بيجين +25: هل سقط قناع المساواة بين الجنسين؟ الكلمة الأولى: بيجين وتسييس قضايا المرأة
April 07, 2020

بيجين +25: هل سقط قناع المساواة بين الجنسين؟ الكلمة الأولى: بيجين وتسييس قضايا المرأة

بيجين +25: هل سقط قناع المساواة بين الجنسين؟

الكلمة الأولى: بيجين وتسييس قضايا المرأة

أخواتي الكريمات،

ما أشبه اليوم بالأمس، في القرن الثّامن عشر كتبت ماري ونستنكرافت عن تحرير المرأة مطالبة بحقّها في وعود الثّورة الفرنسيّة التي حصل عليها الرجال ولم تحصل عليها النساء. ومرت السنون ليتم تدويل فكر الثورة الفرنسية ومخرجاتها وتبعاتها ليصبح كغيره من المنظومة الفكرية الغربية شأنا عالميا وفكراً كونيا. وها نحن اليوم نشاهد ونسمع دول العالم ومنها البلاد الإسلامية تقوم بمراجعة التقدّم المحرز في تنفيذ إعلان ومنهاج عمل بيجين على أساس ما تمّ إنجازه في تنفيذ مخرجات مؤتمر بيجين وغيره من المؤتمرات الأمميّة التي احتكرت الانتصار لما سمّي بقضايا المرأة.

خرج الفكر النّسويّ الغربيّ النابع عن ثقافة فصل الدين عن الحياة (والنابع من رحم الثورة الفرنسية) في ظروف سياسيّة ومجتمعية خاصة في الغرب، تميزت بتهميش المرأة في المجتمع فكانت المرأة مواطنا من الدّرجة الثّانية. لقد نظرت النّسويّة إلى تاريخ المرأة من منظور غربي بحت؛ فأصبح تاريخ الغرب واضطهاده للمرأة وتصويرها على أنها منبع الشّرّ ومصدر الرّذيلة تاريخاً للبشريّة جمعاء ومقياسا لكلّ البلدان حتّى التي لا تعرف موقعها على الخريطة ولا تفقه شيئا عن ثقافتها. وكعادته همّش الغرب بل ألغى كلّ تراث ليس من تراثه وكلّ ثقافة ليست من ثقافته (فلم يقيّم الثّقافات من حيث الأصحّ والأنسب بل من منطلق فرض الهويّة والحضارة على المستعمرات). وعليه فقد جعلت النّسوية التّراث الغربيّ المعادي للمرأة إرثا لكلّ النّساء وتمّ ربط فترة ما قبل تحرير المرأة بعصر عبوديّة المرأة وفترة ما بعد الحداثة بتحرير المرأة واتُّخذ هذا التّحريرُ كأهمّ سمات تطوّر البشرية ومقياساً لرقيّ الشّعوب. وها نحن نتابع النّقاشات عما قبل مؤتمر بيجين وما بعده وكأنه مفترق طرق ونقطة مفصليّة في تاريخ المرأة.

طُرح مصطلح النّسوية Feminism لأوّل مرّة في عام 1880م من قبل الفرنسيّة HubertineAuclert التي طالبت عبر جريدتها La Citoyenne بتحرير المرأة وإعطائها حقوقها حسبما وعدت الثّورة الفرنسيّة، وانتقدت كغيرها من نساء الطّبقة المرفّهة في فرنسا الهيمنة والسّلطة الذّكوريّة التي لم تشهد النّسوة فيها سوى التّحقير والتّهميش وسوء الرّعاية. ومن المفارقة أنّ فرنسا الثّورة كانت تنكّل في مستعمراتها بالنّساء أيّما تنكيل، ولم تخرج نسويّات الغرب عبر السنين في شوارع عواصم الغرب للانتصار لأخواتهنّ في نون النّسوة ولم يتأثّرن لما عانته المرأة في الجزائر من تحقير في ظلّ الاستعمار الفرنسي ولم يندّدن بما تعيشه النّساء في غرب أفريقيا من استعباد.

هذا الانفصام في التّعامل مع الشّأن النّسوي استمرّ لعقود طويلة إذ بقيت الحركة النّسوية تستظلّ بظلّ أنظمة استعماريّة مستبدّة. فالنّسويات في مصر الكنانة - على سبيل المثال - يتشدّقن بالمطالبة بتنفيذ بنود الاتّفاقيّات الدّوليّة الخاصّة بحقوق المرأة ويعملن عبر المركز القوميّ للمرأة المعروف بمساندته لنظام حاكم قهر النّساء والرّجال ولا يزال. يدّعين العمل لتحرير المرأة بينما يغضضن الطّرف عمن خالفهنّ من سجينات الرّأي.

وها هم دعاة النّسوية يطالبون الغرب بفرض مفهوم الجندر وعولمته ويقبلون بقهر وإذلال النّساء عبر العالم تحت مظلّة مكتسبات هيمنة النّظام العالميّ الحاليّ؛ حيث تمنع الفتيات والنّساء من العلم ومن العمل في دواوين الحكومة إن التزمن بحقّ أصيل عندهنّ في أن ترتدي المرأة ما يحلو لها من زيّ.

