حملُ الدعوةِ المُثمر
August 31, 2019

حملُ الدعوةِ المُثمر

حملُ الدعوةِ المُثمر


حمل الدعوة عملُ الأنبياءِ والصالحين، وحمل الدعوة عمل المخلصين من أبناء الأمة، ولا يكون حمل الدعوة كما اتُّفق، بل إنه يتطلبُ مجهودا كي يكون مثمرا ومؤديا الغرضَ الذي يُراد منه، وحتى يكون العمل مثمرا لا بد من تحديد الغاية والهدف منه.


ولعل تحديد الهدف والغاية من الأمور الصعبة علينا لأن المرء قد يفكر ولا يحدد ما يريد أو لا يستطيع أن يحددَ ما يريد ولهذا لا تكون لأفكاره وأفعاله ثمرة.


ومع هذا فإن هناك عوامل ضرورية للحفاظ على العمل المثمر، وهذه العوامل تتمثل بالصبر، والمتابعة، والجدية.


فإن كنا جادين فإننا نحدد الهدف والغاية من التفكير والعمل، فيتكون عندنا القصد، ونسعى لتحقيق هذا القصد. وكي يتحول الفكر إلى عمل لا بد من تصور ما يُفكرُ به وأن تكون الجدية متناسبة مع مستوى العمل ومع ما يُفكر به
ومن كانت غايته إنهاض أمته فإنه سيعطي ذلك عناية خاصة، إلا أنه من المهم عندما نحدد الغاية أن نكون على معرفة بالأساليب والوسائل عند القيام بالعمل حتى يتم لنا ما نريد.


والأسلوب يقرره نوع العمل، وهو يختلف باختلاف نوع العمل؛ فالعبرة ليست بوجود أسلوب أي أسلوب، ولكن أسلوب فعال، لأن وجود أساليب لا تنفع قد يفشل العمل، فعند الدعاية لفكرة قد يكون أسلوب الدعاية متشابهاً مع أسلوب الدعوة لهذه الفكرة، وذلك لأن كلا منهما يعتمد على عرض الفكرة، لكن هذا التشابه قد يضلل حملة الدعوة، وقد يضلل أصحاب الدعاية لفكرة، فأسلوب الدعاية يستلزم عوامل كثيرة لا بد من دراستها عند الدعاية كاستخدام الشعارات وأسلوب التأكيد والتكرار واستخدام الشخصيات والتأثير على المشاعر والأمر المباشر والقولبة، ونوع الإعلان وكيفية تنظيم البوستر أو الدعوة عبر المحطات أو الإنترنت فهو مهم للتزيين، فأسلوب الدعاية إن استخدم في الدعوة يخفق، وأسلوب الدعوة إن استخدم في الدعاية فإنه يخفق، لأن أسلوب الدعوة يعتمد على شرح الحقائق، فالأسلوب كيفية معينة للقيام في العمل وهو متغير، والأسلوب يقرر نجاح العمل وإخفاقه، فهو يحتاج إلى عقلية مبدعة، ولا بد لحامل الدعوة أن يُعوّد نفسه على هذه العقلية، فيعوّد نفسه على حل المشاكل ولا ييأس لإيجاد الأسلوب الفعال للقيام بالعمل حتى ينجح، والتفكير بالوسائل لا يقل أهمية عن التفكير بالأساليب لأنه لا قيمة لها إن استعملت وسائل لا توصل إلى الحل.


فلو رُسمت خطة لقتال العدو وكانت خطة صحيحة 100% ولكن استُخدم السلاح الذي لا يقوى على مواجهة العدو فإن الخطة ستُخفق... فلا بد من التفكير بالوسيلة على ضوء الأسلوب، والذي يميز الوسيلة عن الأسلوب عند الأخذ بها أن لا تكون نتاجا عقليا بل لا بد أن تكون قد تمت تجربتها، فلو عمل الحزب على كسب العلماء ومن لهم ثقل في المجتمع فإنه يخفق لأنه لن ينجح في الوصول لتسلم الحكم، وإذا نجح في الذين لهم ثقل في تسلم الحكم فلن يقوم الحكم على فكرة لأن الوسيلة في الكسب إنما تكون بتقصد الأمة بغض النظر عن الأفراد، فأي شخص يقبل الفكرة فإنه ينخرط في صفوف الحزب، ومن المفيد أن تدرس حقائق التاريخ كي يستفاد منها في الوسائل.


