18-10-2025
Abu Wadaha News: Neno la Msemaji Rasmi wa Hizb ut-Tahrir katika Wilaya ya Sudan katika Mkutano na Wanahabari
Jumamosi 26 Rabi'ul Akhir 1447 Hijria sawa na 18/10/2025 Miladi.
Kwa anuani: (Mvurugiko wa Serikali katika Jinsi ya Kudhibiti Miamala ya Dhahabu na Athari Yake kwa Thamani ya Pauni)
Baada ya kujitenga kwa Sudan Kusini mwaka 2011 Miladi, na Sudan kupoteza zaidi ya 75% ya mauzo yake ya mafuta, dhahabu ilijitokeza kama mbadala mkuu wa kufidia hasara hii, na kupata mapato kutokana na sarafu ngumu, na uchimbaji madini ulikuwa umeenea sana nchini Sudan baada ya mwaka 2008 Miladi, na uzalishaji wa dhahabu wa Sudan ukawa mkubwa, ambapo ulifikia tani 73.8 mwaka 2024 Miladi, katika nafasi ya tano barani Afrika (Al Jazeera Net), lakini uzalishaji huu mkubwa haukufaidisha taifa, wala watu, kwani ulikuwa umegeuka kuwa uporaji kwa watu binafsi, na kwa makampuni ya kigeni na ya ndani, na hata kile kinachotokana na uchimbaji madini wa kienyeji, baadhi ya makampuni na taasisi hununua na kutorosha. Ili kuthibitisha kile tulichokisema katika suala hili, tunazungumzia migodi mikubwa ya dhahabu nchini Sudan, kwa mfano, jinsi serikali inavyoshughulika na migodi hii!
Moja ya migodi hii ni mgodi wa Jebel Amer, uliopo kaskazini mwa mji wa El Fasher kwa takriban kilomita 100, na uzalishaji wake unakadiriwa kuwa takriban tani 50 kwa mwaka, kulingana na Shirika la Habari la Reuters, na kuifanya kuwa mgodi wa tatu kwa ukubwa wa dhahabu barani Afrika, lakini serikali haikuuweka chini ya udhibiti wake, badala yake iliacha kuwa uporaji wa makundi yenye silaha, la mwisho likiwa mwaka 2017 Miladi, ambapo mgodi huo uliendeshwa na vikosi vya msaada wa haraka, na makampuni ya Kirusi kama vile Wagner.
Licha ya ukweli kwamba kampuni ya Al-Junaid, inayomilikiwa na Vikosi vya Msaada wa Haraka, ilikuwa imetangaza mwaka 2021 Miladi, kukabidhi mgodi wa Jebel Amer kwa serikali, lakini katika hali halisi, mgodi huo umeendelea kuwa chini ya udhibiti wao hadi leo.
Mgodi wa Hassai, uliopo kaskazini mashariki mwa Sudan, Shirika la Ariab la Sudan linamiliki 60% ya hisa ya mgodi huo, na Shirika la Lamancha Resources, linalomilikiwa na mfanyabiashara wa Misri Naguib Sawiris, linamiliki 40%.
Mgodi wa Block 14 uko karibu na mpaka wa Misri kaskazini mwa Sudan, na unaitwa mradi wa Mias Sand, na Shirika la Pier Swiss la Australia linamiliki 70%, serikali ya Sudan 20%, na 10% kwa shirika la ndani la Sudan linaloitwa Mias.
Katika ripoti iliyochapishwa na Al Jazeera Net, dhahabu ya mgodi wa Jebel Amer, na migodi mingine zaidi ya 10 kusini mwa Darfur, inatoroshwa hadi nchi ya Chad, na nyaraka hutolewa kwake kama dhahabu ya Chad na kisha kusafirishwa kwenda Imarati. Mchakato wa usafirishaji haramu wa dhahabu kutoka Sudan ni mchakato unaohusisha watu wenye ushawishi katika serikali tangu enzi ya serikali ya Uokozi, ambapo ilikuwa ikitoroshwa kupitia Uwanja wa Ndege wa Khartoum, na kupitia bandari za Sudan, na pia kuna makampuni yanayomilikiwa na jeshi, na mengine yanayomilikiwa na idara ya ujasusi, yanafanya kazi ya kuchimba dhahabu, na mapato ya makampuni haya hayaingii katika hazina ya taifa.
