حقيقة الصراع في جنوب السودان... والاتفاقيات الموقعة بين الأطراف وضياع أهل الجنوب بعد أن لفظتهم حكومة الخرطوم
August 08, 2018

حقيقة الصراع في جنوب السودان... والاتفاقيات الموقعة بين الأطراف وضياع أهل الجنوب بعد أن لفظتهم حكومة الخرطوم

حقيقة الصراع في جنوب السودان... والاتفاقيات الموقعة بين الأطراف

وضياع أهل الجنوب بعد أن لفظتهم حكومة الخرطوم

لمع نجم البشير في الآونة الأخيرة بعد قيام الاتحاد الإفريقي بتفويضه لإدارة مفاوضات الفرقاء الجنوبيين في الخرطوم، وبذل البشير جهوداً جبارة، أشاد بها ما يعرف بالمجتمع الدولي، حيث توجت هذه المفاوضات التي اختتمت في الخرطوم مساء الأحد 2018/08/05م بالتوقيع النهائي على اتفاق السلام بين الأطراف، حيث وقّع كل من رئيس جنوب السودان، سلفاكير ميارديت، ورئيس الحركة الشعبية المعارضة المسلحة، رياك مشار، وزعماء فصائل جنوبية أخرى، كذلك وقع الرئيس عمر البشير، والرئيس الأوغندي، يوري موسفيني، على الاتفاق كضامنين، بالإضافة إلى توقيع ممثلين للأمم المتحدة، والاتحاد الأفريقي، ومنظمة الإيغاد، كشهود على الاتفاق...

فما هي حقيقة هذه المفاوضات والاتفاقات، التي تصفها الأطراف بأنها مهمة للغاية؟ وما الجدوى منها، ومن وراء حرب الجنوب أصلاً، وهل لذلك علاقة بالتنافس الاستعماري بين أمريكا وأوروبا على الجنوب؟ أم هو تنافس محلي بين القيادات الجنوبية استناداً إلى التركيبة القبلية، كما يُشاع؟

من المعلوم بداهة أن دولة جنوب السودان قد وُلِدت بإشراف أمريكي مباشر؛ حيث استخدمت أمريكا الحركة الشعبية لتحرير السودان، التي أنشأتها في العام 1983م، وأشرفت عليها حتى وصلت بها إلى مبتغاها بانفصال الجنوب، وتأسيس دولة فيه في العام 2011م، فكان نجاحاً باهراً للسياسة الخارجية الأمريكية في عهد أوباما، فأصبح السودان، شماله وجنوبه، على السواء، مستقراً للنفوذ الأمريكي... وكانت بريطانيا، بسبب نفوذها السابق في السودان، تدق على وتر الانفصال أيضاً، وتعمل بأن تجد لها موطئ قدم، لكن أمريكا ضربت بطموحاتها عرض الحائط، حيث استحوذ عملاؤها على مفاصل الثروة والسلطة في الجنوب، إلا النزر القليل منها لرياك مشار (نائب رئيس بصلاحيات محدودة) ومن معه، فأوعزت بريطانيا لرياك مشار ومن تبعه، وأغرتهم في التحرك... وذلك لأن لهم علاقة تربطهم بها، حيث درس (رياك مشار) في بريطانيا الهندسة الصناعية والتخطيط الاستراتيجي... وعاد إلى السودان لينضم إلى الحركة الشعبية منذ تأسيسها في العام 1983م. وقد حصل بينه وبين قائدها جون قرنق صراع واقتتال، فانفصل عن الحركة عام 1991م... وحاول مشار أن يشق طريقه في الانفصال لصالح بريطانيا، بعيداً عن حركة قرنق، وبخاصة عام 1997م، عندما وقع مشار، ومجموعة الناصر، كطرف انفصالي مستقل، اتفاقية الخرطوم مع حكومة البشير... لكنه لم ينجح في ذلك، ثم أعيد انضمامه للحركة الشعبية، على عين بصيرة من المخابرات الأمريكية، خوفاً من إنشاء حركة منفصلة، بسبب ثقل تأثير قبيلته "النوير" التي تُعَدّ ثاني أكبر قبيلة في الجنوب، فقد وافقت أمريكا مع أنها تعرف ولاءه للإنجليز، وأوعزت إلى قرنق للموافقة على عودته لاحتوائه، وضبطه، تحت قيادته، وكان جون قرنق يتهم زوجة مشار وهي (إيما ماكوين) الإنجليزية، بأنها موظفة لدى المخابرات الإنجليزية، وسمَّى الحرب التي دارت بينه وبين مشار بحرب إيما... فبريطانيا تواطأت مع أمريكا، حتى تحقق انفصال الجنوب. ثم بدأت بخبثها ودهائها لعبة العودة إلى جنوب السودان، لتتمكن من استعادة نفوذها بعد الانفصال، أو على الأقل لتشارك أمريكا، ولو بالقليل من النفوذ هناك، لكنها لم تنجح أيضاً، فأوعزت لرياك مشار بإثارة مسألة الفساد المالي والإداري في دولة الجنوب، التي كادت أن تطيح بسلفاكير، وأخيراً أمرت عملاءها بالتحرك المسلح.

