مع الحدیث الشریف - "باب فضل الدعاء"
مع الحدیث الشریف - "باب فضل الدعاء"

    به همه شما شنوندگان گرامی در هر کجا که هستید، در قسمتی جدید از برنامه خود "مع الحدیث الشریف" درود می فرستیم و با بهترین درود آغاز می کنیم، پس سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.

0:00 0:00
Speed:
July 16, 2025

مع الحدیث الشریف - "باب فضل الدعاء"

مع الحدیث الشریف

"باب فضل الدعاء"


    به همه شما شنوندگان گرامی در هر کجا که هستید، در قسمتی جدید از برنامه خود "مع الحدیث الشریف" درود می فرستیم و با بهترین درود آغاز می کنیم، پس سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.

      در حاشیه سندی، در شرح سنن ابن ماجه "با تصرف" در "باب فضل الدعا" آمده است.

    علی بن محمد برای ما حدیث کرد، وکیع از اعمش از ذر بن عبدالله همدانی از یسیع کندی از نعمان بن بشیر برای ما حدیث کرد که: رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند: «دعا همان عبادت است» سپس خواند: (و پروردگارتان گفت: مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم).

      این سخن که «دعا همان عبادت است» از کوتاه ترین سخنان در عبادت بودن دعا برای چیزهای دیگر است که عبادت باشد و اشتراک با آیه به طور کامل، و این به این دلیل است که ابتدای سخن برای دعا سوق داده شده است، پس مناسب با آن این است که بگوید: همانا کسانی که از عبادت من تکبر می ورزند، پس اطلاق عبادت در موضع دعا دلالت می کند بر اینکه دعا عبادت است.

ای شنوندگان گرامی:

      دعا عبادت است بلکه مغز عبادت است به دلیل سخن خداوند متعال (و پروردگارتان گفت: مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم. کسانی که از عبادت من تکبر می ورزند، به زودی با خواری وارد جهنم می شوند) پس خداوند دعا را عبادت قرار داد و در آیه بعد از ذکر (مرا بخوانید) فرمود (عبادت من) و این مانند سخن پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم است: «دعا مغز عبادت است».

    پس دعا عبادت است و خداوند بنده ای را که او را می خواند و در دعا اصرار می ورزد، دوست دارد «خداوند اصرارکنندگان در دعا را دوست دارد»، پس اگر عدم دعای خداوند سبحانه و تعالی تکبر باشد، صاحب آن از جمله کسانی است که خداوند درباره آنها فرموده است (به زودی با خواری وارد جهنم می شوند) خوار و ذلیل و حقیر.

     اما زمانی که عبادت صحیح از مسلمانان غایب شد، دعا جوهر خود را از دست داد، پس ما می بینیم که خطیبان مساجد از بالای شریف ترین منبرها و مقدس ترین آنها از خدا می خواهند که آنها را بر دشمنشان پیروز کند و بسیاری از آنها با سکوتشان در مورد حکم به غیر آنچه خدا نازل کرده، از پروردگارشان نافرمانی می کنند، از خدا می خواهند و از او کمک می طلبند در حالی که از راه او دور هستند، و راه حاکمی را می پیمایند که به غیر آنچه خدا نازل کرده حکم می کند، نود سال است که خطیبان پروردگارشان را می خوانند، نود سال است که علما پروردگارشان را می خوانند، نود سال است که امت پروردگارشان را می خواند که حالشان را تغییر دهد، و آنها را بر دشمنانشان پیروز کند، و سرزمینشان را آزاد کند و خلافتشان را برپا کند، اما حال تغییر نکرده است؟ آیا مسلمانان از خود نمی پرسند چرا؟ و خدا بر هر چیز تواناست، پس او قادر است آنچه را که وعده داده است با کلمه «باش» محقق کند، و او کسی است که حیا می کند که دست بنده را خالی برگرداند. پس چرا تاکنون حال تغییر نکرده است؟

    شاید پاسخ در حدیث رسول اکرم - صلی الله علیه وسلم- بسیار واضح باشد که فرمودند: «باید امر به معروف و نهی از منکر کنید، وگرنه خداوند عذابی از جانب خود بر شما می فرستد، سپس او را می خوانید و برای شما اجابت نمی شود».

