sistemlerdeki vezir anlamı karışmaması için, "vezir" kelimesini sınırlamadan kullanmak doğru değildir.

Orijinali Görüntüle