كيف ستضمن الخلافة للمرأة حقوقها التعليمية
March 28, 2019

كيف ستضمن الخلافة للمرأة حقوقها التعليمية

كيف ستضمن الخلافة للمرأة حقوقها التعليمية

(مترجمة)

• ينظر الإسلام إلى طلب العلم في مجال الثقافة الإسلامية على أنه واجب على كل من النساء والرجال.

قال النبي e: «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ» (ابن ماجه)

• يظهر تقدير الرسول eلأهمية تعليم النساء في منحه حق التعليم للعديد من أزواجه والصحابيات وغيرهن من النساء أثناء فترة حكمه.

لقبت زوج الرسول عائشة رضي الله عنها بـ"فقيهة الأمة" بسبب معرفتها بالأحاديث وخبرتها في الفقه الإسلامي. فقد روت أكثر من 2200 حديث عن النبي e. وكانت أيضاً عالمة رائعة في الطب والأدب والشعر.

• كان الرسول eيعلم الرجال والنساء على حد سواء عن الإسلام في المسجد والتجمعات العامة الأخرى. كما خصص يوماً منفصلاً كل أسبوع لتعليم النساء على وجه التحديد عن دينهن. كما أولى النبي e أهمية لمحو أمية النساء، وهو ما يبرز في طلبه من شفاء بنت عبد الله أن تعلم زوجه حفصة كيفية الكتابة.

يقول أبو سعيد الخدري: قَالَتِ النِّسَاءُ لِلنَّبِيِّ e غَلَبَنَا عَلَيْكَ الرِّجَالُ، فَاجْعَلْ لَنَا يَوْماً مِنْ نَفْسِكَ‏.‏ «فَوَعَدَهُنَّ يَوْماً لَقِيَهُنَّ فِيهِ، فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ» (البخاري)

• يشجع الإسلام أيضاً الرجال والنساء على نقل العلم لمن حولهم وتحقيق المنفعة للبشرية في جميع المجالات - بما في ذلك العلوم والطب والصناعة والتكنولوجيا.

• إن تقدير الإسلام الكبير لطلب المعارف الإسلامية وغيرها من أشكال المعرفة هو الذي يضع الأساس لتقدير الخلافة لأهمية تعليم النساء.

قال النبي e: «مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقاً إِلَى الْجَنَّةِ».

• تعتبر الخلافة التعليم حقاً أساسياً لكل فرد وكذلك محورياً في الرفاه والتقدم المادي لأي مجتمع. وهي ملزمة بتوفير التعليم المجاني في المرحلتين الابتدائية والثانوية للبنين والبنات. ويشمل ذلك موضوعات مثل التخصصات الإسلامية والعربية والرياضيات والعلوم التجريبية مثل الأحياء والكيمياء والفيزياء. ويجب أن تسعى الدولة جاهدة لتمويل التعليم العالي المجاني للرجال والنساء بأفضل ما في وسعها.

"تعليم ما يلزم للإنسان فـي معترك الـحياة فرض على الدولة أن توفره لكل فرد ذكراً كان أو أنثى فـي الـمرحلتين الابتدائية والثانوية، فعليها أن توفر ذلك للجميع مجاناً، وتفسح مـجال التعليم العالي مـجاناً للجميع بأقصى ما يتيسر من إمكانيات." (المادة 178، مشروع دستور دولة الخلافة لحزب التحرير)

• سيكون تدريس الطلاب والطالبات في مدارس الدولة والمدارس الخاصة منفصلاً.

• في ظل الخلافة، يتمتع الفتيان والفتيات والرجال والنساء بنفس الحقوق التعليمية. يحظر أي تمييز بين الجنسين أو أي من رعاياها في الحصول على تعليم جيد. علاوة على ذلك، تحتاج النساء كما هو الحال مع الرجال إلى اكتساب المعارف الإسلامية المطلوبة المتعلقة بالحياة السياسية والاقتصادية والاجتماعية بالإضافة إلى أمور أخرى حتى يتمكنوا من الوفاء بالتزاماتهم الإسلامية، والانخراط في مختلف الأنشطة والإجراءات المجتمعية التي يسمح بها الإسلام لهم، والالتزام بالأحكام الإسلامية كمسلمين وكرعايا للدولة. لذلك فإن "الخلافة" ملزمة بتنظيم أسلوب في التعليم لتزويد الفتيات والنساء بهذه المعارف وستسعى جاهدة أيضاً لإزالة أي مواقف تقليدية أو حواجز ثقافية تقلل من شأن تعليم الإناث أو تمنع الفتيات من ممارسة حقوقهن التعليمية.

