تأملات قرآنية (15) الابتلاء والفتنة مدعاة للتوبة والتذكر
تأملات قرآنية (15) الابتلاء والفتنة مدعاة للتوبة والتذكر

إخواننا الكرام, أخواتنا الكريمات: أيها المؤمنون والمؤمنات: الصائمون والصائمات: مستمعينا الكرام مستمعي إذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير: نحييكم بأطيب تحية: السلام عليكم ورحمة الله وبركاته. الحمد لله القائل في محكم كتابه وهو أصدق القائلين: (كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ

0:00 0:00
Speed:
May 07, 2020

تأملات قرآنية (15) الابتلاء والفتنة مدعاة للتوبة والتذكر


تأملات قرآنية (15)
الابتلاء والفتنة مدعاة للتوبة والتذكر


إخواننا الكرام, أخواتنا الكريمات:


أيها المؤمنون والمؤمنات: الصائمون والصائمات:


مستمعينا الكرام مستمعي إذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير:


نحييكم بأطيب تحية: السلام عليكم ورحمة الله وبركاته. الحمد لله القائل في محكم كتابه وهو أصدق القائلين: (كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ) والصلاة والسلام على رسول الله القائل: "إن الله يرفع بهذا الكتاب أقواما ويضع به آخرين". ثم أما بعد: فتعالوا معنا أحبتنا الكرام, وهلم بنا نحن وإياكم نتجه إلى مائدة القرآن الكريم نتأمل ونتدبر آياته جل وعلا عسى أن ينفعنا ويرفعنا بما فيه من الذكر الحكيم إلى أعلى الدرجات في جنات النعيم, إنه ولي ذلك والقادر عليه. ومع الآية السادسة والعشرين بعد المائة من سورة التوبة. يقول الله تعالى: ﴿أَوَلَا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِي كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوبُونَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُونَ﴾١٢٦


قال نخبة من المفسرين: "أولا يرى المنافقون أن الله يبتليهم بالقحط والشدة، وبإظهار ما يبطنون من النفاق مرة أو مرتين في كل عام؟ ثم هم مع ذلك لا يتوبون مِن كفرهم ونفاقهم، ولا هم يتعظون ولا يتذكرون بما يعاينون من آيات الله".


معاشر المؤمنين والمؤمنات:


إنَّ ابتلاء الله للناس على مر العصور والأزمان سنة ثابتة من سنن الله التي لا تتخلف. قال تعالى في مطلع سورة العنكبوت: بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ (الم * أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ). (العنكبوت 1, 2). يقول سيد قطب رحمه الله في الظلال: في هذا المقطع القويِّ من السُّورة، يُساق الإيقاعُ الأول في صورة استفهام استنكاري لمفهوم النَّاس للإيمان وحُسبانهم أنَّه كلمة تقال باللسان. إنَّ الإيمان ليس كلمة تقال، إنَّما هُو حقيقة ذات تكاليف! وأمانة ذات أعباء! وجهاد يحتاج إلى صبر! وجهد يحتاج إلى احتمال! فلا يكفي أن يقول الناس: آمنا وهم لا يتركون لهذه الدعوى، حتى يتعرَّضوا للفتنة فيثبتوا عليها، ويَخرُجوا منها صافيةً عناصرُهم! خالصةً قلوبهم! كما تفتن النَّار الذهب! لتفصل بينَه وبينَ العناصر الرَّخيصة العالقة به! وهذا هو أصلُ الكلمة اللغوي، وله دلالته، وظلُّه وإيحاؤه، وكذلك تصنعُ الفتنةُ بالقلوب! هذه الفتنة على الإيمان أصلٌ ثابتٌ، وسنةٌ جاريةٌ في ميزان الله سبحانه وتعالى: ﴿وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّـهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ﴾. (العنكبوت3). واللهُ يعلمُ حقيقة القلوب قبل الابتلاء، ولكن الابتلاء يكشفُ في عالم الواقع، ما هو مكشوفٌ لعلم الله، مُغيَّبٌ عن علم البشر، فيُحاسِبُ النَّاسَ إذاً على ما يقع من عملهم، لا على مُجرَّد ما يعلمُهُ سبحانه من أمرهم. وهو: فضلٌ منَ الله من جَانب! وعدلٌ من جَانب! وتربيةٌ للنَّاس من جَانب! فلا يأخذُوا أحداً إلاَّ بما استعلن من أمره، وبما حقَّقه فعلُه، فليسوا بأعلم من الله بحقيقة قلبه! ونعودُ إلى سنَّة الله في ابتلاء الذين يُؤمنون، وتعريضهم للفتنة حتى يعلم الذين صدقوا منهم، ويعلم الكاذبين. إنَّ الإيمانَ أمانةُ الله في الأرض، لا يحملها إلاَّ من هم لها أهل، وفيهم على حملها قدرة، وفي قلوبهم تجرُّد لها وإخلاص، وإلاَّ الذين يؤثرونها على الرَّاحة والدَّعة، وعلى الأمن والسَّلامة، وعلى المتاع والإغراء! وإنها لأمانة الخلافة في الأرض، وقيادة الناس إلى طريق الله، وتحقيق كلمته في عالم الحياة، فهي أمانة كريمة، وهي أمانة ثقيلة، وهي من أمر الله يضطلع بها الناس، ومن ثمَّ تحتاج إلى طراز خاص يصبر على الابتلاء! ثم يذكر سيد قطب رحمه الله الفتن التي قد يتعرض لها حامل الدعوة:


أولاً: ومن الفتنة أن يتعرض المؤمن للأذى من الباطل وأهله، ثمَّ لا يجد النَّصير الذي يُسانده، ويدفع عنه، ولا يَملكُ النُّصرة لنفسه ولا المنعة، ولا يجد القوة التي يواجه بها الطُّغيان!


ثانياً: وهناك فتنة الأهل والأحبَّة الذين يَخشى عليهم المؤمنُ أن يُصيبهم الأذى بسببه، وهو لا يملك عنهم دفعاً، وقد يَهتفون به ليُسالم أو ليستسلم، ويُنادونه باسم الحبِّ، والقرابة واتِّقاء الله في الرَّحم التي يُعرِّضُها للأذى أو الهلاك!


ثالثاً: وهناك فتنة إقبال الدنيا على الـمُـبطلين, ورؤيةُ النَّاس لهم ناجحين، مَرمُوقين تهتفُ لهم الدُّنيا، وتصفِّق لهم الجَماهير، وتتحطَّم في طريقهم العوائق، وتُصاغ لهم الأمجاد، وتصفُو لهم الحياة، وهو مُهملٌ مُنكرٌ، لا يُحسُّ به أحد، ولا يُحامي عنه أحد، ولا يَشعُر بقيمة الحقِّ الذي مَعهُ إلاَّ القليلون من أمثاله الذين لا يَملكُون من أمر الحَياة شيئاً!


رابعاً: فتنة الغربة في البيئة والاستيحاش بالعقيدة: حين ينظر المؤمن فيرى كلَّ ما حوله، وكلَّ مَن حوله غارقاً في تيار الضَّلالة، وهو وحده، مُوحش، غريبٌ، طَريد!


خامساً: وهناك فتنة من نوع آخر نراها بارزة هذه الأيام، فتنة أن يجد المؤمنُ أمماً، ودولاً غارقةً في الرذيلة، وهي مع ذلك راقية مادياً في مُجتمعها، متحضِّرة في حياتها، يجدُ الفرد فيها من الرِّعاية، والحمَاية ما يناسبُ قيمة الإنسان، ويجدها غنيةً، قويةً وهي مشاققة لله!


سادساً: وهناك الفتنة الكبرى أكبرُ من هذا كلِّه وأعنف، فتنة النَّفس والشَّهوة، وجاذبية الأرض، وثقلة اللَّحم والدَّم، والرَّغبة في المتاع والسلطان، أو في الدَّعة والاطمئنان وصُعوبة الاستقامة على صراط الإيمان، والاستواء على مرتقاه، مع المعوقات، والمثبطات في أعماق النَّفس وفي مُلابسات الحياة، وفي منطق البيئة، وفي تصورات أهل الزَّمان.