فبريطانيا هي التي حركت (رياك مشار) وأغرته بالتصعيد العسكري، فهي وراء هذه الحرب، لعلها تنجح في حركتها هذه، بأن تسقط سلفاكير، وتحل محل أمريكا... إلا أن أمريكا، وقد أبدت انزعاجاً شديداً، تحركت بسرعة، منذ نشوب الحرب في العام 2013م، فقد تحركت بسرعة فائقة، وعلى أعلى المستويات، لاحتواء الوضع هناك... فبعث الرئيس الأمريكي باراك أوباما حينها برسالة إلى الكونغرس قال فيها: "إن القتال الأخير يهدد بجر جنوب السودان إلى العودة إلى الأيام المظلمة في ماضيه"، فالإدارة الأمريكية لا تريد دولة فاشلة في الجنوب، حيث شدد أوباما على: "أن مستقبل البلاد اليوم في خطر" وكشف عن خطة أمريكا في البقاء، شريكا راسخاً هناك، فقال: "إن الولايات المتحدة ستظل شريكا راسخاً لجوبا". فكانت رسالة قوية لعملاء الإنجليز، بأن أمريكا لن تتخلى عن (سلفاكير)، (بي بي سي 2013/12/20). قال وزير الخارجية جون كيري: "اتصلت بالرئيس كير وطلبت منه أن يعمل على المصالحة". (فرانس 24 2013/12/21).

إن أمريكا كانت، ولا تزال، وراء هذه المصالحات والمفاوضات، فهي تخشى من ضياع نفوذها في الجنوب، فوضعت كل ثقلها لإفشال تلك الحركة، وضيقت الخناق على (رياك مشار)، عبر أدواتها في المنطقة؛ الإيغاد، ويوغندا، وإثيوبيا، والأمم المتحدة، وغيرها... إلا أن الأمور لم تحسم كما أرادت أمريكا، حيث فشل عملاؤه في حل الخلاف عسكرياً، فاستنكرت هذه الحرب، فهي باهظة الثمن، وأن الرئيس ترامب يحب المال حباً جماً، كحبه لابنته أو أكثر، فاستقرت حسابات إدارته، التي شددت على سلفاكير، بأن يلجأ للحل السلمي، قال البيت الأبيض في بيان شديد اللهجة الثلاثاء 2018/05/08م، (إن الولايات المتحدة كانت داعما فخوراً ومتفائلاً لجنوب السودان عندما حصل على استقلاله... وبعد سبع سنوات بدد زعماء هذا البلد تلك الشراكة فقتلوا أبناء شعبهم وأظهروا مراراً عدم قدرتهم أو استعدادهم للوفاء بالتزاماتهم بإنهاء الحرب الأهلية)، وأعرب مساعد وزير الخارجية الأمريكي للشئون الأفريقية دونالد ياماهوتو عن ترحيب بلاده بجولة مفاوضات السلام بدولة جنوب السودان، (مثمناً الاختراق المهم الذى تم تحقيقه. وأكد دعم الولايات المتحدة الأمريكية للجهود التي يضطلع بها السودان في هذا الصدد...) "اليوم السابع 2018/06/27".

وبهذا يظهر بوضوح أن أمريكا هي التي مارست الضغوط على سلفاكير، منذ وقت مبكر، ودفعته لكي يجنح للحل السلمي عبر المفاوضات، حسب ما ذكرته السفيرة الأمريكية لدى الأمم المتحدة نيكي هيلي، حيث قالت: (أعتقد أن الضغوط ستتواصل إلى أن يغير كير من موقفه الراهن)، وكان مارك جرين مسؤول المعونة الجديد في إدارة ترامب زار جنوب السودان في أيلول/سبتمبر 2017م و(أبلغ كير بأن واشنطن تراجع سياستها تجاه حكومته... ودعا كير إلى إنهاء العنف وتنفيذ وقف حقيقي لإطلاق النار)، "رويترز 2017/10/24م". لكن البيت الأبيض نأى بنفسه عن هذه المحادثات، واستخدم أدواته في المنطقة، ملوحاً بالتهديد والوعيد، لإنجاح هذه المحادثات، قال السكرتير الصحفي للبيت الأبيض في بيان الأحد 2018/07/22م: "لن تكون الولايات المتحدة ضامنة لأي اتفاق، ولن تمول أو تدعو إلى موارد إضافية من الأمم المتحدة لدعم الحكومة الانتقالية في غياب التزام ثابت بالسلام..." (سودان تربيون 2018/07/23).

وهكذا بعد هذه الضغوط التي مورست على الأطراف، وخاصة سلفاكير، عدل الرجل عن موقفه المتعنت السابق، وتهديداته الرافضة إشراك المجرمين - حسب زعمه - في الحكم، حيث قال في لقاء سابق "يجب عدم مكافأة مشار على تمرده، وليس له الحق في تقاسم السلطة في البلاد". (الجزيرة 2014/1/1)، ورغم قوله هذا، وبحسب رويترز، فإن كير جرجر أذياله، وعاد طائعا لأسياده، واستعد للتوقيع، بل والالتزام بما تتمخض عنه المفاوضات، قال في مؤتمر صحفي بجوبا للصحفيين "سأوقع... الاتفاق جاهز، وسنبقى ملتزمين، وسوف نطبقه" (سودان تربيون 2018/08/03). فكان هذا التوقيع النهائي على تقاسم السلطة في جنوب السودان.