"تُعْطى المرأة ما يُعْطى الرجل من الحقوق، ويُفْرَضُ عليها ما يُفْرَضُ عليه من الواجبات إلا ما خصها الإسلام به، أو خص الرجل به بالأدلة الشرعية، فلها الحق في أن تزاول التجارة والزراعة والصناعة وأن تتولى العقود والمعاملات. وأن تملك كل أنواع الملك. وأن تنمي أموالها بنفسها وبغيرها، وأن تباشر جميع شؤون الحياة بنفسها." (المادة 114، مشروع دستور دولة الخلافة لحزب التحرير)

• سعي الدولة لتصبح قوة عالمية رائدة في العلوم والطب والتكنولوجيا والصناعة وغيرها من المجالات كما يوجبه الإسلام سيدفعها إلى البحث عن التميز في التعليم. وبالتالي، سوف يشجع النساء على الدخول في الدراسات العليا وتسهيل تخصصهن في مختلف المجالات، بما في ذلك التخصصات الإسلامية والطب والعلوم واللغات والهندسة. كل هذا سيضمن الطموحات التعليمية للفتيات والنساء.

• يجب على دولة الخلافة توفير أفضل الخدمات التعليمية والصحية الممكنة لرعاياها، كما وصفها الله سبحانه وتعالى بأنها "الوصي" و"مقدم الرعاية" للناس. لذلك من الضروري وجود وفرة من الطبيبات والممرضات والمعلمات للوفاء بهذه الأدوار.

• كان هذا الجو من التعلم والدراسة المنبثق عن تنفيذ النظام الإسلامي هو الذي كفل ازدهار تعليم المرأة في ظل الخلافة في الماضي كما ستفعل الخلافة مرة أخرى في المستقبل إن شاء الله.

"بدأ محمد أكرم الندوي (عالم إسلامي هندي معاصر) قبل ثمانية أعوام في إعداد موسوعة من مجلد واحد للمحدثّات من النساء، وهو مشروع أخذه من خلال الموسوعات، والنصوص الكلاسيكية، وسجلات المدارس ورسائل الاستشهادات ذات الصلة. يقول: "اعتقدت أنني ربما أجد 20 أو 30 امرأة". حتى الآن، عثر على 8000، على مدى 1400 عام، وقاموسه يملأ الآن 40 مجلداً..." (مقتطف من "تاريخ سري" نشرته كارلا باور في مجلة نيويورك تايمز، 25 شباط/فبراير 2007)

أمثلة على النساء اللائي تميزن في مجالات الدراسة المختلفة في ظل الخلافة:

- لبنى الأندلسية (القرن العاشر الميلادي) شاعرة تميزت في قواعد اللغة والخطابة والرياضيات والخط. كانت واحدة من كبار كتبة الدولة وعهد إليها بالمراسلات الرسمية.

- فخر النساء أم محمد شهدة (القرن الثاني عشر الميلادي) متخصصة في الخط العربي. كتبت للخليفة المقتفي. قيل إنه في ذلك الوقت لم يكن هناك أحد في بغداد يمكنه أن يضاهي التميز في كتاباتها.

- الجراحة التركية شرف الدين صابونجي أوغلو في القرن الخامس عشر تصف الجراحين في الأناضول الذين يقومون بإجراء العمليات الجراحية على المرضى الإناث.

- لبنى القرطبية (القرن العاشر الميلادي) خبيرة في الرياضيات والأدب. كانت قادرة على حل المشاكل الهندسية والجبرية الأكثر تعقيدا. حصلت معرفتها الواسعة بالأدب العام على عملها كسكرتيرة للخليفة الحكم الثاني.

- مريم "الأسطرلابية" العجيلية (القرن العاشر الميلادي) عالمة ومخترعة وعالمة فلك ومصممة أسطرلاب والذي يستخدم لتحديد موقع الشمس والكواكب. كانت تصميماتها مبتكرة لدرجة أن حاكم المدينة التي عاشت فيها كان يستخدمها.

