أطفال القرى في تونس... لا منقذ لهم إلا نظام الكفالة في الإسلام
أطفال القرى في تونس... لا منقذ لهم إلا نظام الكفالة في الإسلام

شاركت تونس ممثلة في نزيهة العبيدي، وزيرة المرأة والأسرة والطفولة وكبار السن في الندوة الدّوليّة حول "التشرّد والأسرة" التي انتظمت يومي 11 و12 شباط/فبراير 2020، بإشراف من المنظمة العالميّة للأسرة في إطار أشغال الدورة 58 للجنة الاجتماعيّة للتنمية التي تنعقد بنيويورك. ...

0:00 0:00
Speed:
March 25, 2020

أطفال القرى في تونس... لا منقذ لهم إلا نظام الكفالة في الإسلام

أطفال القرى في تونس... لا منقذ لهم إلا نظام الكفالة في الإسلام

شاركت تونس ممثلة في نزيهة العبيدي، وزيرة المرأة والأسرة والطفولة وكبار السن في الندوة الدّوليّة حول "التشرّد والأسرة" التي انتظمت يومي 11 و12 شباط/فبراير 2020، بإشراف من المنظمة العالميّة للأسرة في إطار أشغال الدورة 58 للجنة الاجتماعيّة للتنمية التي تنعقد بنيويورك.

وقامت الوزيرة، كمتحدّث رئيس، عرض التجربة التونسية في مجال النهوض بأوضاع الأسرة وحماية أفرادها من جميع أشكال التهديد، وإعلان احتضان البلاد القمّة العالميّة للأسرة في أيار/مايو 2020 والندوة الدوليّة حول "تونس عاصمة أممية لطفولة دون عقاب بدني" في حزيران/يونيو 2020.

في سياق ثان: نقلا عن خبر نشرته "جمعية براءة لحماية الطفولة بمدينة صفاقس على صفحتها الرسمية بتاريخ 22 كانون الثاني/يناير 2020" أنه رغم تنوع عدد المؤسسات المعنية بحماية الأطفال ورعايتهم، إلا أننا من وقت إلى آخر نجد حالات لأطفال يعيشون في الشارع، وأضافت أن مثل هذه المظاهر لا يمكن السكوت عنها في دولة تحترم نفسها وتدعي في كل مناسبة أنها قطعت شوطا متقدما في رعاية الطفولة وضمان حقوق الطفل.

ونشرت صفحة الجمعية صورا لولدين من ولاية سوسة ونداء عاجلا للسلطات وإلى قرية "Sos حومة الغاز سوسة" حيث ذكرت أنه:

- تم وضع أخت الولدين في سجن الأحداث أو ما يعرف بالإصلاحية

- ثم تم تعنيف الولدين 14 و16 داخل مقر قرية sos حومة الغاز وآثار التعنيف واضحة على بدنهم خاصة أنه تم حرق أذن أحدهما.

- خرج الولدان من القرية ويعيشان متشردين منذ أشهر في الشارع كما طلب أحد الولدين من ناقلة الخبر عدم تصويرهما في الشارع خوفا من الأمن حيث ادعى أنه تم تهديدهما في حالة تصويرهما من طرف أي جمعية أو وسيلة إعلامية...

ليس مستغربا أن نستمع طوال الوقت لهذا النوع من الأخبار في نظام علماني يفصل الدين عن الدولة مما يؤدي إلى تبنيه معالجات فاشلة سقيمة.

إن الوعي يحتم علينا أن نستخرج عبرة من حادثة تشرد الأخوين، فنحن هنا لسنا بصدد شيطنة دار الرعاية أو القرية أو شيطنة رجال الأمن واتهامهم بسوء المعاملة وانتهاك كرامة الأخوين لأن الحادثة ليست بجديدة ومصير أبناء القرى هو نفسه ونادرا ما ينجو منهم واحد أو اثنان ليصبح شخصا سويا ويُنشئ أسرة ويعيش حياة طبيعية.

يتهم الكثيرون المجتمع باعتباره سببا رئيسا في انحراف أطفال القرى لأن له نظرة دونية لهم، لكن الحقيقة أن العامل الأساسي في فشل دور القرى في صناعة جيل صالح ومتوازن وسوي هو المنظومة نفسها، فلو عدنا للمعالجة الإسلامية التي تجيب عن سؤال كيف نرعى الأيتام؟ وأبناء الزنا؟ فسنجد أنه في تاريخ الإسلام أو على الأقل في قرون النهضة والاستنارة لم توجد دور رعاية أطفال قط بل كانت ميزة تميز انحطاط حضارة الغرب، ويمكن أن نتبين ذلك من كتب الأدب التي تزخر بقصص الأيتام المحزنة وبشاعة الوضع في المياتم في أوروبا وسوء المعاملة والاستغلال والانتهاك.