ويلاحظ من خلال بنود الاتفاق وأجوائه أمور عدة:

الأمر الأول: حاجة أمريكا إلى هذا الاتفاق، قال القائم بالأعمال الأمريكي بالخرطوم (ستيفن كوتسيس) بحسب المركز السوداني للخدمات الصحفية: (نحن من جانبنا بحاجة إلى السلام الدائم في دولة جنوب السودان)، "2018/06/26" وذلك لتثبيت نفوذ أمريكا في الجنوب، بتعيين عملائها في الوزارات، والبرلمان، لتستمر الحكومة الانتقالية، في خطها الأمريكي، فقد حظي سلفاكير وحزبه، على أكثر من نصف الوزارات، البالغ عددها 35 وزارة، حيث حدّد الاتفاق منح 20 منها لسلفاكير، كذلك حدّد الاتفاق عدد أعضاء البرلمان الانتقالي بـ550 عضواً، على أن يملأ 332 مقعداً بواسطة الحكومة. وواضح من هذه القسمة، الحرص على تمكين سلفاكير، باعتباره عميلاً صادقاً لأمريكا، وهي تريده لفترة قادمة أخرى، لذلك فهي تعزز سلطته، حتى لا يتحقق الفشل في مشروعها الاستعماري في جنوب السودان، الطامع في نهب ثروات الجنوب... فالاهتمام الأمريكي بنفط السودان، يعود إلى اكتشافه على يد شركة شيفرون الأمريكية، التي أنفقت المليارات على نشاطها، قبل خروجها في العام 1992 بسبب الأوضاع الأمنية، وأن كل النفط السوداني يأتي من حقول اكتشفتها شركة شيفرون، في السابق، وتريد أمريكا تهيئة أجواء آمنة لتستأنف نشاط شركاتها في السودان شماله وجنوبه.

الأمر الثاني: محاولات عودة بريطانيا مرة أخرى إلى الحكم بقوة، لتشارك أمريكا، ولو بالقليل من النفوذ في جنوب السودان، عبر عميلها (رياك مشار)، وترضيته، بسبب ثقل قبيلته النوير، فالإنجليز يعملون على العودة إلى هناك، ليلعبوا دوراً مؤثراً كما ذكرنا، حتى يتمكنوا من استعادة نفوذهم فيه. حيث عبر السفير البريطاني بالخرطوم، (عرفان صديق) عن تمنياته (بنجاح المفاوضات بين الأطراف الجنوبية التي انطلقت بالخرطوم) "صحيفة المجهر 2018/06/26"..

الأمر الثالث: في سبيل التودد الذي يقوم به البشير تجاه أمريكا، كان لا بد له من إظهار بطولات ولو كانت مزيفة، والتأكيد على ولائه للأمريكان، واستعداده التام لتحقيق المطلوبات المتفق عليها، ومن بينها ملف جنوب السودان، فقد أشادت كل الأطراف به، وبحسن رعايته للمفاوضات، حسب زعمهم، فامتدح (مشار) دور البشير في تقريب وجهات النظر بين فرقاء الجنوب وصبره على المفاوضات، وقال "كنا لا نعرف ماذا يحدث إذا نقلت المفاوضات من الخرطوم"،

ووصلت الثقة إلى أن تستمر الجولات القادمة في الخرطوم بدلاً عن نيروبي... أعلن الرئيس الكيني أوهورو كينياتا، موافقة بلاده على استمرار ما تبقى من تفاوض بين فرقاء الجنوب بالخرطوم، وإلغاء فكرة نقل المفاوضات إلى نيروبي.

يحاول البشير استعراض نجاحات، وبطولات، وإنجازات، كاذبة وزائفة، مستغلاً الفرصة التي منحها إياه الاتحاد الإفريقي، باستضافة الخرطوم لمفاوضات فرقاء الجنوب... إذ كيف يكون بطلاً وقد فرّط في مليون ميل مربع من قبل، ورثه من الحكام السابقين خلسة، وكان قد أقسم أن يسلمه كاملاً كما وجده، وها هو السودان ممزق الأوصال، أشعل فيه الفتن والحروب، في جنوبه الجديد والقديم، وفي غربه وشرقه، وأفقر أهله وأرضه، وشرّد كوادره وادعى عجزه التام في حل قضايا السودان، التي أوجدتها حكومته، بل تآمر على البلاد بفتح الباب واسعاً لأسياده الأمريكان ليتمكنوا من أهل السودان شمالا وجنوباً...