- زينب من قبيلة بني عوض (القرن العاشر الميلادي) خبيرة في الطب، خاصة في علاج الجروح وشكاوى العين.

كتبه لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

د. نسرين نواز

مديرة القسم النسائي في المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

More from null

غیاب نقش دولت در مواجهه با فاجعه بهداشتی - تب دنگی و مالاریا

غیاب نقش دولت در مواجهه با فاجعه بهداشتی

تب دنگی و مالاریا

در سایه گسترش وسیع تب دنگی و مالاریا در سودان، ویژگی‌های یک بحران بهداشتی حاد آشکار می‌شود که نشان‌دهنده غیاب نقش فعال وزارت بهداشت و ناتوانی دولت در مقابله با همه‌گیری است که روز به روز جان‌ها را می‌گیرد. با وجود پیشرفت علمی و فناوری در علم بیماری‌ها، حقایق آشکار می‌شود و فساد نمایان می‌گردد.

غیاب برنامه واضح:

با وجود عبور تعداد مبتلایان از هزاران نفر، و ثبت مرگ و میر به صورت عمده بر اساس برخی منابع رسانه‌ای، وزارت بهداشت برنامه واضحی برای مبارزه با این همه‌گیری اعلام نکرده است. عدم هماهنگی بین نهادهای بهداشتی و فقدان دیدگاه پیشگیرانه در برخورد با بحران‌های همه‌گیر مشاهده می‌شود.

فروپاشی زنجیره‌های تأمین پزشکی

حتی ساده‌ترین داروها مانند "بندول" در برخی مناطق کمیاب شده‌اند، که نشان‌دهنده فروپاشی در زنجیره‌های تأمین و عدم نظارت بر توزیع داروها است، در حالی که فرد به ساده‌ترین ابزارهای تسکین و حمایت نیاز دارد.

غیاب آگاهی‌رسانی اجتماعی

هیچ کمپین رسانه‌ای مؤثری برای آموزش مردم در مورد روش‌های پیشگیری از پشه یا شناسایی علائم بیماری وجود ندارد، که باعث افزایش شیوع عفونت می‌شود و توانایی جامعه در محافظت از خود را تضعیف می‌کند.

ضعف زیرساخت‌های بهداشتی

بیمارستان‌ها از کمبود شدید کادر پزشکی و تجهیزات و حتی ابزارهای تشخیصی اساسی رنج می‌برند، که پاسخ به همه‌گیری را کند و تصادفی می‌کند و زندگی هزاران نفر را به خطر می‌اندازد.

کشورهای دیگر چگونه با همه‌گیری‌ها برخورد کردند؟

 برزیل:

- کمپین‌های سمپاشی زمینی و هوایی با استفاده از سموم دفع آفات مدرن راه‌اندازی کرد.

- پشه‌بند توزیع کرد و کمپین‌های آگاهی‌رسانی اجتماعی را فعال کرد.

- داروها را به طور فوری در مناطق آلوده فراهم کرد.

بنگلادش:

- مراکز اضطراری موقت در محله‌های فقیرنشین ایجاد کرد.

- خطوط تلفن گرم برای گزارش و تیم‌های واکنش سیار فراهم کرد.

فرانسه:

- سیستم‌های هشدار اولیه را فعال کرد.

- نظارت بر پشه‌های ناقل را تشدید کرد و کمپین‌های آگاهی‌رسانی محلی را آغاز کرد.

بهداشت از مهم‌ترین واجبات است و مسئولیت آن بر عهده کامل دولت است

سودان هنوز فاقد سازوکارهای مؤثر برای کشف و گزارش است، که باعث می‌شود آمار واقعی بسیار بالاتر از آمار اعلام شده باشد و بحران را پیچیده‌تر کند. بحران بهداشتی کنونی نتیجه مستقیم غیاب نقش فعال دولت در مراقبت‌های بهداشتی است که زندگی انسان را در اولویت قرار می‌دهد، دولتی که اسلام را اجرا می‌کند و سخن عمر بن خطاب رضی الله را به کار می‌بندد که گفت: «اگر قاطری در عراق بلغزد، خداوند در روز قیامت از من در مورد آن سؤال خواهد کرد».

