با حدیث شریف
نیکوکاری، پیوند و آداب
به همه شما ای شنوندگان گرامی درود میفرستیم و با بهترین درود آغاز میکنیم، پس سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.
در صحیح مسلم رحمه الله آمده است
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ عَبْداً دَعَا جِبْرِيلَ فَقَالَ: إِنِّي أُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبَّهُ، قَالَ: فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ، ثُمَّ يُنَادِي فِي السَّمَاءِ فَيَقُولُ: إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ فُلَاناً فَأَحِبُّوهُ فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ، قَالَ: ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الْأَرْضِ، وَإِذَا أَبْغَضَ عَبْداً دَعَا جِبْرِيلَ فَيَقُولُ: إِنِّي أُبْغِضُ فُلَاناً فَأَبْغِضْهُ، قَالَ: فَيُبْغِضُهُ جِبْرِيلُ، ثُمَّ يُنَادِي فِي أَهْلِ السَّمَاءِ: إِنَّ اللَّهَ يُبْغِضُ فُلَاناً فَأَبْغِضُوهُ، قَالَ: فَيُبْغِضُونَهُ ثُمَّ تُوضَعُ لَهُ الْبَغْضَاءُ فِي الْأَرْضِ"
علما گفتهاند: محبت خداوند متعال به بندهاش اراده خیر برای او، هدایت او، نعمت دادن به او و رحمت اوست و بغض او اراده مجازات یا بدبختی او و مانند آن است و حب جبرئیل و ملائکه دو وجه دارد: یکی اینکه برایش استغفار میکنند و از او ثنا میگویند و برایش دعا میکنند. و دوم اینکه محبت آنها بر ظاهر شناخته شده آن از مخلوقات است و آن تمایل قلب به او و اشتیاق به ملاقات اوست. و سبب محبت آنها به او، مطیع بودن او برای خداوند متعال و محبوب بودن او برای اوست.
و معنای (یُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الْأَرْضِ) یعنی حب در دلهای مردم و رضایت آنها از او، پس دلها به او مایل میشوند و از او راضی میشوند. و در روایتی آمده است (فَتُوضَعُ لَهُ الْمَحَبَّةُ)
"إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ فُلَانًا" به صیغه مضارع، اشاره به استمرار آن است
و ابن قیم رحمه الله گفت: محبت خداوند به بنده با امور متعددی حاصل میشود:
یکی: خواندن قرآن با تدبر و فهم معانی آن و آنچه از آن اراده شده است.
دوم: تقرب به خداوند با نوافل بعد از فرائض، زیرا او را به درجهای بعد از محبت میرساند.
سوم: مداومت بر ذکر او در هر حال با زبان و قلب و عمل و حال. پس نصیب او از محبت به اندازه نصیب او از ذکر است.
چهارم: ترجیح دادن محبوبهای او بر محبوبهای خود در هنگام غلبه هوا.
پنجم: مشاهده احسان و نیکی و نعمتهای باطنی و ظاهری او، زیرا اینها دعوت کننده به محبت او هستند.
ششم: و آن از عجیبترین آنهاست؛ شکستگی قلب به طور کامل در برابر خداوند متعال.
هفتم: خلوت کردن با او در وقت نزول رحمت خداوند برای مناجات با او و تلاوت کلام او و ایستادن با قلب و ادب کردن با ادب عبودیت، سپس ختم کردن آن با استغفار.
هشتم: همنشینی با دوستداران راستین و جمع آوری میوههای پاکیزه کلام آنها.
ای دوستداران خدا:-
در کتاب خدا و در سنت رسولش صلی الله علیه و سلم، دلایل بسیاری برای محبت خداوند به بندهاش آمده است، از جمله: -
1. تقوا: خداوند متعال فرمود: - (بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ) سوره آل عمران
2. توکل بر خدا: خداوند متعال فرمود: (فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ) آل عمران
3. صبر به انواع سه گانه آن:
صبر بر طاعت خدا، صبر از معصیت خدا، و صبر بر حوادث دردناک. خداوند متعال فرمود: (وَكَأَيِّن مِّن نَّبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُواْ لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَمَا ضَعُفُواْ وَمَا اسْتَكَانُواْ وَاللّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ) آل عمران
4. عدل: عدل با همه مردم، بزرگ و کوچک، غنی و فقیر، مسلمان و کافر. خداوند متعال فرمود: (وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ) المائدة.