سابعاً: فتنة إبطاء نصر الله: فإذا طال الأمد، وأبطأ نصرُ الله، كانت الفتنة أشدَّ وأقسى، وكان الابتلاء أشدَّ وأعنف، ولم يثبت إلاَّ من عصمَ الله، وهؤلاء هم الذين يُحقِّقون في أنفسهم حقيقة الإيمان ويُؤتمنُون على تلك الأمانة الكبرى أمانة السماء في الأرض وأمانة الله في ضمير الإنسان وما الله حاشا الله أن يُعذِّب الـمُؤمنين بالابتلاء، وأن يُؤذيهم بالفتنة، ولكنَّه الإعداد الحقيقي لتحمُّل الأمانة، فهي في حاجة إلى إعداد خاص لا يتمُّ إلاَّ بالمعاناة العملية للمشاق، وإلاَّ بالاستعلاء الحقيقي على الشهوات، وإلاَّ بالصَّبر الحقيقي على الآلام وإلاَّ بالثِّقة الحقيقيَّة في نصر الله أو في ثوابه على الرَّغم من طول الفتنة، وشدة الابتلاء.


الصابرون على المحن, هم الصَّفوة المختارة, وهم الذين يتسلَّمون الرَّاية في النهاية, والفتن تصهرها الشدائد، فتنفي عنها الخبث، وتستجيش كامن قواها المذخورة، فتستيقظ وتتجمَّع وتطرقها بعنف وبشدة، فيشتد عودها، ويصلب ويصقل، وكذلك تفعل الشدائد بالجماعات، فلا يبقى صامداً إلا أصلبها عوداً، وأقواها طبيعةً، وأشدَّها اتصالاً بالله، وثقةً بما عنده من الحسنيين: النَّصر أو الأجر، وهؤلاء هم الذين يُسلَّمون الرَّاية في النهاية، مُؤتمنين عليها بعد الاستعداد والاختبار، وإنَّهم ليتسلَّمون الأمانة وهي عزيزة على نفوسهم بما أدُّوا لها من غالي الثمن، وبما بذلوا لها من الصَّبر على المحن، وبما ذاقوا في سبيلها من الآلام والتَّضحيات، والذي يبذلُ من دمه وأعصابه، ومن راحته واطمئنانه ومن رغائبه ولذاته ثمَّ يصبر على الأذى والحرمان، يشعر ولا شك بقيمة الأمانة التي بذل فيها ما بذل فلا يُسلمُها رخيصةً بعدَ كلِّ هذه التَّضحيات والآلام. فأمَّا انتصارُ الإيمان والحقِّ في النِّهاية فأمرٌ تكفَّل به وعد الله، وما يشكُّ مُؤمنٌ في وعد الله، فإن أبطأ فلحكمة مقدَّرة، فيها الخير للإيمان وأهله، وليسَ أحدٌ بأشدَّ غيرة على الحقِّ وأهله من الله. وحَسبُ الـمؤمنين الذين تصيبُهم الفتنة، ويقع عليهم البلاء أن يكونوا هم المختارين من الله، ليكُونُوا أُمناء على حقِّ الله، وأن يشهد الله لهم بأنَّ في دينهم صلابة، فهو يختارهم للابتلاء. جاء في الصحيح: «أشدُّ النَّاس بلاء الأنبياءُ، ثمَّ الصَّالحون، ثمَّ الأمثلُ فالأمثلُ».


معاشر المؤمنين والمؤمنات: ادعوا الله وأنتم موقنون بالإجابة:


اللهم اجعل شهر القرآن الكريم هذا, شهر عز ونصر وتمكين للإسلام والمسلمين بقيام دولة الخلافة الثانية على منهاج النبوة, واجعلنا اللهمَّ ممَّن يتدبرون آياتك, فيأتمرون بأمرك, وينتهون عن نهيك: يستمعون القول فيتبعون أحسنه, ويقدرونك حق قدرك, ترضى عنهم, ويرضون عنك, واجعلنا اللهم ممن تقبلت منهم الصلاة والصيام, والدعاء والسجود والقيام, ومن عتقائك في هذا الشهر الكريم من النار, وأدخلنا الجنة مع الأبرار, وآخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمين.

More from null

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden" - On Beşinci Bölüm

Bir Kitap Üzerine Düşünceler: "İslami Psikolojinin Temellerinden"

Hazırlayan: Muhammed Ahmed en-Nadi

On Beşinci Bölüm

Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a, salât ve selâm muttakilerin önderi, peygamberlerin efendisi, âlemlere rahmet olarak gönderilen Efendimiz Muhammed'e, âline ve ashabının tamamına olsun. Ey merhametlilerin en merhametlisi, bizi de onlarla birlikte kıl, bizi de onların zümresinde haşret.

