نتنياهو ليكوديّ مُشاكس يركض نحو السلام على قشاط متحرك بقلم: الدكتور ماهر الجعبري*
March 08, 2015

نتنياهو ليكوديّ مُشاكس يركض نحو السلام على قشاط متحرك بقلم: الدكتور ماهر الجعبري*

2015/03/04م

تمخّض موقف العلاقات "الأمريكية-الإسرائيلية" عن أزمة حقيقية بين الإدارة الأمريكية وحكومة نتنياهو، وثمة مشهد درامي متصاعد يكشف عمّا يمكن وصفه بمواجهة دبلوماسية-سياسية بين الطرفين، وقد يُحدث هذا المشهد - عند البعض - إرباكا في تحليل الموقف، خصوصا مع الثابت السياسي المتعلق بحقيقة العلاقة المتينة بين أمريكا والكيان اليهودي، ويُبرز هذا التشابك السياسي حاجةً لكشف أسباب وخلفيات تردي العلاقة بين الإدارة الأمريكية الحالية وحكومة نتنياهو، مما يتناوله هذا المقال باقتضاب.


بداية، لا بد من التأكيد أن هذه "المواجهة" هي واقعية لا افتراضية، وهي ليست من نوع المواجهة الصورية التي روجها الإعلام حول الحالة السابقة للعلاقات الأمريكية-الإيرانية، والتي رفعت فيها إيران شعار "أمريكا الشيطان الأكبر" بينما ظلت تسند ذلك "الشيطان" في أفغانستان والعراق وسوريا، مما لا يتسع المقال للتدليل عليه.


وتظهر مؤشرات المواجهة الدبلوماسية-السياسية بين أمريكا وحكومة نتنياهو في مجموعة من الأخبار منها: الخبر الذي نشرته جريدة الجريدة الكويتية في 2015/2/28 من أن "أوباما هدد بإسقاط طائرات إسرائيلية خططت لضرب مواقع نووية إيرانية" وذلك عام 2014، ومنها خبر خطاب نتنياهو في الكونغرس الأمريكي، والذي اعتبره نتنياهو بالغ الأهمية من أجل منع إمكانية التوصل إلى اتفاق بين الدول الكبرى وإيران حول البرنامج النووي للأخيرة (فلسطين اليوم في 2015/2/27)، بينما اعتبره دينيس روس المستشار السابق لأوباما "خطأ استراتيجيا"، ووجه روس نصيحة علنية لنتنياهو بإلغاء خطابه، ومعربا عن قلقه من إمكانية تدهور العلاقات بين إسرائيل والولايات المتحدة (صحيفة القدس في 2015/2/28).


وهذه ليست المرة الأولى التي تتأزم فيها العلاقة بين الإدارة الأمريكية وحكام الكيان اليهودي من حزب الليكود، ومنهم نتنياهو على الوجه الخصوص، لذلك لا يمكن عزل سياق هذا التردي العلاقاتي عن سابقاته، ولا عن الذهنية الليكودية. بل يمكن وصفه وكأنه إعادة إنتاج لمشهد سابق، فيكون السرد "التاريخي" لما سبقه كأنه توصيف لهذا الواقع المتجدد.


تباين في الرؤى


يمكن إجمال خلفيات هذا التوتر القديم والتدهور العلاقاتي الجديد في نقطة مفصلية وهي تباين وافتراق الرؤية الصهيونية-التوسعية (الليكودية) للكيان اليهودي عن الرؤية الأمريكية التي تحصر الكيان ضمن حل الدولتين. ولذلك ظلت حكومات حزب الليكود (ومنها حكومة نتنياهو) رافضة لأي معنى من معاني الكيان الفلسطيني (كدولة). ومنذ نشأته عام 1973، رفع حزب الليكود شعارات أكثر تطرفا وتصريحا بالعدائية من منافسه في حينه (حزب العمل)، وذلك استنادا إلى نظرات توراتية، ولذلك ظلت دولة يهود رافضة لمبدأ الانسحاب الفعلي إلى حدود 1967، لأنها تعتبر فلسطين أرضا لليهود لا يجوز التخلي عنها.


