با حدیث شریف
من سگ های آموخته را می فرستم
به همه شما شنوندگان گرامی در هر کجا که هستید، در یک قسمت جدید از برنامه خود "با حدیث شریف" درود می فرستیم و با بهترین درود آغاز می کنیم، پس سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.
ابوداود در سنن خود روایت کرده است که گفت:
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِیسَى حَدَّثَنَا جَرِیرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ عَدِیِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ:
از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم سؤال کردم و گفتم: «من سگ های آموزش دیده را می فرستم و آنها را برای من نگه می دارند، آیا بخورم؟» فرمود: چون سگ های آموزش دیده را فرستادی و نام خدا را یاد کردی، از آنچه برایت نگه داشته اند بخور، گفتم: اگر بکشند؟ فرمود: اگر بکشند، مگر سگی که از آنها نیست با او شریک شود، گفتم: با تیر می زنم و اصابت می کنم، آیا بخورم؟ فرمود: چون با تیر پرتاب کردی و نام خدا را یاد کردی و اصابت کرد و سوراخ کرد، بخور، و اگر پهلوی آن را اصابت کرد، نخور.
صاحب عون المعبود گفت:
(إِنِّي أُرْسِل الْكِلَاب الْمُعَلَّمَة): با فتحه لام مشدد، و منظور از سگ تعلیم دیده این است که سه شرط در او وجود داشته باشد، اگر تحریک شود، تحریک شود، و اگر نهی شود، نهی شود، و اگر شکار را بگیرد، نگه دارد و نخورد، پس اگر این کار را بارها و بارها انجام دهد و کمترین آن سه بار باشد، تعلیم داده می شود و پس از آن کشتن آن جایز است.
(فَتُمْسِك عَلَيَّ): یعنی سگ ها شکار را برای من نگه می دارند. (أَفَآكُل): یعنی شکار.
(فرمود: چون سگ های تعلیم دیده را فرستادی و نام خدا را یاد کردی، بخور): این دلیل بر این است که فرستادن از طرف صیاد شرط است، حتی اگر سگ به خودی خود بیرون رفت و شکاری گرفت و آن را کشت، حلال نیست. و در آن بیان شده است که یاد کردن نام خدا در ذبیحه در حالی که ذبح می شود شرط است و در شکار در حالی که جراحت یا تیر را می فرستد.
(مَا لَمْ يَشْرَكهَا كَلْب لَيْسَ مِنْهَا): در آن تصریح شده است که اگر سگ دیگری با او شریک شود، جایز نیست، و منظور سگ دیگری است که خودش را آزاد کرده است، یا کسی که از اهل ذکات نیست او را فرستاده است، یا در آن شک داریم، پس خوردن آن در این تصاویر جایز نیست، پس اگر یقین داشته باشیم که سگی که او را فرستاده است، با آن شریک شده است، کسی که از اهل ذکات است بر آن شکار حلال است. نووی گفت
(بِالْمِعْرَاضِ): با کسر میم و با عین مهمله و آن چوب سنگینی است یا عصایی که در انتهای آن آهن است و ممکن است بدون آهن باشد، و این صحیح در تفسیر آن است و هروی گفت: آن تیری است که پر ندارد و نوک ندارد. نووی آن را ذکر کرده است
(فَخَزَقَ): با خا و زای معجم، یعنی نافذ شد.
(بِعَرْضِهِ): یعنی بدون نوک مشخص آن. و در آن آمده است که اگر با تیر شکار کرد و شکار را با لبه آن کشت، حلال است، و اگر با پهلوی آن کشت، حلال نیست، و آن مذهب جمهور است، و مکحول و اوزاعی و غیر آنها از فقهای شام گفتند: مطلقا حلال است.
منذری گفت: بخاری و مسلم و ترمذی و نسائی و ابن ماجه آن را بیرون آوردند.
شنوندگان گرامی:
حدیث شریف بیان می کند که شکار از اسباب تملک است که شرع آن را مباح کرده است. پس فرموده او علیه السلام: "بخور". دلالت بر مباح بودن خوردن شکار دارد و دلالت بر تملک آن دارد، پس مباح بودن خوردن دلالت بر تملک آن چیزی که شکار کرده است دارد.
و حدیث بیان کرده است که چه زمانی حق داری آنچه را که شکار می کنی تملک کنی:
اولاً: هنگام پرتاب تیر یا هنگام پرتاب سگ تعلیم دیده خود، نام خدا را بر شکار ببرید (یعنی آموزش دیده)، در این صورت شکار متعلق به شما می شود، چه آن را زنده بیابید یا از دنیا رفته باشد.
دوم: شکاری را که سگ غیر تعلیم دیده گرفته است و در حالی که زنده است به آن رسیده اید، ذبح کنید، اگر آن را زنده نیافتید، مردار است و تصرف در آن برای شما جایز نیست.
و اباحه عمل به شکار شامل صید دریا می شود همانطور که شامل صید خشکی می شود، خداوند متعال در کتاب عزیز خود می فرماید: "صید دریا و طعام آن برای شما حلال است، تا برای شما و مسافران بهره ای باشد، و صید خشکی تا زمانی که محرم هستید بر شما حرام شده است، و از خدایی که به سوی او محشور می شوید، پروا کنید."
و صید دریا منحصر به ماهی و نهنگ نیست، بلکه مروارید و مرجان و اسفنج و غیره نیز وجود دارد که دریا شامل می شود.
پس عمل به شکار منافعی دارد که بر مردم پوشیده نیست، زیرا آنها را با غذا و مواد خام تامین می کند، و زمینه وسیعی را برای کار فراهم می کند و در مبارزه با بیکاری کمک می کند، و دولت را غنی می کند، به ویژه با توسعه روش ها و وسایل شکار.
پس به کسانی که ادعا می کنند بستن درهای کشورها به روی گردشگران خارجی یا محدود کردن آنها با منع منکراتی که می خواهند یا انجام می دهند ... به اقتصاد کشور آسیب می رساند ... می گویم: آیا نمی بینید که خداوند به ما چه دریاهای فراوان و سواحل وسیعی بخشیده است، که می تواند منبعی گرامی و حلال برای درآمد فرد و دولت باشد ..... اما شما به پیروی از غرب راضی شدید و پیروی را گوارا دانستید، پس چه بد چیزی را ادعا می کنید.
خداوندا در برپایی حکومت خلافت تعجیل فرما که زمینه های کار مباح را می گشاید و زمینه های کار حرام را می بندد ...... پس امت را از ذلت و خواری در دنیا و آخرت نجات می دهد.
شنوندگان گرامی، تا زمانی که با حدیث نبوی دیگری به دیدار شما می آییم، شما را در پناه خدا می گذاریم، و سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد.
