تداعيات سورة المسد على قريش والمسلمين الأوائل وعلى طغاة اليوم وحملة الدعوة
March 12, 2021

تداعيات سورة المسد على قريش والمسلمين الأوائل وعلى طغاة اليوم وحملة الدعوة

تداعيات سورة المسد على قريش والمسلمين الأوائل وعلى طغاة اليوم وحملة الدعوة
(مترجم)


خَرَجَ النبي ﷺ إلى البَطْحَاءِ، فَصَعِدَ إلى الجَبَلِ فَنَادَى: «يا صَبَاحَاهْ» فَاجْتَمعتْ إلَيْهِ قُرَيْشٌ، فَقالَ: «أرَأَيْتُمْ إنْ حَدَّثْتُكُمْ أنَّ العَدُوَّ مُصَبِّحُكُمْ أوْ مُمَسِّيكُمْ، أكُنْتُمْ تُصَدِّقُونِي؟» قالوا: نَعَمْ، قالَ: «فإنِّي نَذِيرٌ لَكُمْ بيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ» فَقالَ أبو لَهَبٍ: ألِهذا جَمَعْتَنَا تَبّاً لَكَ، فأنْزَلَ اللَّهُ عزَّ وجلَّ: ﴿تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ * مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ * سَيَصْلَى نَاراً ذَاتَ لَهَبٍ * وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ * فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ﴾.


نزلت هذه السورة في مكة عندما أراد النبي ﷺ أن يعلن عن نزول الوحي لقريش من خلال تذكيرهم أولاً بأمانته وصدقه، ولكن قام الأقرب إليه عمه أبو لهب بالإهانة والتخريب الصريحين لخطابه في الوادي. اشتهر أبو لهب بعدائه لابن أخيه الذي كان عادة ما يحبط خطاب الرسول ﷺ وهو يحمل رسالة التوحيد إلى قريش. وزوجته أم جميل كانت متآمرة على النبي ﷺ حيث كانت تعرف باسم حمالة الحطب كما جاء في سورة المسد بسبب ضررها للنبي بإلقاء الأشواك والخشب في طريقه. كتب الحسن البصري وقتادة أنها كانت ترتدي قلادة ثمينة وكانت تقول: "واللات والعزى، سأبيع هذا العقد وأنفق ثمنه لإشباع عدائي ضد محمد". كما جادل العلماء بأن هذا وصفها بأنها ناشرة الإشاعات كما اعتادت أن تنشر افتراءً خبيثاً للإضرار بالرسول ﷺ في جميع أنحاء مكة.


وهكذا عندما شتم أبو لهب النبي ﷺ، أُنزلت الآيات فلعنه الله سبحانه وتعالى هو وزوجته، وتليت هذه الآيات بجرأة من رسول الله ﷺ إلى زعيم قريش الثري والمؤثر، وهذا لم يُعثر محمداً ﷺ ولا أخافه. إن هذه الآيات تكررت من كل من سمع السورة بمن فيهم المؤمنون وغير المؤمنين، سورة قصيرة ولكنها قوية؛ فقد توعدت بهلاك أبي لهب وزوجته في نار جهنم، وأن لا ثروته ولا حتى أولاده الذين يتباهى بهم أمام قبيلته لن يكونوا شفعاء له يوم القيامة.


وقد أثر تكرار الناس لهذه السورة على الرأي العام لأنها كانت اتفاقاً من الله سبحانه وتعالى الذي دافع عن رسوله من توبيخ العم الشرير. لقد مات أبو لهب بالفعل موتاً مُهَرّياً وبشعاً في عزلة، بل إن دفنه كان أمراً مخزياً. هذه هي الحقيقة التي أخبر عنها الله لتشهد عليها كل مكة. فشعر المسلمون بالطمأنينة من الآيات القرآنية وشهد المشركون تحذيرا للنخبة القبلية.


ومنذ ذلك الوقت، تعرض المسلمون للذم والتهجم من أولئك الذين يعارضون رسالة التوحيد. ونحن نرى الملاحقة والمضايقات ضد تلك الدعوة للإسلام، فهي مستمرة ودائمة وتأتي في جميع الأشكال من الأساليب التقليدية إلى الاعتداء والقذف والسجن، إلى أكثرها معاصرة كحجب المواقع الإعلامية ورقابة المنشورات على الإنترنت.


من هم أبو لهب وزوجته في عصرنا هذا؟


هم يظهرون بأشكال مختلفة، من أفراد حاقدين إلى أنظمة مستبدة إلى ثأر قديم لا يزال يشن حرباً ضد حملة الإسلام. ولا يوجد فرق في التعقيد والتواطؤ في بلاد المسلمين أو في البلاد غير الإسلامية، حيث إن الأفراد الذين يديمون حملة الكراهية والدمار يتغلغلون عبر جميع الحدود. ويتجلى ذلك في الأجندات الغربية الاستعمارية التي تقوم على إزالة الإسلام من حياة المسلمين لحصرهم بشكل صارم في ممارسة العبادات الفردية في الحياة الخاصة مع خنقهم القمعي لعامة الناس والموارد الطبيعية.