ومن أجل فرض الهيمنة الفكريّة وضعت الدّول الغربيّة قضايا المرأة تحت مظلّة حقوق الإنسان متفادية بذلك التّناقض الفجّ بين عولمة صراع المرأة الغربيّة لقرون من الزّمن من أجل الحصول على بعض الحقوق وخصوصيّة هذا الحدث التّاريخيّ في الغرب وبين واقع النّساء عبر العالم. فإذا بتاريخ الغرب يتحوّل لتاريخ للبشريّة جمعاء، وإذا بمكتسبات الصّراع النّسويّ الغربي تتحوّل إلى انتصارات للمرأة بل وللإنسانيّة. وبهذا تمّ تحديد قالب محدّد لقضايا المرأة وتبنّيه باعتباره معيارا دوليّا لتقييم الدّول والشّعوب.

تبرّر الدّول الكبرى موقفها من قضايا المرأة بأنّها جزء لا يتجزّأ من قضايا حقوق الإنسان، وبالتّالي فهي تعطي لنفسها المبرّر لتدخّلات خطيرة وواسعة في سيادة غيرها من الدّول، وإزاء هذه التّهديدات شرعت العديد من الدّول في سنّ تشريعات وبرامج تتوافق مع ما تطرحه الأيديولوجية النّسويّة من مفاهيم تساندها وتستغلّها الآلة السّياسيّة الغربيّة: إنّه الاستعمار الذي نعرفه وهو الفكر اليمينيّ المتطرّف بأطيافه المتعدّدة والذي لخّصه فرانسيس فوكوياما في "نهاية التّاريخ والإنسان الأخير" بلحظة التّتويج الصّوري للفكر اللّيبراليّ الغربيّ وبأنّه أعلى ما يمكن أن تصل إليه البشريّة في تطوّرها وتفوّقه الطّبيعي على أيّة أيديولوجية أخرى. وهذا يفسّر النّظرة الشّموليّة التي تتبنّاها الأجندة الأمميّة تجاه قضايا المرأة والتي تتعارض مع التّعدديّة الثّقافيّة التي يروّجون لها.

أيّها الحضور الكريم،

رفعت الأمم المتّحدة شعار جيل المساواة للاحتفال بالذّكرى الخامسة والعشرين لمؤتمر بيجين وكأنّ نون النّسوة تتنكّر لمئات الملايين من فتيات العالم ممّن لم ينشأن في كنف فكرة المساواة ولم يكن همهنّ المساواة مع الذَّكر بقدر ما كان المساواة مع فتيات جيل المساواة في الغرب.

شعار "جيل المساواة" الذي ترفعه الأمم المتحدة في ذكرى بيجين لم يساو بين العاملات في مجال صنع الثّياب في بنغلادش وهنّ يعملن في ظروف قاهرة في أكشاك توصف مجازا بأنّها مصانع يخطن الثّياب ويحصلن على مبلغ بخس ليتمّ تصدير الثّياب وبيعها في دور الأزياء الغربيّة بمبالغ باهظة. نعم إنّ جيل المساواة في الغرب يحلم بالمساواة بحقوق عاملات المصانع ومميّزات المزارعات... نرى جيل المساواة في بلاد المسلمين في قوارب الهجرة وفي صور نساء شابّات يحملن أطفالهنّ في قوارب موت ليحظين بحياة كريمة. وكيف للأمم المتّحدة أن تدّعي أنّ تمكين المرأة يحفّز الإنتاجيّة والنّمو الاقتصاديّ بينما الاقتصاد مدمّر في اقتصاديّات هشة تتحكّم فيها الهيئات الأمميّة بعد أن أغرقتها بالدّيون الرّبويّة التي لا تمكّن أحداً من إنتاج ولا تعين دولة على استقلال اقتصاديّ حقيقيّ يحقّق الرّفاهيّة والكفاية؟! أين جيل المساواة ليطالب بالمساواة الحقيقيّة بعيدا عن مهاترات الذّكورة والأنوثة والسّفسطة البيزنطيّة؟

أخواتي الفاضلات،

إنّه العجب العجاب...

يحتفل العالم بالأيّام التالية (على سبيل المثال لا الحصر):

8 آذار/مارس: اليوم الدّولي للمرأة

11 تشرين الأول/أكتوبر: اليوم الدّولي للطّفلة

15 تشرين الأول/أكتوبر: اليوم الدّولي للمرأة الرّيفيّة

25 تشرين الثاني/نوفمبر: اليوم الدّولي للقضاء على العنف ضدّ المرأة

لماذا تجنّد الوزارات المعنيّة بشؤون المرأة للاحتفاء بهذه الأيّام؟ ولماذا نُرغَم كشعوب على أن نلهث وراء المساواة بالرّغم من أنّ المساواة المنشودة لم يتمّ تحقيقها في الغرب ولا زالت المرأة الغربيّة تحلم بأن تحصل على نفس أجر الرّجل مقابل العمل نفسه؟ لماذا نُرغم على الاحتفال بالذّكرى الخامسة والعشرين لمؤتمر بيجين بالرّغم من أنّه همّش الثّقافة الإسلاميّة والإسلام كمبدأ وجعل مفردات دخيلة على البلاد الإسلامية مقياسا للتّقدّم؟