Değerli dinleyicilerimiz, Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu. Bu bölümde, "İslami Psikolojinin Temellerinden" kitabına yönelik düşüncelerimize devam ediyoruz. İslami kişiliğin inşası, İslami zihniyete ve İslami psikolojiye özen gösterilmesi adına, Allah'ın yardımıyla deriz ki:

Ey Müslümanlar:

Geçen bölümde demiştik ki: Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir, aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Bu bölümde ek olarak diyoruz ki: Kardeşine hediye vermesi menduptur, Ebu Hureyre'nin Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde, Ebu Ya'la'nın Müsned'inde, Nesai'nin el-Küna'sında ve İbn Abdülber'in et-Temhid'inde rivayet ettiği hadise göre. Iraki: Senedi iyidir demiştir. İbn Hacer Telhisü'l-Habir'de: Senedi hasendir demiştir. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Hediyeleşin ki birbirinizi sevin."

Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur. Buhari'nin Aişe'den rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: "Resulullah (s.a.v.) hediyeyi kabul eder ve ona karşılık verirdi."

İbn Ömer'in Ahmed, Ebu Davud ve Nesai'de rivayet ettiği hadiste şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Allah'a sığınandan sığınmayı esirgemeyin, Allah adına isteyene verin, Allah adına yardım dileyene yardım edin, size bir iyilik yapana karşılık verin. Eğer bir şey bulamazsanız, ona dua edin, ta ki ona karşılık verdiğinizi anlayıncaya kadar."

Bu kardeşler arasındadır ve halkın yöneticilere hediyeleriyle alakası yoktur, çünkü o rüşvet gibidir, haramdır. Karşılık vermekten biri de: Allah sana hayır versin demektir.

Tirmizi, Üsame b. Zeyd'den (r.a.) rivayet etti, hasen sahih dedi. Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir iyilik yapılır da o da iyilik yapana: "Allah sana hayır versin" derse, o zaman övgüde bulunmuş olur." Övgü şükürdür, yani karşılıktır, özellikle de bundan başka bir şey bulamayanlar için. İbn Hibban'ın Sahih'inde Cabir b. Abdullah'tan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Peygamber (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim bir iyilik görür de karşılığında övgüden başka bir şey bulamazsa, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de batılla süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Tirmizi'de hasen bir senetle Cabir b. Abdullah'tan rivayet edildiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kime bir şey verilirse, karşılığını versin. Eğer bulamazsa, o zaman onu övsün. Kim onu överse, o zaman ona şükretmiştir. Kim de onu gizlerse, o zaman nankörlük etmiştir. Kim de kendisine verilmemiş bir şeyle süslenirse, o zaman yalan elbisesi giymiş gibidir." Atıyye'yi inkâr etmek, onu örtmek ve gizlemek demektir.

Sahih bir senetle Ebu Davud ve Nesai, Enes'ten rivayet ettiler: "Muhacirler, ey Allah'ın Resulü, Ensar bütün ecri aldı, biz hiçbir kavmi onlardan daha çok verende, daha az bir şeyde daha iyi teselli edende görmedik ve gerçekten de ihtiyaçlarımızı karşıladılar, dediler. Resulullah (s.a.v.): Onları bununla övmüyor ve onlar için dua etmiyor musunuz? buyurdu. Onlar: Evet, dediler. Resulullah (s.a.v.): İşte o, ona denktir buyurdu."

Müslüman, az olana çok olana şükrettiği gibi şükretmeli ve kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Abdullah b. Ahmed, Zevaid'inde hasen bir senetle Numan b. Beşir'den rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Az olana şükretmeyen çok olana da şükretmez, insanlara şükretmeyen Allah'a da şükretmez. Allah'ın nimetinden bahsetmek şükürdür, onu terk etmek küfürdür. Cemaat rahmettir, ayrılık azaptır."

Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Buhari'nin Ebu Musa'dan rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: "Peygamber (s.a.v.) oturuyordu, o sırada bir adam geldi ve bir şey istedi veya bir ihtiyacını dile getirdi, yüzünü bize döndürdü ve şöyle buyurdu: Şefaat edin ki ecirlendirilesiniz ve Allah, peygamberinin diliyle dilediğini hükmetsin."

Müslim'in İbn Ömer'den, onun da Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim bir Müslüman kardeşine bir iyilik veya zorluğu kolaylaştırmak için bir sultana ulaşmasına vesile olursa, ayakların kaydığı günde sıratı geçmeye yardım edilir."

