مع الحديث الشريف  -  الإمارة – الجزء الثالث
مع الحديث الشريف  -  الإمارة – الجزء الثالث

 

0:00 0:00
Speed:
August 10, 2025

مع الحديث الشريف - الإمارة – الجزء الثالث

با حدیث شریف

 امارت – قسمت سوم

به همه شما شنوندگان عزیز درود می فرستیم و با بهترین درود آغاز می کنیم، سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما.

در صحیح مسلم رحمه الله آمده است

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا: حَدَّثَنَا حَاتِمٌ وَهُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَى جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ مَعَ غُلَامِي نَافِعٍ أَنْ أَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: فَكَتَبَ إِلَيَّ "سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ جُمُعَةٍ عَشِيَّةَ رُجِمَ الْأَسْلَمِيُّ يَقُولُ: "لَا يَزَالُ الدِّينُ قَائِماً حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ أَوْ يَكُونَ عَلَيْكُمْ اثْنَا عَشَرَ خَلِيفَةً كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ" وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: "عُصَيْبَةٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَفْتَتِحُونَ الْبَيْتَ الْأَبْيَضَ بَيْتَ كِسْرَى أَوْ آلِ كِسْرَى" وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: "إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ كَذَّابِينَ فَاحْذَرُوهُمْ" وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: "إِذَا أَعْطَى اللَّهُ أَحَدَكُمْ خَيْراً فَلْيَبْدَأْ بِنَفْسِهِ وَأَهْلِ بَيْتِهِ" وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: "أَنَا الْفَرَطُ عَلَى الْحَوْضِ".

قَوْله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: (أَنَا الْفَرَط عَلَى الْحَوْض) ‏ 

‏(الْفَرَط) با فتحه راء، و معنایش: پیشی گیرنده به آن و منتظر برای سیراب کردن شما از آن. و الفَرَط و الفَارِط، اوست: کسی که از قوم به سوی آب پیشی می گیرد تا آنچه را که به آن نیاز دارند برایشان آماده کند. ‏ 

ای بهترین امتی که برای مردم بیرون آورده شده اید:-

او حبیب مصطفی بهترین مخلوق خدا و هدایتگر دو جهان است، تاج و تخت ستمگران و فاسقان را لرزاند و بت ها را درهم شکست، امانت را از پروردگارش حمل کرد و رفت و امام بود، به بشریت تقوا و رحمت آموخت و برای نشر حق جهاد کرد و گفت این حلال است و آن حرام، و هر ترسان را برای مال و ناموس و خونش ایمن گردانید.

ای عزیزان در راه خدا:-

حوض وعده گاه هر ستم دیده است، حوض وعده گاه هر کسی است که حقش به او ادا نمی شود، حوض وعده گاه کسی است که برای عزت دین خدا در زمین با حکم کردن به کتابش و سنت حبیبش عمل کرد، حوض وعده گاه کسی است که اسلام را در سایه خلافت به تمام دنیا حمل کرد، حوض وعده گاه کسی است که شایسته شهادت به ادای امانت بود، و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در اواخر عمرش به صحابه می فرمود: ((من پیشرو شما هستم و من بر شما گواه هستم و من اکنون به حوضم می نگرم و به من کلیدهای گنجینه های زمین یا کلیدهای زمین داده شده است و به خدا سوگند از این نمی ترسم که بعد از من شرک بورزید، ولی می ترسم که در آن با هم رقابت کنید)) صحیح بخاری.