فرض الغرب نظرة أحاديّة قاصرة للسّلوك البشريّ وصنّف كلّ من يرفض أفكاره في خانة المتأخّر عن ركب الشّعوب المتقدّمة. وكما أنّ الرّفض للسّلام مع كيان يهود الغاصب لا يعني رفض السّلام مطلقا بالرّغم من أنّ فكرة السّلام العالميّ فكرة هلاميّة لم ولن تتحقّق في أرض الواقع فإنّ رفض فكرة المساواة لا تعني القبول بظلم المرأة وسلب حقوقها، كما أنّ رفض وضع أجندة لشعوب العالم لا تعني الانغلاق على الذّات.

إلاّ أنّ الغرب اتّخذ قضايا المرأة أحد المعايير التي تحدّد علاقات الدّول الغربيّة بشعوب العالم وجعلها من أبرز المسبّبات للتّدخّل في شؤون الدّول ومعيارا لقبول الدّولة في المجتمع الدّوليّ تحت هيمنة النّظام الدّوليّ الحاليّ. فتصدّرت قضيّة المرأة المحافل السّياسيّة والاقتصادية.

وقضايا المرأة المعنيّة في الإطار الدّوليّ لا تعني المشاكل الحقيقيّة التي تعاني منها المرأة في البلاد النّامية وإنّما تعني تطبيق مفهوم مؤدلج عن قضايا المرأة له محتوى محدّد ومفردات معيّنة متبنّاة كقالب موحّد لقضايا المرأة حول العالم بغضّ النّظر عن الاختلافات الدّينية والثّقافيّة للمجتمعات. وقد تبنّى الغرب مفرد الجندر ليصف النّوع البشري بمفهوم فضفاض وتبنّى مفرد الشّريك ليلغي ارتباط العلاقة بين الرّجل والمرأة في إطار زواج وأسرة.

باتت الثّقافة الغربيّة تُطرح كثقافة جامعة لبني البشر توفّر لهم سبلا للرّقي والازدهار وما دونها فكر متطرّف إرهابيّ وخاصّة ما أصله الإسلام، فلا مكان له في عالم اليوم. فالمرأة البوذيّة والهندوسيّة وغيرها تهمش في المجتمعات الغربيّة ولكن لا تُستهدف ولا تتعرّض للتّمييز.

أخواتي الكريمات،

إنّنا نواجه أخطبوطاً يخنق نساء المستعمرات السّابقة... نواجه أخطبوطاً له أذرع في المؤتمرات الدّوليّة المعنيّة بالمرأة ومخرجاتها وفي منظّمات المجتمع المدنيّ ومحافل الجندرة والمراكز القوميّة للمرأة، يضخّ ثقافة لم تنبع من عقيدة الأمّة وفكرها وإرثها الثّقافي، وله رأس سياسيّ يعزّز الاستعمار بأشكاله في بلادنا ويدعم الهيمنة الغربية. أخطبوطاً لا يكترث بقضايانا ولا يعير أيّ انتباه لمعاناة المرأة المعيلة، وأسيرات الرّأي، ومرابطات المسجد الأقصى، ولا يهتمّ للمرأة في معسكرات اللاجئين وتحت قصف نظام بشّار الأسد - وأنّى للمستعمر أن ينظر لويلات وصرخات النّساء في بلاد المسلمين وهو المتسبّب فيها سياسيّا واقتصاديّا وثقافيّا؟! - فكلّ همّه وقصده صرف الأنظار عن المسبّبات وتسليط الضّوء على بعض الأعراض...

يريد من المرأة المعيلة في أقاصي قرى المغرب أن ينحصر تفكيرها في الصّراع مع أفراد أسرتها على ما يسمّى "المساواة"، صراع يحمل مفردات تدغدغ المشاعر. هو سراب يحسبه الظمآن ماء! سلبها النّظام الحاكم حقوقها الشّرعيّة وعطّل الأحكام الربّانيّة التي أنصفتها دون نضال؛ فقد وضعت لها معيلا ورفعت عن كاهلها إعالة نفسها ناهيك عن أسرة كاملة. وهذه المساواة تتعارض بشكل صارخ مع قوامة الرّجال على النّساء التي أقرّها الإسلام مراعاة منه للفطرة البشريّة التي فطر عليها كلّاً من الرّجل والمرأة ﴿الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّـهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ﴾.

انصرفت المرأة المسلمة عن الصّراع بجانب الرّجال في سبيل التّحرير الحقيقيّ لتبحث عن تحرّر صوريّ يهدم أسرتها ويزيدها غربة واضطرابا...! كفاح رخيص يشغل النّساء عن واقعهنّ الأليم وعن هيمنة الآلة الاقتصاديّة الغربيّة على بلادهنّ، يبدّد الطّاقات ويشتّت الجهود ولا يؤدّي لأيّ نفع.