لقد حدد نتنياهو رؤيته السياسية خلال مرحلة حكمه الجديدة (الحالية) بما ينسجم مع تلك الخلفية، وذلك ضمن خطابه الشهير في جامعة بار إيلان في 2009/6/14 حيث ركز فيه على السلام الاقتصادي (بما يضمن فتح الأسواق العربية، كمعنى من معاني التوسع اليهودي)، مع تطوير الحديث عمّا يشبه الدويلة الفلسطينية "منزوعة السلاح مع ترتيبات أمنية صلبة لدولة إسرائيل"، مؤكدا أن "الأماكن التي سار فيها إبراهيم... أرض آبائنا"، وأكد القول: "في رؤيتي للسلام يعيش في أرضنا الصغيرة شعبان حران جنبا إلى جنب"، وهو ما لا يتقبل معه رفع السيادة اليهودية عنها، بل اعتبر أن "الزعم بأن الانسحاب يجلب سلاما مع الفلسطينيين، أو على الأقل تقربه، هو زعم لم ينجح في اختبار الواقع"، ولم يغير العداء الأساسي، ولذلك حدد مطلبه بيهودية الدولة، ومن ثم قال فيه "هيا نبدأ بمفاوضات سلام فورية، من دون شروط مسبقة".


وتزداد أهمية استحضار هذه الرؤية، مع تصاعد مطالبات محمود عباس (كإملاءات أمريكية) - خصوصا خلال الأشهر الماضية - لاستجلاب قوات دولية (طرف ثالث لحفظ الأمن)، ومع أن ذلك توريط جديد لفلسطين في احتلال دولي، إلا أنه بالنسبة للكيان اليهودي انتقاص من السيادة اليهودية، ونوع من التخلي عن "أرض الآباء". وهو أمر يتطلب مزيدا من التشدد والعناد من قبل نتنياهو.


هذا من حيث الرؤية، أما من حيث الشرط، فقد وضع نتنياهو ذلك كله ضمن سياق التذكير بالتهديد النووي الإيراني إذ قال في خطابه المذكور: "منذ سنوات وأنا أعمل من دون كلل من أجل تشكيل جبهة عالمية ضد تزود إيران بسلاح نووي". وهو تذكير بنهج حكام الكيان اليهودي في التهرب من أية استحقاقات للعملية السلمية عبر التلويح بين الحين والآخر بضرب إيران.


مشهد يتكرر


إن المشهد اليوم يقف عند هذه النقطة، ففي الوقت الذي تقتضي فيه مصلحة أمريكا ترتيب الملف النووي الإيراني، في سياق السيطرة على الموقف المتفجر في سوريا (والعراق) والمهدد بتغيير مسار التاريخ عبر خلافة حقيقية على منهاج النبوة، يلوّح نتنياهو اليوم بخطر النووي الإيراني ليضغط على موضع ألمٍ أمريكي، يشغلها به عن الضغط عليه.


وهذا نهج الهروب للأمام من أية استحقاقات لعملية السلام، ولا شك أن نتنياهو يستحضر حالة البطة العرجاء في السنة الانتخابية التي تدخل فيها أمريكا في حالة قريبة من الركود السياسي، مما يصعّب على الإدارة الأمريكية فيها اتخاذ قرارات جوهرية.


وكما فشل كلينتون في ترويض نتنياهو عندما ظل الأخير عنيدا وتعامل مع أمريكا بعجرفة وتحدث خلالها عن قدرته على قهر إدارة الرئيس كلينتون، فمن الممكن أن يتكرر فشل احتواء نتنياهو.


إذ من المعلوم أن أمريكا تستوعب مشاكسات قادة الكيان اليهودي حسب فلسفة استيعاب الأب لابنه المدلل. ولكن الأب قد يصل لمرحلة التذمر من دلال ابنه، كما هو واقع أوباما اليوم، ومن قبله كلينتون في آخر أيام إدارته. ولكن ذلك التذمر يدفعه نحو التكوّر على الذات (الإحباط) لا نحو تغيير طبيعة العلاقة مع كيان يهود؛ فقد سبق أن أعرب أوباما - خلال فترة حكمه الأولى (في ربيع 2010) عن "شعوره بالإحباط بسبب تعثر جهود السلام في الشرق الأوسط"، معترفا بفشل "الضغط الذي تمارسه واشنطن".


