شتان بين رمضان في ظل الخلافة ورمضان في ظل حكم الجاهلية
شتان بين رمضان في ظل الخلافة ورمضان في ظل حكم الجاهلية

كيف كان رمضان في ظل الدولة الإسلامية في المدينة المنورة وكيف عاشه المسلمون حينها؟ وكيف كانت تحضيرات الرسول r والصحابة من بعده للشهر الفضيل؟ وهل الأمر سيان مع ما نعيشه اليوم وما تقوم به الدول الموجودة أم إنّ البون شاسع جدا؟ أسئلة لعلها تبادرت إلى أذهان الكثيرين سنحاول بإذن الله الإجابة عليها.

0:00 0:00
Speed:
June 12, 2018

شتان بين رمضان في ظل الخلافة ورمضان في ظل حكم الجاهلية

شتان بين رمضان في ظل الخلافة ورمضان في ظل حكم الجاهلية

كيف كان رمضان في ظل الدولة الإسلامية في المدينة المنورة وكيف عاشه المسلمون حينها؟ وكيف كانت تحضيرات الرسول r والصحابة من بعده للشهر الفضيل؟ وهل الأمر سيان مع ما نعيشه اليوم وما تقوم به الدول الموجودة أم إنّ البون شاسع جدا؟ أسئلة لعلها تبادرت إلى أذهان الكثيرين سنحاول بإذن الله الإجابة عليها.

لقد فُرض رمضان في العام الثاني للهجرة فكانت البيئة الإسلامية التي أوجدها الرسول r في المدينة منذ هاجر كفيلة بجعل المسلمين الأوائل يذوقون طعما فريدا لشهر الصوم فهم قد اعتادوا على العيش في ظل أحكام الإسلام وباتوا يضحون بالغالي والنفيس في سبيل دعوته، فعندما فرض صيام الشهر الفضيل اتخذوه بمثابة فرصة يغتنمونها لمضاعفة الأجر والثواب ولمزيد البذل والعطاء على جميع المستويات.

فكانوا يشمرون عن سواعدهم ويشدون على مآزرهم اقتداء بالرسول عليه الصلاة والسلام فيقومون ليلهم ويصلونه بنهارهم مستغفرين حامدين مهللين ومكبّرين ويكونون فيه أجود ما يكونون؛ فينفقون في السر والعلانية يبتغون ما عند الله؛ وكانوا إلى جانب ذلك يهرلون مسرعين لتلبية نداء الجهاد مقبلين غير مدبرين لنشر الخير للعالمين؛ فرسول الله r بصفته رئيس الدولة حينها لم يغفل عن اغتنام نفحات الطاعة والقربات لتحريك الجيش والسرايا قدر المستطاع، فأي طاعة أعظم من بذل النفس رخيصة في سبيل الله، وأي أجر يضاهي ذلك لكي لا يُحرص على تلك العبادة في تلك الأيام المعدودات؛ فكان رمضان لذلك شهر الفتوحات والانتصارات وكانت سرية سيف البحر وبدر الكبرى وغيرها...

وبفضل ذلك كله أدرك الصحابة رضي الله عنهم معنى تقوى الله الحقيقية وخاضوا غمار الحياة وهم يلتزمون أوامر الله ونواهيه في كل حين ويسارعون في الخيرات ويجتنبون المنكرات، بل يجتنبون حتى كثيرا من الحلال خشية الوقوع في الحرام حتى نالوا الورع؛ أعلى درجات التقوى، وتتالى الأمر في عهد الخلفاء الراشدين رضي الله عنهم ثم بنسق يرتفع حينا ويهبط حينا آخر في ظل الخلافة وما اعتراها من إساءات تطبيق إلى أن ابتُلينا بتعطيل أحكام الإسلام.

إنّ ما نعيشه اليوم من تغييب للأحكام الشرعية عن حياة المسلمين يجعلنا نعيش رمضان مختلفا اختلافا جوهريا عن الأولين فيكفي وجود البيئة الجاهلية جاثمة على صدورنا لنعي حاجتنا لدولة إسلامية، خلافة راشدة على منهاج النبوة، تعيدنا سيرتنا الأولى لنذوق حلاوة شهر خير وطاعة تعلو فيه كلمة الله وتصان فيه حرماته وينادى فيه حيّ على الجهاد لنشر دين الله في كل بيت مدر ووبر.