نشأت النّسويّة الغربيّة والنّسويّة التّابعة لها في بلاد المسلمين في كنف الاستعمار ولا زال الفكر النّسويّ تابعا لأجندات سياسيّة، يُستغَلُّ في تمرير أجندات معيّنة ويوظّف من أجل فرض نظرة دونيّة لشعوب العالم. يقول أستاذ اللّغويات نعوم تشومسكي "إن كنت تريد السّيطرة على الشّعب اجعله يعتقد بأنّه هو سبب تخلّفه".

ولم تكن النّسوية في بلاد المسلمين سوى اجتماعات للنّخب وأجندات للمتنفّذين، لم تنمَّ عن نبض الشّارع وهموم النّساء والفتيات.. لم تكن سوى نسويّة دولة في أسوأ صورها، تتوكّأ على أنظمة فاشلة وتعيش ككلّ الطّفيليّات تنشر الضّرر ولا تؤدّي أيّ نفع. ولم تكن الدّعوة العبثيّة إلى المساواة سوى استخفاف بعقول النّساء وتكريس جدل عقيم لم يخدم المرأة ولم يحقق لها الكرامة والرفاه بل هو تضليل مقصود لتحريف أحكام الإسلام في قلوب وعقول المسلمين. إنّ المرأة المسلمة لا تستجدي إنصافا من مساواة غربيّة مستوردة، فالإسلام الذي ردّ لها جميع حقوقها التي نُزعت منها في ظل جاهليّة العرب وجاهليّة الحضارات الأخرى جعل من عدم المساواة بينها وبين الرّجل عدلا لأنه راعى طبيعة وخصائص وميزات كلّ منهما، قال تعالى: ﴿وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِن فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً﴾ [النساء: 32]. فالله الذي خلق الزّوجين الذكر والأنثى نظر إليهما نظرة واحدة "إنسان" ولكن خلقهما غير متساويين في التكوين والقدرات وبالتالي يستحيل أن يكونا متساويين في الحقوق والواجبات، والدّعوة للمساواة بينهما هي الظلم بعينه. ومن حكمة الله عزّ وجلّ أن جعل هذه الفوارق في التكوين الجسمي والنفسي بين الرّجل والمرأة اختلاف تكامل وليس اختلاف تضادّ فهما سواء في القيمة مختلفان في الدّور والوظيفة، على عكس دعاوى المساواة في النّظرة العلمانية التي تجعل العلاقة بينهما علاقة تنافسيّة.

لقد أثبت التّاريخ خطأ وقصور مزاعم فوكوياما؛ فالصّراع الفكريّ بين الأمم أمر أصيل منذ أن خلق الله الأرض ومن عليها، ولم يصل أحد إلى مرحلة شعر بها أنّه انتصر حتى أتى من ينازعه الأمر... وتتوالى الدّورات بين الأمم حتّى يرث الله الأرض ومن عليها. يقول الحقّ عزّ وجلّ: ﴿وَتِلْكَ الأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاس﴾.

﴿فَعَسَى اللَّهُ أَن يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِّنْ عِندِهِ﴾ [المائدة: 52]

More from null

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Kila mara tunapoletewa "nembo mpya" yenye mizizi ya Kiislamu au sura za Mashariki, Waislamu wengi hushangilia, na matumaini hujengwa juu ya udanganyifu unaoitwa "uwakilishi wa kisiasa" katika mfumo wa kikafiri ambao hautambui Uislamu kama hukumu, itikadi, au sheria.

Sote tunakumbuka furaha kubwa iliyoenea katika hisia za wengi wakati Obama aliposhinda mwaka 2008. Yeye ni mtoto wa Kenya, na ana baba Muislamu! Hapa baadhi walidhani kuwa Uislamu na Waislamu wamekaribia ushawishi wa Kimarekani, lakini Obama alikuwa mmoja wa marais waliowaumiza Waislamu zaidi, kwani aliharibu Libya, alichangia janga la Syria, na aliwasha moto Afghanistan na Iraq na ndege zake na askari, na hata alikuwa mtoaji damu nchini Yemen kupitia zana zake, na enzi yake ilikuwa muendelezo wa uadui uliopangwa dhidi ya umma.

Leo, tukio hilo linajirudia, lakini kwa majina mapya. Zohran Mamdani anasherehekewa kwa sababu yeye ni Muislamu, mhamiaji, na kijana, kana kwamba yeye ndiye mwokozi! Lakini wachache tu wanaangalia misimamo yake ya kisiasa na kiitikadi. Mtu huyu ni miongoni mwa wafuasi wakubwa wa mashoga, na anashiriki katika shughuli zao, na anazingatia upotovu wao kama haki za binadamu!