وهذا الحل المتمثل في دار الرعاية - سواء في المرحلة الكنسية أو مرحلة فصل الدين عن الدولة - جاء نتيجة لافتقار الفكر الغربي للوعي بمركزية وحصرية الأسرة كنواة وحاضنة طبيعية للطفل.

أما في الإسلام الذي يحفظ النفس البشرية ويقدس الحياة بل يجعلها أمانة يحاسب عليها المسلم إن هو فرط فيها أو ألقى بها للتهلكة، فهو يُحمّل الوالدين والأسرة مسؤولية حماية الطفل الصغير الضعيف من الهلاك والمهالك، حيث رتب الفقه مسؤولية الحضانة وانتقالها في حالة فقدان الأب أو الأم: فإن فُقد الأب تنتقل النفقة والقوامة إلى الجد من جهة الأب، ثم العم وهكذا... وإن فقدت الأم تنتقل الحضانة إلى الجدة من جهة الأم، ثم الخالة، ثم الجدة للأب وهكذا.

 فالأسرة في الإسلام واجب عليها الكفالة ويحاسبها الله عليها، ومن هنا نجد أنفسنا بفضل هذا النظام الذي أرساه الإسلام في غنى عن دور الرعاية والقرى...

وقد يقول قائل وإن لم يعد للطفل أي أقارب أو كانوا من الفقراء والمحتاجين ولا قدرة لهم على كفالة الطفل؟


وهنا لم يترك الإسلام ثغرة إلا وسدّها، حيث يشجع الإسلام المسلمين على كفالة الأيتام وذلك لقول الرسول r : «أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ فِي الْجَنَّةِ هَكَذَا - وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى وَفَرَّجَ بَيْنَهُمَا».

كما جعل الله فرضا على الدولة أن تقدم أموال الزكاة للفقراء والمساكين وبذلك يتمكنون من كفالة الطفل اليتيم.

إن حرص الإسلام على غرس مفهوم الكفالة وربطها بعقيدة الإسلام وجعلها مصدر ثواب وأجر عظيمين يضع كافل اليتيم في مرتبة محاذية لمرتبة النبي r ، لهو أكبر دليل على تميز نظام الإسلام الرباني من خلال تقديم معالجة متكاملة.

في حين إن النظام الرأسمالي يفشل في رعاية الأطفال رغم الإمكانيات المالية المهولة حيث يتم توفير اللباس والأكل والحاجيات المادية، لكن الطفل في النهاية ينقم وينحرف ويصبح عنيفا وخطرا على الناس في سنوات مبكرة تصل إلى الانحراف في سن التاسعة والعاشرة، لسبب بسيط أنه ليس حيوانا يكتفي بالأكل والشرب مهما كان فاخرا، هو يحتاج لدفء الأسرة، لحنان وتوجيه الأم، لسلطة الأب الذي يشعره بالاستقرار والأمان... وهذه الأدوار العظيمة التي ركزها الإسلام يمكن تعويضها بالأقارب أو أهل البر والتقوى من المسلمين الكافلين فنحافظ بذلك على كرامة الطفل اليتيم.

وقد تنبه الغرب في السنوات الأخيرة لهذه المعضلة وأصبحت الولايات المتحدة مثلا تقدم تشجيعا ومكافآت مالية ضخمة للعائلات حتى تستقبل الأطفال دون سند لمدة زمانية مؤقتة إلى حين أن يجدوا لهم والدين بالتبني - حتى إن بعض العائلات الأمريكية احترفتها مهنة تصل إلى استقبال عشرات الأطفال مقابل الأموال التي يتلقونها - أي أن النظام العلماني الغربي قد حصد الويلات من منظومته العلمانية فأجُبر للعودة إلى نظام الأسرة وفضّل أن يبقى الطفل في كفالة عائلة وقتيا عوض انتظار التبني في مراكز الرعاية، ولكن فاتهم القطار بعد أن خرّبوا الحياة والنظام البشري الطبيعي بإطلاق القيم والحريات الليبرالية المتمثلة أساسا في المعاشرة خارج الزواج.

