مع الحديث الشريف - "باب آداب الطعام والشراب وأحكامهما"
مع الحديث الشريف - "باب آداب الطعام والشراب وأحكامهما"

 

0:00 0:00
Speed:
August 03, 2025

مع الحديث الشريف - "باب آداب الطعام والشراب وأحكامهما"

مع الحدیث الشریف

"باب آداب الطعام والشراب وأحكامهما"


به همه شما شنوندگان گرامی در هر کجا که هستید، در حلقه جدیدی از برنامه خودتان "مع الحدیث الشریف" خوش آمد می گوییم و با بهترین درود آغاز می کنیم، پس سلام و رحمت خدا بر شما باد.

در صحیح امام مسلم در شرح نووی "با تصرف" در "باب آداب الطعام والشراب وأحكامهما" آمده است.

محمد بن مثنی العنزی برای ما حدیث کرد، ضحاک یعنی ابوعاصم از ابن جریج برای ما حدیث کرد، ابوالزبیر از جابر بن عبدالله به من خبر داد که از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنید که می فرمود: «وقتی مردی وارد خانه اش می شود و هنگام ورود و هنگام غذا خوردن خدا را یاد می کند، شیطان می گوید: نه جایی برای خوابیدن دارید و نه شام، و وقتی وارد می شود و هنگام ورود خدا را یاد نمی کند، شیطان می گوید: جایی برای خوابیدن پیدا کردید، و وقتی هنگام غذا خوردن خدا را یاد نمی کند، می گوید: جایی برای خوابیدن و شام پیدا کردید».

قوله صلى الله عليه وسلم : ( إذا دخل الرجل بيته فذكر الله تعالى عند دخوله وعند طعامه قال الشيطان: لا مبيت لكم ولا عشاء، وإذا دخل فلم يذكر الله تعالى عند دخوله قال الشيطان: أدركتم المبيت. وإذا لم يذكر الله تعالى عند طعامه قال: أدركتم المبيت والعشاء) معناه: قال الشيطان لإخوانه وأعوانه ورفقته. 

و در این، مستحب است یاد خدا هنگام ورود به خانه و هنگام غذا خوردن.

ای شنوندگان گرامی:

این حدیث شریف نبرد ما با شیطان را به ما یادآوری می کند، همان نبرد اساسی که شیطان با بنی آدم درگیری را با آن آغاز کرد، و چگونه آن را به یاد نیاوریم در حالی که روزانه، ساعت به ساعت و لحظه به لحظه آن را زندگی می کنیم؟ چگونه آن را به یاد نیاوریم در حالی که هرگاه شیطان بر ما چیره می شود و این نبرد را مدیریت می کند و سکان آن را به سمت خود هدایت می کند، رنج هایی را که می کشیم، تحمل می کنیم؟ بله ای مسلمانان، این حال ما با شیطان است اگر یاد نگیریم چگونه بر او غلبه کنیم. و ممکن است کسی بپرسد چگونه می توان بر او غلبه کرد؟ می گوییم: این کار از طریق یک کلمه امکان پذیر است و آن "أعوذ بالله من الشيطان الرجيم" است، پس فقط با این کلمه رانده و از سر راه دور می شود. اما بسیاری از مسلمانان به دلیل جهل و عدم آگاهی از راه ها و روش های پلید او، نمی دانند چگونه با شیطان برخورد کنند، برخی او را لعنت می کنند، برخی او را ناسزا می گویند و فحش می دهند، و برخی هیچ موضعی در برابر او نمی گیرند، بلکه برخی اصلا به وجود او ایمان ندارند تا زمانی که او را نبینند.

ای مسلمانان: این حقیقت را نمی توان به طور واضح برای همه درک کرد، مگر اینکه مسلمانان به مفاهیم اسلامی خود بازگردند، آنها را مطالعه کنند تا بدانند که شیطان از بدو تولد تا مرگ ملازم انسان است، در مورد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمده است که فرمودند: «هیچ نوزادی متولد نمی شود مگر اینکه شیطان او را نیش می زند و او از نیش شیطان با صدای بلند گریه می کند، مگر پسر مریم و مادرش» ابوهریره آن را روایت کرده است، و از او صلی الله علیه وسلم روایت شده است که فرمودند: «و از تو پناه می برم که شیطان هنگام مرگ مرا پریشان کند» و احادیث زیادی وجود دارد که در مورد اشکال مکر شیطان برای انسان در حالات مختلف او، مانند حال او هنگام نماز یا در بازارها یا ورود به خانه یا غذا خوردن یا خوابیدن، صحبت می کند.