Ni aibu gani hii ambayo watu wanatundika matumaini yao?! Je, haikuwa marudio ya kukata tamaa ile ile ya kisiasa na kiitikadi ambayo umma umeingia mara kwa mara?! Ndiyo, kwa sababu unavutia umbo, si kiini! Unadanganywa na tabasamu, na unashughulika na hisia, si itikadi, na kwa majina, si dhana, na kwa alama, si kanuni!

Mvuto huu kwa maumbo na majina ni matokeo ya kukosekana kwa ufahamu wa kisiasa wa kisheria, kwa sababu Uislamu haupimwi kwa asili, jina, au rangi, lakini kwa kuzingatia kanuni ya Uislamu kikamilifu; kama mfumo, itikadi, na sheria. Na haina thamani Muislamu ambaye hahukumu kwa Uislamu wala kuutetea, bali anatii mfumo wa kibepari wa kikafiri, na anahalalisha ukafiri na upotovu kwa jina la "uhuru".

Na Waislamu wote waliofurahia ushindi wake na wakadhani kwamba yeye ni mbegu ya kheri au mwanzo wa kuamka, wajue kwamba kuamka hakutoki ndani ya mifumo ya ukafiri, wala kwa zana zake, wala kupitia masanduku yake ya kura, wala chini ya paa la katiba zake.

Yeyote anayejitokeza kupitia mfumo wa kidemokrasia, na anaapa kuheshimu sheria zake, kisha anatetea ushoga na kuusherehekea, na anatoa wito kwa mambo yanayomkasirisha Mungu, basi yeye si msaidizi wa Uislamu wala tumaini la umma, bali ni chombo cha kung'arisha na kufifisha, na uwakilishi bandia ambao hauna maana.

Yanayoitwa mafanikio ya kisiasa katika nchi za Magharibi kwa baadhi ya watu wenye majina ya Kiislamu, ni makombo tu yanayotolewa kama dawa za maumivu kwa umma, ili kuwaambia: Angalieni, mabadiliko yanawezekana kupitia mifumo yetu.

 Kwa hiyo, ukweli wa "uwakilishi" huu ni nini?

Nchi za Magharibi hazifungui milango ya utawala kwa Uislamu, bali zinaifungua tu kwa wale wanaolingana na maadili na mawazo yao. Na mtu yeyote anayeingia katika mfumo wao lazima akubali katiba yao, na sheria zao zilizowekwa, na kukataa hukumu ya Uislamu, ikiwa atakubali hilo, basi atakuwa mfano unaokubalika, ama Muislamu wa kweli, basi anakataliwa nao kutoka mizizi yake.

Kwa hiyo, Zohran Mamdani ni nani? Na kwa nini udanganyifu huu unatengenezwa?

Yeye ni mtu anayebeba jina la Kiislamu lakini anakumbatia ajenda potofu inayopingana kabisa na maumbile ya Uislamu, kutoka kuunga mkono mashoga, na kukuza kile kinachoitwa "haki zao", na yeye ni mfano hai wa jinsi nchi za Magharibi zinavyotengeneza mifano yake: Muislamu kwa jina, mfuasi wa mrengo wa kulia kwa vitendo, mtumishi wa ajenda ya uliberali wa Magharibi, si zaidi. Bali kuushughulisha umma na njia yake halisi, hivyo badala ya kudai dola ya Kiislamu na ukhalifa, wanashughulika na viti vya bunge na nyadhifa katika mifumo ya ukafiri! Na badala ya kuelekea ukombozi wa Palestina, wanamngoja yule "anayetetea Gaza" kutoka ndani ya Congress ya Marekani au Bunge la Ulaya!

Ukweli wa mambo ni kwamba huu ni upotoshaji wa njia ya kweli ya mabadiliko, ambayo ni kuanzisha Ukhalifa Rashid kwa njia ya unabii, ambao unaheshimu bendera ya Uislamu, unatekeleza sheria ya Mungu, na unaunganisha umma nyuma ya Khalifa mmoja ambaye anapigana kutoka nyuma yake na anaogopwa.

Basi msidanganyike na majina, wala msifurahie wale wanaohusiana nanyi kwa sura na kupingana nanyi kwa maudhui, si kila anayebeba jina Said au Ali au Zohran yuko katika njia ya Nabii wetu Muhammad ﷺ.

Na jueni kwamba mabadiliko hayatoki ndani ya mabunge ya ukafiri, bali kutoka kwa majeshi ya umma ambayo wakati wake umefika wa kusonga, na kutoka kwa vijana wake wenye ufahamu ambao wanafanya kazi usiku na mchana kupindua meza juu ya vichwa vya nchi za Magharibi na wasaidizi wake na wafuasi wasaliti katika nchi za Kiislamu na Waislamu.

Waislamu hawataamka kupitia uchaguzi wa demokrasia wala kupitia masanduku ya nchi za Magharibi, bali kwa kuamka halisi kwa msingi wa itikadi ya Kiislamu, kwa kuanzisha dola ya Ukhalifa Rashid ambayo inarejesha Uislamu mahali pake, na heshima ya Waislamu, na kuvunja udanganyifu wa demokrasia.

