وقفه ای با یک آیه: ﴿قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ﴾
میانه روی در قرآن: عدل و ثبات، نه اعتدال رام شده
در سوره قلم، خداوند داستان اصحاب باغ را برای ما بازگو می کند که می خواستند رزق خدا را احتکار کنند و از مستمندان دریغ ورزند، پس عذاب بر آنها نازل شد، و یکی از آنها ایستاد و سرزنش کرد: ﴿قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ﴾، نه از نظر مکانی اوسط آنها بود و نه از نظر سنی، بلکه عادل ترین و با عقل ترین آنها بود، همانطور که ابن عباس و دیگر مفسران گفته اند. این همان معنایی است که در سخن خداوند متعال آمده است: ﴿وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً﴾ یعنی امت عدل و خیر، که حق را برپا می دارد و امور را با ترازوی اسلام می سنجد.
اما امروز چه اتفاقی افتاده است؟ مفهوم "میانه روی" در مفاهیم مسلمانان تحریف شده است، و آنها فکر می کنند که میانه روی یعنی سستی و تسلیم و سازش با باطل!
غرب کافر ایده "اسلام میانه رو" را ترویج کرد، یعنی اسلامی که از جهاد دست می کشد، با سرمایه داری همزیستی می کند، به دموکراسی راضی می شود، و دین را از حکومت دور می کند!
اما راستین ترین مردم کسانی هستند که کلمه حق را فریاد می زنند، و در راه خدا از سرزنش هیچ سرزنش کننده ای نمی ترسند، همانطور که میانه روترین اصحاب باغ وقتی خدا را به آنها یادآوری کرد، انجام داد، و همانطور که امت میانه رو وقتی پرچم لا اله الا الله را در خلافت راشده برافراشته می کند، انجام می دهد.
امام شوکانی این آیه را اینگونه تفسیر کرده است: از ابوسعید از پیامبر ﷺ در مورد سخن خداوند: ﴿وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً﴾ فرمود: «عَدْلاً». از ابوسعید روایت است که رسول خدا ﷺ فرمود: «در روز قیامت نوح علیه السلام فرا خوانده می شود، و به او گفته می شود: آیا رساندی؟ می گوید: آری. پس قومش فرا خوانده می شوند و به آنها گفته می شود: آیا به شما رسانده شد؟ می گویند: هیچ بیم دهنده ای به سوی ما نیامد، یا کسی به سوی ما نیامد، فرمود: به نوح گفته می شود: چه کسی برای تو شهادت می دهد؟ می گوید: محمد و امتش». فرمود: این است سخن خداوند ﴿وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً﴾. فرمود: وَسَطُ الْعَدْلُ. فرمود: پس آنها فرا خوانده می شوند و به رساندن او شهادت می دهند. فرمود: سپس من بر شما شهادت می دهم». و از جابر از پیامبر ﷺ روایت است که فرمود: «من و امتم در روز قیامت بر تلی مشرف بر خلایق هستیم. هیچ کس از مردم نیست مگر اینکه دوست دارد از ما باشد، و هیچ پیامبری نیست که قومش او را تکذیب کرده باشند مگر اینکه ما شهادت می دهیم که او رسالت پروردگارش عز و جل را رسانده است». و بخاری و مسلم و دیگران از انس روایت کرده اند که گفت: از جنازه ای گذشتند و به نیکی از او یاد کردند، پس پیامبر ﷺ فرمود: «وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ»، و از جنازه ای گذشتند و به بدی از او یاد کردند، پس پیامبر ﷺ فرمود: «وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ» عمر از او پرسید، فرمود: «هر کس را به نیکی یاد کنید بهشت بر او واجب می شود، و هر کس را به بدی یاد کنید آتش بر او واجب می شود، شما گواهان خدا در زمین هستید، شما گواهان خدا در زمین هستید، شما گواهان خدا در زمین هستید» حکیم ترمذی افزود: سپس رسول خدا ﷺ تلاوت کرد ﴿وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً﴾ این آیه را.
قرطبی این آیه را اینگونه تفسیر کرده است: "یعنی شما را پایین تر از پیامبران و بالاتر از امت ها قرار دادیم. و وَسَطُ: العَدْلُ، و اصل این است که بهترین چیزها میانه آنهاست. و ترمذی از ابوسعید خدری از پیامبر ﷺ در مورد سخن خداوند متعال روایت کرده است: ﴿وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً﴾ فرمود: «عَدْلاً». گفت: این حدیث حسن صحیح است. و در تنزیل: ﴿قَالَ أَوْسَطُهُمْ﴾ یعنی عادل ترین و بهترین آنها. و فلانی از میانه قومش است، و او واسطه قومش است، و وسط قومش، یعنی از بهترین آنها و اهل حسب آنها.
ای مسلمان، اگر می خواهی از "اوسطهم" باشی، پس از حاملان دعوت باش، از کسانی که برای برپایی حکومت اسلام تلاش می کنند، از کسانی که تسلیم شدن را رد می کنند، از کسانی که برای حاکم کردن شریعت خدا در زمین دعوت می کنند.
نوشته شده برای رادیو دفتر اطلاع رسانی مرکزی حزب التحریر
مؤید الراجحی - ولایت یمن
