مع الحدیث الشریف
رَايَته سَوْدَاءَ وَلِوَاؤُهُ أَبْيَضَ
به همه شما شنوندگان گرامی در هر کجا که هستید، در حلقه جدید برنامه تان "مع الحدیث الشریف" خوش آمد می گوییم و با بهترین درود آغاز می کنیم، پس سلام علیکم و رحمة الله و برکاته
روى الترمذي في سننه قال: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَقَ وَهُوَ السَّالِحَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ حَيَّانَ قَال سَمِعْتُ أَبَا مِجْلَزٍ لَاحِقَ بْنَ حُمَيْدٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: كَانَتْ رَايَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَوْدَاءَ وَلِوَاؤُهُ أَبْيَضَ
قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ
مستمعينا الكرام:
این حدیث شریف برای ما روشن می کند که رسول خدا صلی الله علیه وسلم در جنگ های خود از رایه و لوا استفاده می کردند، پس رایه چیست و لوا چیست؟
معنای لغوی: در قاموس المحیط در معنای رایه و معنای لوا آمده است:
در ماده (رَوِيَ): (...... و الراية: العَلَم، ج: رايات ....)
در ماده (لَوِيَ): (.... و اللواء بالمد العَلَم، ج ألوية). و بر این اساس، معنای رایه و معنای لوا در لغت یکی است: علم.
سپس شریعت برای هر یک از آنها از نظر استعمال معنای شرعی به شرح زیر قرار داده است:
لوا: سفید و روی آن نوشته شده است "لا إله إلا الله، محمد رسول الله"، با خط سیاه
و آن برای امیر لشکر یا فرمانده لشکر بسته می شود، و نشانه جایگاه اوست، و با این جایگاه هر کجا که باشد می چرخد، و دلیل بستن لوا برای امیر لشکر روایتی است که نسائی از انس نقل کرده است: (که او صلی الله علیه وسلم هنگامی که اسامه بن زید را به فرماندهی لشکر برای جنگ با روم منصوب کرد، لوای او را با دست خود بست).
رایه: سیاه، و روی آن نوشته شده است: "لا إله إلا الله محمد رسول الله" با خط سفید. و آن با فرماندهان فرق های لشکر است: (کتائب، سرایا، و واحدهای دیگر لشکر). و دلیل آن این است که رسول خدا صلی الله علیه وسلم که فرمانده لشکر در خیبر بودند، فرمودند: "فردا رایه را به مردی خواهم داد که خدا و رسولش را دوست دارد، و خدا و رسولش او را دوست دارند، و آن را به علی داد". پس علی کرم الله وجهه در آن زمان فرمانده فرقه یا کتیبه ای در لشکر محسوب می شد.... و در کتاب تفسیر طبری از حارث بن حسان بکری آمده است که گفت: بر رسول خدا صلی الله علیه وسلم وارد شدم،..... وارد مسجد شدم، دیدم رسول خدا صلی الله علیه وسلم بر منبر است، و بلال شمشیر به کمر بسته است، و رایه های سیاه است. گفتم: این چیست؟ گفتند: عمرو بن عاص از جنگ خود آمده است، پس معنای: (پس رایه های سیاه) این است که رایه های زیادی با لشکر بود در حالی که امیر آن یک نفر بود و او عمرو بن عاص بود، پس این یعنی که آن با روسای کتائب و واحدها بود...
از این رو، بلند کردن رایه و لوا به شرح زیر است:
برای لشکر:
-
در حالت جنگ موجود:
-
لوا ملازم مقر امیر لشکر است، و اصل این است که بر نیزه پیچیده شود، اما می توان آن را پس از بررسی جنبه امنیتی باز کرد.
-
یک رایه وجود دارد که فرمانده میدان آن را حمل می کند، و اگر خلیفه در میدان باشد، حمل لوا نیز جایز است.
-
در حالت صلح:
-
لوا برای فرماندهان لشکرها بسته می شود، و بر نیزه پیچیده می شود، و می توان آن را بر مقرهای فرماندهان لشکرها باز کرد.
-
رایه ها در لشکر با فرقه ها و کتائب و سرایا و واحدها و تشکیلات دیگر منتشر می شوند.
-
ممکن است هر فرقه یا کتیبه ... یک رایه خاص داشته باشد که آن را متمایز کند (اداریا) و با رایه بلند شود.
برای ادارات و مؤسسات دولتی و ادارات امنیتی آن، فقط رایه بر روی همه آنها بلند می شود به استثنای دار الخلافه.
دار الخلافه بر آن لوا بلند می شود با این اعتبار که خلیفه فرمانده لشکر شرعا است.
و جایز است که با لوا رایه بر آن بلند شود (اداریا) زیرا دار الخلافه راس مؤسسات دولتی است.
مؤسسات خصوصی و مردم عادی می توانند رایه را حمل کنند و بر مؤسسات و خانه های خود بلند کنند، به ویژه در مناسبت های اعیاد و پیروزی و مانند آن.
اما هیئت بلند کردن لوا و رایه:
اصل در لوا این است که بر سر نیزه پیچیده شود، و جز برای ضرورت باز نشود، برای مثال بر فراز دار الخلافه به دلیل اهمیت دار باز می شود، و همچنین بر فراز مقرهای فرماندهان لشکرها در حالت صلح باز می شود تا امت عظمت لواهای لشکرهای خود را ببیند. اما اگر این ضرورت با جنبه امنیتی تعارض پیدا کرد، به این صورت که ترس از این باشد که دشمن مقرهای فرماندهان سپاه را بشناسد، پس لوا به اصل خود برمی گردد و آن این است که باز نشود بلکه پیچیده باقی بماند.
اما رایه رها می شود تا باد آن را به حرکت درآورد مانند پرچم ها در زمان کنونی، و به همین دلیل بر ادارات دولتی قرار داده می شود.
خدایا لواء را برافراشته بر فراز دارالخلافه آینده، خلافت دوم بر منهاج نبوت به ما نشان ده، و پرچم عقاب بر فراز موسسات عمومی و خصوصی ما به اهتزاز درآید، و در دستان سربازان ما با آن تکان دهند در حالی که شعارهای پیروزی و فتح آشکار و شادی بازگشت آنچه از سرزمین های مسلمانان اشغال شده است را سر می دهند،.... عاجلا غیر آجل، به رحمتت ای مهربانترین مهربانان.
شنوندگان گرامی، تا زمانی که شما را با حدیث نبوی دیگری ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا می گذاریم، و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.