يخيّل إلى البشير أنه لمع نجمه وسوف ترضى عنه أمريكا، ويستمر في الحكم لخدمة مصالحها، بتنفيذ المحاور الخمسة المطلوبة، ومنها مسألة جنوب السودان، فما بقي له إلا أن يقول: [هاؤكم اقرأوا كتابيه، كيف تفكرون في إرسالي إلى الشارع كبقية العملاء الذين أطاحت بهم شعوبهم، ولم تساندوهم وتقفوا معهم... فأنا لست مثل مبارك مصر، ألا ترون يا إدارة ترامب أني حريص على إسعادكم، ولا آلو جهداً في سبيل إرضائكم، ألم أسلخ لكم السودان إلى شطرين، وسلمتكم القلب النابض بالبترول والمعادن، بعد عملية جراحية معقدة جداً، وكنتم تتابعونني خطوة بخطوة، فنجحت في إضعاف السودان كله، لتأكلوا من ثمره في الشمال والجنوب... ألم أُعِد لكم رجلكم صلاح قوش، كما ترغبون، مديراً للأمن والمخابرات، لتستفيدوا من خبراته في أمنكم، وإدارة ملفات تبحثون عن راعٍ لكم في شرق إفريقيا بعامة... ثم ألم أرسل لكم أحد رجالكم، وهو محمد عطا الذي تعرفونه جيداً، فقد تدرب هو الآخر على أيدي ضباط السي آي إيه، أرسلته ليكون سفيراً في واشنطن، ينقل إليّ طلباتكم وأوامركم. هذا غير معقول يا ترامب... راجِع ملفات (الإرهاب) في أرشيف المخابرات، ستجدني أفضل من تعاون معكم فيه، فقد سلمتكم المطلوبين، والذين لم تطلبوهم، وكثيرٌ منهم لا يزال في غوانتنامو، ثم اسأل القائم بأعمال سفارتكم في الخرطوم كوتسيس، فإني أعلم أنه أرسل إليك قائلاً: (نؤكد تقديرنا للإجراءات التي اتخذها السودان... والذين يدعمون ضغطنا الدبلوماسي والاقتصادي على نظام كوريا الشمالية)، ونقل لكم تعاون حكومتي مع حكومتكم، بشأن كوريا الشمالية.. وأنت تعرف زيارة قام بها إلى الخرطوم مساعد وزير الخزانة لشؤون مكافحة تمويل الإرهاب، والجرائم المالية مارشال، (بالمناسبة يا ترامب ما أداني ولا تعريفة). المهم هو التقى وزير الدفاع في 30 نيسان/أبريل 2018م، وناقشوا القضايا المتعلقة بالعلاقات العسكرية للسودان مع كوريا الشمالية... فاطمئن يا ترامب من هذا الجانب (وارقد قفا)... ولم يبق من الملفات التي طلبتموها مني غير ملف جنوب السودان، طبعا هذا لا نقاش فيه ولا (مغالطة ولا جدال)، إلا (اتقطع ليكم). وكما ترون فإني سلمت الملف للـدرديري محمد أحمد، فهو محاور جيد منذ أيام ميشاكوس ونيفاشا، ونجح في جمع كل أصدقائك وأعدائك في الخرطوم وصالحناهم حسب رغبتكم، المهم فكّر (كويس) يا ترامب، و(انساك) من القيل والقال... والشعب السوداني برضو (انساك منهم)، أنا أعرف كيف أسوقهم]....

كأن هذا هو لسان حال البشير، المتفاني في خدمة أمريكا، طلباً لرضاها، آملاً في إعطائه الضوء الأخضر للاستمرار في سدة الحكم حتى بعد انتخابات 2020م، وما درى أن الإدارة الأمريكية ستظل تمارس الضغوط للاستمرار في تنفيذ المطلوبات كلها ثم تلفظه لفظ النواة...

هذه المسائل هي جزء من محطات في سبيل الصراع الأوروبي الأمريكي، والهيمنة الرأسمالية على بلادنا عموماً وعلى جنوب السودان بصفة خاصة.

إن الصراع في جنوب السودان، هو في حقيقته صراع بين عملاء موالين لطرفين مختلفين من الاستعمار، وهما عملاء أمريكا، الذين هم في السلطة، بدعم أمريكي كبير، وعملاء بريطانيا المشاكسين، الذين يسعون، ومن ورائهم الإنجليز، لإيجاد موطئ قدم لهم في جنوب السودان، أو نصفه، أو كله إن استطاعوا. فأمريكا تضغط وتهدد، وتأمر وتنهى، وبريطانيا تسايرها "لكعبلتها" كلما لاحت فرصة "للكعبلة". وكلا الطرفين، للأسف، يستخدمان أبناء القبائل غير المنسجمة في الجنوب، وقوداً لإشعال الحرائق والفتن، وما أسهل أن تشعل ناراً في أي جزء من إفريقيا، باستخدام النعرات القبلية النتنة، وسط ظلامات الجهل الذي تركه المستعمر جاثماً على صدر الأمة، ثم سار ولا يزال يسير في أثره حكام إفريقيا، ومن بينهم حكام السودان، الذين باعوا دماء أبناء الأمة، بثمن بخس، لدنيا أسيادهم الأمريكان، وتمرير المخطط الأمريكي الذي فصل الجنوب... إن أهل الجنوب صاروا مسرحاً لهذه المنافسات الدولية، التي قضت على الأخضر واليابس،

وشردت الملايين من ديارهم إلى أدغال إفريقيا، إلى كينيا، وأوغندا، وإثيوبيا، والسودان، وتشاد، وزائير، وغيرها من دول الجوار، وغير الجوار، إلى كيان يهود، ومصر، ودول أوروبا، التي تلفظهم وتضيق عليهم عبر الحكام العملاء، بحجة منع الهجرة غير الشرعية، ولا تزال تطلب منهم التضييق على شعوب إفريقيا، بل تمنعهم من أن تطأ أقدامهم بلاد أوروبا.

إن وضع مشاكل أهل جنوب السودان على طاولة ما يعرف بالمجتمع الإقليمي والدولي، والاستمرار في النهج الرأسمالي لمعالجة قضايا البشر، بل والعدول عن معالجة المشكلة الأساسية، ومناقشة قضايا فردية تتعلق بتوزيع كراسي الحكم والثروة والسلطة (الغنائم)، يتسابق الحكام للظفر بكرسي في وزارة أو برلمان، وترك أهل الجنوب يهيمون في الأرض سنين، بحثاً عن مأوى، ومأكل، ومشرب، تطاردهم الأمراض الفتاكة أينما حلوا، يفترشون الأرض ويلتحفون السماء لتمطرهم بالماء والبرد في مخيماتهم، ولا يخطر ببال أحد موضوع التعليم الذي هو أحد الأمراض الفتاكة بإفريقيا وأهله... كل ذلك وغيرها، هي جرائم تضاف إلى مؤامرة فصل جنوب السودان التاريخية الكبرى، التي لا يمحوها إلا إعادة جنوب السودان إلى حضن الأمة عاجلاً غير آجل، ينعم فيها الناس بسلام، تغشاهم الرحمة في ظل أحكام رب العالمين، تطبقها دولة الخلافة الراشدة الثانية على منهاج النبوة..

