كيفية فهم سياسات الدول وطريقة فهم الموقف الدولي
September 09, 2019

كيفية فهم سياسات الدول وطريقة فهم الموقف الدولي

كيفية فهم سياسات الدول وطريقة فهم الموقف الدولي

لا بد للسياسيين وخصوصا حملة الدعوة الإسلامية من فهم سياسات الدول وفهم الموقف الدولي بشكل صحيح؛ لأنه بدون وجود فهم ووعي على سياسات الدول وعلى الموقف الدولي لن يستطيع حامل الدعوة والسياسي المسلم وصناع القرار من التقدم بدعوة الإسلام للأمام قيد أنملة، بل قد يؤدي الجهل في فهم سياسات الدول والموقف الدولي إلى العجز عن الحفاظ على الإسلام بين ظهراني الأمة نفسها. ولهذا كان العمل السياسي والاشتغال بالسياسة من أهم أعمال حمل الدعوة عند المسلمين، وكان فهم سياسات الدول وفهم الموقف الدولي من أهم الأمور لحمل الإسلام للعالمين وللحفاظ على الأمة وعلى مبدئها.

ولكن كيف يتم فهم سياسة كل دولة وكيف يتم فهم الموقف الدولي؟

إنك إذا أردت أن تفهم وتعي سياسة دولة ما من أجل التأثير فيها أو اتقاء آثارها على سياسة دولتك أو أمتك فعليك أن تحدد أولا نوع هذه الدولة من الناحية المبدئية. فالدول في العالم تقسم من ناحية مبدئية إلى دول مبدئية ودول غير مبدئية.

ولكي تستطيع فهم سياسة الدول المبدئية فعليك أن تطلع على الفكرة الرئيسية لهذه الدولة، أي أن تطلع على الفلسفة التي تقف وراء دستور الدولة وأعمالها السياسية. وبما أن هذه الفكرة تؤثر في دستور وأعمال الدولة فتكون هذه الفكرة هي العقيدة الفعلية لهذه الدولة. فقد تحمل الدولة عقائد دينية روحية معينة ولكن ليس لها تأثير في عمل الدولة لا من قريب ولا بعيد. وهذه العقائد ليست هي المقصودة وإنما المقصود هو العقيدة الفعلية التي ترمي بظلالها على سياسات الدول المبدئية وأعمالها.

والعقائد المبدئية في العالم ثلاث لا رابع لها؛ الإسلامية والشيوعية والرأسمالية. والعقيدة الوحيدة الآن التي تحملها بعض الدول في العالم وتدعو لها وتحاول نشرها هي العقيدة الرأسمالية. وأما العقيدتان الإسلامية والشيوعية فلا يوجد دولة في العالم تحملهما بصورة مبدئية وإن سميت بعض الدول بالشيوعية. وإن كانت جميع المؤشرات الفكرية والسياسية في مراكز الفكر والسياسة العالمية تنبئ بعودة العقيدة الإسلامية تحملها دولة إسلامية قريبا باذن الله، ولكن هذا الأمر ليس مقامه الآن والحديث فيه يطول.

وباختصار شديد، فإنك إذا أردت أن تفهم سياسة دولة ما في عالمنا اليوم فعليك أن تحدد أولا إن كانت هذه الدولة رأسمالية أو غير رأسمالية، أي هل تحمل هذه الدولة العقيدة الرأسمالية - عقيدة فصل الدين عن الدولة - وتدعو لها وتعمل على نشرها في العالم أم لا. فإن كانت كذلك فإن سياسة هذه الدولة سيسهل فهمها لأنك استطعت أن تحدد العقيدة التي تتحكم في غالبية سياسات هذه الدولة. وبهذا فإنك ستعرف أن هذه الدولة ذات سياسة استعمارية تمددية تريد استعمار الدول والشعوب واستغلال خيراتها وتطويعها لتصبح دولاً تابعة لها أو دولاً تدور في فلكها على الأقل. وبالتالي ستكون خطط هذه الدول التي تتبنى العقيدة الرأسمالية خططاً استعمارية أيضا لتحقيق مصلحة المبدأ الذي تحمله هذه الدول. وبذلك تكون النفعية والمصالح أساس سياسات هذه الدول وأساس رسم الخطط وانتقاء الأساليب المتعددة لتحقيق هذه المصالح والمنافع المؤدية للاستعمار المباشر أو غير المباشر لدول وشعوب العالم.