إنّ كل واحد منّا يستشعر دور الدولة في توفير البيئة الإسلامية وصيانة المجتمع وهو يرى الحرام منتشرا في كل الأرجاء، فما بالك في رمضان ودول الضرار لا تتوانى عن الإتيان بكل ما من شأنه أن يبعد النّاس عن دينهم وعقيدتهم؛ فهي في حرب لا هوادة فيها مع أحكام الإسلام إقصاء وتعطيلا وتحريفا، بالإضافة إلى سعيها إلى ضرب الفضيلة وما تجذّر في صدور الناس من حياء وورع وخشية لله عزّ وجلّ عبر الزيادة في جرعة المسلسلات والبرامج الهابطة الداعية لكل منكر من سفور وعري وخلاعة وميوعة وزنا وغير ذلك؛ بغية إلهاء الناس وصرفهم عن الأجواء الإيمانية التي تقوي نفسياتهم وتجعلهم يرنون لما عند الله، تصرف المليارات هباء على ما لا يستحق، وفي المقابل يترك الفقراء جوعى محتاجين يُسكنون جوع معدتهم ببعض اللقيمات إن توفرت لهم، تصرف الدولة على المهرجانات الرمضانية الملايين وتترك دول الغرب تنهب ثروات المسلمين ليجد الناس أنفسهم بين مطرقة الفاقة والحاجة وسندان التعب والشقاء لتحصيل لقمة العيش بالحلال وذلك هو الصعب فالحرام هو اليسير الميسر.

وهكذا يصوم الواحد منا وهو يرى مفاهيم العلمانية والكفر وأحكامهما هي المسيطرة على الحياة، ويتألم لتعطيل النظام السياسي والنظام الاقتصادي والنظام الاجتماعي وبقية أنظمة الحياة الإسلامية التي بتطبيقها كلها فحسب يتحقق رضوان الله ويضمن العيش الكريم والراحة والطمأنينة. نتألم فلا نجد سوى العمل لإعادة الأمور إلى نصابها بلسما ومبرئاً للذمة أمام الله ونستشعر حقا معنى حديث رسول الله r «يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ الصَّابِرُ فِيهِمْ عَلَى دِينِهِ كَالقَابِضِ عَلَى الجَمْرِ» رواه الترمذي.

إنّ الجو الإيماني الإسلامي الذي يتولد عن تطبيق الخلافة لأحكام ربها وحثها للناس على الطاعات مهم بمكان لضمان إقبال المسلمين على شرع ربهم والخضوع له وليكونوا في صفوف المتقين.

فالعرف العام له تأثير سحري على النفوس وله أثر إيجابي كبير عليها، ومن يلقي نظرة خاطفة على تاريخ المسلمين يعي دور الدولة المهم في صهر المجتمع بالإسلام ومدى أهمية سهرها على سقيه بالمفاهيم والمشاعر والفضيلة، وأهمية أن تكون الأحكام الشرعية قوانين سارية المفعول لإيجاد طراز العيش الإسلامي، فمثلما قال سيدنا عثمان رضي الله عنه "فما لا ينزع بالقرآن ينزع بالسلطان"، أي أنّ سلطان الإسلام يمنع الناس من اقتراف المحارم أكثر ما يمنع بالقرآن لأنّ "بعض" الناس ضعيفو إيمان لا تؤثر بهم زواجر القرآن ونهيه، لكن عندما يرون الجميع حولهم ملتزمين ويعلمون أن هناك عقوبة من النظام فإنهم يرتدعون ويخافون؛ وأعداد المجاهرين بالمعصية على مرّ عصور الخلافة دليل على ذلك إذ كانوا شرذمة قليلين دوما.

وإنّ تيسير الحرام ومحاربة أحكام الإسلام مثلما تفعل دول الضرار اليوم هو ما يتسبب في وجود شريحة من المسلمين؛ لها من الإسلام الاسم فقط نصيباً؛ يعصون الله جهارا نهارا ولا يتوانون عن كل منكر فعلوه بل يدعون بكل وقاحة لكل رذيلة ولكل ما يغضب الله.