پس برخی از مردم پروردگارشان را می خوانند در حالی که به ستایش سلطان ظالم یا فاسق یا کافر می پردازند، به جای اینکه او را امر به معروف و نهی از منکر کنند، و فراموش کرده اند که کاری که باید در این موضع انجام دهند، این است که او را امر به معروف و نهی از منکر کنند، او را امر به تطبیق شریعت خدا در سرزمین خدا کنند، نه اینکه با او سازش و مجامله کنند، او باید در این موضع تجسم حدیث رسول اکرم - صلی الله علیه وسلم- باشد «سید الشهدا حمزه و مردی که به سوی پیشوای ستمگری برخاست و او را امر و نهی کرد و او را کشت».

    خدایا، خلافت را برای ما تعجیل کن تا پریشانی مسلمانان در آن جمع شود، و آنچه را که در آن از بلا هستند، از آنان برطرف کند، خدایا، زمین را با نور وجه کریمت روشن کن. خدایا، آمین آمین.

    شنوندگان گرامی، تا دیداری دیگر با حدیث نبوی دیگر، شما را در پناه خدا می سپاریم، و سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.

نوشته شده برای رادیو: ابو مریم

More from فقه

مع الحدیث الشریف - أتدرون من المفلس

با حدیث شریف

آیا می دانید ورشکسته کیست؟

درود خدا بر شما شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر، دیدار با شما و برنامه ما با حدیث شریف تجدید می شود، و بهترین چیزی که برنامه خود را با آن آغاز می کنیم، درود اسلام است، پس سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد

در مسند احمد - بَاقِی مُسْنَدِ الْمُکْثِرِین - آمده است که ورشکسته امت من کسی است که روز قیامت با روزه و نماز و زکات می آید و در حالی می آید که به این دشنام داده و به آن تهمت زده و مال این را خورده است.

  حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ زُهَیْرٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ عَنْ النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ "هَلْ تَدْرُونَ مَنْ الْمُفْلِسُ" قَالُوا الْمُفْلِسُ فِینَا یَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ قَالَ "إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ وَیَأْتِی قَدْ شَتَمَ عِرْضَ هَذَا وَقَذَفَ هَذَا وَأَکَلَ مَالَ هَذَا فَیُقْعَدُ فَیَقْتَصُّ هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ فَنِیَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ یَقْضِیَ مَا عَلَیْهِ مِنْ الْخَطَایَا أُخِذَ مِنْ خَطَایَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَیْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِی النَّارِ"

این حدیث مانند سایر احادیث مهمی است که باید معنای آن را فهمید و درک کرد، زیرا برخی از مردم هستند که با وجود نماز و روزه و زکات، ورشکسته هستند، زیرا به این دشنام داده، به آن تهمت زده، مال این را خورده، خون این را ریخته و این را زده است.

و ورشکستگی او به این صورت است که از حسناتش که سرمایه اوست گرفته می شود و به این داده می شود و به آن بهای تهمت و دشنام و ضربه اش را می پردازد و بعد از اینکه حسناتش تمام شد قبل از اینکه بدهی هایش را بپردازد از گناهان آنها گرفته می شود و بر او انداخته می شود و سپس در آتش انداخته می شود.

و هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از یاران خود پرسید: آیا می دانید ورشکسته کیست؟ معنای آیا می دانید از درایت است و درایت علم به باطن امور است، آیا می دانید یعنی آیا می دانید ورشکسته واقعی کیست؟ این گفته حضرت علی کرم الله وجهه را تایید می کند: «غنا و فقر بعد از عرضه بر خداست» وقتی این سوال از آنها پرسیده شد، آنها با توجه به تجربیات خود پاسخ دادند، ورشکسته در میان ما کسی است که نه درهم دارد و نه متاعی، این ورشکسته از نظر یاران رسول خداست، پس حضرت فرمود: نه،....قَالَ: إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ...