سياسة الركض على قشاط متحرك


ليس ثمة من مؤشرات لتتغير الرؤية الليكودية ولا الأمريكية، وليس ثمة من إبداعات لأساليب جديدة لدى أي من الطرفين في هذه المواجهة، ولذلك من المتوقع أن يستمر الطرفان في لعبة الركض على قشاط متحرك دون قطع أية مسافة فعلية.


وكما حرّك نتنياهو الأجواء الشعبية عام 2010 عند اعتبار المسجد الإبراهيمي في الخليل، ضمن المناطق التراثية اليهودية، فقد تحرك زيارته المرتقبة للمسجد الإبراهيمي ردود فعل شعبية تربك المشهد السياسي، وتخرج الكيان اليهودي من دائرة الضغط السياسي. وكما تطلب الموقف المتأزم السابق تسخين الأجواء الشعبية في فلسطين من أجل الضغط على كيان يهود (أو للإطاحة بنتنياهو)، فقد تتكرر المحاولة، وخصوصا مع إثارة ملفات الفساد حوله وحول زوجته.


وكما تداعت القيادات اليهودية في أمريكا لمساندة نتنياهو في مواجهته السياسية مع كلينتون (الأبيض)، حتى وصل الأمر لفضح علاقاته العاطفية في وسائل الإعلام العالمية (مما كان وراءه لجان العمل السياسي الأمريكية الإسرائيلية "AIPAC")، فقد تتداعى من جديد لمساندة نتنياهو ضد أوباما (إفريقي الأصل!).


وهذا الموقف يكشف عن تجاذبات سياسية، لا عن اختلاف في الموقف من الأمة الإسلامية، ومن الحرب عليها، لذلك فإن تغيير معادلات هذا الاتزان يتطلب طاقة الأمة لتغيير المسارات وقلب الطاولة.


* عضو المكتب الإعلامي لحزب التحرير في فلسطين

المصدر: جريدة الراية

More from null

Habari za Abu Wadaha: Msimamo na hotuba ya kukwamisha njama ya kutenganisha Darfur na Port Sudan

أبو وضاحة شعار

14-11-2025

Habari za Abu Wadaha: Msimamo na hotuba ya kukwamisha njama ya kutenganisha Darfur na Port Sudan

Katika muktadha wa kampeni inayoendeshwa na Hizb ut-Tahrir/ Wilaya ya Sudan kukwamisha njama ya Marekani ya kutenganisha Darfur, vijana wa Hizb ut-Tahrir/ Wilaya ya Sudan waliandaa msimamo baada ya sala ya Ijumaa, 23 Jumada al-Ula 1447 Hijria, sawia na 2025/11/14 Miladia, mbele ya Msikiti wa Bashikh, katika mji wa Port Sudan, kitongoji cha Deim Medina.


Mwalimu Muhammad Jami' Abu Ayman - msaidizi wa msemaji rasmi wa Hizb ut-Tahrir katika Wilaya ya Sudan alitoa hotuba kwa umati wa waliohudhuria, akitoa wito wa kufanya kazi ili kukwamisha mpango unaoendelea wa kutenganisha Darfur, akisema: Kwamisheni mpango wa Marekani wa kutenganisha Darfur kama walivyotenganisha Kusini, ili kulinda umoja wa umma, na Uislamu umeharamisha kuutenganisha umma huu na kuuvunja, na umeifanya umoja wa umma na dola kuwa suala la hatima, ambalo hatua moja inachukuliwa dhidi yake, uhai au mauti, na pale suala hili lilipoanguka kutoka hadhi yake, makafiri waliweza, wakiongozwa na Marekani, na kwa msaada wa baadhi ya watoto wa Waislamu, kuuvunja nchi yetu, na kutenganisha Sudan Kusini ..Na baadhi yetu walinyamaza kimya juu ya dhambi hii kubwa, na walijishughulisha na upungufu na udhaifu, hivyo uhalifu huo ulipita! Na leo Marekani inarudi tena, kutekeleza mpango huo huo, na kwa mazingira hayo hayo, kuikata Darfur kutoka mwilini mwa Sudan, kwa kile walichokiita mpango wa mipaka ya damu. Wakitegemea wanamgambo wanaokalia Darfur nzima na wameanzisha dola yao bandia kwa kutangaza serikali sambamba katika mji wa Nyala; Je, mtairuhusu Marekani kufanya hivyo katika nchi yenu?!