حوض، حوض پیامبر ما صلی الله علیه و آله و سلم، حوض کرامت و منت بزرگی بر رسولش در آخرت است. او کسی است که خداوند در موردش فرمود: ما به تو کوثر دادیم، و کوثر نهری در بهشت است که از آن دو ناودان جاری می شود که در حوض پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می ریزند، تا مومنان به او نوشیدن حسی را ادامه دهند همانطور که در دنیا نوشیدن معنوی را از راه هدایت و پیروی از او صلی الله علیه و آله و سلم نوشیدند، وگرنه از آن رانده و طرد می شوند جزای موافق... هنگامی که مردم از قبرهایشان بیرون می آیند، سرهایشان غبارآلود، پاهایشان برهنه، بدن هایشان عریان، پس در موقف جمع می شوند، و خورشید به سرهایشان نزدیک است، پس عطش به آنان می رسد، نیازمندترین چیزی که به آن نیاز دارند جرعه ای آب است که با آن تشنگی خود را برطرف کنند، پس در آنجا حوض در سرزمین محشر خواهد بود.

این حوضی که در روز قیامت در مکان و زمانی خواهد بود که مردم بیشترین نیاز را به آن دارند، زیرا از هم و غم و اندوه و عرق و گرما بر مردم می رسد، آنچه که آنان را در شدیدترین نیاز به آب قرار می دهد، پس به حوض پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم وارد می شوند.

 و آن حوضی بزرگ در موقف قیامت است، آبش از شیر سفیدتر، و از عسل شیرین تر، و از یخ خنک تر، و از مشک خوشبوتر، و ظروفی به تعداد ستارگان آسمان دارد، هر کس از آن جرعه ای بنوشد بعد از آن هرگز تشنه نمی شود و نصوص دلالت می کنند بر اینکه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم حوضی دارند، و طولش به اندازه مسافت یک ماه و عرضش به اندازه مسافت یک ماه است؛ مسافتی که سوارکار در طول آن به مدت یک ماه راه می رود، و در عرض آن به مدت یک ماه. حوض را احادیث زیادی دلالت می کنند، از جمله فرموده پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم: (حوض من بین ایله -در شام- و عدن -در یمن- است) و در لفظی: (من حوضی دارم مانند بین ایله و بصری)  

مردم بر آن وارد می شوند - مومنان - :-

پس می نوشند، حضرت علیه الصلاة و السلام فرمود: «من پیشروی شما بر حوض هستم» یعنی از شما سبقت می گیرم، الفَرَط: پیشرویی که از کاروان پیشی می گیرد، و آنچه را که نیاز دارند برایشان آماده می کند، فرمود: «من پیشروی شما هستم» یعنی: به سوی حوض از شما سبقت می گیرم، و در آنجا منتظر شما هستم، و برای ملاقات شما آماده می شوم «من پیشروی شما بر حوض هستم».

و مردمی بر آن وارد می شوند:-

پس طرد می شوند و رانده می شوند همانطور که شتران تشنه رانده می شوند؛ زیرا تغییر دادند و تبدیل کردند، پیوسته بر پاهای خود باز می گشتند و اموری را در اسلام ایجاد کردند که از آن نبود.  

و به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گفته می شود: تو نمی دانی بعد از تو چه کردند. و حضرت صلوات ربی و سلامه علیه فرمود: ((هر کس در این امر ما چیزی را ایجاد کند که از آن نیست، مردود است))

و قرطبی رحمه الله گفت: (همانا شدیدترین آنها از نظر طرد شدن کسی است که با جماعت مسلمانان مخالفت کند، و از راه آنها جدا شود، ... و همچنین ستمگران زیاده روی کننده در جور و ستم و از بین بردن حق و کشتن اهلش و خوار کردن آنان) 

به دلیل فرموده حضرت علیه الصلاة و السلام: "همانا مردانی آورده می شوند -همانا مردمی بر من وارد می شوند- در لفظی -آنان را می شناسم و آنان مرا می شناسند- پس رانده می شوند -یعنی طرد می شوند- همانطور که شتران تشنه رانده می شوند" بازگردانده می شوند، تشنه وارد حوض می شوند در حالی که عطش شدیدی دارند پس طرد و رانده می شوند، ملائکه آنان را با عصا طرد می کنند "همانطور که شتران تشنه رانده می شوند" پس پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: "پروردگارا یاران من یاران من" و در لفظی: "اصیحابی اصیحابی" پس به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گفته می شود: تو نمی دانی بعد از تو چه کردند، همانا آنان از زمانی که از آنان جدا شدی پیوسته بر پاهای خود مرتد شدند، پس پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: "دور باد دور باد - و در روایتی هلاکت هلاکت - برای کسی که بعد از من تغییر داد". در صحیحین