إذن لا بد من تحديد الغاية ووجود الصبر والجدية والملاحقة مع وعي على الأساليب والوسائل، فعندما يُفكر لا بد أن يُحدد الهدف من التفكير أولا ثم المتابعة وبجدية حتى يُحَققَ ما يصبو إليه، فلا يتطرق إلى حامل الدعوة الكسل أو الخوف أو الخجل، فإذا حددنا هدفا كإعادة الثقة عند الأمة بأحكام الإسلام فإننا نفكر في سبب عدم تأثير العقيدة في الأمة، فنرى أنها فقدت علاقتها بأفكار الحياة وأنظمة التشريع، وفقدت تصورها عما بعد الحياة فلم يعد الخوف من الآخرة وعذابُ الله يهزها، وفقدت تباعا ارتباطها بجماعة المسلمين بل صاروا شعوبا، فيدرك أن السبب في هذا هو عدم الثقة فيما ينبثق عن العقيدة، وقد حصل هذا بعد أن غزى الكافر المستعمر العالم الإسلامي وركز هجومه على الفقه الإسلامي والأحكام الإسلامية، ونظراً للثورة الصناعية وإصابة المسلمين بالدهشة من الثورة الصناعية صاروا يتساءلون عن صلاحية الأحكام الشرعية التي تعارض الواقع، فقيل إن الإسلام ديمقراطي... وإن العقل مقياس الحسن والقبح... وإن العداء للمستعمرين فقط لأنهم مستعمرون لا لأنهم كفار... وأصبح المسلم يتأثر بأفكار القومية والوطنية أكثر من أفكار الإسلام... فلا بد أن يُدرس واقع الثقة وكيفية إعادتها، إذ إن الثقة تنجم عن القناعة بصحة الشيء وصدقه بناءً على برهان يثبت صحة الشيء وصدقه، ومن تكرار ذلك، تنتج القناعة وتتولد الثقة، وبالتالي يصبح الأمر بديهة، وبما أن وضع الثقة يحتاج البرهان العقلي والشعوري، يَرى حامل الدعوة أنه لا بد من إعادة الثقة بالإسلام من أجل النهضة وإقامة الدولة وجعل الوقائع الملموسة تنطق والحوادث الجارية تنطق كذلك بصحة أفكار الإسلام، سواء أكانت أفكاراً متعلقة بشؤون الحياة أم بتنظيم العلاقات، وبما أن الناس يهتمون من قبل سلطة ترعى شؤونهم بأفكار وقوانين معينة فيبدأ يعمل على إظهار فساد هذه الأحكام والمعالجات، ويبين الحكم الصحيح فيدرك حينئذ واقع الحكم ويلمس مدلوله فيحرك العقل والمشاعر، ولا يتطرق إلى ذلك من باب الثقة بل يبين أنها باطلة لأنها كفر ويبين العلاج الصحيح لها، وعندما يتطرق إلى الأحكام فإنه يبين أنها أفكار كفر أو حرام ويبين الحكم الشرعي لها، فيبين كفر فصل الدين عن الحياة، والتبرع لبناء كنيسة وحرمة القومية والربا...


فغايتهم من هذا في جعل وجهة النظر الإسلامية في الحياة هي السائدة، وفي سيره عند العمل يبدأ يُفكر في الوسائل والأساليب التي تكون ضرورية بالنسبة للعمل الذي يقوم به.


وإن من الأمور المهمة ثقة حامل الدعوة نفسه بأن الإسلام قد جعل هناك طريقة شرعية محددة لإعادة الإسلام وأنها آتية من النص فلا بد أن يُظهر حكم الله أنه كذا وكيف يستنبط، وفي الوقت نفسه أن يظهِر فساد أي طريقة إن لم تكن مستنبطة من النصوص الشرعية إن وجد، فثقته هذه ضرورية في عمله ونشاطه وجديته، والتأثير على صبره ومتابعته، ومعروف أن الإسلام قد جعل له طريقة لاستئناف الحياة الإسلامية وهي آتية منه تزيد ثقته في الأحكام المنبثقة عن العقيدة ويجب أن تكون هذه الطريقة واضحة في ذهنه حتى يسهل عليه حمل الدعوة ويسهل عليه تحديد الأعمال الضرورية التي يريد أن يحمل الدعوة من خلالها، فإذا قرر أخذ قيادة الأمة فإنه يدرك أهمية الفكر السياسي لتحسين ذلك، فيعمل مع الحزب في ذلك... يبحث عن بعض الأفكار المهمة لإبرازها وإعطائها للناس محددة ومبلورة.