5. توبه: مداومت بر توبه و بازگشت به سوی خدا:- خداوند متعال فرمود: (إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ) البقرة.
6. اتباع: پیروی از پیامبر صلی الله علیه و سلم و اقتدا به هدایت و سنت او در همه امور زندگی. خداوند متعال فرمود: (قلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ) آل عمران
7. نوافل: تقرب به خدا با نوافل بعد از فرائض. خداوند متعال در حدیث قدسی- که ابوهریره رضی الله عنه روایت کرده است- فرمود:
(إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَلَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ،... الحديث) رواه البخاري.
ای دوستداران خدا:-
محبت خداوند به بنده اش دارای آثار و ثمرات عظیمی است از جمله:
1- تسدید: تسدید خداوند برای بنده در جوارحش، پس با آنها جز آنچه خدا را راضی میکند انجام نمیدهد و از آنها در آنچه خدا را به غضب میآورد استفاده نمیکند.
2- استجابت خداوند برای دعایش: خداوند متعال در حدیث قدسی که ابوهریره - رضی الله عنه - روایت کرده است - فرمود: ( ...، وَلَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ، كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا، وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا، وَلَئِنْ سَأَلَنِي لَأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنِ اسْتَعَاذَنِي لَأُعِيذَنَّهُ) رواه البخاري.
3- قرار دادن قبول برای او در زمین: پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: (إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ عَبْداً دَعَا جِبْرِيلَ فَقَالَ: إِنِّي أُحِبُّ فُلَاناً فَأَحِبَّهُ قَالَ فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ ثُمَّ يُنَادِي فِي السَّمَاءِ فَيَقُولُ: إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ فُلَاناً فَأَحِبُّوهُ فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ قَالَ: ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الْأَرْضِ) رواه مسلم
ای بهترین امتی که برای مردم بیرون آورده شده است:
محبت خدا ادعایی است که هر کسی آن را میکند، پس چه آسان است ادعا! و چه عزیز است معنا! پس نباید انسان فریب تلبیس شیطان و فریب نفس را بخورد، محبت درختی است پاک که ریشهاش ثابت و شاخهاش در آسمان است و ثمراتش در قلب و زبان و جوارح ظاهر میشود.
پس بحث مقدار حب ما به خدا – تبارک و تعالی - نیست، بلکه مقدار حب خدا به ماست. همچنین معنای اینکه خدا ما را دوست داشته باشد – عز وجل - این است که ما را ببخشد، پس هر که دوست بدارد عفو میکند و میبخشد، و این در بسیاری از آیات و احادیث آمده است، و از مثالهای آن (كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ) سوره الأنعام
و اگر خدا بندهای را دوست بدارد، او را مهربان و رحیم بر همه بندگانش و رفیق با آنها قرار میدهد، و بر دشمنانش سختگیر، چنانکه خدا فرمود (أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ) "الفتح"، و درباره آنها فرمود (أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ) "المائدة".
پس انسان ای بندگان خدا نمیداند که هنگام مرگ چگونه برایش ختم میشود، پس باید همیشه از خدا حسن ختام را بخواهد، انسان بر آنچه بر آن زیسته میمیرد و بر آنچه بر آن مرده محشور میشود. و پروردگارت به هیچ کس ستم نمیکند.
خداوندا، محبت خودت و محبت کسی که تو را دوست دارد و کسی که ما را به محبت تو نزدیک میکند، روزی ما گردان، خداوندا، بین دلهای ما الفت برقرار کن و ذات بین ما را اصلاح کن و ما را به اسلام و به دولت اسلام عزت ده و ما را از تاریکیها به سوی نور نجات ده و از فحشاها، آنچه ظاهر است و آنچه پنهان است، دور کن و در گوشها و چشمها و دلهایمان برکت قرار ده و توبه ما را بپذیر، زیرا تو بسیار توبه پذیر و مهربانی و ما را شکرگزار نعمتهایت قرار ده و ثناگوی به آن بر تو و پذیرای آن و آن را بر ما تمام کن.
شنوندگان گرامی، و تا زمانی که شما را با حدیث نبوی دیگری ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا میگذاریم، و سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.