ولذا كان فهم الدول المبدئية الموجودة في العالم اليوم يبدأ من تحديد إن كانت هذه الدول رأسمالية أم لا؟ أي هل تتبنى هذه الدول العقيدة الرأسمالية في العمل أم لا؟ فإن كانت كذلك سهل على المتابع فهم خطط وأساليب هذا الدول وبالتالي سهل كشفها والتحذير منها وإبطال مفعولها واتخاذ سياسات وقائية رادعة لها أو عملية للوقوف في وجهها أو على الأقل إضعافها.

وأما إن كانت هذه الدول غير رأسمالية فكيف يتم فهم سياسة هذه الدول؟

إن مثل هذه الدول ليس لها فكرة رئيسية أو عقيدة فاعلة تقف وراء سياساتها، ولذلك كان لا بد من مراقبة خطط وأساليب هذه الدول من أجل فهم سياساتها. وتتبع الخطط والأساليب لهذه الدول مهما تعددت وتغيرت ليس بالأمر الشاق، فهذه الدول غالبا ما يكون مجال عملها محليا وقلما يكون إقليميا، ولكن ليس عالميا.

ومن الأمثلة على الدول المبدئية - التي تتبنى العلمانية كعقيدة عمل - أمريكا.

فعلى السياسي أولا أن يدرك بأن أمريكا دولة مبدئية لأنها تتبنى العقيدة الرأسمالية العلمانية أو (فصل الدين عن الدولة) وبالتالي، كانت الدولة ديمقراطية ودستورها قائماً على أساس الحريات الأربع وكانت سياستها الخارجية استعمارية بامتياز.

ولذلك حينما يتابع أعمالها السياسية الخارجية فسيفهم أنها تتحرك بدافع استعماري مبدئي وبدافع الاستغلال والسيطرة ومد النفوذ. ولذا يفسر كل أعمالها وتصرفاتها مهما بدت خيرة أو صديقة بأن دافعها استعماري وعمل خير يراد به باطل وهو الاستعمار. ولذا لا يخفى على السياسي المتابع والواعي بأن المساعدات والمعونات التي تقدمها الدول الرأسمالية لباقي الدول والشعوب في العالم وكذلك المؤسسات والمنظمات وهيئات حقوق الإنسان والإغاثة الدولية وشبيهاتها ما هي إلا تمهيد لسياسة استعمارية قادمة ونذير شر قريب، كما أنها ستار جميل تختفي وراءه السياسات الخبيثة والمخططات المحكمة للإجهاز على الدول والشعوب التي يراد السيطرة عليها واستغلال ثرواتها واستعمارها. أما السذج والذين لا يدركون حقائق الأمور فإنهم يفسرون الأعمال والسياسات والأساليب هذه بمعزل عن العقيدة الأم التي طبيعتها استعمار واستغلال الشعوب والبلدان، وبالتالي يبتلعون الطعم خلف الطعم والضربة خلف الضربة دون أن يدركوا بأن المشكلة في الأفهام لديهم وليس في سياسة عدوهم تجاههم. وصدق النبي الأعظم حين قال: «لَا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ وَاحِدٍ مَرَّتَيْنِ».

ومثال على الدول غير المبدئية اليوم (أي الدول التي لا تتبنى العلمانية كعقيدة ونظام حياة) جميع دول العالم الثالث التي هي أصلا مستعمرة لغيرها ويتم رسم سياساتها من الدول الحاضنة ويحكمها جهاز أمني أو مخابراتي تسيره الدول الحاضنة من بعيد لقمع العباد ولتحقيق بعض المصالح الإقليمية للدول الحاضنة.

وأما فهم الموقف الدولي: فيختلف تماما عن طريقة فهم سياسات الدول. فالموقف الدولي ليس بدولة وإنما هو هيكل علاقات بين الدول الفاعلة عالميا والتي تتصارع فيما بينها للوصول إلى مركز الدولة الأولى في العالم. ذلك لأن السياسة الدولية تقودها الدولة الأولى في العالم وهي بذلك تحظى بنصيب الأسد في استغلال واستعمار البلدان والشعوب.

ولهذا كان التسابق على مركز الدولة الأولى في العالم بين الدول الفاعلة دوليا دائما ومتواصلا، ولذلك كان الموقف الدولي غير ثابت وإن كانت حركته وتغيره بطيئا يحتاج عادة لعقد أو عقود ليتغير.