Baada ya kuzuka kwa vita kati ya Jeshi la Sudan, na Vikosi vya Msaada wa Haraka; vita hivi ambavyo vimeharibu miundombinu mingi ya kiuchumi na mingineyo, ambapo mauzo ya nje ambayo yalikuwa yakichangia hazina na kile kinachoitwa sarafu ngumu (dola) yalisimama, sarafu ya ndani, pauni ya Sudan, ilianza kudhoofika na kuanguka dhidi ya dola ya Marekani, na sarafu zingine za kigeni, jambo ambalo liliathiri maisha ya watu ambayo kimsingi yamekuwa hayavumiliki kwa sababu ya vita, hivyo umaskini na kunyimwa viliongezeka, na ugonjwa na njaa vilienea.
Katika jaribio la kusimamisha kuzorota huku, mkutano wa Kamati ya Dharura ya Kiuchumi ulifanyika, ukiongozwa na Waziri Mkuu Kamel Idris, siku ya Jumatano, Agosti 20, 2025 Miladi, na kamati hiyo ilitoa maamuzi ya kudhibiti utendaji wa kiuchumi, kulingana na Shirika la Habari la Sudan, na muhimu zaidi kati ya maamuzi hayo ni:
1- Kumiliki, au kuhifadhi dhahabu bila nyaraka, ni uhalifu wa usafirishaji haramu.
2- Kufuatilia mauzo ya nje ili kuepuka usafirishaji haramu wa dhahabu.
3- Kuzuia ununuzi na uuzaji wa dhahabu kutoka kwa taasisi ya serikali.
Na maamuzi mengine, na licha ya ukweli kwamba walisisitiza kuzuia ununuzi na uuzaji wa dhahabu kutoka kwa taasisi ya serikali, walikiuka uamuzi huu, kwani kulikuwa na mkutano ambao gavana aliyefutwa kazi wa Benki ya Sudan, Barai Al-Siddiq, alisisitiza kwamba Benki Kuu ya Sudan ndiyo taasisi pekee ya kusafirisha dhahabu, na kulikuwa na tofauti kali iliyoibuka katika mkutano huu rasmi, uliofanyika katika jengo la Wizara huko Port Sudan mnamo 12/10/2025 Miladi, ambapo Gavana Barai alishikilia uamuzi wa utozaji wa usafirishaji wa dhahabu kupitia Benki Kuu pekee, huku wawakilishi wa kampuni zinazosafirisha dhahabu walisisitiza haki yao ya kusafirisha moja kwa moja bila usuluhishi wa Benki Kuu, na Waziri wa Fedha Jibril Ibrahim aliunga mkono msimamo wa kampuni, hivyo gavana alitoka katika mkutano akiwa amekasirika, na hilo lilikuwa sababu ya kufutwa kazi kwake siku iliyofuata, ambapo Al-Burhan alitoa uamuzi wa kumfuta kazi, na kumteua Amina Mirghani; mwanamke wa kwanza kushika wadhifa huu nchini Sudan. Wakati kiini cha tatizo katika jinsi serikali inavyoshughulika na dhahabu kipo:
a- Kuweka migodi mikubwa ya dhahabu mikononi mwa kampuni na watu binafsi, badala ya serikali kuichukua, jambo ambalo linaipotezea nchi utajiri wake mwingi na kwenda mikononi mwa wachache.
b- Kutokuwa na uwezo wa kudhibiti dhahabu inayochimbwa na kujua kiasi chake.
c- Mvurugiko katika sera kuhusu dhahabu inayochimbwa, katika suala la kuamua bei ya ununuzi, taasisi ya ununuzi, na ukiritimba, jambo ambalo limesababisha kuenea kwa jambo la usafirishaji haramu kwenda nje ya nchi, na nchi jirani (Misri, Imarati na Chad).
d- Kutofaidika na uchimbaji madini wa kienyeji unaotoroshwa, ikijulikana kwamba takriban 70% ya kiasi cha dhahabu kinachozalishwa kilichotangazwa kinatokana na uchimbaji madini wa kienyeji, jambo ambalo linafichua ukubwa wa usafirishaji haramu unaofanyika katika dhahabu.