فمثلا، عقيدة فصل الدين عن الحياة وتناقضها مع الإسلام... ومفهوم السعادة أنها الطمأنينة الدائمة، وإدراك الصلة بالله؛ أن المسلم عبد لربه، فيبين متبنيات الحزب في الحكم والاقتصاد والاجتماع والتعليم ثم يبدأ يَحث الناس على هذه الأفكار، فلا بد أن تصدر هذه الأفكار بشكل مؤثر حتى يتسلم قيادة الأمة، والشكل المؤثر يكون بجعل من يناقشهم يلمسون واقع هذه الأفكار وحث الناس على جعلها رأيا عاما بين الناس، وأن يحدد ما يريد قيادة الناس له، هل يريد مطلبا جزئيا أم عاماً؟


أما حزب التحرير فلا يقود للوصول إلى تحقيق مطالب جزئية، بل يتخذ المطالب الجزئية للوصول إلى قيادة الأمة بإثارة التذمر ولا يقود لتحقيق الجزئيات، ولا يُظهر رضاه عن تحقيقها، وقيادته لأمته تكون لطلب تطبيق الإسلام وإقامة الخلافة الإسلامية، وهذا التحديد لا بد أن يكون بارزا ولافتا للنظر، أن يكون قصدُه من عمله إيجاد قاعدة كبرى من جمهرة الأمة، ويكون عمله كله منصبا على العمل الذي يؤول إلى طلب النصرة، وذلك بإيجاد القاعدة الشعبية وتهيئتها لإقامة الدولة إذ إن الحزب يعمل على تجميع القوى من أجل إقامة الدولة الإسلامية وذلك عن طريق الجيش وأهل القوة والمنعة والأمة كذلك، فيكون عمل حامل الدعوة غير منفصل عن عمل الحزب، والأمر الآخر المهم هو وضوح الرؤية خلال العمل، لأن العمل مع الأمة والقيام بالأعمال السياسية يحتاج إلى عمق وبعد نظر، فمثلا يجب أن يميز بين الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر والعمل لإقامة الدولة الإسلامية، فإن علم ذلك أدرك أهمية معرفته أن إنكار المنكر قد يكون متعبا على الفرد فيقوم هو به حسب أفكاره، فيعمل على التغيير بيده، وينكر على مرتكب المنكر بلسانه ثم بقلبه فهو فرض عين، ويدرك أن من أعمال النصرة أمورا متعلقة به هو، فهو يعمل على توحيد إرادة الأمة والعمل على وجود التأثير بالجيش والأمة ومع ذوي النفوذ كذلك لإزالة الحاكم، وهذا يوجد عنده تفهما لطبيعة عوامل إسناد السلطة في منطقته.


وعادة ما تعتمد عوامل إسناد السلطة على الجيش والأمن العام والقضاء والبرلمان، وفهم هذه الأمور مهم دائما لأنه لو قامت الدولة وعمل على ضم الدول، وإن فهم هو طبيعة هذه الأمور فإن ذلك سيسهل عليه الضم أو يحدد إن كان الضم حراماً، ومن المهم لنا متابعه الأمور السياسية والخطط والأساليب، فمتابعة الخطط والأساليب تساعد حامل الدعوة على إفشال الخطط عندما يصبح العملاء والدول المتسلطة في أعمالها.


وفي النهاية العمل في الدعوة الإسلامية عمل شاق لكنه من أجلّ الأعمال فهو عمل الرسل والصالحين ومن يكرسون أنفسهم من أجل أمتهم، لهم أجر عظيم، والركب قليل فلا نبخل على أمتنا بالعمل الجاد ومضاعفه الجهود.


وفي المحصلة حتى يكون حمل الدعوة مثمرا لا بد أن يحدد حامل الدعوة الهدف وأن يكون هذا الهدف واضحا ومتصورا لديه وأن يقوم بهذا العمل على وجه الجدية ولا بد أن يتابع العمل وأن يكون صبورا، وعندما يقوم بتحقيق الهدف والوصول إلى القصد من هذا العمل لا بد أن يفكر بالأسلوب الفعال لهذا الهدف وأن يعمل على ابتكار الوسائل المجربة إما تاريخيا أو يجربها هو حتى تكون مؤدية للغرض.