ولذلك كان لزاما على المسلمين فهم الموقف الدولي لمعرفة من هي الدولة الأولى في العالم والدول المزاحمة والمنافسة لها على هذا المركز من أجل معرفة السياسات المتبناة دوليا بالنسبة لقضايا المسلمين خاصة وباقي العالم عامة. وهذا أمر ميسور من خلال متابعة الأخبار والأعمال السياسية في العالم من تحالفات ومنظمات ومؤتمرات مع وجود بعض المعلومات عن المبدأ الرأسمالي.

وهذه المتابعة وتلك المعلومات تجعلك ترسم خطوطاً عريضة للموقف الدولي لتسهل عليك فهم ما يدور في الساحة الدولية ومعرفة من يقف وراء الأحداث وطبيعة العلاقات بين الدول الفاعلة في الموقف الدولي. ولقد أبدع حزب التحرير وتفرد في رسم خطوط عريضة للموقف الدولي جعلته يتميز في تحليلاته السياسية وكشفه للخطط الدولية الموجهة ضد المسلمين بالأخص وكشفها والتحذير منها.

إن عدم فهم الموقف الدولي يوقع في أخطاء جسيمة للغاية: مثال ذلك وأكثرها وضوحا أكثر القضايا الشائكة في العالم منذ مئة عام؛ قضية فلسطين: فالذي لا يتابع الموقف الدولي ولا السياسة الدولية يظن أن اللاعبين الأساسيين في قضية فلسطين هم فتح ومنظمة التحرير وحماس، أو قد يظن البعض أن اللاعب الأساسي هو مصر أو الأردن أو سوريا. وقد يظن البعض أن محور الممانعة - كما يسمونه جورا وتضليلا - هو من يقرر ويحدد الأعمال السياسية والجهادية في فلسطين.

والحقيقة الواضحة في هذا الأمر هي أن اللاعب الأساسي منذ نشأة قضية فلسطين للوجود منذ عام 1917 هم الإنجليز ثم الأمريكان. ولا يوجد لاعب أساسي غير هذين اللاعبين يحددان سياسات فلسطين. ولذلك لا تجد سوى مشروعين لا ثالث لهما بالنسبة لقضية فلسطين منذ نشأتها حتى يومنا هذا. فلا تجد شيئا يدعى المشروع الفلسطيني لقضية فلسطين ولا المشروع الأردني ولا المصري ولا السوري ولا التركي ولا السعودي. بل هناك المشروع الإنجليزي (مشروع دولة علمانية فلسطين يشترك فيها يهود والفلسطينيون والنصارى على غرار لبنان)، وهناك المشروع الأمريكي (مشروع الدولتين) وهو المطروح حاليا لقضية فلسطين. إن عدم مراقبتك للموقف الدولي تجعلك تجهل أهم شيء في هذه القضية وهو أنه لما كانت بريطانيا هي الدولة الأولى في العالم وضعت مشروعا لفلسطين، ولما أصبحت أمريكا هي الدولة الأولى في العالم وضعت مشروعا آخر لفلسطين، وأما باقي الدول التي تتحدث بشأن قضية فلسطين فهم لاعبون ثانويون وأدوات صراع ويدخلون ضمن خطط عمل أمريكا أو بريطانيا. وهذا يشبه إلى حد بعيد الملف السوري وتصورات الحلول الدولية له، فأمريكا تطبق على أنفاس كل من يريد مشاركتها الملف السوري أو مزاحمتها فيه ولهذا تفصيلات ليس مقامها هنا.

ولذا كان فهم سياسات الدول وفهم الموقف الدولي أمرين غاية في الأهمية للسياسيين بشكل خاص وللمسلمين كافة بشكل عام.

وخاتمة القول: إن تنحي الإسلام عن الوجود في الموقف الدولي وبالتالي التأثير في العالم قد غاب بهدم دولة الإسلام التي كانت تحمله بصورة مبدئية، أي بعقيدة الإسلام التي ينبثق عنها نظام حياة مميز؛ الخلافة الراشدة. ولذا لا تجد في العالم نظاماً ومبدأ يقف في وجه الرأسمالية الغاشمة. وإن استئناف الحياة الإسلامية بإقامة دولة الإسلام من جديد قريبا بإذن الله هو الذي سيضع حدا للقتلة والمجرمين والجشعين والاستعماريين الرأسماليين، وسينشر الخير والهداية في العالم أجمع وسيحرر الناس من جشع الرأسماليين بقيادة أمريكا وسيخلص العالم من عقيدة فصل الدين عن الدولة التي اكتوت شعوب العالم بنارها.