كتبه للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

يعقوب إبراهيم (أبو إبراهيم) – الخرطوم

More from null

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Kila mara tunapoletewa "nembo mpya" yenye mizizi ya Kiislamu au sura za Mashariki, Waislamu wengi hushangilia, na matumaini hujengwa juu ya udanganyifu unaoitwa "uwakilishi wa kisiasa" katika mfumo wa kikafiri ambao hautambui Uislamu kama hukumu, itikadi, au sheria.

Sote tunakumbuka furaha kubwa iliyoenea katika hisia za wengi wakati Obama aliposhinda mwaka 2008. Yeye ni mtoto wa Kenya, na ana baba Muislamu! Hapa baadhi walidhani kuwa Uislamu na Waislamu wamekaribia ushawishi wa Kimarekani, lakini Obama alikuwa mmoja wa marais waliowaumiza Waislamu zaidi, kwani aliharibu Libya, alichangia janga la Syria, na aliwasha moto Afghanistan na Iraq na ndege zake na askari, na hata alikuwa mtoaji damu nchini Yemen kupitia zana zake, na enzi yake ilikuwa muendelezo wa uadui uliopangwa dhidi ya umma.

Leo, tukio hilo linajirudia, lakini kwa majina mapya. Zohran Mamdani anasherehekewa kwa sababu yeye ni Muislamu, mhamiaji, na kijana, kana kwamba yeye ndiye mwokozi! Lakini wachache tu wanaangalia misimamo yake ya kisiasa na kiitikadi. Mtu huyu ni miongoni mwa wafuasi wakubwa wa mashoga, na anashiriki katika shughuli zao, na anazingatia upotovu wao kama haki za binadamu!

Ni aibu gani hii ambayo watu wanatundika matumaini yao?! Je, haikuwa marudio ya kukata tamaa ile ile ya kisiasa na kiitikadi ambayo umma umeingia mara kwa mara?! Ndiyo, kwa sababu unavutia umbo, si kiini! Unadanganywa na tabasamu, na unashughulika na hisia, si itikadi, na kwa majina, si dhana, na kwa alama, si kanuni!

Mvuto huu kwa maumbo na majina ni matokeo ya kukosekana kwa ufahamu wa kisiasa wa kisheria, kwa sababu Uislamu haupimwi kwa asili, jina, au rangi, lakini kwa kuzingatia kanuni ya Uislamu kikamilifu; kama mfumo, itikadi, na sheria. Na haina thamani Muislamu ambaye hahukumu kwa Uislamu wala kuutetea, bali anatii mfumo wa kibepari wa kikafiri, na anahalalisha ukafiri na upotovu kwa jina la "uhuru".

Na Waislamu wote waliofurahia ushindi wake na wakadhani kwamba yeye ni mbegu ya kheri au mwanzo wa kuamka, wajue kwamba kuamka hakutoki ndani ya mifumo ya ukafiri, wala kwa zana zake, wala kupitia masanduku yake ya kura, wala chini ya paa la katiba zake.

Yeyote anayejitokeza kupitia mfumo wa kidemokrasia, na anaapa kuheshimu sheria zake, kisha anatetea ushoga na kuusherehekea, na anatoa wito kwa mambo yanayomkasirisha Mungu, basi yeye si msaidizi wa Uislamu wala tumaini la umma, bali ni chombo cha kung'arisha na kufifisha, na uwakilishi bandia ambao hauna maana.

Yanayoitwa mafanikio ya kisiasa katika nchi za Magharibi kwa baadhi ya watu wenye majina ya Kiislamu, ni makombo tu yanayotolewa kama dawa za maumivu kwa umma, ili kuwaambia: Angalieni, mabadiliko yanawezekana kupitia mifumo yetu.

 Kwa hiyo, ukweli wa "uwakilishi" huu ni nini?

Nchi za Magharibi hazifungui milango ya utawala kwa Uislamu, bali zinaifungua tu kwa wale wanaolingana na maadili na mawazo yao. Na mtu yeyote anayeingia katika mfumo wao lazima akubali katiba yao, na sheria zao zilizowekwa, na kukataa hukumu ya Uislamu, ikiwa atakubali hilo, basi atakuwa mfano unaokubalika, ama Muislamu wa kweli, basi anakataliwa nao kutoka mizizi yake.

Kwa hiyo, Zohran Mamdani ni nani? Na kwa nini udanganyifu huu unatengenezwa?

Yeye ni mtu anayebeba jina la Kiislamu lakini anakumbatia ajenda potofu inayopingana kabisa na maumbile ya Uislamu, kutoka kuunga mkono mashoga, na kukuza kile kinachoitwa "haki zao", na yeye ni mfano hai wa jinsi nchi za Magharibi zinavyotengeneza mifano yake: Muislamu kwa jina, mfuasi wa mrengo wa kulia kwa vitendo, mtumishi wa ajenda ya uliberali wa Magharibi, si zaidi. Bali kuushughulisha umma na njia yake halisi, hivyo badala ya kudai dola ya Kiislamu na ukhalifa, wanashughulika na viti vya bunge na nyadhifa katika mifumo ya ukafiri! Na badala ya kuelekea ukombozi wa Palestina, wanamngoja yule "anayetetea Gaza" kutoka ndani ya Congress ya Marekani au Bunge la Ulaya!