كتبته للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير
مريم بدر (أم مؤمن)

More from null

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Kila mara tunapoletewa "nembo mpya" yenye mizizi ya Kiislamu au sura za Mashariki, Waislamu wengi hushangilia, na matumaini hujengwa juu ya udanganyifu unaoitwa "uwakilishi wa kisiasa" katika mfumo wa kikafiri ambao hautambui Uislamu kama hukumu, itikadi, au sheria.

Sote tunakumbuka furaha kubwa iliyoenea katika hisia za wengi wakati Obama aliposhinda mwaka 2008. Yeye ni mtoto wa Kenya, na ana baba Muislamu! Hapa baadhi walidhani kuwa Uislamu na Waislamu wamekaribia ushawishi wa Kimarekani, lakini Obama alikuwa mmoja wa marais waliowaumiza Waislamu zaidi, kwani aliharibu Libya, alichangia janga la Syria, na aliwasha moto Afghanistan na Iraq na ndege zake na askari, na hata alikuwa mtoaji damu nchini Yemen kupitia zana zake, na enzi yake ilikuwa muendelezo wa uadui uliopangwa dhidi ya umma.

Leo, tukio hilo linajirudia, lakini kwa majina mapya. Zohran Mamdani anasherehekewa kwa sababu yeye ni Muislamu, mhamiaji, na kijana, kana kwamba yeye ndiye mwokozi! Lakini wachache tu wanaangalia misimamo yake ya kisiasa na kiitikadi. Mtu huyu ni miongoni mwa wafuasi wakubwa wa mashoga, na anashiriki katika shughuli zao, na anazingatia upotovu wao kama haki za binadamu!

Ni aibu gani hii ambayo watu wanatundika matumaini yao?! Je, haikuwa marudio ya kukata tamaa ile ile ya kisiasa na kiitikadi ambayo umma umeingia mara kwa mara?! Ndiyo, kwa sababu unavutia umbo, si kiini! Unadanganywa na tabasamu, na unashughulika na hisia, si itikadi, na kwa majina, si dhana, na kwa alama, si kanuni!

Mvuto huu kwa maumbo na majina ni matokeo ya kukosekana kwa ufahamu wa kisiasa wa kisheria, kwa sababu Uislamu haupimwi kwa asili, jina, au rangi, lakini kwa kuzingatia kanuni ya Uislamu kikamilifu; kama mfumo, itikadi, na sheria. Na haina thamani Muislamu ambaye hahukumu kwa Uislamu wala kuutetea, bali anatii mfumo wa kibepari wa kikafiri, na anahalalisha ukafiri na upotovu kwa jina la "uhuru".

Na Waislamu wote waliofurahia ushindi wake na wakadhani kwamba yeye ni mbegu ya kheri au mwanzo wa kuamka, wajue kwamba kuamka hakutoki ndani ya mifumo ya ukafiri, wala kwa zana zake, wala kupitia masanduku yake ya kura, wala chini ya paa la katiba zake.

Yeyote anayejitokeza kupitia mfumo wa kidemokrasia, na anaapa kuheshimu sheria zake, kisha anatetea ushoga na kuusherehekea, na anatoa wito kwa mambo yanayomkasirisha Mungu, basi yeye si msaidizi wa Uislamu wala tumaini la umma, bali ni chombo cha kung'arisha na kufifisha, na uwakilishi bandia ambao hauna maana.

Yanayoitwa mafanikio ya kisiasa katika nchi za Magharibi kwa baadhi ya watu wenye majina ya Kiislamu, ni makombo tu yanayotolewa kama dawa za maumivu kwa umma, ili kuwaambia: Angalieni, mabadiliko yanawezekana kupitia mifumo yetu.

 Kwa hiyo, ukweli wa "uwakilishi" huu ni nini?

Nchi za Magharibi hazifungui milango ya utawala kwa Uislamu, bali zinaifungua tu kwa wale wanaolingana na maadili na mawazo yao. Na mtu yeyote anayeingia katika mfumo wao lazima akubali katiba yao, na sheria zao zilizowekwa, na kukataa hukumu ya Uislamu, ikiwa atakubali hilo, basi atakuwa mfano unaokubalika, ama Muislamu wa kweli, basi anakataliwa nao kutoka mizizi yake.

Kwa hiyo, Zohran Mamdani ni nani? Na kwa nini udanganyifu huu unatengenezwa?