Müslümanın, kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Tirmizi'nin rivayet ettiğine göre, bu hadis hasendir, Ebu Derda'dan, Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre, şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşinin onurunu savunursa, Allah da kıyamet gününde onun yüzünden ateşi uzaklaştırır." Ebu Derda'nın bu hadisini Ahmed rivayet etmiştir ve senedinin hasen olduğunu söylemiştir, aynı şekilde Heysemi de böyle söylemiştir.

İshak b. Rahuye'nin Esma bint Yezid'den rivayet ettiğine göre, şöyle demiştir: Resulullah (s.a.v.)'i şöyle derken duydum: "Kim kardeşinin onurunu gıyabında savunursa, Allah'ın onu ateşten azat etmesi haktır."

Kudai, Müsnedü'ş-Şihab'da Enes'ten rivayet ettiğine göre, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kim kardeşine gıyabında yardım ederse, Allah da ona dünyada ve ahirette yardım eder." Kudai bunu İmran b. Husayn'dan şu ekleme ile rivayet etmiştir: "Ve o, ona yardım etmeye muktedirdir." Ebu Davud ve Buhari'nin Edebü'l-Müfred'inde rivayet ettiğine göre, Zeyn Iraki: Senedi hasendir demiştir, Ebu Hureyre'den, Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Mümin müminin aynasıdır, mümin müminin kardeşidir, nerede karşılaşırsa karşılaşsın, onun kayıplarını önler ve onu arkasından korur."

Ey Müslümanlar:

Bu bölümde ve bir önceki bölümde geçen şerefli nebevi hadislerden öğrendiniz ki, kim Allah için bir kardeşini severse, onu sevdiğini ona haber vermesi ve bildirmesi sünnettir. Müslümanın, kardeşine gıyabında dua etmesi de sünnettir. Aynı şekilde kardeşinden kendisine dua etmesini istemesi de sünnettir. Kardeşini sevdikten sonra onu ziyaret etmesi, onunla oturup kalkması, onunla Allah için iletişim kurması ve ona cömert davranması da sünnettir. Müslümanın, kardeşini sevindirmek için hoşuna gidecek şekilde karşılaması menduptur. Müslümanın, kardeşine hediye vermesi menduptur. Ayrıca, hediyesini kabul etmesi ve ona karşılık vermesi de menduptur.

Müslüman, kendisine iyilik yapan insanlara şükretmelidir. Sünnetten biri de kardeşine bir iyilik için veya zorluğu kolaylaştırmak için şefaat etmektir. Kardeşinin onurunu gıyabında savunması da menduptur. Öyleyse, Rabbimizin sevdiği ve razı olduğu gibi olmak için bu şer'i hükümlere ve diğer İslam hükümlerine bağlı kalalım ki, Rabbimiz bizde olanı değiştirsin, hallerimizi düzeltsin ve dünya ve ahiretin hayırlarına nail olalım?!

Değerli dinleyicilerim: Hizb-ut Tahrir Medya Bürosu radyosunun dinleyicileri:

Bu bölümde bu kadarıyla yetiniyoruz, gelecek bölümlerde düşüncelerimize devam edeceğiz inşallah Teâlâ, o zamana kadar ve sizinle buluşana kadar sizi Allah'ın himayesine, korumasına ve güvenliğine bırakıyoruz. Bizi dinlediğiniz için teşekkür ederiz. Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu.

Ey Müslümanlar Biliniz! - Bölüm 15

Ey Müslümanlar Biliniz!

Bölüm 15

Hilafet devletinin yardımcı organlarından biri de, halifenin kendisiyle birlikte atadığı, hilafetin yükünü taşımada ve sorumluluklarını yerine getirmede ona yardımcı olan vezirlerdir. Hilafetin yüklerinin çokluğu, özellikle de hilafet devleti büyüyüp genişledikçe, halife bu yükü tek başına taşıyamaz hale gelir ve sorumluluklarını yerine getirmede kendisine yardımcı olacak birine ihtiyaç duyar. Ancak, İslam'daki vezir anlamı ile, günümüzdeki demokratik, kapitalist, laik veya diğer sistemlerdeki vezir anlamı karışmaması için, "vezir" kelimesini sınırlamadan kullanmak doğru değildir.