Ukweli wa mambo ni kwamba huu ni upotoshaji wa njia ya kweli ya mabadiliko, ambayo ni kuanzisha Ukhalifa Rashid kwa njia ya unabii, ambao unaheshimu bendera ya Uislamu, unatekeleza sheria ya Mungu, na unaunganisha umma nyuma ya Khalifa mmoja ambaye anapigana kutoka nyuma yake na anaogopwa.

Basi msidanganyike na majina, wala msifurahie wale wanaohusiana nanyi kwa sura na kupingana nanyi kwa maudhui, si kila anayebeba jina Said au Ali au Zohran yuko katika njia ya Nabii wetu Muhammad ﷺ.

Na jueni kwamba mabadiliko hayatoki ndani ya mabunge ya ukafiri, bali kutoka kwa majeshi ya umma ambayo wakati wake umefika wa kusonga, na kutoka kwa vijana wake wenye ufahamu ambao wanafanya kazi usiku na mchana kupindua meza juu ya vichwa vya nchi za Magharibi na wasaidizi wake na wafuasi wasaliti katika nchi za Kiislamu na Waislamu.

Waislamu hawataamka kupitia uchaguzi wa demokrasia wala kupitia masanduku ya nchi za Magharibi, bali kwa kuamka halisi kwa msingi wa itikadi ya Kiislamu, kwa kuanzisha dola ya Ukhalifa Rashid ambayo inarejesha Uislamu mahali pake, na heshima ya Waislamu, na kuvunja udanganyifu wa demokrasia.

Msidanganyike na majina, wala msitundike matumaini yenu kwa watu binafsi katika mifumo ya ukafiri, bali rudini kwenye mradi wenu mkuu: kuanzisha upya maisha ya Kiislamu, hii pekee ndiyo njia ya heshima, ushindi na uwezeshaji.

Tukio hilo ni marudio ya kudhalilisha ya majanga ya zamani: alama bandia, uaminifu kwa mifumo ya Magharibi, na kupotoka kutoka kwa njia ya Uislamu. Na kila anayeshangilia njia hii, anapotosha umma. Kwa hiyo, rudini kwenye mradi wa Ukhalifa, na msiwaruhusu maadui wa Uislamu kuwatengenezea viongozi wenu na wawakilishi wenu. Heshima haiko katika viti vya demokrasia, bali katika kiti cha Ukhalifa ambao Hizb ut-Tahrir inaufanyia kazi na inaonya umma dhidi ya mporomoko huu wa kiitikadi na kisiasa. Hakuna wokovu kwetu isipokuwa kwa dola ya Ukhalifa, ambayo hairuhusu Waislamu kutawaliwa na mtu anayeabudu dini isiyo ya Uislamu, wala kwa anayehalalisha upotovu na ukengeufu, wala kwa anayeanzisha sheria kwa watu isipokuwa yale ambayo Mungu ameyateremsha.

Imeandikwa kwa ajili ya Radio ya Ofisi Kuu ya Habari ya Hizb ut-Tahrir

Abdul-Mahmoud Al-Amiri - Jimbo la Yemen

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu: Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu

Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Tovuti ya Al-Ahram iliripoti Jumanne, Novemba 4, 2025, kwamba Waziri Mkuu wa Misri, katika hotuba aliyoitoa kwa niaba ya Rais katika Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kijamii katika mji mkuu wa Qatar, Doha, alisema kwamba Misri inatumia mbinu kamili ya kukomesha umaskini katika aina zake zote na vipimo, ikiwa ni pamoja na "umasikini wa pande nyingi."

Kwa miaka mingi, karibu kila hotuba rasmi nchini Misri inajumuisha misemo kama vile "mbinu kamili ya kukomesha umaskini" na "mwanzo wa kweli wa uchumi wa Misri." Maafisa wanarudia kauli mbiu hizi katika mikutano na matukio, wakifuatana na picha za kupendeza za miradi ya uwekezaji, hoteli na resorts. Lakini ukweli, kama inavyoshuhudiwa na ripoti za kimataifa, ni tofauti kabisa. Umaskini nchini Misri bado ni jambo la kudumu, na hata linalozidi kuwa mbaya, licha ya ahadi za mara kwa mara za serikali za uboreshaji na uamsho.

Kulingana na ripoti za UNICEF, ESCWA na Shirika la Mpango wa Chakula Duniani kwa miaka ya 2024 na 2025, karibu mmoja kati ya Wamisri watano anaishi katika umaskini wa pande nyingi, yaani, amenyimwa zaidi ya kipengele kimoja cha vipengele muhimu vya maisha kama vile elimu, afya, makazi, kazi na huduma. Data pia inathibitisha kwamba zaidi ya 49% ya kaya zina shida ya kupata chakula cha kutosha, ambayo ni takwimu ya kushangaza inayoonyesha kina cha mzozo wa maisha.

Ama umaskini wa kifedha, yaani, kupungua kwa mapato ikilinganishwa na gharama za maisha, umeongezeka kwa kasi, kama matokeo ya mawimbi mfululizo ya mfumuko wa bei ambayo yamela mishahara ya watu, juhudi zao na akiba zao, hadi asilimia kubwa ya Wamisri wako chini ya mstari wa umaskini wa kifedha licha ya kufanya kazi daima.