Yeye ni mtu anayebeba jina la Kiislamu lakini anakumbatia ajenda potofu inayopingana kabisa na maumbile ya Uislamu, kutoka kuunga mkono mashoga, na kukuza kile kinachoitwa "haki zao", na yeye ni mfano hai wa jinsi nchi za Magharibi zinavyotengeneza mifano yake: Muislamu kwa jina, mfuasi wa mrengo wa kulia kwa vitendo, mtumishi wa ajenda ya uliberali wa Magharibi, si zaidi. Bali kuushughulisha umma na njia yake halisi, hivyo badala ya kudai dola ya Kiislamu na ukhalifa, wanashughulika na viti vya bunge na nyadhifa katika mifumo ya ukafiri! Na badala ya kuelekea ukombozi wa Palestina, wanamngoja yule "anayetetea Gaza" kutoka ndani ya Congress ya Marekani au Bunge la Ulaya!

Ukweli wa mambo ni kwamba huu ni upotoshaji wa njia ya kweli ya mabadiliko, ambayo ni kuanzisha Ukhalifa Rashid kwa njia ya unabii, ambao unaheshimu bendera ya Uislamu, unatekeleza sheria ya Mungu, na unaunganisha umma nyuma ya Khalifa mmoja ambaye anapigana kutoka nyuma yake na anaogopwa.

Basi msidanganyike na majina, wala msifurahie wale wanaohusiana nanyi kwa sura na kupingana nanyi kwa maudhui, si kila anayebeba jina Said au Ali au Zohran yuko katika njia ya Nabii wetu Muhammad ﷺ.

Na jueni kwamba mabadiliko hayatoki ndani ya mabunge ya ukafiri, bali kutoka kwa majeshi ya umma ambayo wakati wake umefika wa kusonga, na kutoka kwa vijana wake wenye ufahamu ambao wanafanya kazi usiku na mchana kupindua meza juu ya vichwa vya nchi za Magharibi na wasaidizi wake na wafuasi wasaliti katika nchi za Kiislamu na Waislamu.

Waislamu hawataamka kupitia uchaguzi wa demokrasia wala kupitia masanduku ya nchi za Magharibi, bali kwa kuamka halisi kwa msingi wa itikadi ya Kiislamu, kwa kuanzisha dola ya Ukhalifa Rashid ambayo inarejesha Uislamu mahali pake, na heshima ya Waislamu, na kuvunja udanganyifu wa demokrasia.

Msidanganyike na majina, wala msitundike matumaini yenu kwa watu binafsi katika mifumo ya ukafiri, bali rudini kwenye mradi wenu mkuu: kuanzisha upya maisha ya Kiislamu, hii pekee ndiyo njia ya heshima, ushindi na uwezeshaji.

Tukio hilo ni marudio ya kudhalilisha ya majanga ya zamani: alama bandia, uaminifu kwa mifumo ya Magharibi, na kupotoka kutoka kwa njia ya Uislamu. Na kila anayeshangilia njia hii, anapotosha umma. Kwa hiyo, rudini kwenye mradi wa Ukhalifa, na msiwaruhusu maadui wa Uislamu kuwatengenezea viongozi wenu na wawakilishi wenu. Heshima haiko katika viti vya demokrasia, bali katika kiti cha Ukhalifa ambao Hizb ut-Tahrir inaufanyia kazi na inaonya umma dhidi ya mporomoko huu wa kiitikadi na kisiasa. Hakuna wokovu kwetu isipokuwa kwa dola ya Ukhalifa, ambayo hairuhusu Waislamu kutawaliwa na mtu anayeabudu dini isiyo ya Uislamu, wala kwa anayehalalisha upotovu na ukengeufu, wala kwa anayeanzisha sheria kwa watu isipokuwa yale ambayo Mungu ameyateremsha.

Imeandikwa kwa ajili ya Radio ya Ofisi Kuu ya Habari ya Hizb ut-Tahrir

Abdul-Mahmoud Al-Amiri - Jimbo la Yemen

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu: Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu

Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Tovuti ya Al-Ahram iliripoti Jumanne, Novemba 4, 2025, kwamba Waziri Mkuu wa Misri, katika hotuba aliyoitoa kwa niaba ya Rais katika Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kijamii katika mji mkuu wa Qatar, Doha, alisema kwamba Misri inatumia mbinu kamili ya kukomesha umaskini katika aina zake zote na vipimo, ikiwa ni pamoja na "umasikini wa pande nyingi."