لقد ترك لنا الرسول r كتاب الله وسنته لنهتدي بهما فلا نضل الطريق أبدا، لكن المسؤولين في بلادنا يهرعون إلى مخادع الغرب الفاسقة مدبرين عن واقع الأسرة والطفولة الفاسد في تونس ومقبلين على حلول العلمانية الزائفة، فكل ما ستفعله دور الرعاية والقرى أنها ستحل مشاكل الزناة وتشجعهم على التمادي دون أي رادع، وهي اعتراف ضمني بالعلاقات خارج إطار الزواج وتشريع لها، ليحصد الأطفال في تونس ما جنته عليهه العلمانية والاستعمار معا.

قال تعالى: ﴿وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلاَحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاء اللّهُ لأعْنَتَكُمْ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾ [البقرة: 220]

كتبته لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

هاجر بالحاج حسن

More from null

غیاب نقش دولت در مواجهه با فاجعه بهداشتی - تب دنگی و مالاریا

غیاب نقش دولت در مواجهه با فاجعه بهداشتی

تب دنگی و مالاریا

در سایه گسترش وسیع تب دنگی و مالاریا در سودان، ویژگی‌های یک بحران بهداشتی حاد آشکار می‌شود که نشان‌دهنده غیاب نقش فعال وزارت بهداشت و ناتوانی دولت در مقابله با همه‌گیری است که روز به روز جان‌ها را می‌گیرد. با وجود پیشرفت علمی و فناوری در علم بیماری‌ها، حقایق آشکار می‌شود و فساد نمایان می‌گردد.

غیاب برنامه واضح:

با وجود عبور تعداد مبتلایان از هزاران نفر، و ثبت مرگ و میر به صورت عمده بر اساس برخی منابع رسانه‌ای، وزارت بهداشت برنامه واضحی برای مبارزه با این همه‌گیری اعلام نکرده است. عدم هماهنگی بین نهادهای بهداشتی و فقدان دیدگاه پیشگیرانه در برخورد با بحران‌های همه‌گیر مشاهده می‌شود.

فروپاشی زنجیره‌های تأمین پزشکی

حتی ساده‌ترین داروها مانند "بندول" در برخی مناطق کمیاب شده‌اند، که نشان‌دهنده فروپاشی در زنجیره‌های تأمین و عدم نظارت بر توزیع داروها است، در حالی که فرد به ساده‌ترین ابزارهای تسکین و حمایت نیاز دارد.

غیاب آگاهی‌رسانی اجتماعی

هیچ کمپین رسانه‌ای مؤثری برای آموزش مردم در مورد روش‌های پیشگیری از پشه یا شناسایی علائم بیماری وجود ندارد، که باعث افزایش شیوع عفونت می‌شود و توانایی جامعه در محافظت از خود را تضعیف می‌کند.

ضعف زیرساخت‌های بهداشتی

بیمارستان‌ها از کمبود شدید کادر پزشکی و تجهیزات و حتی ابزارهای تشخیصی اساسی رنج می‌برند، که پاسخ به همه‌گیری را کند و تصادفی می‌کند و زندگی هزاران نفر را به خطر می‌اندازد.

کشورهای دیگر چگونه با همه‌گیری‌ها برخورد کردند؟

 برزیل:

- کمپین‌های سمپاشی زمینی و هوایی با استفاده از سموم دفع آفات مدرن راه‌اندازی کرد.

- پشه‌بند توزیع کرد و کمپین‌های آگاهی‌رسانی اجتماعی را فعال کرد.

- داروها را به طور فوری در مناطق آلوده فراهم کرد.

بنگلادش:

- مراکز اضطراری موقت در محله‌های فقیرنشین ایجاد کرد.

- خطوط تلفن گرم برای گزارش و تیم‌های واکنش سیار فراهم کرد.

فرانسه:

- سیستم‌های هشدار اولیه را فعال کرد.

- نظارت بر پشه‌های ناقل را تشدید کرد و کمپین‌های آگاهی‌رسانی محلی را آغاز کرد.