Msidanganyike na majina, wala msitundike matumaini yenu kwa watu binafsi katika mifumo ya ukafiri, bali rudini kwenye mradi wenu mkuu: kuanzisha upya maisha ya Kiislamu, hii pekee ndiyo njia ya heshima, ushindi na uwezeshaji.

Tukio hilo ni marudio ya kudhalilisha ya majanga ya zamani: alama bandia, uaminifu kwa mifumo ya Magharibi, na kupotoka kutoka kwa njia ya Uislamu. Na kila anayeshangilia njia hii, anapotosha umma. Kwa hiyo, rudini kwenye mradi wa Ukhalifa, na msiwaruhusu maadui wa Uislamu kuwatengenezea viongozi wenu na wawakilishi wenu. Heshima haiko katika viti vya demokrasia, bali katika kiti cha Ukhalifa ambao Hizb ut-Tahrir inaufanyia kazi na inaonya umma dhidi ya mporomoko huu wa kiitikadi na kisiasa. Hakuna wokovu kwetu isipokuwa kwa dola ya Ukhalifa, ambayo hairuhusu Waislamu kutawaliwa na mtu anayeabudu dini isiyo ya Uislamu, wala kwa anayehalalisha upotovu na ukengeufu, wala kwa anayeanzisha sheria kwa watu isipokuwa yale ambayo Mungu ameyateremsha.

Imeandikwa kwa ajili ya Radio ya Ofisi Kuu ya Habari ya Hizb ut-Tahrir

Abdul-Mahmoud Al-Amiri - Jimbo la Yemen

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu: Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu

Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Tovuti ya Al-Ahram iliripoti Jumanne, Novemba 4, 2025, kwamba Waziri Mkuu wa Misri, katika hotuba aliyoitoa kwa niaba ya Rais katika Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kijamii katika mji mkuu wa Qatar, Doha, alisema kwamba Misri inatumia mbinu kamili ya kukomesha umaskini katika aina zake zote na vipimo, ikiwa ni pamoja na "umasikini wa pande nyingi."

Kwa miaka mingi, karibu kila hotuba rasmi nchini Misri inajumuisha misemo kama vile "mbinu kamili ya kukomesha umaskini" na "mwanzo wa kweli wa uchumi wa Misri." Maafisa wanarudia kauli mbiu hizi katika mikutano na matukio, wakifuatana na picha za kupendeza za miradi ya uwekezaji, hoteli na resorts. Lakini ukweli, kama inavyoshuhudiwa na ripoti za kimataifa, ni tofauti kabisa. Umaskini nchini Misri bado ni jambo la kudumu, na hata linalozidi kuwa mbaya, licha ya ahadi za mara kwa mara za serikali za uboreshaji na uamsho.

Kulingana na ripoti za UNICEF, ESCWA na Shirika la Mpango wa Chakula Duniani kwa miaka ya 2024 na 2025, karibu mmoja kati ya Wamisri watano anaishi katika umaskini wa pande nyingi, yaani, amenyimwa zaidi ya kipengele kimoja cha vipengele muhimu vya maisha kama vile elimu, afya, makazi, kazi na huduma. Data pia inathibitisha kwamba zaidi ya 49% ya kaya zina shida ya kupata chakula cha kutosha, ambayo ni takwimu ya kushangaza inayoonyesha kina cha mzozo wa maisha.

Ama umaskini wa kifedha, yaani, kupungua kwa mapato ikilinganishwa na gharama za maisha, umeongezeka kwa kasi, kama matokeo ya mawimbi mfululizo ya mfumuko wa bei ambayo yamela mishahara ya watu, juhudi zao na akiba zao, hadi asilimia kubwa ya Wamisri wako chini ya mstari wa umaskini wa kifedha licha ya kufanya kazi daima.

Wakati serikali inazungumza juu ya mipango kama vile "Takaful na Karama" na "Maisha Bora," takwimu za kimataifa zinaonyesha kuwa programu hizi hazijabadilisha muundo wa umaskini kimsingi, lakini zimepunguzwa kwa suluhisho za muda mfupi ambazo zinafanana na tone linalomwagika jangwani. Vijijini mwa Misri, ambako zaidi ya nusu ya watu wanaishi, bado wanakabiliwa na huduma duni, ukosefu wa fursa za ajira bora, na miundombinu iliyochakaa. Ripoti ya ESCWA inathibitisha kwamba kunyimwa vijijini ni mara kadhaa zaidi kuliko mijini, ambayo inaonyesha usambazaji mbaya wa mali na kupuuzwa kwa muda mrefu kwa pembezoni.

Wakati Waziri Mkuu anamshukuru mwana wa nchi "ambaye amevumilia na serikali hatua za mageuzi ya kiuchumi," kwa kweli anakiri kuwepo kwa mateso ya kweli yanayotokana na sera hizo. Hata hivyo, kukiri huku hakufuatiwi na mabadiliko katika mbinu, lakini badala yake kuendelea zaidi katika njia ileile ya kibepari ambayo ilisababisha mgogoro huo.