كتبه للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

د. فرج ممدوح

More from null

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Kila mara tunapoletewa "nembo mpya" yenye mizizi ya Kiislamu au sura za Mashariki, Waislamu wengi hushangilia, na matumaini hujengwa juu ya udanganyifu unaoitwa "uwakilishi wa kisiasa" katika mfumo wa kikafiri ambao hautambui Uislamu kama hukumu, itikadi, au sheria.

Sote tunakumbuka furaha kubwa iliyoenea katika hisia za wengi wakati Obama aliposhinda mwaka 2008. Yeye ni mtoto wa Kenya, na ana baba Muislamu! Hapa baadhi walidhani kuwa Uislamu na Waislamu wamekaribia ushawishi wa Kimarekani, lakini Obama alikuwa mmoja wa marais waliowaumiza Waislamu zaidi, kwani aliharibu Libya, alichangia janga la Syria, na aliwasha moto Afghanistan na Iraq na ndege zake na askari, na hata alikuwa mtoaji damu nchini Yemen kupitia zana zake, na enzi yake ilikuwa muendelezo wa uadui uliopangwa dhidi ya umma.

Leo, tukio hilo linajirudia, lakini kwa majina mapya. Zohran Mamdani anasherehekewa kwa sababu yeye ni Muislamu, mhamiaji, na kijana, kana kwamba yeye ndiye mwokozi! Lakini wachache tu wanaangalia misimamo yake ya kisiasa na kiitikadi. Mtu huyu ni miongoni mwa wafuasi wakubwa wa mashoga, na anashiriki katika shughuli zao, na anazingatia upotovu wao kama haki za binadamu!

Ni aibu gani hii ambayo watu wanatundika matumaini yao?! Je, haikuwa marudio ya kukata tamaa ile ile ya kisiasa na kiitikadi ambayo umma umeingia mara kwa mara?! Ndiyo, kwa sababu unavutia umbo, si kiini! Unadanganywa na tabasamu, na unashughulika na hisia, si itikadi, na kwa majina, si dhana, na kwa alama, si kanuni!

Mvuto huu kwa maumbo na majina ni matokeo ya kukosekana kwa ufahamu wa kisiasa wa kisheria, kwa sababu Uislamu haupimwi kwa asili, jina, au rangi, lakini kwa kuzingatia kanuni ya Uislamu kikamilifu; kama mfumo, itikadi, na sheria. Na haina thamani Muislamu ambaye hahukumu kwa Uislamu wala kuutetea, bali anatii mfumo wa kibepari wa kikafiri, na anahalalisha ukafiri na upotovu kwa jina la "uhuru".

Na Waislamu wote waliofurahia ushindi wake na wakadhani kwamba yeye ni mbegu ya kheri au mwanzo wa kuamka, wajue kwamba kuamka hakutoki ndani ya mifumo ya ukafiri, wala kwa zana zake, wala kupitia masanduku yake ya kura, wala chini ya paa la katiba zake.

Yeyote anayejitokeza kupitia mfumo wa kidemokrasia, na anaapa kuheshimu sheria zake, kisha anatetea ushoga na kuusherehekea, na anatoa wito kwa mambo yanayomkasirisha Mungu, basi yeye si msaidizi wa Uislamu wala tumaini la umma, bali ni chombo cha kung'arisha na kufifisha, na uwakilishi bandia ambao hauna maana.

Yanayoitwa mafanikio ya kisiasa katika nchi za Magharibi kwa baadhi ya watu wenye majina ya Kiislamu, ni makombo tu yanayotolewa kama dawa za maumivu kwa umma, ili kuwaambia: Angalieni, mabadiliko yanawezekana kupitia mifumo yetu.

 Kwa hiyo, ukweli wa "uwakilishi" huu ni nini?

Nchi za Magharibi hazifungui milango ya utawala kwa Uislamu, bali zinaifungua tu kwa wale wanaolingana na maadili na mawazo yao. Na mtu yeyote anayeingia katika mfumo wao lazima akubali katiba yao, na sheria zao zilizowekwa, na kukataa hukumu ya Uislamu, ikiwa atakubali hilo, basi atakuwa mfano unaokubalika, ama Muislamu wa kweli, basi anakataliwa nao kutoka mizizi yake.