ای بهترین امتی که برای مردم بیرون آورده شده اید:- همانا امر جدی است (همانا گفتاری جدا کننده است ،،، و شوخی نیست) رحم کن سپس رحم کن ای پروردگار

برای حوض چه آماده کرده اید؟ و برای ملاقات حبیب صلی الله علیه و آله و سلم بر حوض چه آماده کرده اید؟ پس ای بنده خدا بترسیم که در روز تشنگی بزرگ از حوض طرد شویم؟ همانا نوشیدن از حوض برای اهل حدث و فجور حرام است؟ پیمان با خدا را تجدید کنید، همانا به حوض جز مومنان راستین وارد نمی شوند؟ علما گفتند: هر کس از دین خدا مرتد شود یا در آن چیزی را ایجاد کند که خدا را خشنود نکند و به آن اذن ندهد، پس او از رانده شدگان از حوض است، و شدیدترین آنها از نظر طرد شدن ستمگران زیاده روی کننده در ستم و جور، و از بین بردن حق و خوار کردن اهل آن هستند، کسانی که از مردم شرم نمی کنند، و از خدا شرم نمی کنند. 

 و حضرت علیه الصلاة و السلام می فرماید: ((همانا من برای شما پیشرو بر حوض هستم، پس بترسید، مبادا یکی از شما بیاید که از من رانده شود همانطور که شتر گمراه رانده می شود، پس می گویم: در این چیست؟ پس گفته می شود: تو نمی دانی بعد از تو چه کردند، پس می گویم هلاکت باد)) رواه مسلم در صحیحه. و حضرت علیه الصلاة و السلام فرمود: ((همانا من پیشروی شما بر حوض هستم، هر کس از من بگذرد می نوشد، و هر کس بنوشد هرگز تشنه نمی شود، و گروهی بر من وارد می شوند، آنان را می شناسم و آنان مرا می شناسند، سپس بین من و آنان حائل می شود، پس می گویم: آنان از من هستند پس گفته می شود: تو نمی دانی بعد از تو چه کردند، پس می گویم: هلاکت هلاکت، برای کسی که بعد از من تغییر داد)).

عزیزانم در راه خدا:-

حوض وعده گاه ما با رسول صلی الله علیه و آله و سلم است. حوض پناهگاه اهل ایمان قبل از ورود به بهشت است. حوض تشنگان را سیراب می کند. حوض ترسان ها در آن ایمن می شوند، و غمگین ها در آن شاد می شوند. حوض پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر آن می ایستد، و به همراهش ابوبکر و عمر و عثمان و علی، و بقیه صحابه بزرگوار. حوض بزرگان امت و علمای آن بر آن می ایستند. حوض اصلاح گران امت و دعوتگران آن از آن سیراب می شوند. حوض آغاز شادی مومن در آخرت است، زیرا جز کسی که از هول بزرگ و اندوه شدید نجات یافته باشد به آن وارد نمی شود.

امام احمد و ترمذی از حدیث نضر بن انس از انس روایت کرده اند که گفت: از رسول خدا خواستم که برایم شفاعت کند؟ پس فرمود: ((من انجام می دهم. پس گفتم: کجا تو را طلب کنم؟ فرمود: اول چیزی که مرا طلب می کنی بر صراط طلب کن. گفتم: اگر تو را نیافتم؟ فرمود: من نزد ترازو هستم. گفتم: اگر تو را نیافتم؟ فرمود: من نزد حوض هستم)). 

