مع الحديث الشريف - "باب وجوب ملازمة جماعة المسلمين عند ظهور الفتن"
مع الحديث الشريف - "باب وجوب ملازمة جماعة المسلمين عند ظهور الفتن"

به همگی شما شنوندگان گرامی در همه جا سلام عرض می‌کنیم، در قسمت جدیدی از برنامه تان "مع الحديث الشريف" و با بهترین درود آغاز می‌کنیم، سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

0:00 0:00
Speed:
August 30, 2025

مع الحديث الشريف - "باب وجوب ملازمة جماعة المسلمين عند ظهور الفتن"

مع الحديث الشريف

"باب وجوب ملازمة جماعة المسلمين عند ظهور الفتن"


به همگی شما شنوندگان گرامی در همه جا سلام عرض می‌کنیم، در قسمت جدیدی از برنامه تان "مع الحديث الشريف" و با بهترین درود آغاز می‌کنیم، سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

در صحیح امام مسلم در شرح نووی "با تصرف" در "باب وجوب همراهی با جماعت مسلمانان در هنگام ظهور فتنه‌ها" آمده است                                              

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَ: جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ، حِينَ كَانَ مِنْ أَمْرِ الْحَرَّةِ مَا كَانَ، زَمَنَ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ: اطْرَحُوا لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وِسَادَةً فَقَالَ: إِنِّي لَمْ آتِكَ لِأَجْلِسَ أَتَيْتُكَ لِأُحَدِّثَكَ حَدِيثاً، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُهُ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: "مَنْ خَلَعَ يَداً مِنْ طَاعَةٍ لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا حُجَّةَ لَهُ، وَمَنْ مَاتَ وَلَيْسَ فِي عُنُقِهِ بَيْعَةٌ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً".                                 

قَوْلُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ خَلَعَ يَداً مِنْ طَاعَةٍ لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا حُجَّةَ لَهُ أَيْ: لَا حُجَّةَ لَهُ فِي فِعْلِهِ، وَلَا عُذْرَ لَهُ يَنْفَعُهُ.

ای شنوندگان گرامی:

هشدار هشدار... در این زمان امت بدون امام زندگی می‌کند، بدون قرآنی که در آن اجرا شود، بدون زندگی اسلامی، و خداوند سبحان این امت را از سایر امت‌ها متمایز کرده است، به این صورت که بر آن واجب کرده است که بر اساس روش و سنت پیامبرش زندگی کند، و وجود آن بدون تطبیق کتاب معنایی ندارد. خداوند متعال می‌فرماید: "و ما جن و انس را جز برای این نیافریده‌ام که مرا عبادت کنند"، حکمت آفرینش عبادت است. اما امروزه زندگی‌ای را می‌بینیم که کاملاً دور از آنچه خدا اراده کرده است، بلکه زندگی‌ای که خداوند متعال را خشمگین می‌کند، چگونه نه در حالی که امت بدون بیعت با امامی برای شنیدن و اطاعت است، و پیامبر گرامی ما - صلی الله علیه وسلم - شدیداً از غیبت امام و عدم بیعت هشدار داده است.