Kisha alielekeza ujumbe kwa wanazuoni, na kwa watu wa Sudan, na kwa maafisa waaminifu katika vikosi vya jeshi kuchukua hatua ya kukomboa Darfur nzima na kuzuia kujitenga na kwamba fursa bado ipo ya kuzima mpango wa adui, na kukwamisha uovu huu, na kwamba tiba ya msingi ni kuanzisha Khilafah Rashidah kwa njia ya unabii, kwani ni hiyo pekee itakayo uhifadhi umma, na itatetea umoja wake, na itasimamisha sheria ya Mola wake.


Kisha alihitimisha hotuba yake akisema: Sisi ndugu zenu katika Hizb ut-Tahrir tumechagua kuwa pamoja na Mwenyezi Mungu Mtukufu, na tumsaidie Mungu, na tumuamini, na tutimize bishara ya Mtume wa Mwenyezi Mungu ﷺ basi njooni pamoja nasi kwani Mwenyezi Mungu ni msaidizi wetu bila shaka. Amesema Mwenyezi Mungu: {Enyi mlio amini! Mkimnusuru Mwenyezi Mungu, naye atakunusuruni na atafanya imara nyayo zenu}.


Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir katika Wilaya ya Sudan

Chanzo: Habari za Abu Wadaha

Rada: Babnusa Inaelekea Kufuata Mkondo wa Al-Fashir

الرادار شعار

13-11-2025

Rada: Babnusa Inaelekea Kufuata Mkondo wa Al-Fashir

Imeandikwa na Mhandisi/Hasbu Allah Al-Nur

Vikosi vya msaada wa haraka vilishambulia mji wa Babnusa siku ya Jumapili iliyopita, na kurudia shambulio lao asubuhi ya Jumanne.

Al-Fashir ilianguka kwa njia ya kusikitisha, na ilikuwa janga lililotikisa taifa la Sudan na kuumiza mioyo ya watu wake, ambapo damu safi ilimwagika, watoto walifiwa na baba, wanawake wakawa wajane, na mama zao waliomboleza.


Pamoja na majanga hayo yote, mazungumzo yanayoendelea Washington hayakuathirika hata kidogo, bali kinyume chake, mshauri wa Rais wa Marekani kuhusu masuala ya Afrika na Mashariki ya Kati, Musaad Bulus, aliliambia kituo cha Al Jazeera Mubasher tarehe 27/10/2025 kwamba kuanguka kwa Al-Fashir kunaimarisha mgawanyiko wa Sudan na kusaidia maendeleo ya mazungumzo!


Katika wakati huo muhimu, Wasudan wengi walitambua kwamba kinachotokea ni sura mpya tu ya mpango wa zamani ambao wazalendo wamekuwa wakionya dhidi yake, mpango wa kuitenga Darfur, ambao unataka kulazimishwa kwa njia ya vita, njaa na uharibifu.


Mzunguko wa kukataa kile kinachoitwa usitishaji wa mapigano wa miezi mitatu umeongezeka, na sauti za kupinga zimeongezeka, hasa baada ya habari kuvuja kuhusu uwezekano wa kuongezwa kwa miezi mingine tisa, ambayo kimsingi inamaanisha kuisomalia Sudan na kufanya mgawanyiko kuwa ukweli usioweza kuepukika kama ilivyo nchini Libya.


Na pale watengeneza vita waliposhindwa kunyamazisha sauti hizi kwa ushawishi, waliamua kuzinyamazisha kwa vitisho. Hivyo, dira ya mashambulizi ilielekezwa Babnusa, kuwa eneo la kurudia tukio la Al-Fashir; mzingiro mkali uliodumu kwa miaka miwili, na kuangusha ndege ya mizigo ili kuhalalisha kusimamishwa kwa usambazaji wa anga, na kulipua miji ya Sudan kwa wakati mmoja; Omdurman, Atbara, Damazin, Al-Abyad, Um Barmbita, Abu Jubaiha na Al-Abbasiya, kama ilivyotokea wakati wa shambulio la Al-Fashir.