Mageuzi hayo ya uwongo ambayo yalianza mwaka 2016 na mpango wa "uelezaji" na kuondoa ruzuku na kuongeza kodi, hayakuwa mageuzi bali yalikuwa ni kuwabebesha maskini gharama ya madeni na nakisi. Wakati maafisa wanazungumza juu ya "mwanzo," uwekezaji mkubwa unaelekezwa kwenye mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya utalii ambayo inawahudumia wamiliki wa mitaji, wakati mamilioni ya vijana hawapati fursa za kazi au makazi. Kwa hakika, miradi mingi kama hii, kama vile eneo la Alam El Roum huko Matrouh, ambalo uwekezaji wake unakadiriwa kuwa dola bilioni 29, ni ushirikiano wa kigeni wa kibepari ambao unachukua ardhi na utajiri na kuugeuza kuwa chanzo cha faida kwa wawekezaji, si chanzo cha riziki kwa watu.

Mfumo huo unashindwa si kwa sababu tu ni fisadi, bali kwa sababu unafuata misingi ya mawazo potofu, ambayo ni mfumo wa kibepari, ambao unafanya fedha kuwa mhimili wa sera zote za serikali. Ubepari unategemea uhuru kamili wa umiliki, na unaruhusu ukusanyaji wa mali mikononi mwa wachache wanaomiliki vyombo vya uzalishaji, wakati wengi hubeba mzigo wa kodi, bei na deni la umma.

Kwa hivyo, kile kinachoitwa "mipango ya ulinzi wa jamii" ni jaribio tu la kupamba uso wa kikatili wa ubepari, na kurefusha maisha ya mfumo usio wa haki ambao unazingatia matajiri na kukusanya kutoka kwa maskini. Badala ya kushughulikia asili ya ugonjwa; yaani, ukiritimba wa utajiri na utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa, inatosha kusambaza makombo ya misaada ya fedha, ambayo haiondoi umaskini wala kuhifadhi heshima.

Huduma si ihsani kutoka kwa mtawala kwa raia, lakini wajibu wa kisheria, na jukumu ambalo Mungu atamwajibisha nalo katika dunia hii na akhera. Kinachotokea leo ni kupuuzwa kwa makusudi kwa masuala ya watu, na kuachwa kwa wajibu wa utunzaji kwa ajili ya mikopo yenye masharti kutoka kwa Shirika la Fedha la Kimataifa na Benki ya Dunia.

Serikali imekuwa mwasuluhishi kati ya maskini na mdaiwa wa kigeni, ikitoza kodi, kupunguza ruzuku na kuuza mali ya umma ili kuziba nakisi iliyoenea iliyoundwa na mfumo wa kibepari wenyewe. Katika haya yote, dhana za kisheria ambazo zinadhibiti uchumi hazipo, kama vile kukataza riba, kuzuia umiliki wa mali ya umma na watu binafsi, na wajibu wa kutoa matumizi kwa raia kutoka hazina ya Waislamu.

Uislamu umetoa mfumo kamili wa kiuchumi ambao unashughulikia umaskini kutoka kwa mizizi yake, si kwa msaada wa fedha tu au miradi ya urembo. Mfumo huu unategemea misingi thabiti ya kisheria, muhimu zaidi ambayo ni:

1- Kukataza riba na madeni ya riba ambayo yanaifunga nchi na kumaliza rasilimali zake. Kwa kutoweka kwa riba, utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa utatoweka, na uhuru wa kifedha utarudishwa kwa taifa.

2- Kufanya umiliki kuwa aina tatu:

Umiliki wa mtu binafsi: kama vile nyumba, maduka na mashamba binafsi...

Umiliki wa umma: unajumuisha utajiri mkuu kama vile mafuta, gesi, madini na maji...

Umiliki wa dola: kama vile ardhi ya fai, rikazi na kharaji...

Kwa usambazaji huu, haki inapatikana, kwani kundi dogo linazuiwa kukiritimba rasilimali za taifa.

3- Kuhakikisha kutosha kwa kila mtu kutoka kwa raia: Dola inahakikisha kila mtu katika utunzaji wake mahitaji yake ya msingi ya chakula, mavazi na makazi. Ikiwa hawezi kufanya kazi, ni wajibu wa hazina kutoa matumizi kwake.

4- Zaka na matumizi ya lazima: Zaka si hisani bali ni faradhi, inayokusanywa na dola na kutumika katika matumizi yake ya kisheria kwa maskini, wahitaji na wenye madeni. Ni chombo cha usambazaji chenye ufanisi ambacho kinarudisha fedha katika mzunguko wa maisha katika jamii.

Pamoja na motisha ya kazi yenye tija na kuzuia unyonyaji, na kuhimiza uwekezaji wa rasilimali katika miradi yenye manufaa ya kweli kama vile viwanda vizito na vya kijeshi, si katika uvumi, mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya udanganyifu. Mbali na kudhibiti bei kwa usambazaji na mahitaji halisi, si kwa ukiritimba au uelekezi.