پیامبر در اینجا بر هر مسلمانی واجب کرده است که در گردن او بیعتی برای خلیفه باشد، اما مستقیماً بیعت هر مسلمانی با خلیفه را واجب نکرده است. واجب وجود بیعت در گردن مسلمان است. وجود خلیفه است که در گردن مسلمانان بیعت ایجاد می‌کند، خواه عملاً بیعت کنند یا نکنند. به همین دلیل حدیث دلیلی بر وجوب نصب خلیفه است و نه دلیلی بر وجوب بیعت هر فرد با خلیفه. زیرا چیزی که پیامبر مذمت کرده است، خالی بودن گردن مسلمان از بیعت تا زمان مرگ است، و عدم بیعت را مذمت نکرده است. و کوتاهی در برپایی خلیفه‌ای برای مسلمانان، معصیتی از بزرگترین معاصی است، زیرا کوتاهی در انجام فرضی از مهم‌ترین فرایض اسلام است که برپایی احکام دین به آن بستگی دارد، بلکه وجود اسلام در صحنه زندگی به آن بستگی دارد. پس همه مسلمانان در کوتاهی خود در برپایی خلیفه‌ای برای مسلمانان گناهکار بزرگی هستند. اگر همگی بر این کوتاهی توافق کنند، گناه بر هر فرد از آنان در تمام نقاط جهان است. و اگر برخی از مسلمانان برای برپایی خلیفه اقدام کنند و برخی دیگر اقدام نکنند، گناه از کسانی که برای برپایی خلیفه اقدام می‌کنند ساقط می‌شود و فرض بر آنان باقی می‌ماند تا خلیفه برپا شود. زیرا مشغول شدن به برپایی فرض و پرداختن به آن، گناه تأخیر در برپایی آن از وقتش و عدم انجام آن را ساقط می‌کند. اما کسانی که به کار برای برپایی فرض نپرداخته‌اند، گناه پس از سه روز از رفتن خلیفه همچنان بر آنان جاری است تا اینکه کسی را جانشین او کنند، زیرا خداوند بر آنان فرضی را واجب کرده است و آنان از انجام آن خودداری کرده‌اند و به کارهایی که باید آن را برپا کنند نپرداخته‌اند، و به همین دلیل مستحق گناه و مستحق عذاب و خواری خداوند در دنیا و آخرت شده‌اند. پس استحقاق عذاب بر ترک هر فرضی از فرایضی که خداوند واجب کرده است، آشکار و صریح است، به ویژه فرضی که با آن فرایض اجرا می‌شود، و احکام دین برپا می‌شود، و امر اسلام با آن بالا می‌رود، و کلمه خداوند در کشورهای اسلامی و در سراسر جهان برتر می‌شود.

شنوندگان گرامی، تا زمانی که با حدیث نبوی دیگری با شما دیدار کنیم، شما را در پناه خدا می‌سپاریم، و سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

More from فقه

مع الحدیث الشریف - أتدرون من المفلس

با حدیث شریف

آیا می دانید ورشکسته کیست؟

درود خدا بر شما شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر، دیدار با شما و برنامه ما با حدیث شریف تجدید می شود، و بهترین چیزی که برنامه خود را با آن آغاز می کنیم، درود اسلام است، پس سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد

در مسند احمد - بَاقِی مُسْنَدِ الْمُکْثِرِین - آمده است که ورشکسته امت من کسی است که روز قیامت با روزه و نماز و زکات می آید و در حالی می آید که به این دشنام داده و به آن تهمت زده و مال این را خورده است.

  حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ زُهَیْرٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ عَنْ النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ "هَلْ تَدْرُونَ مَنْ الْمُفْلِسُ" قَالُوا الْمُفْلِسُ فِینَا یَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ قَالَ "إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ وَیَأْتِی قَدْ شَتَمَ عِرْضَ هَذَا وَقَذَفَ هَذَا وَأَکَلَ مَالَ هَذَا فَیُقْعَدُ فَیَقْتَصُّ هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ فَنِیَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ یَقْضِیَ مَا عَلَیْهِ مِنْ الْخَطَایَا أُخِذَ مِنْ خَطَایَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَیْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِی النَّارِ"

این حدیث مانند سایر احادیث مهمی است که باید معنای آن را فهمید و درک کرد، زیرا برخی از مردم هستند که با وجود نماز و روزه و زکات، ورشکسته هستند، زیرا به این دشنام داده، به آن تهمت زده، مال این را خورده، خون این را ریخته و این را زده است.

و ورشکستگی او به این صورت است که از حسناتش که سرمایه اوست گرفته می شود و به این داده می شود و به آن بهای تهمت و دشنام و ضربه اش را می پردازد و بعد از اینکه حسناتش تمام شد قبل از اینکه بدهی هایش را بپردازد از گناهان آنها گرفته می شود و بر او انداخته می شود و سپس در آتش انداخته می شود.

و هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از یاران خود پرسید: آیا می دانید ورشکسته کیست؟ معنای آیا می دانید از درایت است و درایت علم به باطن امور است، آیا می دانید یعنی آیا می دانید ورشکسته واقعی کیست؟ این گفته حضرت علی کرم الله وجهه را تایید می کند: «غنا و فقر بعد از عرضه بر خداست» وقتی این سوال از آنها پرسیده شد، آنها با توجه به تجربیات خود پاسخ دادند، ورشکسته در میان ما کسی است که نه درهم دارد و نه متاعی، این ورشکسته از نظر یاران رسول خداست، پس حضرت فرمود: نه،....قَالَ: إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِی مَنْ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِصِیَامٍ وَصَلَاةٍ وَزَکَاةٍ...