Shambulio la Babnusa lilianza siku ya Jumapili, na liliongezeka tena asubuhi ya Jumanne, huku vikosi vya msaada wa haraka vikitumia mbinu na njia zilezile ambazo zilitumia huko Al-Fashir. Hadi wakati wa kuandika mistari hii, hakuna hatua yoyote halisi ya jeshi iliyorekodiwa kuwasaidia watu wa Babnusa, katika marudio ya kusikitisha ambayo karibu yanafanana na eneo la Al-Fashir kabla ya kuanguka kwake.


Ikiwa Babnusa itaanguka - Mungu apishie mbali - na sauti zinazopinga usitishaji wa mapigano hazitapungua, janga hilo litajirudia katika jiji lingine... Na kadhalika, hadi watu wa Sudan walazimishwe kukubali usitishaji wa mapigano wakiwa wanyonge.


Huo ndio mpango wa Amerika kwa Sudan kama unavyoonekana wazi; Kwa hivyo jihadharini, enyi watu wa Sudan, na fikirieni kile mnachofanya, kabla ya sura mpya yenye kichwa cha habari Mgawanyiko na Upotevu kuandikwa kwenye ramani ya nchi yenu.


Watu wa Babnusa wamehamishwa kabisa, ambao wanahesabu watu 177,000, kama ilivyoripotiwa katika kituo cha Al-Hadath tarehe 10/11/2025, na wanazurura bila mwelekeo.


Kupiga kelele, kulia, kupiga mashavu na kurarua mifuko ni tabia za wanawake, lakini hali hiyo inahitaji uanaume na ujasiri wa kukataa uovu, na kuchukua hatua dhidi ya mnyanyasaji, na kuinua neno la haki linalotaka kuachiliwa kwa minyororo ya majeshi ili kuchukua hatua ya kuokoa Babnusa, bali kurejesha Darfur yote.


Mtume wa Mwenyezi Mungu ﷺ amesema: «Hakika watu wanapomuona dhalimu na hawamzuilii mkono wake, Mwenyezi Mungu yuko karibu kuwafunika kwa adhabu kutoka kwake.» Na akasema ﷺ: «Hakika watu wanapoona uovu na hawaubadilishi, Mwenyezi Mungu yuko karibu kuwafunika kwa adhabu.»


Na ni aina mbaya zaidi ya dhuluma, na miongoni mwa maovu makubwa, kuwakatisha tamaa watu wetu huko Babnusa kama watu wa Al-Fashir walivyokatishwa tamaa hapo awali.


Marekani ambayo inataka leo kuigawanya Sudan, ni ile ile iliyoigawanya kusini hapo awali, na inataka kuigawanya Iraq, Yemen, Syria na Libya, na kama watu wa Sham wanavyosema "na kamba iko kwenye mtungi", mpaka machafuko yataenea katika taifa lote la Kiislamu, na Mungu anatuita kwenye umoja.


Amesema Mwenyezi Mungu: ﴿NA HAKIKA HII DINI YENU NI DINI MOJA, NA MIMI NI MOLA WENU, BASI MCHENI﴾, na akasema ﷺ: «Akiapishwa Khalifa wawili, basi muueni yule mwingine miongoni mwao.» Na akasema: «Hakika yatakuwa majanga na majanga, na anayetaka kuutenganisha mambo ya umma huu na wao wote, mpigeni kwa upanga yeye yeyote anayekuwa.» Na pia alisema: «Anayekujieni na amri yenu nyote mkiwa juu ya mtu mmoja anayetaka kuigawanya fimbo yenu au kuitenganisha jamaa yenu, basi muueni.»


Je, nimefikisha? Ee Mwenyezi Mungu shuhudia, je, nimefikisha? Ee Mwenyezi Mungu shuhudia, je, nimefikisha? Ee Mwenyezi Mungu shuhudia.

Chanzo: Rada