و این گفته حضرت عمر را تایید می کند: هر کس بخواهد روزه بگیرد و هر کس بخواهد نماز بخواند اما این استقامت است، زیرا نماز و روزه و حج و زکات اینها عباداتی هستند که انسان ممکن است آنها را انجام دهد و در نفس خود اخلاص داشته باشد، و ممکن است از روی نفاق انجام دهد، اما مرکز ثقل این است که بر امر خدا منطبق شود.

از خدا می خواهیم که ما را بر حق ثابت قدم بدارد و ما را از بندگان متقی خود قرار دهد و بدی های ما را به خوبی ها تبدیل کند و روز عرضه بر او ما را رسوا نکند، آمین.

شنوندگان گرامی، تا دیداری دیگر و حدیث نبوی دیگر، شما را به خدا می سپاریم که امانت هایش را ضایع نمی کند، و سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد.

نوشته شده برای رادیو 

عفراء تراب

مع الحدیث الشریف - المنافقون وأعمالهم الشریرة

مع الحدیث الشریف

المنافقون وأعمالهم الشریرة

نحییکم جمیعا أیها الأحبة فی کل مکان، فی حلقة جدیدة من برنامجکم "مع الحدیث الشریف" ونبدأ بخیر تحیة، فالسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

عن بریدة رضی الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله علیه وسلم‏:‏ ‏"‏لَا تَقُولُوا لِلْمُنَافِقِ سَیِّدٌ فَإِنَّهُ إِنْ یَکُ سَیِّدًا فَقَدْ أَسْخَطْتُمْ رَبَّکُمْ عَزَّ وَجَلَّ‏"‏‏.‏ ‏رواه أبو داود بإسناد صحیح‏.

أیها المستمعون الکرام

إن خیر الکلام کلام الله تعالى، وخیر الهدی هدی نبیه محمد بن عبد الله علیه الصلاة والسلام، أما بعد، 

إن هذا الحدیث الشریف یرشدنا إلى کیفیة التعامل مع المنافقین الذین نعلمهم، حیث کان الرسول صلى الله علیه وسلم هو الوحید الذی یعلم المنافقین کلهم بأسمائهم، ولکن نحن یمکننا أن نعلم بعضهم من صفاتهم، کالذین أرشد إلیهم القرآن بأنهم یقومون بالفروض بتکاسل على مضض، وکالذین یکیدون للإسلام والمسلمین ویشجعون الفتن ویفسدون فی الأرض ویحبون أن تشیع الفاحشة بالدعوة إلیها وحمایتها ورعایتها، وکالذین یقولون الکذب على الإسلام والمسلمین... وغیرهم ممن اتصفوا بالنفاق. 

لذلک علینا أن ندرک ما حسّنه الشرع وما قبحّه، حتى نعرف المنافق من المخلص، فنتخذ الإجراء المناسب تجاهه. لا یجب أن نأمن جانب من یفعل ما یخالف الشرع وهو یظهر أنه یفعل ما یفعله حرصاً على الإسلام والمسلمین، ویجب أن لا نسیر خلفه ولا نؤیده، ولا حتى أقل من ذلک بأن نصفه بسید، وإلا سخط الله سبحانه وتعالى علینا.

علینا نحن المسلمین أن نکون أکثر الناس حرصاً على الإسلام والمسلمین، ولا نترک لمنافق مدخلاً على دیننا وأهلنا، فهم من أخطر ما قد نواجهه هذه الأیام لکثرتهم وتعدد وجوههم. علینا استحضار المیزان الشرعی لقیاس أعمال من یدّعی الإسلام، فالإسلام لنا وقاء من مثل هؤلاء الأشرار. 

الله نسأل أن یحفظ أمتنا من أمثال هؤلاء المجرمین، وأن یرشدنا إلى الطریق المستقیم والمیزان الصحیح الذی نقیس به سلوک الناس فنبتعد عمن لا یحبهم الله، اللهم آمین. 

أحبتنا الکرام، وإلى حین أن نلقاکم مع حدیث نبوی آخر، نترککم فی رعایة الله، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

کتبه للإذاعة: د. ماهر صالح