Kwa miaka mingi, karibu kila hotuba rasmi nchini Misri inajumuisha misemo kama vile "mbinu kamili ya kukomesha umaskini" na "mwanzo wa kweli wa uchumi wa Misri." Maafisa wanarudia kauli mbiu hizi katika mikutano na matukio, wakifuatana na picha za kupendeza za miradi ya uwekezaji, hoteli na resorts. Lakini ukweli, kama inavyoshuhudiwa na ripoti za kimataifa, ni tofauti kabisa. Umaskini nchini Misri bado ni jambo la kudumu, na hata linalozidi kuwa mbaya, licha ya ahadi za mara kwa mara za serikali za uboreshaji na uamsho.

Kulingana na ripoti za UNICEF, ESCWA na Shirika la Mpango wa Chakula Duniani kwa miaka ya 2024 na 2025, karibu mmoja kati ya Wamisri watano anaishi katika umaskini wa pande nyingi, yaani, amenyimwa zaidi ya kipengele kimoja cha vipengele muhimu vya maisha kama vile elimu, afya, makazi, kazi na huduma. Data pia inathibitisha kwamba zaidi ya 49% ya kaya zina shida ya kupata chakula cha kutosha, ambayo ni takwimu ya kushangaza inayoonyesha kina cha mzozo wa maisha.

Ama umaskini wa kifedha, yaani, kupungua kwa mapato ikilinganishwa na gharama za maisha, umeongezeka kwa kasi, kama matokeo ya mawimbi mfululizo ya mfumuko wa bei ambayo yamela mishahara ya watu, juhudi zao na akiba zao, hadi asilimia kubwa ya Wamisri wako chini ya mstari wa umaskini wa kifedha licha ya kufanya kazi daima.

Wakati serikali inazungumza juu ya mipango kama vile "Takaful na Karama" na "Maisha Bora," takwimu za kimataifa zinaonyesha kuwa programu hizi hazijabadilisha muundo wa umaskini kimsingi, lakini zimepunguzwa kwa suluhisho za muda mfupi ambazo zinafanana na tone linalomwagika jangwani. Vijijini mwa Misri, ambako zaidi ya nusu ya watu wanaishi, bado wanakabiliwa na huduma duni, ukosefu wa fursa za ajira bora, na miundombinu iliyochakaa. Ripoti ya ESCWA inathibitisha kwamba kunyimwa vijijini ni mara kadhaa zaidi kuliko mijini, ambayo inaonyesha usambazaji mbaya wa mali na kupuuzwa kwa muda mrefu kwa pembezoni.

Wakati Waziri Mkuu anamshukuru mwana wa nchi "ambaye amevumilia na serikali hatua za mageuzi ya kiuchumi," kwa kweli anakiri kuwepo kwa mateso ya kweli yanayotokana na sera hizo. Hata hivyo, kukiri huku hakufuatiwi na mabadiliko katika mbinu, lakini badala yake kuendelea zaidi katika njia ileile ya kibepari ambayo ilisababisha mgogoro huo.

Mageuzi hayo ya uwongo ambayo yalianza mwaka 2016 na mpango wa "uelezaji" na kuondoa ruzuku na kuongeza kodi, hayakuwa mageuzi bali yalikuwa ni kuwabebesha maskini gharama ya madeni na nakisi. Wakati maafisa wanazungumza juu ya "mwanzo," uwekezaji mkubwa unaelekezwa kwenye mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya utalii ambayo inawahudumia wamiliki wa mitaji, wakati mamilioni ya vijana hawapati fursa za kazi au makazi. Kwa hakika, miradi mingi kama hii, kama vile eneo la Alam El Roum huko Matrouh, ambalo uwekezaji wake unakadiriwa kuwa dola bilioni 29, ni ushirikiano wa kigeni wa kibepari ambao unachukua ardhi na utajiri na kuugeuza kuwa chanzo cha faida kwa wawekezaji, si chanzo cha riziki kwa watu.

Mfumo huo unashindwa si kwa sababu tu ni fisadi, bali kwa sababu unafuata misingi ya mawazo potofu, ambayo ni mfumo wa kibepari, ambao unafanya fedha kuwa mhimili wa sera zote za serikali. Ubepari unategemea uhuru kamili wa umiliki, na unaruhusu ukusanyaji wa mali mikononi mwa wachache wanaomiliki vyombo vya uzalishaji, wakati wengi hubeba mzigo wa kodi, bei na deni la umma.