إنّ وجود كثيرٍ من أولئك هو مثل وجود العلّة تدور مع المعلول وجودا وعدما؛ فتعطيل الشرع وإحلال الحرام والتشجيع على طراز العيش الغربي هو الذي تسبب في تغذية عقليات ونفسيات أولئك الأشخاص ونتج عنه انفصالهم عن دينهم، فكثيرٌ منهم غافلون ولعلهم سيكونون من الأوابين والمستغفرين حين يدركون حقيقة دينهم وأحكامه ومفاهيمه.

كتبته لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

هاجر اليعقوبي

More from null

غیاب نقش دولت در مواجهه با فاجعه بهداشتی - تب دنگی و مالاریا

غیاب نقش دولت در مواجهه با فاجعه بهداشتی

تب دنگی و مالاریا

در سایه گسترش وسیع تب دنگی و مالاریا در سودان، ویژگی‌های یک بحران بهداشتی حاد آشکار می‌شود که نشان‌دهنده غیاب نقش فعال وزارت بهداشت و ناتوانی دولت در مقابله با همه‌گیری است که روز به روز جان‌ها را می‌گیرد. با وجود پیشرفت علمی و فناوری در علم بیماری‌ها، حقایق آشکار می‌شود و فساد نمایان می‌گردد.

غیاب برنامه واضح:

با وجود عبور تعداد مبتلایان از هزاران نفر، و ثبت مرگ و میر به صورت عمده بر اساس برخی منابع رسانه‌ای، وزارت بهداشت برنامه واضحی برای مبارزه با این همه‌گیری اعلام نکرده است. عدم هماهنگی بین نهادهای بهداشتی و فقدان دیدگاه پیشگیرانه در برخورد با بحران‌های همه‌گیر مشاهده می‌شود.

فروپاشی زنجیره‌های تأمین پزشکی

حتی ساده‌ترین داروها مانند "بندول" در برخی مناطق کمیاب شده‌اند، که نشان‌دهنده فروپاشی در زنجیره‌های تأمین و عدم نظارت بر توزیع داروها است، در حالی که فرد به ساده‌ترین ابزارهای تسکین و حمایت نیاز دارد.

غیاب آگاهی‌رسانی اجتماعی

هیچ کمپین رسانه‌ای مؤثری برای آموزش مردم در مورد روش‌های پیشگیری از پشه یا شناسایی علائم بیماری وجود ندارد، که باعث افزایش شیوع عفونت می‌شود و توانایی جامعه در محافظت از خود را تضعیف می‌کند.

ضعف زیرساخت‌های بهداشتی

بیمارستان‌ها از کمبود شدید کادر پزشکی و تجهیزات و حتی ابزارهای تشخیصی اساسی رنج می‌برند، که پاسخ به همه‌گیری را کند و تصادفی می‌کند و زندگی هزاران نفر را به خطر می‌اندازد.

کشورهای دیگر چگونه با همه‌گیری‌ها برخورد کردند؟

 برزیل:

- کمپین‌های سمپاشی زمینی و هوایی با استفاده از سموم دفع آفات مدرن راه‌اندازی کرد.

- پشه‌بند توزیع کرد و کمپین‌های آگاهی‌رسانی اجتماعی را فعال کرد.

- داروها را به طور فوری در مناطق آلوده فراهم کرد.

بنگلادش:

- مراکز اضطراری موقت در محله‌های فقیرنشین ایجاد کرد.

- خطوط تلفن گرم برای گزارش و تیم‌های واکنش سیار فراهم کرد.

فرانسه:

- سیستم‌های هشدار اولیه را فعال کرد.

- نظارت بر پشه‌های ناقل را تشدید کرد و کمپین‌های آگاهی‌رسانی محلی را آغاز کرد.

بهداشت از مهم‌ترین واجبات است و مسئولیت آن بر عهده کامل دولت است

سودان هنوز فاقد سازوکارهای مؤثر برای کشف و گزارش است، که باعث می‌شود آمار واقعی بسیار بالاتر از آمار اعلام شده باشد و بحران را پیچیده‌تر کند. بحران بهداشتی کنونی نتیجه مستقیم غیاب نقش فعال دولت در مراقبت‌های بهداشتی است که زندگی انسان را در اولویت قرار می‌دهد، دولتی که اسلام را اجرا می‌کند و سخن عمر بن خطاب رضی الله را به کار می‌بندد که گفت: «اگر قاطری در عراق بلغزد، خداوند در روز قیامت از من در مورد آن سؤال خواهد کرد».