Kwa hiyo, Zohran Mamdani ni nani? Na kwa nini udanganyifu huu unatengenezwa?

Yeye ni mtu anayebeba jina la Kiislamu lakini anakumbatia ajenda potofu inayopingana kabisa na maumbile ya Uislamu, kutoka kuunga mkono mashoga, na kukuza kile kinachoitwa "haki zao", na yeye ni mfano hai wa jinsi nchi za Magharibi zinavyotengeneza mifano yake: Muislamu kwa jina, mfuasi wa mrengo wa kulia kwa vitendo, mtumishi wa ajenda ya uliberali wa Magharibi, si zaidi. Bali kuushughulisha umma na njia yake halisi, hivyo badala ya kudai dola ya Kiislamu na ukhalifa, wanashughulika na viti vya bunge na nyadhifa katika mifumo ya ukafiri! Na badala ya kuelekea ukombozi wa Palestina, wanamngoja yule "anayetetea Gaza" kutoka ndani ya Congress ya Marekani au Bunge la Ulaya!

Ukweli wa mambo ni kwamba huu ni upotoshaji wa njia ya kweli ya mabadiliko, ambayo ni kuanzisha Ukhalifa Rashid kwa njia ya unabii, ambao unaheshimu bendera ya Uislamu, unatekeleza sheria ya Mungu, na unaunganisha umma nyuma ya Khalifa mmoja ambaye anapigana kutoka nyuma yake na anaogopwa.

Basi msidanganyike na majina, wala msifurahie wale wanaohusiana nanyi kwa sura na kupingana nanyi kwa maudhui, si kila anayebeba jina Said au Ali au Zohran yuko katika njia ya Nabii wetu Muhammad ﷺ.

Na jueni kwamba mabadiliko hayatoki ndani ya mabunge ya ukafiri, bali kutoka kwa majeshi ya umma ambayo wakati wake umefika wa kusonga, na kutoka kwa vijana wake wenye ufahamu ambao wanafanya kazi usiku na mchana kupindua meza juu ya vichwa vya nchi za Magharibi na wasaidizi wake na wafuasi wasaliti katika nchi za Kiislamu na Waislamu.

Waislamu hawataamka kupitia uchaguzi wa demokrasia wala kupitia masanduku ya nchi za Magharibi, bali kwa kuamka halisi kwa msingi wa itikadi ya Kiislamu, kwa kuanzisha dola ya Ukhalifa Rashid ambayo inarejesha Uislamu mahali pake, na heshima ya Waislamu, na kuvunja udanganyifu wa demokrasia.

Msidanganyike na majina, wala msitundike matumaini yenu kwa watu binafsi katika mifumo ya ukafiri, bali rudini kwenye mradi wenu mkuu: kuanzisha upya maisha ya Kiislamu, hii pekee ndiyo njia ya heshima, ushindi na uwezeshaji.

Tukio hilo ni marudio ya kudhalilisha ya majanga ya zamani: alama bandia, uaminifu kwa mifumo ya Magharibi, na kupotoka kutoka kwa njia ya Uislamu. Na kila anayeshangilia njia hii, anapotosha umma. Kwa hiyo, rudini kwenye mradi wa Ukhalifa, na msiwaruhusu maadui wa Uislamu kuwatengenezea viongozi wenu na wawakilishi wenu. Heshima haiko katika viti vya demokrasia, bali katika kiti cha Ukhalifa ambao Hizb ut-Tahrir inaufanyia kazi na inaonya umma dhidi ya mporomoko huu wa kiitikadi na kisiasa. Hakuna wokovu kwetu isipokuwa kwa dola ya Ukhalifa, ambayo hairuhusu Waislamu kutawaliwa na mtu anayeabudu dini isiyo ya Uislamu, wala kwa anayehalalisha upotovu na ukengeufu, wala kwa anayeanzisha sheria kwa watu isipokuwa yale ambayo Mungu ameyateremsha.

Imeandikwa kwa ajili ya Radio ya Ofisi Kuu ya Habari ya Hizb ut-Tahrir

Abdul-Mahmoud Al-Amiri - Jimbo la Yemen

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu: Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu

Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Tovuti ya Al-Ahram iliripoti Jumanne, Novemba 4, 2025, kwamba Waziri Mkuu wa Misri, katika hotuba aliyoitoa kwa niaba ya Rais katika Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kijamii katika mji mkuu wa Qatar, Doha, alisema kwamba Misri inatumia mbinu kamili ya kukomesha umaskini katika aina zake zote na vipimo, ikiwa ni pamoja na "umasikini wa pande nyingi."