راه حل‌های پیشنهادی

- ایجاد یک نظام بهداشتی که اولاً از خدا در زندگی انسان بترسد و کارآمد باشد، نه اینکه مشمول سهمیه‌بندی یا فساد شود.

- ارائه مراقبت‌های بهداشتی رایگان به عنوان یک حق اساسی برای همه رعایا. و لغو مجوز بیمارستان‌های خصوصی و منع سرمایه‌گذاری در زمینه پزشکی.

- فعال کردن نقش پیشگیری قبل از درمان، از طریق کمپین‌های آگاهی‌رسانی و مبارزه با پشه.

- بازسازی وزارت بهداشت برای اینکه مسئول زندگی مردم باشد، نه فقط یک نهاد اداری.

- اتخاذ یک نظام سیاسی که زندگی انسان را بالاتر از منافع اقتصادی و سیاسی قرار دهد.

- قطع ارتباط با سازمان‌های جنایتکار و مافیای دارو.

در تاریخ مسلمانان، بیمارستان‌ها برای خدمت رایگان به مردم برپا می‌شدند و با کفایت بالا اداره می‌شدند و از بیت المال تأمین مالی می‌شدند، نه از جیب مردم. مراقبت‌های بهداشتی بخشی از مسئولیت دولت بود، نه منتی و نه تجارتی.

آنچه امروز در سودان از شیوع همه‌گیری‌ها و غیاب دولت از صحنه رخ می‌دهد، هشداری خطرناک است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. خواسته اصلی فقط فراهم کردن بندول نیست، بلکه ایجاد یک دولت رفاه واقعی است که به زندگی انسان اهمیت می‌دهد و ریشه‌های بحران را درمان می‌کند، نه علائم آن را، دولتی که به ارزش انسان و زندگی او و هدفی که برای آن خلق شده است، یعنی عبادت خداوند یکتا، آگاه باشد. و دولت اسلامی تنها دولتی است که قادر به رسیدگی به مسائل مراقبت‌های بهداشتی از طریق نظام بهداشتی است که جز در سایه دولت خلافت راشده دوم بر منهاج نبوت که به زودی به اذن خدا برپا می‌شود، قابل اجرا نیست.

﴿یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَجِیبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُم لِمَا یُحْیِیکُمْ﴾

نوشته شده برای رادیو دفتر رسانه‌ای مرکزی حزب التحریر

حاتم العطار - ایالت مصر

شرف همصحبتی با ابی اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله

شرف همصحبتی با ابی اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله

در صبحگاه بیست و دوم ربیع الاول ۱۴۴۷ هجری قمری مصادف با چهاردهم سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی، در سن نزدیک به هشتاد و هفت سالگی، احمد بکر (هزیم)، از پیشگامان حزب التحریر، به جوار پروردگارش شتافت. سالیان متمادی دعوت را حمل کرد و در راه آن زندان طولانی و شکنجه های سخت را تحمل کرد، اما به فضل و یاری خداوند، نه سست شد و نه ضعیف شد و نه تغییر کرد و نه تبدیل نمود.

در دهه هشتاد در سوریه در دوران حکومت حافظ مقبور سال های طولانی را به صورت مخفیانه سپری کرد تا اینکه به همراه جمعی از جوانان حزب التحریر در سال 1991 توسط استخبارات هوایی دستگیر شد تا زیر نظر جنایتکاران علی مملوک و جمیل حسن، سخت ترین انواع شکنجه را ببیند، به طوری که کسی که بعد از یک دور بازجویی از ابی اسامه و برخی از رفقایش وارد اتاق بازجویی شد، به من خبر داد که تکه های گوشت پراکنده و خون روی دیوارهای اتاق بازجویی را دیده است.

بعد از بیشتر از یک سال در سلول های انفرادی شعبه استخبارات هوایی در مزه، او به همراه بقیه همکارانش به زندان صیدنایا منتقل شد تا بعداً به ده سال زندان محکوم شود، که هفت سال آن را با صبر و احتساب سپری کرد و سپس خداوند به او فرج داد.