بهداشت از مهم‌ترین واجبات است و مسئولیت آن بر عهده کامل دولت است

سودان هنوز فاقد سازوکارهای مؤثر برای کشف و گزارش است، که باعث می‌شود آمار واقعی بسیار بالاتر از آمار اعلام شده باشد و بحران را پیچیده‌تر کند. بحران بهداشتی کنونی نتیجه مستقیم غیاب نقش فعال دولت در مراقبت‌های بهداشتی است که زندگی انسان را در اولویت قرار می‌دهد، دولتی که اسلام را اجرا می‌کند و سخن عمر بن خطاب رضی الله را به کار می‌بندد که گفت: «اگر قاطری در عراق بلغزد، خداوند در روز قیامت از من در مورد آن سؤال خواهد کرد».

راه حل‌های پیشنهادی

- ایجاد یک نظام بهداشتی که اولاً از خدا در زندگی انسان بترسد و کارآمد باشد، نه اینکه مشمول سهمیه‌بندی یا فساد شود.

- ارائه مراقبت‌های بهداشتی رایگان به عنوان یک حق اساسی برای همه رعایا. و لغو مجوز بیمارستان‌های خصوصی و منع سرمایه‌گذاری در زمینه پزشکی.

- فعال کردن نقش پیشگیری قبل از درمان، از طریق کمپین‌های آگاهی‌رسانی و مبارزه با پشه.

- بازسازی وزارت بهداشت برای اینکه مسئول زندگی مردم باشد، نه فقط یک نهاد اداری.

- اتخاذ یک نظام سیاسی که زندگی انسان را بالاتر از منافع اقتصادی و سیاسی قرار دهد.

- قطع ارتباط با سازمان‌های جنایتکار و مافیای دارو.

در تاریخ مسلمانان، بیمارستان‌ها برای خدمت رایگان به مردم برپا می‌شدند و با کفایت بالا اداره می‌شدند و از بیت المال تأمین مالی می‌شدند، نه از جیب مردم. مراقبت‌های بهداشتی بخشی از مسئولیت دولت بود، نه منتی و نه تجارتی.

آنچه امروز در سودان از شیوع همه‌گیری‌ها و غیاب دولت از صحنه رخ می‌دهد، هشداری خطرناک است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. خواسته اصلی فقط فراهم کردن بندول نیست، بلکه ایجاد یک دولت رفاه واقعی است که به زندگی انسان اهمیت می‌دهد و ریشه‌های بحران را درمان می‌کند، نه علائم آن را، دولتی که به ارزش انسان و زندگی او و هدفی که برای آن خلق شده است، یعنی عبادت خداوند یکتا، آگاه باشد. و دولت اسلامی تنها دولتی است که قادر به رسیدگی به مسائل مراقبت‌های بهداشتی از طریق نظام بهداشتی است که جز در سایه دولت خلافت راشده دوم بر منهاج نبوت که به زودی به اذن خدا برپا می‌شود، قابل اجرا نیست.

﴿یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَجِیبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُم لِمَا یُحْیِیکُمْ﴾

نوشته شده برای رادیو دفتر رسانه‌ای مرکزی حزب التحریر

حاتم العطار - ایالت مصر

شرف همصحبتی با ابی اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله

شرف همصحبتی با ابی اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله

در صبحگاه بیست و دوم ربیع الاول ۱۴۴۷ هجری قمری مصادف با چهاردهم سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی، در سن نزدیک به هشتاد و هفت سالگی، احمد بکر (هزیم)، از پیشگامان حزب التحریر، به جوار پروردگارش شتافت. سالیان متمادی دعوت را حمل کرد و در راه آن زندان طولانی و شکنجه های سخت را تحمل کرد، اما به فضل و یاری خداوند، نه سست شد و نه ضعیف شد و نه تغییر کرد و نه تبدیل نمود.

در دهه هشتاد در سوریه در دوران حکومت حافظ مقبور سال های طولانی را به صورت مخفیانه سپری کرد تا اینکه به همراه جمعی از جوانان حزب التحریر در سال 1991 توسط استخبارات هوایی دستگیر شد تا زیر نظر جنایتکاران علی مملوک و جمیل حسن، سخت ترین انواع شکنجه را ببیند، به طوری که کسی که بعد از یک دور بازجویی از ابی اسامه و برخی از رفقایش وارد اتاق بازجویی شد، به من خبر داد که تکه های گوشت پراکنده و خون روی دیوارهای اتاق بازجویی را دیده است.

بعد از بیشتر از یک سال در سلول های انفرادی شعبه استخبارات هوایی در مزه، او به همراه بقیه همکارانش به زندان صیدنایا منتقل شد تا بعداً به ده سال زندان محکوم شود، که هفت سال آن را با صبر و احتساب سپری کرد و سپس خداوند به او فرج داد.