ای بهترین رسولان و پیشوای مجاهدان و ای قبله عاشقان ای بهترین آفریده و نشانه هدایت تا روز قیامت و راه پرسندگان شفیع ما باش اگر آن روز فرا رسد زیرا بعد از خدا چه کسی جز تو برای ما شفاعت می کند و جز تو چه کسی امام است، خدایا ما را از جرعه ای گوارا از حوض پیامبرت محروم مگردان و ما را از شفاعتش محروم مگردان و ما را از کسانی قرار ده که به شرافت همراهی با او در بهشت های نعمت دست می یابند. اللهم از تو می خواهیم جرعه ای گوارا از حوض پیامبرمان بنوشیم که بعد از آن هرگز تشنه نشویم، خدایا رحمتی که به آن دل هایمان را هدایت کنی، اللهم بر سرورمان محمد در اولین و آخرین و در ملأ اعلی تا روز قیامت درود فرست.

شنوندگان گرامی، و تا دیداری دیگر با حدیث نبوی دیگر، شما را در پناه خدا می گذاریم، و سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما.

More from فقه

مع الحدیث الشریف - أتدرون من المفلس

با حدیث شریف

آیا می دانید ورشکسته کیست؟

درود خدا بر شما شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر، دیدار با شما و برنامه ما با حدیث شریف تجدید می شود، و بهترین چیزی که برنامه خود را با آن آغاز می کنیم، درود اسلام است، پس سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد

در مسند احمد - بَاقِی مُسْنَدِ الْمُکْثِرِین - آمده است که ورشکسته امت من کسی است که روز قیامت با روزه و نماز و زکات می آید و در حالی می آید که به این دشنام داده و به آن تهمت زده و مال این را خورده است.

  حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ زُهَیْرٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ عَنْ النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ "هَلْ تَدْرُونَ مَنْ الْمُفْلِسُ" قَالُوا الْمُفْلِسُ فِینَا یَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ قَالَ "إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ وَیَأْتِی قَدْ شَتَمَ عِرْضَ هَذَا وَقَذَفَ هَذَا وَأَکَلَ مَالَ هَذَا فَیُقْعَدُ فَیَقْتَصُّ هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ فَنِیَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ یَقْضِیَ مَا عَلَیْهِ مِنْ الْخَطَایَا أُخِذَ مِنْ خَطَایَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَیْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِی النَّارِ"

این حدیث مانند سایر احادیث مهمی است که باید معنای آن را فهمید و درک کرد، زیرا برخی از مردم هستند که با وجود نماز و روزه و زکات، ورشکسته هستند، زیرا به این دشنام داده، به آن تهمت زده، مال این را خورده، خون این را ریخته و این را زده است.

و ورشکستگی او به این صورت است که از حسناتش که سرمایه اوست گرفته می شود و به این داده می شود و به آن بهای تهمت و دشنام و ضربه اش را می پردازد و بعد از اینکه حسناتش تمام شد قبل از اینکه بدهی هایش را بپردازد از گناهان آنها گرفته می شود و بر او انداخته می شود و سپس در آتش انداخته می شود.

و هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از یاران خود پرسید: آیا می دانید ورشکسته کیست؟ معنای آیا می دانید از درایت است و درایت علم به باطن امور است، آیا می دانید یعنی آیا می دانید ورشکسته واقعی کیست؟ این گفته حضرت علی کرم الله وجهه را تایید می کند: «غنا و فقر بعد از عرضه بر خداست» وقتی این سوال از آنها پرسیده شد، آنها با توجه به تجربیات خود پاسخ دادند، ورشکسته در میان ما کسی است که نه درهم دارد و نه متاعی، این ورشکسته از نظر یاران رسول خداست، پس حضرت فرمود: نه،....قَالَ: إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ...