Kwa miaka mingi, karibu kila hotuba rasmi nchini Misri inajumuisha misemo kama vile "mbinu kamili ya kukomesha umaskini" na "mwanzo wa kweli wa uchumi wa Misri." Maafisa wanarudia kauli mbiu hizi katika mikutano na matukio, wakifuatana na picha za kupendeza za miradi ya uwekezaji, hoteli na resorts. Lakini ukweli, kama inavyoshuhudiwa na ripoti za kimataifa, ni tofauti kabisa. Umaskini nchini Misri bado ni jambo la kudumu, na hata linalozidi kuwa mbaya, licha ya ahadi za mara kwa mara za serikali za uboreshaji na uamsho.

Kulingana na ripoti za UNICEF, ESCWA na Shirika la Mpango wa Chakula Duniani kwa miaka ya 2024 na 2025, karibu mmoja kati ya Wamisri watano anaishi katika umaskini wa pande nyingi, yaani, amenyimwa zaidi ya kipengele kimoja cha vipengele muhimu vya maisha kama vile elimu, afya, makazi, kazi na huduma. Data pia inathibitisha kwamba zaidi ya 49% ya kaya zina shida ya kupata chakula cha kutosha, ambayo ni takwimu ya kushangaza inayoonyesha kina cha mzozo wa maisha.

Ama umaskini wa kifedha, yaani, kupungua kwa mapato ikilinganishwa na gharama za maisha, umeongezeka kwa kasi, kama matokeo ya mawimbi mfululizo ya mfumuko wa bei ambayo yamela mishahara ya watu, juhudi zao na akiba zao, hadi asilimia kubwa ya Wamisri wako chini ya mstari wa umaskini wa kifedha licha ya kufanya kazi daima.

Wakati serikali inazungumza juu ya mipango kama vile "Takaful na Karama" na "Maisha Bora," takwimu za kimataifa zinaonyesha kuwa programu hizi hazijabadilisha muundo wa umaskini kimsingi, lakini zimepunguzwa kwa suluhisho za muda mfupi ambazo zinafanana na tone linalomwagika jangwani. Vijijini mwa Misri, ambako zaidi ya nusu ya watu wanaishi, bado wanakabiliwa na huduma duni, ukosefu wa fursa za ajira bora, na miundombinu iliyochakaa. Ripoti ya ESCWA inathibitisha kwamba kunyimwa vijijini ni mara kadhaa zaidi kuliko mijini, ambayo inaonyesha usambazaji mbaya wa mali na kupuuzwa kwa muda mrefu kwa pembezoni.

Wakati Waziri Mkuu anamshukuru mwana wa nchi "ambaye amevumilia na serikali hatua za mageuzi ya kiuchumi," kwa kweli anakiri kuwepo kwa mateso ya kweli yanayotokana na sera hizo. Hata hivyo, kukiri huku hakufuatiwi na mabadiliko katika mbinu, lakini badala yake kuendelea zaidi katika njia ileile ya kibepari ambayo ilisababisha mgogoro huo.

Mageuzi hayo ya uwongo ambayo yalianza mwaka 2016 na mpango wa "uelezaji" na kuondoa ruzuku na kuongeza kodi, hayakuwa mageuzi bali yalikuwa ni kuwabebesha maskini gharama ya madeni na nakisi. Wakati maafisa wanazungumza juu ya "mwanzo," uwekezaji mkubwa unaelekezwa kwenye mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya utalii ambayo inawahudumia wamiliki wa mitaji, wakati mamilioni ya vijana hawapati fursa za kazi au makazi. Kwa hakika, miradi mingi kama hii, kama vile eneo la Alam El Roum huko Matrouh, ambalo uwekezaji wake unakadiriwa kuwa dola bilioni 29, ni ushirikiano wa kigeni wa kibepari ambao unachukua ardhi na utajiri na kuugeuza kuwa chanzo cha faida kwa wawekezaji, si chanzo cha riziki kwa watu.

Mfumo huo unashindwa si kwa sababu tu ni fisadi, bali kwa sababu unafuata misingi ya mawazo potofu, ambayo ni mfumo wa kibepari, ambao unafanya fedha kuwa mhimili wa sera zote za serikali. Ubepari unategemea uhuru kamili wa umiliki, na unaruhusu ukusanyaji wa mali mikononi mwa wachache wanaomiliki vyombo vya uzalishaji, wakati wengi hubeba mzigo wa kodi, bei na deni la umma.