پس از خروج از زندان، مستقیماً به حمل دعوت ادامه داد و این روند تا زمانی که دستگیری جوانان حزب آغاز شد و صدها نفر را در سوریه در اواسط ماه 12 سال 1999 شامل شد، ادامه یافت، به طوری که خانه او در بیروت مورد یورش قرار گرفت و ربوده شد تا به شعبه استخبارات هوایی در فرودگاه مزه منتقل شود تا مرحله جدیدی از شکنجه های وحشتناک آغاز شود. با وجود سن بالایش به یاری خدا صبور، ثابت قدم و محتسب بود.

پس از تقریباً یک سال، دوباره به زندان صیدنایا منتقل شد تا در دادگاه امنیت دولت محاکمه شود و متعاقباً به مدت ده سال محکوم شد که خداوند مقدر کرد تقریباً هشت سال از آن را سپری کند و سپس خداوند به او فرج داد.

من سال 2001 یک سال کامل را با او در زندان صیدنایا گذراندم، بلکه در خوابگاه پنجم (الف) سمت چپ طبقه سوم کاملاً در کنارش بودم، او را عموی عزیز خطاب می کردم.

با هم غذا می خوردیم و در کنار هم می خوابیدیم و فرهنگ و افکار را مطالعه می کردیم. از او فرهنگ را به دست آوردیم و از او صبر و ثبات را آموختیم.

او بخشنده، دوستدار مردم و مشتاق جوانان بود و در آنها اعتماد به پیروزی و نزدیکی تحقق وعده خدا را می کاشت.

او حافظ کتاب خدا بود و هر شب و روز آن را می خواند و بیشتر شب را به عبادت می گذراند و چون سپیده دم نزدیک می شد، مرا تکان می داد تا برای نماز شب و سپس نماز فجر بیدار شوم.

من از زندان خارج شدم و سپس در سال 2004 دوباره به آن بازگشتم، و ما در اوایل سال 2005 دوباره به زندان صیدنایا منتقل شدیم، تا دوباره با کسانی که هنگام خروج اول ما در پایان سال 2001 در زندان باقی مانده بودند، ملاقات کنیم، و عموی عزیز ابو اسامه احمد بکر (هزیم) رحمه الله نیز در میان آنها بود.

مدت های طولانی در مقابل خوابگاه ها قدم می زدیم تا دیوارهای زندان و میله های آهنی و دوری از خانواده و عزیزان را با او فراموش کنیم، چگونه نه، در حالی که او سال های طولانی را در زندان سپری کرد و آنچه را که سپری کرد!

و با وجود نزدیکی من به او و همراهی با او در دوره های طولانی، هرگز او را ندیدم که غر بزند یا شکایت کند، انگار که در زندان نیست، بلکه در خارج از دیوارهای زندان پرواز می کند. با قرآنی که در بیشتر اوقات تلاوت می کند پرواز می کند، با دو بال اعتماد به وعده خدا و بشارت رسولش ﷺ به پیروزی و تمکین پرواز می کند.

ما در تاریک ترین شرایط و سخت ترین شرایط به روز پیروزی بزرگ چشم دوخته بودیم، روزی که بشارت رسولمان ﷺ محقق شود «سپس خلافت بر منهاج نبوت خواهد بود». مشتاق بودیم زیر سایه خلافت و پرچم عقاب گرد هم آییم. اما خداوند مقدر کرد که از سرای شقاوت به سرای جاودانگی و بقا کوچ کنی.

از خداوند می خواهیم که در فردوس اعلی باشی و کسی را نزد خدا تزکیه نمی کنیم.

عموی عزیز ما، ابا اسامه:

از خداوند می خواهیم که تو را مشمول رحمت واسعه خود قرار دهد و در بهشت ​​های وسیع خود جای دهد و تو را با صدیقان و شهدا قرار دهد و به خاطر آزاری و عذابی که دیدی، درجات عالی در بهشت ​​را به تو پاداش دهد، و از خداوند متعال می خواهیم که ما را با رسولمان ﷺ بر سر حوض و در قرارگاه رحمتش گرد هم آورد.

تسلیت ما این است که تو به نزد مهربان ترین مهربانان می روی و جز آنچه خدا را خشنود می کند نمی گوییم، ما از آن خداییم و به سوی او باز می گردیم.

نوشته شده برای رادیو دفتر مطبوعاتی مرکزی حزب التحریر

ابو صطیف جیجو