و این گفته حضرت عمر را تایید می کند: هر کس بخواهد روزه بگیرد و هر کس بخواهد نماز بخواند اما این استقامت است، زیرا نماز و روزه و حج و زکات اینها عباداتی هستند که انسان ممکن است آنها را انجام دهد و در نفس خود اخلاص داشته باشد، و ممکن است از روی نفاق انجام دهد، اما مرکز ثقل این است که بر امر خدا منطبق شود.

از خدا می خواهیم که ما را بر حق ثابت قدم بدارد و ما را از بندگان متقی خود قرار دهد و بدی های ما را به خوبی ها تبدیل کند و روز عرضه بر او ما را رسوا نکند، آمین.

شنوندگان گرامی، تا دیداری دیگر و حدیث نبوی دیگر، شما را به خدا می سپاریم که امانت هایش را ضایع نمی کند، و سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد.

نوشته شده برای رادیو 

عفراء تراب

مع الحدیث الشریف - المنافقون وأعمالهم الشریرة

مع الحدیث الشریف

المنافقون وأعمالهم الشریرة

نحییکم جمیعا أیها الأحبة فی کل مکان، فی حلقة جدیدة من برنامجکم "مع الحدیث الشریف" ونبدأ بخیر تحیة، فالسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

عن بریدة رضی الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله علیه وسلم‏:‏ ‏"‏لَا تَقُولُوا لِلْمُنَافِقِ سَیِّدٌ فَإِنَّهُ إِنْ یَکُ سَیِّدًا فَقَدْ أَسْخَطْتُمْ رَبَّکُمْ عَزَّ وَجَلَّ‏"‏‏.‏ ‏رواه أبو داود بإسناد صحیح‏.

أیها المستمعون الکرام

إن خیر الکلام کلام الله تعالى، وخیر الهدی هدی نبیه محمد بن عبد الله علیه الصلاة والسلام، أما بعد، 

إن هذا الحدیث الشریف یرشدنا إلى کیفیة التعامل مع المنافقین الذین نعلمهم، حیث کان الرسول صلى الله علیه وسلم هو الوحید الذی یعلم المنافقین کلهم بأسمائهم، ولکن نحن یمکننا أن نعلم بعضهم من صفاتهم، کالذین أرشد إلیهم القرآن بأنهم یقومون بالفروض بتکاسل على مضض، وکالذین یکیدون للإسلام والمسلمین ویشجعون الفتن ویفسدون فی الأرض ویحبون أن تشیع الفاحشة بالدعوة إلیها وحمایتها ورعایتها، وکالذین یقولون الکذب على الإسلام والمسلمین... وغیرهم ممن اتصفوا بالنفاق. 

لذلک علینا أن ندرک ما حسّنه الشرع وما قبحّه، حتى نعرف المنافق من المخلص، فنتخذ الإجراء المناسب تجاهه. لا یجب أن نأمن جانب من یفعل ما یخالف الشرع وهو یظهر أنه یفعل ما یفعله حرصاً على الإسلام والمسلمین، ویجب أن لا نسیر خلفه ولا نؤیده، ولا حتى أقل من ذلک بأن نصفه بسید، وإلا سخط الله سبحانه وتعالى علینا.

علینا نحن المسلمین أن نکون أکثر الناس حرصاً على الإسلام والمسلمین، ولا نترک لمنافق مدخلاً على دیننا وأهلنا، فهم من أخطر ما قد نواجهه هذه الأیام لکثرتهم وتعدد وجوههم. علینا استحضار المیزان الشرعی لقیاس أعمال من یدّعی الإسلام، فالإسلام لنا وقاء من مثل هؤلاء الأشرار. 

الله نسأل أن یحفظ أمتنا من أمثال هؤلاء المجرمین، وأن یرشدنا إلى الطریق المستقیم والمیزان الصحیح الذی نقیس به سلوک الناس فنبتعد عمن لا یحبهم الله، اللهم آمین. 

أحبتنا الکرام، وإلى حین أن نلقاکم مع حدیث نبوی آخر، نترککم فی رعایة الله، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

کتبه للإذاعة: د. ماهر صالح