Dola ya Ukhalifa kwa misingi ya unabii ndiyo pekee inayoweza kutumia hukumu hizi kivitendo, kwa sababu inajengwa kwa misingi ya itikadi ya Kiislamu, na lengo lake ni kutunza masuala ya watu, si kukusanya fedha zao. Katika kivuli cha Ukhalifa, hakuna riba, hakuna mikopo yenye masharti, na hakuna uuzaji wa utajiri wa umma kwa wageni, lakini rasilimali zinasimamiwa kwa njia ambayo inakidhi maslahi ya taifa, na hazina inachukua jukumu la kufadhili huduma za afya, elimu na vifaa vya umma kutoka kwa rasilimali za serikali, kharaji, anfal na mali ya umma.

Ama maskini, mahitaji yao ya msingi yanahakikishwa mmoja mmoja, si kupitia sadaka za muda mfupi bali kama haki ya kisheria iliyohakikishwa. Kwa hiyo, kupambana na umaskini katika Uislamu si kauli mbiu ya kisiasa, bali ni mfumo kamili wa maisha ambao unasimamisha haki, unazuia dhuluma na unarudisha utajiri kwa wenyewe.

Kuna umbali mkubwa kati ya hotuba rasmi na ukweli uliopo ambao haujafichwa kwa mtu yeyote. Wakati serikali inaimba sifa za miradi yake "mikubwa" na "mwanzo wa kweli," mamilioni ya Wamisri wanaishi chini ya mstari wa umaskini, wanakabiliwa na bei ghali, ukosefu wa ajira na ukosefu wa matumaini. Ukweli ni kwamba mateso haya hayatatoweka mradi Misri inaendelea katika njia ya ubepari, inatoa uchumi wake kwa watoa riba na kujisalimisha kwa sera za taasisi za kimataifa.

Mgogoro na matatizo ya Misri ni matatizo ya kibinadamu na si ya kimwili, na yanahusiana na hukumu za kisheria zinazoonyesha jinsi ya kushughulikia na kutibu kwa misingi ya Uislamu. Suluhisho ni rahisi kuliko kufumba macho, lakini zinahitaji usimamizi mwaminifu ambao una utashi huru wa kutaka kutembea katika njia sahihi na kutaka mema kwa Misri na watu wake kwa kweli. Wakati huo, usimamizi huu unapaswa kukagua mikataba yote iliyoandaliwa hapo awali na ambayo imefanywa na makampuni yote ambayo yanakiritimba mali ya nchi na kile kilicho cha mali yake ya umma, hasa makampuni ya uchimbaji wa gesi, mafuta, dhahabu na madini mengine na utajiri. Wanapaswa kuwafukuza makampuni hayo yote kwa sababu asili yao ni makampuni ya kikoloni ambayo yanapora utajiri wa nchi, kisha wanapaswa kuunda agano jipya linalotegemea kuwawezesha watu kupata utajiri wa nchi na kuanzisha au kukodisha makampuni ambayo yanahusika na uzalishaji wa utajiri kutoka kwa vyanzo vya mafuta, gesi, dhahabu na madini mengine na kusambaza upya utajiri huu kwa watu. Wakati huo, watu wataweza kulima ardhi iliyokufa ambayo serikali itawawezesha kuitumia kwa haki yao ndani yake, na pia wataweza kutengeneza kile kinachopaswa kutengenezwa ili kuinua uchumi wa Misri na kuwatosheleza watu wake, na serikali itawaunga mkono katika suala hili. Yote haya si ndoto, si vigumu kutokea, wala si mradi ambao tunaweka kwa majaribio ambayo yanaweza kufanikiwa au kushindwa, lakini ni hukumu za kisheria ambazo ni muhimu na za lazima kwa dola na raia. Hairuhusiwi dola kutoa utajiri wa nchi ambao ni mali ya watu kwa madai ya mikataba iliyoidhinishwa na kuungwa mkono na sheria za kimataifa zisizo za haki, na hairuhusiwi kuwazuia watu, lakini inapaswa kukata kila mkono unaoenea na kupora utajiri wa watu. Hivi ndivyo Uislamu unavyotoa na lazima utekelezwe, lakini haitekelezwi kwa kutengwa na mifumo mingine ya Uislamu, bali haitekelezwi ila kupitia dola ya Ukhalifa Rashidun kwa misingi ya unabii. Dola hii ambayo chama cha Hizb ut-Tahrir kina wasiwasi nayo na kinaialika, na kinaialika Misri na watu wake, watu na jeshi, kufanya kazi nayo kwa ajili yake. Mungu anaweza kuandika ushindi kutoka kwake, ili tuweze kuuona kama ukweli unaoinua Uislamu na watu wake. Ee Mungu, hivi karibuni na si kuchelewa.

﴿Na lau kwamba watu wa miji wangeamini na wakamcha Mungu, tungewafungulia baraka kutoka mbinguni na ardhini﴾

Imeandikwa kwa Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir

Saeed Fadl

Mwanachama wa Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir katika jimbo la Misri