پس از خروج از زندان، مستقیماً به حمل دعوت ادامه داد و این روند تا زمانی که دستگیری جوانان حزب آغاز شد و صدها نفر را در سوریه در اواسط ماه 12 سال 1999 شامل شد، ادامه یافت، به طوری که خانه او در بیروت مورد یورش قرار گرفت و ربوده شد تا به شعبه استخبارات هوایی در فرودگاه مزه منتقل شود تا مرحله جدیدی از شکنجه های وحشتناک آغاز شود. با وجود سن بالایش به یاری خدا صبور، ثابت قدم و محتسب بود.

پس از تقریباً یک سال، دوباره به زندان صیدنایا منتقل شد تا در دادگاه امنیت دولت محاکمه شود و متعاقباً به مدت ده سال محکوم شد که خداوند مقدر کرد تقریباً هشت سال از آن را سپری کند و سپس خداوند به او فرج داد.

من سال 2001 یک سال کامل را با او در زندان صیدنایا گذراندم، بلکه در خوابگاه پنجم (الف) سمت چپ طبقه سوم کاملاً در کنارش بودم، او را عموی عزیز خطاب می کردم.

با هم غذا می خوردیم و در کنار هم می خوابیدیم و فرهنگ و افکار را مطالعه می کردیم. از او فرهنگ را به دست آوردیم و از او صبر و ثبات را آموختیم.

او بخشنده، دوستدار مردم و مشتاق جوانان بود و در آنها اعتماد به پیروزی و نزدیکی تحقق وعده خدا را می کاشت.

او حافظ کتاب خدا بود و هر شب و روز آن را می خواند و بیشتر شب را به عبادت می گذراند و چون سپیده دم نزدیک می شد، مرا تکان می داد تا برای نماز شب و سپس نماز فجر بیدار شوم.

من از زندان خارج شدم و سپس در سال 2004 دوباره به آن بازگشتم، و ما در اوایل سال 2005 دوباره به زندان صیدنایا منتقل شدیم، تا دوباره با کسانی که هنگام خروج اول ما در پایان سال 2001 در زندان باقی مانده بودند، ملاقات کنیم، و عموی عزیز ابو اسامه احمد بکر (هزیم) رحمه الله نیز در میان آنها بود.

مدت های طولانی در مقابل خوابگاه ها قدم می زدیم تا دیوارهای زندان و میله های آهنی و دوری از خانواده و عزیزان را با او فراموش کنیم، چگونه نه، در حالی که او سال های طولانی را در زندان سپری کرد و آنچه را که سپری کرد!

و با وجود نزدیکی من به او و همراهی با او در دوره های طولانی، هرگز او را ندیدم که غر بزند یا شکایت کند، انگار که در زندان نیست، بلکه در خارج از دیوارهای زندان پرواز می کند. با قرآنی که در بیشتر اوقات تلاوت می کند پرواز می کند، با دو بال اعتماد به وعده خدا و بشارت رسولش ﷺ به پیروزی و تمکین پرواز می کند.

ما در تاریک ترین شرایط و سخت ترین شرایط به روز پیروزی بزرگ چشم دوخته بودیم، روزی که بشارت رسولمان ﷺ محقق شود «سپس خلافت بر منهاج نبوت خواهد بود». مشتاق بودیم زیر سایه خلافت و پرچم عقاب گرد هم آییم. اما خداوند مقدر کرد که از سرای شقاوت به سرای جاودانگی و بقا کوچ کنی.

از خداوند می خواهیم که در فردوس اعلی باشی و کسی را نزد خدا تزکیه نمی کنیم.

عموی عزیز ما، ابا اسامه:

از خداوند می خواهیم که تو را مشمول رحمت واسعه خود قرار دهد و در بهشت ​​های وسیع خود جای دهد و تو را با صدیقان و شهدا قرار دهد و به خاطر آزاری و عذابی که دیدی، درجات عالی در بهشت ​​را به تو پاداش دهد، و از خداوند متعال می خواهیم که ما را با رسولمان ﷺ بر سر حوض و در قرارگاه رحمتش گرد هم آورد.

تسلیت ما این است که تو به نزد مهربان ترین مهربانان می روی و جز آنچه خدا را خشنود می کند نمی گوییم، ما از آن خداییم و به سوی او باز می گردیم.

نوشته شده برای رادیو دفتر مطبوعاتی مرکزی حزب التحریر

ابو صطیف جیجو