و سوال باقی می ماند: مسلمانان چه زمانی این امر را از احکام دین خود درک می کنند؟ بلکه چه زمانی احکام نماز یا زکات یا ازدواج یا طلاق یا خرید و فروش یا همه احکام دین را در صورت لزوم درک می کنند؟ و پاسخ به این سوال این است که مسلمانان نمی توانند این احکام را درک کنند مگر اینکه بر حاکمان خود بشورند، همان کسانی که فرهنگ اسلامی را با فرهنگ شیطانی ساقط جایگزین کردند، پس جای تعجب نیست که امروزه پیرمردی را در هشتاد سالگی ببینیم که نماز را به درستی نمی خواند، و جای تعجب نیست که بسیاری از این امت را ببینیم که به نماز اهمیت نمی دهند، چه رسد به اهمیت دادن به سایر احکام اسلام. پس این حاکمان اساس درد و ریشه بلا در مصیبت هایی هستند که امت در این زمان به آن دچار شده و می شود، آیا امت این را درک خواهد کرد؟ و آیا وجوب عمل برای تغییر و راه آن را درک خواهد کرد؟ از خدا می خواهیم که اینطور باشد، آمین.

شنوندگان گرامی، تا زمانی که شما را با حدیث نبوی دیگری ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا می سپاریم، و سلام و رحمت خدا بر شما باد.

More from فقه

مع الحدیث الشریف - أتدرون من المفلس

با حدیث شریف

آیا می دانید ورشکسته کیست؟

درود خدا بر شما شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر، دیدار با شما و برنامه ما با حدیث شریف تجدید می شود، و بهترین چیزی که برنامه خود را با آن آغاز می کنیم، درود اسلام است، پس سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد

در مسند احمد - بَاقِی مُسْنَدِ الْمُکْثِرِین - آمده است که ورشکسته امت من کسی است که روز قیامت با روزه و نماز و زکات می آید و در حالی می آید که به این دشنام داده و به آن تهمت زده و مال این را خورده است.

  حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ زُهَیْرٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ عَنْ النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ "هَلْ تَدْرُونَ مَنْ الْمُفْلِسُ" قَالُوا الْمُفْلِسُ فِینَا یَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ قَالَ "إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ وَیَأْتِی قَدْ شَتَمَ عِرْضَ هَذَا وَقَذَفَ هَذَا وَأَکَلَ مَالَ هَذَا فَیُقْعَدُ فَیَقْتَصُّ هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ فَنِیَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ یَقْضِیَ مَا عَلَیْهِ مِنْ الْخَطَایَا أُخِذَ مِنْ خَطَایَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَیْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِی النَّارِ"

این حدیث مانند سایر احادیث مهمی است که باید معنای آن را فهمید و درک کرد، زیرا برخی از مردم هستند که با وجود نماز و روزه و زکات، ورشکسته هستند، زیرا به این دشنام داده، به آن تهمت زده، مال این را خورده، خون این را ریخته و این را زده است.

و ورشکستگی او به این صورت است که از حسناتش که سرمایه اوست گرفته می شود و به این داده می شود و به آن بهای تهمت و دشنام و ضربه اش را می پردازد و بعد از اینکه حسناتش تمام شد قبل از اینکه بدهی هایش را بپردازد از گناهان آنها گرفته می شود و بر او انداخته می شود و سپس در آتش انداخته می شود.

و هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از یاران خود پرسید: آیا می دانید ورشکسته کیست؟ معنای آیا می دانید از درایت است و درایت علم به باطن امور است، آیا می دانید یعنی آیا می دانید ورشکسته واقعی کیست؟ این گفته حضرت علی کرم الله وجهه را تایید می کند: «غنا و فقر بعد از عرضه بر خداست» وقتی این سوال از آنها پرسیده شد، آنها با توجه به تجربیات خود پاسخ دادند، ورشکسته در میان ما کسی است که نه درهم دارد و نه متاعی، این ورشکسته از نظر یاران رسول خداست، پس حضرت فرمود: نه،....قَالَ: إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ...