Na kwa sababu suala la dhahabu limefungamana kwa karibu na sarafu, tatizo la kudhoofika kwa thamani ya pauni ya Sudan linaweza kufupishwa katika sababu kadhaa, muhimu zaidi kati ya hizo ni:
1- Pauni ya Sudan kutegemea dola badala ya dhahabu na fedha.
2- Kuchapisha karatasi za fedha bila dhamana ya dhahabu, au bidhaa, jambo ambalo huongeza kiwango cha mfumuko wa bei ambao husababisha kudhoofika kwa thamani ya pauni.
3- Udhaifu wa mauzo ya nje kwa sababu ya usafirishaji haramu, na ukosefu wa utulivu wa kisiasa, licha ya ukweli kwamba Sudan inamiliki utajiri wa kilimo, mifugo, na madini makubwa, ambayo ingeifanya kuwa moja ya nchi tajiri zaidi ulimwenguni.
4- Kutegemea uagizaji katika mahitaji mengi kama vile ngano, dawa, vifaa vya petroli, na vinginevyo, na hii inahitaji dola, jambo ambalo linafanya mahitaji ya dola kuwa ya juu, na kudhoofisha pauni, hivyo watu walipoteza imani katika pauni ambayo iliendelea kudhoofika kila siku, jambo ambalo liliwafanya watu, hasa wafanyabiashara, kupendelea kuhifadhi dola, au dhahabu, kama njia ya kuhifadhi thamani ya akiba yao, jambo ambalo linaongeza bei ya dola, na kupunguza thamani ya sarafu ya ndani.
Hii ndiyo hali halisi kuhusiana na jinsi serikali inavyoshughulika na dhahabu, na pia na sarafu ya ndani; pauni, na inajitokeza kutokana na miamala hii, vurugu, na ukosefu wa uwazi wa dira katika jinsi ya kushughulikia.
Sisi katika Hizb ut-Tahrir/Wilaya ya Sudan, na kutokana na wajibu wetu kwa umma wetu, tunatoa suluhisho la kimsingi, kuhusiana na suala hili, na hii ni kwa kuzingatia itikadi ya Kiislamu, kwa hiyo tunasema:
Kwanza: Kwamba dhahabu, na hasa migodi ambayo uzalishaji wake hauishi; kama vile migodi ambayo tulitaja tulipozungumzia migodi ya dhahabu nchini Sudan, inachukuliwa kuwa mali ya umma, yaani, hairuhusiwi kumilikiwa na makampuni, wala watu binafsi, lakini ni haki ya umma wote, na kazi ya dola ni kusimamia uchimbaji na uuzaji, na kwamba mapato yake yawe katika miradi ya umma kwa watu wote, au kusambaza fedha kwao, na dola haina haki, yaani, hairuhusiwi kwa dola kushughulika na mali ya umma, kwa kuigawia watu binafsi na makampuni, si kwa zawadi wala kwa uhusiano, wala kwa chochote kingine, kwani Tirmidhiy ametoa kutoka kwa njia ya Abyadh bin Hammal «Kwamba alimtembelea Mtume wa Mwenyezi Mungu ﷺ akamwomba ampe sehemu ya chumvi, na akamkataa, alipogeuka mtu mmoja kutoka baraza alisema: Je, unajua umemkataa nini? Umemkataa maji mengi. Akasema: Akamnyang'anya». Maji mengi ni yale yasiyokwisha, yaani, amekataa mgodi usioisha, kwa sababu chumvi ni madini kama maji mengi yasiyoisha, kwa hiyo si haki ya serikali kumiliki sehemu yoyote ya dhahabu kwa makampuni, na inapaswa kukubaliana na makampuni kwa kiasi maalum ambacho makampuni yatachimbua dhahabu kwa manufaa ya umma na si kwa makampuni. Na makampuni hayana haki ya dhahabu iliyochimbwa, na kwa hiyo inahakikisha kwamba dhahabu yote inakuwa mikononi mwa dola, ambayo inaweza kuifanyia chochote kwa manufaa ya umma.