Wakati serikali inazungumza juu ya mipango kama vile "Takaful na Karama" na "Maisha Bora," takwimu za kimataifa zinaonyesha kuwa programu hizi hazijabadilisha muundo wa umaskini kimsingi, lakini zimepunguzwa kwa suluhisho za muda mfupi ambazo zinafanana na tone linalomwagika jangwani. Vijijini mwa Misri, ambako zaidi ya nusu ya watu wanaishi, bado wanakabiliwa na huduma duni, ukosefu wa fursa za ajira bora, na miundombinu iliyochakaa. Ripoti ya ESCWA inathibitisha kwamba kunyimwa vijijini ni mara kadhaa zaidi kuliko mijini, ambayo inaonyesha usambazaji mbaya wa mali na kupuuzwa kwa muda mrefu kwa pembezoni.

Wakati Waziri Mkuu anamshukuru mwana wa nchi "ambaye amevumilia na serikali hatua za mageuzi ya kiuchumi," kwa kweli anakiri kuwepo kwa mateso ya kweli yanayotokana na sera hizo. Hata hivyo, kukiri huku hakufuatiwi na mabadiliko katika mbinu, lakini badala yake kuendelea zaidi katika njia ileile ya kibepari ambayo ilisababisha mgogoro huo.

Mageuzi hayo ya uwongo ambayo yalianza mwaka 2016 na mpango wa "uelezaji" na kuondoa ruzuku na kuongeza kodi, hayakuwa mageuzi bali yalikuwa ni kuwabebesha maskini gharama ya madeni na nakisi. Wakati maafisa wanazungumza juu ya "mwanzo," uwekezaji mkubwa unaelekezwa kwenye mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya utalii ambayo inawahudumia wamiliki wa mitaji, wakati mamilioni ya vijana hawapati fursa za kazi au makazi. Kwa hakika, miradi mingi kama hii, kama vile eneo la Alam El Roum huko Matrouh, ambalo uwekezaji wake unakadiriwa kuwa dola bilioni 29, ni ushirikiano wa kigeni wa kibepari ambao unachukua ardhi na utajiri na kuugeuza kuwa chanzo cha faida kwa wawekezaji, si chanzo cha riziki kwa watu.

Mfumo huo unashindwa si kwa sababu tu ni fisadi, bali kwa sababu unafuata misingi ya mawazo potofu, ambayo ni mfumo wa kibepari, ambao unafanya fedha kuwa mhimili wa sera zote za serikali. Ubepari unategemea uhuru kamili wa umiliki, na unaruhusu ukusanyaji wa mali mikononi mwa wachache wanaomiliki vyombo vya uzalishaji, wakati wengi hubeba mzigo wa kodi, bei na deni la umma.

Kwa hivyo, kile kinachoitwa "mipango ya ulinzi wa jamii" ni jaribio tu la kupamba uso wa kikatili wa ubepari, na kurefusha maisha ya mfumo usio wa haki ambao unazingatia matajiri na kukusanya kutoka kwa maskini. Badala ya kushughulikia asili ya ugonjwa; yaani, ukiritimba wa utajiri na utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa, inatosha kusambaza makombo ya misaada ya fedha, ambayo haiondoi umaskini wala kuhifadhi heshima.

Huduma si ihsani kutoka kwa mtawala kwa raia, lakini wajibu wa kisheria, na jukumu ambalo Mungu atamwajibisha nalo katika dunia hii na akhera. Kinachotokea leo ni kupuuzwa kwa makusudi kwa masuala ya watu, na kuachwa kwa wajibu wa utunzaji kwa ajili ya mikopo yenye masharti kutoka kwa Shirika la Fedha la Kimataifa na Benki ya Dunia.

Serikali imekuwa mwasuluhishi kati ya maskini na mdaiwa wa kigeni, ikitoza kodi, kupunguza ruzuku na kuuza mali ya umma ili kuziba nakisi iliyoenea iliyoundwa na mfumo wa kibepari wenyewe. Katika haya yote, dhana za kisheria ambazo zinadhibiti uchumi hazipo, kama vile kukataza riba, kuzuia umiliki wa mali ya umma na watu binafsi, na wajibu wa kutoa matumizi kwa raia kutoka hazina ya Waislamu.

Uislamu umetoa mfumo kamili wa kiuchumi ambao unashughulikia umaskini kutoka kwa mizizi yake, si kwa msaada wa fedha tu au miradi ya urembo. Mfumo huu unategemea misingi thabiti ya kisheria, muhimu zaidi ambayo ni:

1- Kukataza riba na madeni ya riba ambayo yanaifunga nchi na kumaliza rasilimali zake. Kwa kutoweka kwa riba, utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa utatoweka, na uhuru wa kifedha utarudishwa kwa taifa.

2- Kufanya umiliki kuwa aina tatu:

Umiliki wa mtu binafsi: kama vile nyumba, maduka na mashamba binafsi...

Umiliki wa umma: unajumuisha utajiri mkuu kama vile mafuta, gesi, madini na maji...

Umiliki wa dola: kama vile ardhi ya fai, rikazi na kharaji...

Kwa usambazaji huu, haki inapatikana, kwani kundi dogo linazuiwa kukiritimba rasilimali za taifa.

3- Kuhakikisha kutosha kwa kila mtu kutoka kwa raia: Dola inahakikisha kila mtu katika utunzaji wake mahitaji yake ya msingi ya chakula, mavazi na makazi. Ikiwa hawezi kufanya kazi, ni wajibu wa hazina kutoa matumizi kwake.

4- Zaka na matumizi ya lazima: Zaka si hisani bali ni faradhi, inayokusanywa na dola na kutumika katika matumizi yake ya kisheria kwa maskini, wahitaji na wenye madeni. Ni chombo cha usambazaji chenye ufanisi ambacho kinarudisha fedha katika mzunguko wa maisha katika jamii.