Kwa hivyo, kile kinachoitwa "mipango ya ulinzi wa jamii" ni jaribio tu la kupamba uso wa kikatili wa ubepari, na kurefusha maisha ya mfumo usio wa haki ambao unazingatia matajiri na kukusanya kutoka kwa maskini. Badala ya kushughulikia asili ya ugonjwa; yaani, ukiritimba wa utajiri na utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa, inatosha kusambaza makombo ya misaada ya fedha, ambayo haiondoi umaskini wala kuhifadhi heshima.

Huduma si ihsani kutoka kwa mtawala kwa raia, lakini wajibu wa kisheria, na jukumu ambalo Mungu atamwajibisha nalo katika dunia hii na akhera. Kinachotokea leo ni kupuuzwa kwa makusudi kwa masuala ya watu, na kuachwa kwa wajibu wa utunzaji kwa ajili ya mikopo yenye masharti kutoka kwa Shirika la Fedha la Kimataifa na Benki ya Dunia.

Serikali imekuwa mwasuluhishi kati ya maskini na mdaiwa wa kigeni, ikitoza kodi, kupunguza ruzuku na kuuza mali ya umma ili kuziba nakisi iliyoenea iliyoundwa na mfumo wa kibepari wenyewe. Katika haya yote, dhana za kisheria ambazo zinadhibiti uchumi hazipo, kama vile kukataza riba, kuzuia umiliki wa mali ya umma na watu binafsi, na wajibu wa kutoa matumizi kwa raia kutoka hazina ya Waislamu.

Uislamu umetoa mfumo kamili wa kiuchumi ambao unashughulikia umaskini kutoka kwa mizizi yake, si kwa msaada wa fedha tu au miradi ya urembo. Mfumo huu unategemea misingi thabiti ya kisheria, muhimu zaidi ambayo ni:

1- Kukataza riba na madeni ya riba ambayo yanaifunga nchi na kumaliza rasilimali zake. Kwa kutoweka kwa riba, utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa utatoweka, na uhuru wa kifedha utarudishwa kwa taifa.

2- Kufanya umiliki kuwa aina tatu:

Umiliki wa mtu binafsi: kama vile nyumba, maduka na mashamba binafsi...

Umiliki wa umma: unajumuisha utajiri mkuu kama vile mafuta, gesi, madini na maji...

Umiliki wa dola: kama vile ardhi ya fai, rikazi na kharaji...

Kwa usambazaji huu, haki inapatikana, kwani kundi dogo linazuiwa kukiritimba rasilimali za taifa.

3- Kuhakikisha kutosha kwa kila mtu kutoka kwa raia: Dola inahakikisha kila mtu katika utunzaji wake mahitaji yake ya msingi ya chakula, mavazi na makazi. Ikiwa hawezi kufanya kazi, ni wajibu wa hazina kutoa matumizi kwake.

4- Zaka na matumizi ya lazima: Zaka si hisani bali ni faradhi, inayokusanywa na dola na kutumika katika matumizi yake ya kisheria kwa maskini, wahitaji na wenye madeni. Ni chombo cha usambazaji chenye ufanisi ambacho kinarudisha fedha katika mzunguko wa maisha katika jamii.

Pamoja na motisha ya kazi yenye tija na kuzuia unyonyaji, na kuhimiza uwekezaji wa rasilimali katika miradi yenye manufaa ya kweli kama vile viwanda vizito na vya kijeshi, si katika uvumi, mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya udanganyifu. Mbali na kudhibiti bei kwa usambazaji na mahitaji halisi, si kwa ukiritimba au uelekezi.

Dola ya Ukhalifa kwa misingi ya unabii ndiyo pekee inayoweza kutumia hukumu hizi kivitendo, kwa sababu inajengwa kwa misingi ya itikadi ya Kiislamu, na lengo lake ni kutunza masuala ya watu, si kukusanya fedha zao. Katika kivuli cha Ukhalifa, hakuna riba, hakuna mikopo yenye masharti, na hakuna uuzaji wa utajiri wa umma kwa wageni, lakini rasilimali zinasimamiwa kwa njia ambayo inakidhi maslahi ya taifa, na hazina inachukua jukumu la kufadhili huduma za afya, elimu na vifaa vya umma kutoka kwa rasilimali za serikali, kharaji, anfal na mali ya umma.