و این گفته حضرت عمر را تایید می کند: هر کس بخواهد روزه بگیرد و هر کس بخواهد نماز بخواند اما این استقامت است، زیرا نماز و روزه و حج و زکات اینها عباداتی هستند که انسان ممکن است آنها را انجام دهد و در نفس خود اخلاص داشته باشد، و ممکن است از روی نفاق انجام دهد، اما مرکز ثقل این است که بر امر خدا منطبق شود.

از خدا می خواهیم که ما را بر حق ثابت قدم بدارد و ما را از بندگان متقی خود قرار دهد و بدی های ما را به خوبی ها تبدیل کند و روز عرضه بر او ما را رسوا نکند، آمین.

شنوندگان گرامی، تا دیداری دیگر و حدیث نبوی دیگر، شما را به خدا می سپاریم که امانت هایش را ضایع نمی کند، و سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد.

نوشته شده برای رادیو 

عفراء تراب

مع الحدیث الشریف - المنافقون وأعمالهم الشریرة

مع الحدیث الشریف

المنافقون وأعمالهم الشریرة

نحییکم جمیعا أیها الأحبة فی کل مکان، فی حلقة جدیدة من برنامجکم "مع الحدیث الشریف" ونبدأ بخیر تحیة، فالسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

عن بریدة رضی الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله علیه وسلم‏:‏ ‏"‏لَا تَقُولُوا لِلْمُنَافِقِ سَیِّدٌ فَإِنَّهُ إِنْ یَکُ سَیِّدًا فَقَدْ أَسْخَطْتُمْ رَبَّکُمْ عَزَّ وَجَلَّ‏"‏‏.‏ ‏رواه أبو داود بإسناد صحیح‏.

أیها المستمعون الکرام

إن خیر الکلام کلام الله تعالى، وخیر الهدی هدی نبیه محمد بن عبد الله علیه الصلاة والسلام، أما بعد، 

إن هذا الحدیث الشریف یرشدنا إلى کیفیة التعامل مع المنافقین الذین نعلمهم، حیث کان الرسول صلى الله علیه وسلم هو الوحید الذی یعلم المنافقین کلهم بأسمائهم، ولکن نحن یمکننا أن نعلم بعضهم من صفاتهم، کالذین أرشد إلیهم القرآن بأنهم یقومون بالفروض بتکاسل على مضض، وکالذین یکیدون للإسلام والمسلمین ویشجعون الفتن ویفسدون فی الأرض ویحبون أن تشیع الفاحشة بالدعوة إلیها وحمایتها ورعایتها، وکالذین یقولون الکذب على الإسلام والمسلمین... وغیرهم ممن اتصفوا بالنفاق. 

لذلک علینا أن ندرک ما حسّنه الشرع وما قبحّه، حتى نعرف المنافق من المخلص، فنتخذ الإجراء المناسب تجاهه. لا یجب أن نأمن جانب من یفعل ما یخالف الشرع وهو یظهر أنه یفعل ما یفعله حرصاً على الإسلام والمسلمین، ویجب أن لا نسیر خلفه ولا نؤیده، ولا حتى أقل من ذلک بأن نصفه بسید، وإلا سخط الله سبحانه وتعالى علینا.

علینا نحن المسلمین أن نکون أکثر الناس حرصاً على الإسلام والمسلمین، ولا نترک لمنافق مدخلاً على دیننا وأهلنا، فهم من أخطر ما قد نواجهه هذه الأیام لکثرتهم وتعدد وجوههم. علینا استحضار المیزان الشرعی لقیاس أعمال من یدّعی الإسلام، فالإسلام لنا وقاء من مثل هؤلاء الأشرار. 

الله نسأل أن یحفظ أمتنا من أمثال هؤلاء المجرمین، وأن یرشدنا إلى الطریق المستقیم والمیزان الصحیح الذی نقیس به سلوک الناس فنبتعد عمن لا یحبهم الله، اللهم آمین. 

أحبتنا الکرام، وإلى حین أن نلقاکم مع حدیث نبوی آخر، نترککم فی رعایة الله، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

کتبه للإذاعة: د. ماهر صالح