با حدیث شریف
امارت – بخش اول
به همه شما شنوندگان گرامی درود میفرستیم و با بهترین درود آغاز میکنیم، پس سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
در صحیح مسلم رحمه الله آمده است
"حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا: حَدَّثَنَا حَاتِمٌ وَهُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ كَتَبْتُ إِلَى جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ مَعَ غُلَامِي نَافِعٍ أَنْ أَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: فَكَتَبَ إِلَيَّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ جُمُعَةٍ عَشِيَّةَ رُجِمَ الْأَسْلَمِيُّ يَقُولُ: "لَا يَزَالُ الدِّينُ قَائِمًا حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ أَوْ يَكُونَ عَلَيْكُمْ اثْنَا عَشَرَ خَلِيفَةً كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ عُصَيْبَةٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَفْتَتِحُونَ الْبَيْتَ الْأَبْيَضَ بَيْتَ كِسْرَى أَوْ آلِ كِسْرَى وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ كَذَّابِينَ فَاحْذَرُوهُمْ" وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: "إِذَا أَعْطَى اللَّهُ أَحَدَكُمْ خَيْرًا فَلْيَبْدَأْ بِنَفْسِهِ وَأَهْلِ بَيْتِهِ" وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: "أَنَا الْفَرَطُ عَلَى الْحَوْضِ"
قَوْله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: (عُصَيْبَة مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَفْتَتِحُونَ الْبَيْت الْأَبْيَض بَيْت كِسْرَى)
این از معجزات آشکار رسول خدا صلی الله علیه وسلم است، و آن را - به حمد الله - در زمان عمر بن خطاب رضی الله عنه فتح کردند، و عصیبه تصغیر عصبة است، و آن جماعت است، و کسری با کسر کاف و فتح آن.
قَوْله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: (إِذَا أَعْطَى اللَّه أَحَدكُمْ خَيْرًا فَلْيَبْدَأْ بِنَفْسِهِ)
این مانند حدیث: "ابتدا کن به خودت سپس به کسانی که تحت تکفل تو هستند".
قَوْله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: (أَنَا الْفَرَط عَلَى الْحَوْض)
(الفرط) با فتح راء، و معنایش: کسی که پیشی میگیرد به سوی آن و منتظر است تا شما را از آن سیراب کند. و الفرط و الفارط، او کسی است که از قوم پیشی میگیرد به سوی آب تا برایشان آنچه را که به آن نیاز دارند آماده کند.
اما سخن او:- دین برپاست ... یا بر شما باشد
برخی از اهل علم گفتهاند:-
"قائما" یعنی دوام و استمرار، گفته میشود أقام الشیء یعنی آن را ادامه داد، و از آن است سخن خداوند متعال: "و نماز را برپا میدارند" و سخن خداوند متعال: "مگر تا زمانی که بر آن ایستاده باشی"، پس تقدیر این است: دین پیوسته باقی و مستمر خواهد بود تا قیامت.
و سخن او: یا بر شما باشد ....، أو در اینجا برای عطف است و به معنای واو است، پس تقدیر این است: "و بر شما دوازده نفر باشند - - آنان را به ذکر اختصاص داد برای تحقق عزت و ظهور و عدم حصول ضرر در زمان آنان ..."
برای علما در تفسیر و توجیه این حدیث راههای متعددی وجود دارد
گفتهاند: مراد خلفای عادل است، و برخی از آنان در امت گذشتهاند، و تعدادشان تا قیامت کامل خواهد شد.
نووی رحمه الله از قاضی عیاض نقل میکند:
و احتمال دارد که مراد مستحقان خلافت عادل باشند، و از آنان کسانی که شناخته شدهاند گذشتهاند، و حتما باید این تعداد قبل از قیامت کامل شود
و نووی رحمه الله – از قاضی عیاض نقل میکند -:
و احتمال دارد که مراد کسانی باشند که اسلام در زمان آنان عزیز میشود، و مسلمانان بر آنان اجتماع میکنند، همانطور که در سنن ابی داود آمده است: (همه امت بر او اجتماع میکنند)
و سیوطی نقل کرده است: مراد این است: وجود دوازده خلیفه در تمام مدت اسلام تا قیامت که به حق عمل میکنند اگرچه پی در پی نباشند
و در فتح الباری: و خلفای چهارگانه از آنان گذشتهاند و حتما باید تعداد قبل از قیامت کامل شود
ابن کثیر گفت: -
و معنای این حدیث بشارت به وجود دوازده خلیفه صالح است که حق را برپا میدارند و در میان آنان عدالت میکنند، و از این لازم نمیآید که پی در پی و پشت سر هم باشند، بلکه چهار نفر به یک ترتیب وجود داشتهاند و آنان خلفای چهارگانه ابوبکر و عمر و عثمان و علی هستند، و از آنان عمر بن عبدالعزیز است، بدون شک نزد ائمه و برخی از بنی عباس و قیامت برپا نمیشود مگر اینکه ولایت آنان حتمی باشد و ظاهر این است که از آنان مهدی بشارت داده شده در احادیث وارد شده به ذکر اوست.
ای امت خیر – ای فرزندان خلافت:-
همانطور که ملاحظه میکنیم حدیث با لفظ (خلیفه) آمده است و دلالت میکند بر کسی که متولی حکومت و ولایت عامه است، همانطور که حدیث بیان کرده است که دین برپاست دلالت بر تمکین و سیادت و نفوذ و غلبه بر کسی است که با آن دشمنی ورزیده یا مخالفت کرده است، پس کید کیدکنندگان و طعن طعنهزنان به آن ضرر نمیرساند ... اسلام دین و روش و مرجع برای دولت برپاست حاکمان و محکومان.