Ama maskini, mahitaji yao ya msingi yanahakikishwa mmoja mmoja, si kupitia sadaka za muda mfupi bali kama haki ya kisheria iliyohakikishwa. Kwa hiyo, kupambana na umaskini katika Uislamu si kauli mbiu ya kisiasa, bali ni mfumo kamili wa maisha ambao unasimamisha haki, unazuia dhuluma na unarudisha utajiri kwa wenyewe.

Kuna umbali mkubwa kati ya hotuba rasmi na ukweli uliopo ambao haujafichwa kwa mtu yeyote. Wakati serikali inaimba sifa za miradi yake "mikubwa" na "mwanzo wa kweli," mamilioni ya Wamisri wanaishi chini ya mstari wa umaskini, wanakabiliwa na bei ghali, ukosefu wa ajira na ukosefu wa matumaini. Ukweli ni kwamba mateso haya hayatatoweka mradi Misri inaendelea katika njia ya ubepari, inatoa uchumi wake kwa watoa riba na kujisalimisha kwa sera za taasisi za kimataifa.

Mgogoro na matatizo ya Misri ni matatizo ya kibinadamu na si ya kimwili, na yanahusiana na hukumu za kisheria zinazoonyesha jinsi ya kushughulikia na kutibu kwa misingi ya Uislamu. Suluhisho ni rahisi kuliko kufumba macho, lakini zinahitaji usimamizi mwaminifu ambao una utashi huru wa kutaka kutembea katika njia sahihi na kutaka mema kwa Misri na watu wake kwa kweli. Wakati huo, usimamizi huu unapaswa kukagua mikataba yote iliyoandaliwa hapo awali na ambayo imefanywa na makampuni yote ambayo yanakiritimba mali ya nchi na kile kilicho cha mali yake ya umma, hasa makampuni ya uchimbaji wa gesi, mafuta, dhahabu na madini mengine na utajiri. Wanapaswa kuwafukuza makampuni hayo yote kwa sababu asili yao ni makampuni ya kikoloni ambayo yanapora utajiri wa nchi, kisha wanapaswa kuunda agano jipya linalotegemea kuwawezesha watu kupata utajiri wa nchi na kuanzisha au kukodisha makampuni ambayo yanahusika na uzalishaji wa utajiri kutoka kwa vyanzo vya mafuta, gesi, dhahabu na madini mengine na kusambaza upya utajiri huu kwa watu. Wakati huo, watu wataweza kulima ardhi iliyokufa ambayo serikali itawawezesha kuitumia kwa haki yao ndani yake, na pia wataweza kutengeneza kile kinachopaswa kutengenezwa ili kuinua uchumi wa Misri na kuwatosheleza watu wake, na serikali itawaunga mkono katika suala hili. Yote haya si ndoto, si vigumu kutokea, wala si mradi ambao tunaweka kwa majaribio ambayo yanaweza kufanikiwa au kushindwa, lakini ni hukumu za kisheria ambazo ni muhimu na za lazima kwa dola na raia. Hairuhusiwi dola kutoa utajiri wa nchi ambao ni mali ya watu kwa madai ya mikataba iliyoidhinishwa na kuungwa mkono na sheria za kimataifa zisizo za haki, na hairuhusiwi kuwazuia watu, lakini inapaswa kukata kila mkono unaoenea na kupora utajiri wa watu. Hivi ndivyo Uislamu unavyotoa na lazima utekelezwe, lakini haitekelezwi kwa kutengwa na mifumo mingine ya Uislamu, bali haitekelezwi ila kupitia dola ya Ukhalifa Rashidun kwa misingi ya unabii. Dola hii ambayo chama cha Hizb ut-Tahrir kina wasiwasi nayo na kinaialika, na kinaialika Misri na watu wake, watu na jeshi, kufanya kazi nayo kwa ajili yake. Mungu anaweza kuandika ushindi kutoka kwake, ili tuweze kuuona kama ukweli unaoinua Uislamu na watu wake. Ee Mungu, hivi karibuni na si kuchelewa.

﴿Na lau kwamba watu wa miji wangeamini na wakamcha Mungu, tungewafungulia baraka kutoka mbinguni na ardhini﴾

Imeandikwa kwa Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir

Saeed Fadl

Mwanachama wa Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir katika jimbo la Misri