Pamoja na motisha ya kazi yenye tija na kuzuia unyonyaji, na kuhimiza uwekezaji wa rasilimali katika miradi yenye manufaa ya kweli kama vile viwanda vizito na vya kijeshi, si katika uvumi, mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya udanganyifu. Mbali na kudhibiti bei kwa usambazaji na mahitaji halisi, si kwa ukiritimba au uelekezi.

Dola ya Ukhalifa kwa misingi ya unabii ndiyo pekee inayoweza kutumia hukumu hizi kivitendo, kwa sababu inajengwa kwa misingi ya itikadi ya Kiislamu, na lengo lake ni kutunza masuala ya watu, si kukusanya fedha zao. Katika kivuli cha Ukhalifa, hakuna riba, hakuna mikopo yenye masharti, na hakuna uuzaji wa utajiri wa umma kwa wageni, lakini rasilimali zinasimamiwa kwa njia ambayo inakidhi maslahi ya taifa, na hazina inachukua jukumu la kufadhili huduma za afya, elimu na vifaa vya umma kutoka kwa rasilimali za serikali, kharaji, anfal na mali ya umma.

Ama maskini, mahitaji yao ya msingi yanahakikishwa mmoja mmoja, si kupitia sadaka za muda mfupi bali kama haki ya kisheria iliyohakikishwa. Kwa hiyo, kupambana na umaskini katika Uislamu si kauli mbiu ya kisiasa, bali ni mfumo kamili wa maisha ambao unasimamisha haki, unazuia dhuluma na unarudisha utajiri kwa wenyewe.

Kuna umbali mkubwa kati ya hotuba rasmi na ukweli uliopo ambao haujafichwa kwa mtu yeyote. Wakati serikali inaimba sifa za miradi yake "mikubwa" na "mwanzo wa kweli," mamilioni ya Wamisri wanaishi chini ya mstari wa umaskini, wanakabiliwa na bei ghali, ukosefu wa ajira na ukosefu wa matumaini. Ukweli ni kwamba mateso haya hayatatoweka mradi Misri inaendelea katika njia ya ubepari, inatoa uchumi wake kwa watoa riba na kujisalimisha kwa sera za taasisi za kimataifa.

Mgogoro na matatizo ya Misri ni matatizo ya kibinadamu na si ya kimwili, na yanahusiana na hukumu za kisheria zinazoonyesha jinsi ya kushughulikia na kutibu kwa misingi ya Uislamu. Suluhisho ni rahisi kuliko kufumba macho, lakini zinahitaji usimamizi mwaminifu ambao una utashi huru wa kutaka kutembea katika njia sahihi na kutaka mema kwa Misri na watu wake kwa kweli. Wakati huo, usimamizi huu unapaswa kukagua mikataba yote iliyoandaliwa hapo awali na ambayo imefanywa na makampuni yote ambayo yanakiritimba mali ya nchi na kile kilicho cha mali yake ya umma, hasa makampuni ya uchimbaji wa gesi, mafuta, dhahabu na madini mengine na utajiri. Wanapaswa kuwafukuza makampuni hayo yote kwa sababu asili yao ni makampuni ya kikoloni ambayo yanapora utajiri wa nchi, kisha wanapaswa kuunda agano jipya linalotegemea kuwawezesha watu kupata utajiri wa nchi na kuanzisha au kukodisha makampuni ambayo yanahusika na uzalishaji wa utajiri kutoka kwa vyanzo vya mafuta, gesi, dhahabu na madini mengine na kusambaza upya utajiri huu kwa watu. Wakati huo, watu wataweza kulima ardhi iliyokufa ambayo serikali itawawezesha kuitumia kwa haki yao ndani yake, na pia wataweza kutengeneza kile kinachopaswa kutengenezwa ili kuinua uchumi wa Misri na kuwatosheleza watu wake, na serikali itawaunga mkono katika suala hili. Yote haya si ndoto, si vigumu kutokea, wala si mradi ambao tunaweka kwa majaribio ambayo yanaweza kufanikiwa au kushindwa, lakini ni hukumu za kisheria ambazo ni muhimu na za lazima kwa dola na raia. Hairuhusiwi dola kutoa utajiri wa nchi ambao ni mali ya watu kwa madai ya mikataba iliyoidhinishwa na kuungwa mkono na sheria za kimataifa zisizo za haki, na hairuhusiwi kuwazuia watu, lakini inapaswa kukata kila mkono unaoenea na kupora utajiri wa watu. Hivi ndivyo Uislamu unavyotoa na lazima utekelezwe, lakini haitekelezwi kwa kutengwa na mifumo mingine ya Uislamu, bali haitekelezwi ila kupitia dola ya Ukhalifa Rashidun kwa misingi ya unabii. Dola hii ambayo chama cha Hizb ut-Tahrir kina wasiwasi nayo na kinaialika, na kinaialika Misri na watu wake, watu na jeshi, kufanya kazi nayo kwa ajili yake. Mungu anaweza kuandika ushindi kutoka kwake, ili tuweze kuuona kama ukweli unaoinua Uislamu na watu wake. Ee Mungu, hivi karibuni na si kuchelewa.

﴿Na lau kwamba watu wa miji wangeamini na wakamcha Mungu, tungewafungulia baraka kutoka mbinguni na ardhini﴾

Imeandikwa kwa Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir

Saeed Fadl

Mwanachama wa Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir katika jimbo la Misri