و این گفته حضرت عمر را تایید می کند: هر کس بخواهد روزه بگیرد و هر کس بخواهد نماز بخواند اما این استقامت است، زیرا نماز و روزه و حج و زکات اینها عباداتی هستند که انسان ممکن است آنها را انجام دهد و در نفس خود اخلاص داشته باشد، و ممکن است از روی نفاق انجام دهد، اما مرکز ثقل این است که بر امر خدا منطبق شود.

از خدا می خواهیم که ما را بر حق ثابت قدم بدارد و ما را از بندگان متقی خود قرار دهد و بدی های ما را به خوبی ها تبدیل کند و روز عرضه بر او ما را رسوا نکند، آمین.

شنوندگان گرامی، تا دیداری دیگر و حدیث نبوی دیگر، شما را به خدا می سپاریم که امانت هایش را ضایع نمی کند، و سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد.

نوشته شده برای رادیو 

عفراء تراب

مع الحدیث الشریف - المنافقون وأعمالهم الشریرة

مع الحدیث الشریف

المنافقون وأعمالهم الشریرة

نحییکم جمیعا أیها الأحبة فی کل مکان، فی حلقة جدیدة من برنامجکم "مع الحدیث الشریف" ونبدأ بخیر تحیة، فالسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

عن بریدة رضی الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله علیه وسلم‏:‏ ‏"‏لَا تَقُولُوا لِلْمُنَافِقِ سَیِّدٌ فَإِنَّهُ إِنْ یَکُ سَیِّدًا فَقَدْ أَسْخَطْتُمْ رَبَّکُمْ عَزَّ وَجَلَّ‏"‏‏.‏ ‏رواه أبو داود بإسناد صحیح‏.

أیها المستمعون الکرام

إن خیر الکلام کلام الله تعالى، وخیر الهدی هدی نبیه محمد بن عبد الله علیه الصلاة والسلام، أما بعد، 

إن هذا الحدیث الشریف یرشدنا إلى کیفیة التعامل مع المنافقین الذین نعلمهم، حیث کان الرسول صلى الله علیه وسلم هو الوحید الذی یعلم المنافقین کلهم بأسمائهم، ولکن نحن یمکننا أن نعلم بعضهم من صفاتهم، کالذین أرشد إلیهم القرآن بأنهم یقومون بالفروض بتکاسل على مضض، وکالذین یکیدون للإسلام والمسلمین ویشجعون الفتن ویفسدون فی الأرض ویحبون أن تشیع الفاحشة بالدعوة إلیها وحمایتها ورعایتها، وکالذین یقولون الکذب على الإسلام والمسلمین... وغیرهم ممن اتصفوا بالنفاق. 

لذلک علینا أن ندرک ما حسّنه الشرع وما قبحّه، حتى نعرف المنافق من المخلص، فنتخذ الإجراء المناسب تجاهه. لا یجب أن نأمن جانب من یفعل ما یخالف الشرع وهو یظهر أنه یفعل ما یفعله حرصاً على الإسلام والمسلمین، ویجب أن لا نسیر خلفه ولا نؤیده، ولا حتى أقل من ذلک بأن نصفه بسید، وإلا سخط الله سبحانه وتعالى علینا.

علینا نحن المسلمین أن نکون أکثر الناس حرصاً على الإسلام والمسلمین، ولا نترک لمنافق مدخلاً على دیننا وأهلنا، فهم من أخطر ما قد نواجهه هذه الأیام لکثرتهم وتعدد وجوههم. علینا استحضار المیزان الشرعی لقیاس أعمال من یدّعی الإسلام، فالإسلام لنا وقاء من مثل هؤلاء الأشرار. 

الله نسأل أن یحفظ أمتنا من أمثال هؤلاء المجرمین، وأن یرشدنا إلى الطریق المستقیم والمیزان الصحیح الذی نقیس به سلوک الناس فنبتعد عمن لا یحبهم الله، اللهم آمین. 

أحبتنا الکرام، وإلى حین أن نلقاکم مع حدیث نبوی آخر، نترککم فی رعایة الله، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

کتبه للإذاعة: د. ماهر صالح