Pili: Asili ya sarafu za dola inapaswa kuwa dhahabu na fedha, kwani Mtume ﷺ alikubali dinari ya Kirumi, na dirhamu ya Kiajemi kama sarafu ya dola ya Kiislamu kwa uzito maalum, hadi dinari ya Kiislamu ilipogongwa kwa uzito wa gramu 4.25, na dirhamu kwa uzito wa gramu 2.975 za fedha, hadi dola ilipoanza kutawala baada ya uamuzi wa Rais wa Marekani Nixon wa kufuta uhusiano wa dola na dhahabu, baada ya dola kuwa sarafu ambayo karibu ulimwengu wote unategemea, na imekuja katika ibara ya 167 ya rasimu ya katiba ya dola ya Khilafah iliyoandaliwa na Hizb ut-Tahrir yafuatayo:
(Sarafu za dola ni dhahabu na fedha, zilizogongwa au hazikugongwa. Na hairuhusiwi kuwa na sarafu nyingine isipokuwa hizo. Na inaruhusiwa kwa dola kutoa badala ya dhahabu na fedha kitu kingine chochote kwa sharti kwamba iwe na hazina ya dola kiasi sawa cha dhahabu na fedha. Kwa hiyo inaruhusiwa kwa dola kutoa shaba au bronzi au karatasi au vinginevyo na kuigonga kwa jina lake kama sarafu yake ikiwa ina mlingano unaolingana kikamilifu wa dhahabu na fedha).
Na kwa nini tumebainisha dhahabu na fedha kama msingi; hii ni kwa sababu Uislamu umeunganisha dhahabu na fedha na hukumu zisizobadilika; kama vile fidia; dinari 1000 za dhahabu, na kiasi cha kukatwa kwa mkono katika wizi wa kiwango cha juu isipokuwa robo dinari na kuendelea, na hukumu nyinginezo ambazo sharia imezihusisha na dhahabu na fedha, kama vile Uislamu umeifanya zaka ya fedha kwa dhahabu na fedha, bali miamala yote ya kifedha iliyotajwa katika Uislamu, ni kwa dhahabu na fedha.
Tatu: Sudan ni nchi ya dhahabu, na inapoifanya msingi wa sarafu yake kuwa dhahabu, sarafu yake itakuwa sarafu yenye nguvu zaidi yenye thamani, kwa sababu ina thamani ya asili ambayo haiathiriwi na kitu kingine chochote, na thamani yake inabaki kuwa thabiti, labda itapungua kidogo au kuongezeka kidogo, lakini kamwe haitakuwa kama kinachotokea sasa kwa sarafu ya ndani ya Sudan ya kudhoofika, ikiwa itafaidika na mapato ya dhahabu yaliyopotea, kwa kutekeleza hukumu ya sharia katika kushughulika na dhahabu, Mtume ﷺ alisema: «…NA KATIKA RIKA'Z KUNA HUMS» ; Yaani, dola inachukua migodi yote mingi ambayo haikatiki, kama vile ina haki ya (HUMS) ya kile kinachozalishwa na watu binafsi.
Nne: Kwamba anayetekeleza ufumbuzi huu wa kimsingi ni dola ya kimisingi ya kibinafsi, na si dola ya kimajukumu kama ilivyo hali ya nchi yetu leo; inayofuata kafiri mkoloni, ambaye anataka kupora utajiri, na kuwafukarisha watu, na kufanya kazi ya kurarua umoja wake ili kuudhoofisha!! Hivyo ndivyo ilivyo Marekani ambayo ilitenganisha Sudan Kusini ili Sudan isifaidike na mafuta, sasa inataka kuchukua Darfur yenye utajiri wa dhahabu na madini ya thamani.
Enyi watu wa Sudan: Hamna wokovu kwenu isipokuwa kwa kufanya kazi kwa bidii na Hizb ut-Tahrir ili kusimamisha dola ya Khilafah Rashida kwa njia ya Utume, ambayo inamridhisha Mola wenu, na kuwarudishia heshima yenu, na mnaishi chini yake mnafurahia baraka ambazo Mwenyezi Mungu amezikunjua kwa nchi yetu.
Na Amani iwe juu yenu na Rehema na Baraka za Mwenyezi Mungu.
Ibrahim Othman (Abu Khalil)
Msemaji Rasmi wa Hizb ut-Tahrir
Katika Wilaya ya Sudan
Chanzo: Abu Wadaha News