Kwa hivyo, kile kinachoitwa "mipango ya ulinzi wa jamii" ni jaribio tu la kupamba uso wa kikatili wa ubepari, na kurefusha maisha ya mfumo usio wa haki ambao unazingatia matajiri na kukusanya kutoka kwa maskini. Badala ya kushughulikia asili ya ugonjwa; yaani, ukiritimba wa utajiri na utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa, inatosha kusambaza makombo ya misaada ya fedha, ambayo haiondoi umaskini wala kuhifadhi heshima.

Huduma si ihsani kutoka kwa mtawala kwa raia, lakini wajibu wa kisheria, na jukumu ambalo Mungu atamwajibisha nalo katika dunia hii na akhera. Kinachotokea leo ni kupuuzwa kwa makusudi kwa masuala ya watu, na kuachwa kwa wajibu wa utunzaji kwa ajili ya mikopo yenye masharti kutoka kwa Shirika la Fedha la Kimataifa na Benki ya Dunia.

Serikali imekuwa mwasuluhishi kati ya maskini na mdaiwa wa kigeni, ikitoza kodi, kupunguza ruzuku na kuuza mali ya umma ili kuziba nakisi iliyoenea iliyoundwa na mfumo wa kibepari wenyewe. Katika haya yote, dhana za kisheria ambazo zinadhibiti uchumi hazipo, kama vile kukataza riba, kuzuia umiliki wa mali ya umma na watu binafsi, na wajibu wa kutoa matumizi kwa raia kutoka hazina ya Waislamu.

Uislamu umetoa mfumo kamili wa kiuchumi ambao unashughulikia umaskini kutoka kwa mizizi yake, si kwa msaada wa fedha tu au miradi ya urembo. Mfumo huu unategemea misingi thabiti ya kisheria, muhimu zaidi ambayo ni:

1- Kukataza riba na madeni ya riba ambayo yanaifunga nchi na kumaliza rasilimali zake. Kwa kutoweka kwa riba, utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa utatoweka, na uhuru wa kifedha utarudishwa kwa taifa.

2- Kufanya umiliki kuwa aina tatu:

Umiliki wa mtu binafsi: kama vile nyumba, maduka na mashamba binafsi...

Umiliki wa umma: unajumuisha utajiri mkuu kama vile mafuta, gesi, madini na maji...

Umiliki wa dola: kama vile ardhi ya fai, rikazi na kharaji...

Kwa usambazaji huu, haki inapatikana, kwani kundi dogo linazuiwa kukiritimba rasilimali za taifa.

3- Kuhakikisha kutosha kwa kila mtu kutoka kwa raia: Dola inahakikisha kila mtu katika utunzaji wake mahitaji yake ya msingi ya chakula, mavazi na makazi. Ikiwa hawezi kufanya kazi, ni wajibu wa hazina kutoa matumizi kwake.

4- Zaka na matumizi ya lazima: Zaka si hisani bali ni faradhi, inayokusanywa na dola na kutumika katika matumizi yake ya kisheria kwa maskini, wahitaji na wenye madeni. Ni chombo cha usambazaji chenye ufanisi ambacho kinarudisha fedha katika mzunguko wa maisha katika jamii.

Pamoja na motisha ya kazi yenye tija na kuzuia unyonyaji, na kuhimiza uwekezaji wa rasilimali katika miradi yenye manufaa ya kweli kama vile viwanda vizito na vya kijeshi, si katika uvumi, mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya udanganyifu. Mbali na kudhibiti bei kwa usambazaji na mahitaji halisi, si kwa ukiritimba au uelekezi.

Dola ya Ukhalifa kwa misingi ya unabii ndiyo pekee inayoweza kutumia hukumu hizi kivitendo, kwa sababu inajengwa kwa misingi ya itikadi ya Kiislamu, na lengo lake ni kutunza masuala ya watu, si kukusanya fedha zao. Katika kivuli cha Ukhalifa, hakuna riba, hakuna mikopo yenye masharti, na hakuna uuzaji wa utajiri wa umma kwa wageni, lakini rasilimali zinasimamiwa kwa njia ambayo inakidhi maslahi ya taifa, na hazina inachukua jukumu la kufadhili huduma za afya, elimu na vifaa vya umma kutoka kwa rasilimali za serikali, kharaji, anfal na mali ya umma.