و حدیث برای آن خلفا مزیت یا فضلی قرار نمیدهد صرفا به این دلیل که اسلام در زمان آنان عزیز بوده است.
بلکه مقصود دوره زمانی است صرف نظر از اشخاص حاکمان و بزرگانشان، بلکه نبوتی است که رسول خدا صلی الله علیه وسلم خبر داده است
و اینکه دین در آن دوره زمانی برپاست و ظاهر و غالب است بر کسی که در برابر آن مقاومت کرده است، به هدف از بین بردن آن به عنوان دین و تمدن و دولت، یا جلوگیری از ورود مردم به آن یا تلاش برای بیرون کردن آنان از آن یا تشکیک آنان در احکام و تعالیم آن و طعن در آن.
و از مظاهر آن غلبه و آن ظهور و آن عزت، این است که به اسلام به عنوان دین ضرری نمیرسد هر چقدر هم که ابزارهای تخریب زیاد شود، پس مخالفان آن که دشمنان از خارج پیروان آن هستند چه مشرکانی از اهل کتاب باشند، یا کینهتوزان یا از سوی نظامهای کفر مانند آمریکای کافر یا بریتانیای کینهتوز و امثال آنان، نمیتوانند به هیچ وجهی به آن ضرر برسانند، مصداق سخن خداوند سبحان و تعالی در سوره انفال آیه 36 (إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَيُنفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ). همچنین کسانی که از آن جدا میشوند و از آن منحرف میشوند کلی یا جزئی، از کسانی که به آن اعتقاد داشتند حقیقتا یا نفاقا، نمیتوانند به آن ضرری برسانند...
پس دولت اسلام در زمان منصور بعد از از بین بردن ابومسلم خراسانی قوی ماند، و در زمان رشید قوی بود در حالی که برخی از دشمنان عزیز شدند و شروع به شورش در سرزمینهای فتح شده کردند، و در دستگاههای دولت اسلامی نفوذ کردند تا اینکه نزدیک بود به تسلط کامل برسند، همانطور که برمکیان در زمان رشید قبل از اینکه حرکتشان به دست خود رشید از بین برود انجام دادند ...
و بدین ترتیب میبینیم که آنچه پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داده است در دوره دوازده خلیفه محقق شده است، پس اسلام در آن هنگام عزیز بود و هر آنچه غیر از آن بود ذلیل بود، دین تا قیامت برپا خواهد ماند و حالت عزت و ظهور مطلقی که همراه آن برپایی است منحصر به آن دوره زمانی است که آن دوازده خلیفه متولی آن میشوند
ای دوستداران خدا:-
باید توجه داشت که به عدد اعتباری نیست، و برای توضیح - حدیثی که مسلم از حدیث عمار رضی الله عنه آورده است (فِي أُمَّتِي اثْنَا عَشَرَ مُنَافِقاً لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ) – و سوالی که مطرح میشود – آیا منافقان در این امت فقط دوازده نفر هستند یا اینکه بیشتر هستند؟ - و پاسخ آن – پس گفته میشود: تعداد منافقان بیشتر است و گفته میشود نیز: خلفا بیشتر از 12 نفر هستند اما به دلیل ظهور عزت و رفعت در عهد آنان آنان را به ذکر تعدادشان اختصاص داد، وگرنه ما میتوانیم بیشتر از 12 خلیفه را نام ببریم که اسلام در عهد آنان عزیز و ظاهر بوده است، و در خلفای بنی عثمان که اروپا را فتح کردند کافی است چه رسد به کسانی که از خلفای مسلمان قبل از آنان بودند، خداوند متعال آنان را رحمت کند.
ای فرزندان فاتحان:-
مسلمانان و حاکمان و علما همگی در یک سنگر بودند، از عقیده اسلام دفاع میکردند، امیرانشان صالح بودند، اسلام را تطبیق میکردند، و آن را با دعوت و جهاد به جهان حمل میکردند. و علمای مسلمان، و فقیهانشان به مردم اسلام را آموزش میدادند، و با یکدیگر گفتگو میکردند، و حاکمان را نصیحت میکردند و آنان را محاسبه میکردند، و در راه خدا از سرزنش هیچ سرزنشکنندهای نمیترسیدند. و مسلمانان از حکومت اسلام بهرهمند میشدند و امت اسلام امتی وسط بود، صاحب صدرات در میان امتها، و شاهد بر جهان، همانطور که خداوند متعال آن را وصف کرده و قرار داده است: {وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِّتَكُونُواْ شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً} البقرة 143
و بر فرزندان مسلمانان و از جمله علمایشان است. بر آنان است که درک کنند که دعوت فردی آنان کافی نیست، و بر آنان است که در جماعتی عمل کنند، که رهبری عمل را برای تغییر فراگیر به منظور برانگیختن امت اسلامی بر عهده بگیرد، با بازگرداندن رجوع به دینشان، در دولتشان همانطور که در دولت خلافت جامع بود، به منظور عزت بخشیدن به دین. تا اینکه خداوند به یاری خود اذن دهد، و مسلمانان به روش نخست خود بازگردند، بهترین امتی که برای مردم پدیدار شده است و اسلام در زمان آنان به اذن خدا عزیز میشود. خداوند متعال فرمود: {قُلْ هَـذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَاْ وَمَنِ اتَّبَعَنِي وَسُبْحَانَ اللّهِ وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ} يوسف 108
شنوندگان گرامی، و تا زمانی که شما را با حدیث نبوی دیگری ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا میسپاریم، و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.