راه حل‌های پیشنهادی

- ایجاد یک نظام بهداشتی که اولاً از خدا در زندگی انسان بترسد و کارآمد باشد، نه اینکه مشمول سهمیه‌بندی یا فساد شود.

- ارائه مراقبت‌های بهداشتی رایگان به عنوان یک حق اساسی برای همه رعایا. و لغو مجوز بیمارستان‌های خصوصی و منع سرمایه‌گذاری در زمینه پزشکی.

- فعال کردن نقش پیشگیری قبل از درمان، از طریق کمپین‌های آگاهی‌رسانی و مبارزه با پشه.

- بازسازی وزارت بهداشت برای اینکه مسئول زندگی مردم باشد، نه فقط یک نهاد اداری.

- اتخاذ یک نظام سیاسی که زندگی انسان را بالاتر از منافع اقتصادی و سیاسی قرار دهد.

- قطع ارتباط با سازمان‌های جنایتکار و مافیای دارو.

در تاریخ مسلمانان، بیمارستان‌ها برای خدمت رایگان به مردم برپا می‌شدند و با کفایت بالا اداره می‌شدند و از بیت المال تأمین مالی می‌شدند، نه از جیب مردم. مراقبت‌های بهداشتی بخشی از مسئولیت دولت بود، نه منتی و نه تجارتی.

آنچه امروز در سودان از شیوع همه‌گیری‌ها و غیاب دولت از صحنه رخ می‌دهد، هشداری خطرناک است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. خواسته اصلی فقط فراهم کردن بندول نیست، بلکه ایجاد یک دولت رفاه واقعی است که به زندگی انسان اهمیت می‌دهد و ریشه‌های بحران را درمان می‌کند، نه علائم آن را، دولتی که به ارزش انسان و زندگی او و هدفی که برای آن خلق شده است، یعنی عبادت خداوند یکتا، آگاه باشد. و دولت اسلامی تنها دولتی است که قادر به رسیدگی به مسائل مراقبت‌های بهداشتی از طریق نظام بهداشتی است که جز در سایه دولت خلافت راشده دوم بر منهاج نبوت که به زودی به اذن خدا برپا می‌شود، قابل اجرا نیست.

﴿یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَجِیبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُم لِمَا یُحْیِیکُمْ﴾

نوشته شده برای رادیو دفتر رسانه‌ای مرکزی حزب التحریر

حاتم العطار - ایالت مصر

شرف همصحبتی با ابی اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله

شرف همصحبتی با ابی اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله

در صبحگاه بیست و دوم ربیع الاول ۱۴۴۷ هجری قمری مصادف با چهاردهم سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی، در سن نزدیک به هشتاد و هفت سالگی، احمد بکر (هزیم)، از پیشگامان حزب التحریر، به جوار پروردگارش شتافت. سالیان متمادی دعوت را حمل کرد و در راه آن زندان طولانی و شکنجه های سخت را تحمل کرد، اما به فضل و یاری خداوند، نه سست شد و نه ضعیف شد و نه تغییر کرد و نه تبدیل نمود.

در دهه هشتاد در سوریه در دوران حکومت حافظ مقبور سال های طولانی را به صورت مخفیانه سپری کرد تا اینکه به همراه جمعی از جوانان حزب التحریر در سال 1991 توسط استخبارات هوایی دستگیر شد تا زیر نظر جنایتکاران علی مملوک و جمیل حسن، سخت ترین انواع شکنجه را ببیند، به طوری که کسی که بعد از یک دور بازجویی از ابی اسامه و برخی از رفقایش وارد اتاق بازجویی شد، به من خبر داد که تکه های گوشت پراکنده و خون روی دیوارهای اتاق بازجویی را دیده است.

بعد از بیشتر از یک سال در سلول های انفرادی شعبه استخبارات هوایی در مزه، او به همراه بقیه همکارانش به زندان صیدنایا منتقل شد تا بعداً به ده سال زندان محکوم شود، که هفت سال آن را با صبر و احتساب سپری کرد و سپس خداوند به او فرج داد.