Ama maskini, mahitaji yao ya msingi yanahakikishwa mmoja mmoja, si kupitia sadaka za muda mfupi bali kama haki ya kisheria iliyohakikishwa. Kwa hiyo, kupambana na umaskini katika Uislamu si kauli mbiu ya kisiasa, bali ni mfumo kamili wa maisha ambao unasimamisha haki, unazuia dhuluma na unarudisha utajiri kwa wenyewe.

Kuna umbali mkubwa kati ya hotuba rasmi na ukweli uliopo ambao haujafichwa kwa mtu yeyote. Wakati serikali inaimba sifa za miradi yake "mikubwa" na "mwanzo wa kweli," mamilioni ya Wamisri wanaishi chini ya mstari wa umaskini, wanakabiliwa na bei ghali, ukosefu wa ajira na ukosefu wa matumaini. Ukweli ni kwamba mateso haya hayatatoweka mradi Misri inaendelea katika njia ya ubepari, inatoa uchumi wake kwa watoa riba na kujisalimisha kwa sera za taasisi za kimataifa.

Mgogoro na matatizo ya Misri ni matatizo ya kibinadamu na si ya kimwili, na yanahusiana na hukumu za kisheria zinazoonyesha jinsi ya kushughulikia na kutibu kwa misingi ya Uislamu. Suluhisho ni rahisi kuliko kufumba macho, lakini zinahitaji usimamizi mwaminifu ambao una utashi huru wa kutaka kutembea katika njia sahihi na kutaka mema kwa Misri na watu wake kwa kweli. Wakati huo, usimamizi huu unapaswa kukagua mikataba yote iliyoandaliwa hapo awali na ambayo imefanywa na makampuni yote ambayo yanakiritimba mali ya nchi na kile kilicho cha mali yake ya umma, hasa makampuni ya uchimbaji wa gesi, mafuta, dhahabu na madini mengine na utajiri. Wanapaswa kuwafukuza makampuni hayo yote kwa sababu asili yao ni makampuni ya kikoloni ambayo yanapora utajiri wa nchi, kisha wanapaswa kuunda agano jipya linalotegemea kuwawezesha watu kupata utajiri wa nchi na kuanzisha au kukodisha makampuni ambayo yanahusika na uzalishaji wa utajiri kutoka kwa vyanzo vya mafuta, gesi, dhahabu na madini mengine na kusambaza upya utajiri huu kwa watu. Wakati huo, watu wataweza kulima ardhi iliyokufa ambayo serikali itawawezesha kuitumia kwa haki yao ndani yake, na pia wataweza kutengeneza kile kinachopaswa kutengenezwa ili kuinua uchumi wa Misri na kuwatosheleza watu wake, na serikali itawaunga mkono katika suala hili. Yote haya si ndoto, si vigumu kutokea, wala si mradi ambao tunaweka kwa majaribio ambayo yanaweza kufanikiwa au kushindwa, lakini ni hukumu za kisheria ambazo ni muhimu na za lazima kwa dola na raia. Hairuhusiwi dola kutoa utajiri wa nchi ambao ni mali ya watu kwa madai ya mikataba iliyoidhinishwa na kuungwa mkono na sheria za kimataifa zisizo za haki, na hairuhusiwi kuwazuia watu, lakini inapaswa kukata kila mkono unaoenea na kupora utajiri wa watu. Hivi ndivyo Uislamu unavyotoa na lazima utekelezwe, lakini haitekelezwi kwa kutengwa na mifumo mingine ya Uislamu, bali haitekelezwi ila kupitia dola ya Ukhalifa Rashidun kwa misingi ya unabii. Dola hii ambayo chama cha Hizb ut-Tahrir kina wasiwasi nayo na kinaialika, na kinaialika Misri na watu wake, watu na jeshi, kufanya kazi nayo kwa ajili yake. Mungu anaweza kuandika ushindi kutoka kwake, ili tuweze kuuona kama ukweli unaoinua Uislamu na watu wake. Ee Mungu, hivi karibuni na si kuchelewa.

﴿Na lau kwamba watu wa miji wangeamini na wakamcha Mungu, tungewafungulia baraka kutoka mbinguni na ardhini﴾

Imeandikwa kwa Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir

Saeed Fadl

Mwanachama wa Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir katika jimbo la Misri