پس از خروج از زندان، مستقیماً به حمل دعوت ادامه داد و این روند تا زمانی که دستگیری جوانان حزب آغاز شد و صدها نفر را در سوریه در اواسط ماه 12 سال 1999 شامل شد، ادامه یافت، به طوری که خانه او در بیروت مورد یورش قرار گرفت و ربوده شد تا به شعبه استخبارات هوایی در فرودگاه مزه منتقل شود تا مرحله جدیدی از شکنجه های وحشتناک آغاز شود. با وجود سن بالایش به یاری خدا صبور، ثابت قدم و محتسب بود.

پس از تقریباً یک سال، دوباره به زندان صیدنایا منتقل شد تا در دادگاه امنیت دولت محاکمه شود و متعاقباً به مدت ده سال محکوم شد که خداوند مقدر کرد تقریباً هشت سال از آن را سپری کند و سپس خداوند به او فرج داد.

من سال 2001 یک سال کامل را با او در زندان صیدنایا گذراندم، بلکه در خوابگاه پنجم (الف) سمت چپ طبقه سوم کاملاً در کنارش بودم، او را عموی عزیز خطاب می کردم.

با هم غذا می خوردیم و در کنار هم می خوابیدیم و فرهنگ و افکار را مطالعه می کردیم. از او فرهنگ را به دست آوردیم و از او صبر و ثبات را آموختیم.

او بخشنده، دوستدار مردم و مشتاق جوانان بود و در آنها اعتماد به پیروزی و نزدیکی تحقق وعده خدا را می کاشت.

او حافظ کتاب خدا بود و هر شب و روز آن را می خواند و بیشتر شب را به عبادت می گذراند و چون سپیده دم نزدیک می شد، مرا تکان می داد تا برای نماز شب و سپس نماز فجر بیدار شوم.

من از زندان خارج شدم و سپس در سال 2004 دوباره به آن بازگشتم، و ما در اوایل سال 2005 دوباره به زندان صیدنایا منتقل شدیم، تا دوباره با کسانی که هنگام خروج اول ما در پایان سال 2001 در زندان باقی مانده بودند، ملاقات کنیم، و عموی عزیز ابو اسامه احمد بکر (هزیم) رحمه الله نیز در میان آنها بود.

مدت های طولانی در مقابل خوابگاه ها قدم می زدیم تا دیوارهای زندان و میله های آهنی و دوری از خانواده و عزیزان را با او فراموش کنیم، چگونه نه، در حالی که او سال های طولانی را در زندان سپری کرد و آنچه را که سپری کرد!

و با وجود نزدیکی من به او و همراهی با او در دوره های طولانی، هرگز او را ندیدم که غر بزند یا شکایت کند، انگار که در زندان نیست، بلکه در خارج از دیوارهای زندان پرواز می کند. با قرآنی که در بیشتر اوقات تلاوت می کند پرواز می کند، با دو بال اعتماد به وعده خدا و بشارت رسولش ﷺ به پیروزی و تمکین پرواز می کند.

ما در تاریک ترین شرایط و سخت ترین شرایط به روز پیروزی بزرگ چشم دوخته بودیم، روزی که بشارت رسولمان ﷺ محقق شود «سپس خلافت بر منهاج نبوت خواهد بود». مشتاق بودیم زیر سایه خلافت و پرچم عقاب گرد هم آییم. اما خداوند مقدر کرد که از سرای شقاوت به سرای جاودانگی و بقا کوچ کنی.

از خداوند می خواهیم که در فردوس اعلی باشی و کسی را نزد خدا تزکیه نمی کنیم.

عموی عزیز ما، ابا اسامه:

از خداوند می خواهیم که تو را مشمول رحمت واسعه خود قرار دهد و در بهشت ​​های وسیع خود جای دهد و تو را با صدیقان و شهدا قرار دهد و به خاطر آزاری و عذابی که دیدی، درجات عالی در بهشت ​​را به تو پاداش دهد، و از خداوند متعال می خواهیم که ما را با رسولمان ﷺ بر سر حوض و در قرارگاه رحمتش گرد هم آورد.

تسلیت ما این است که تو به نزد مهربان ترین مهربانان می روی و جز آنچه خدا را خشنود می کند نمی گوییم، ما از آن خداییم و به سوی او باز می گردیم.

نوشته شده برای رادیو دفتر مطبوعاتی مرکزی حزب التحریر

ابو صطیف جیجو