واجه رسول الله ﷺ وأصحابه رضي الله عنهم عقبات صارمة في طريق نشر دعوة الله سبحانه وتعالى من العزلة والنفي والتعذيب والافتراء والملاحقة والقيود المختلفة في الحركة والرزق بسبب تمسكهم بدينهم الجديد. وهذا أيضاً يُشاهد اليوم مع حملة الدعوة، وخاصة مع أعضاء ومؤيدي حزب التحرير، من المؤسس والجيل الأول ومن تلاهم من أعضاء تحملوا التعذيب والملاحقة والموت في سبيل الله والإسلام.


في عهد قريش، رفض المسلمون الأوائل الممارسات والمعتقدات الجاهلية، ودعوا إلى التوحيد والإيمان بالله ورسوله ﷺ وعابوا عبادة الوثنية والممارسات العربية الشائعة في عصر الجاهلية. وبعد هدم دولة الخلافة، عاب المسلمون اللاحقون المبادئ التي صنعها الإنسان من الشيوعية والاشتراكية والرأسمالية، وإحكام قبضة الأنظمة الملكية والديكتاتورية التي أقيمت في جميع أنحاء البلاد الإسلامية التي أرستها الأنظمة الغربية لتأكيد هيمنتها من بعيد. وفي كلتا الحالتين، واجه المسلمون رد فعل عنيف من مثل هذه المعارضة لأنها أخلت بالوضع الراهن للمتنفذين والأثرياء في كلا العصرين. وكما ذُكر أعلاه، فإن التكتيكات المستخدمة تكاد تكون معكوسة لمنع انتشار الدعوة إلى الإسلام ولإخماد تأثير دعوتهم على الجمهور، أي التأثير على الرأي العام.


مثلما تليت سورة المسد على قريش التي أثارت جنوناً في مجتمعهم وحادثة بحث زوجة أبي لهب عن الرسول ﷺ حاملة حجراً بيدها ولم تر سوى أبي بكر رضي الله عنه، فانظروا إلى حملة الدعوة اليوم يقرؤون السورة نفسها في مواجهة الأخطار والمفاسد. قبل ذلك كان في مواجهة المشركين، عبدة الأصنام، الباعة المتجولون بالربا الذي يقصم الظهر إلى الأعمال البذيئة للمجتمع في الجاهلية. في حين إن حملة الدعوة اليوم يعارضون أتباع وأركان الأنظمة الوضعية والمشرعين والأتباع الجشعين للإمبريالية.


على سبيل المثال، أبو لهب المعاصر يشمل استئصال مصطفى كمال الهائل للدولة الإسلامية إلى مجازر عبد العزيز بن سعود، والقذافي الليبي، الطاغية الشهير الذي حكم بقبضة من حديد لمدة 40 عاماً، وصدام حسين العراقي الذي شن حرباً ضد المسلمين بمن فيهم الأكراد بلا رحمة، وكريموف من أوزبيكستان الذي ترسل مستعمرات السجون سيئة السمعة رعشة إلى أسفل العمود الفقري. والمجازر الكاملة التي ارتكبها حافظ الأسد (40 عاماً من الطغيان في سوريا) وغيرهم من الحكام سيئي السمعة أيضاً. والقائمة تطول منذ عام 1919 إلى اليوم من الحكام المجرمين الذين لا يرحمون أحداً من المسلمين. كما فرضت الحكومات الغربية بما في ذلك دول الاتحاد السوفيتي السابق عقوبات على المسلمين وتعبيرهم مثل القانون الجنائي الروسي الذي ينص على أن مختلف النصوص الإسلامية محظورة ولها عواقب وخيمة على حركة الشباب والمسلمين التابعين لحزب التحرير من جراء أحكام السجن اللاإنسانية الطويلة. والحرب الأمريكية على الإرهاب بعد أحداث 11 أيلول/سبتمبر والمملكة المتحدة 7 تموز/يوليو مهدت الطريق لإضفاء الشرعية على استهداف المسلمين والإسلام من إقامة الأمن الداخلي والمنع وفقا لذلك، جاءت هذه مع نتائج كارثية، وضرب الأمثلة كثير ولكن لا تقتصر على إنشاء معسكر الاعتقال في خليج غوانتنامو والقواعد العسكرية، وشن الحروب المروعة في العراق، وأفغانستان، وأكثر من ذلك. ومع ذلك، فإن هؤلاء وغيرهم الكثير من المسلمين عارضوا نظامهم ويدعون إلى تطبيق الإسلام بالكامل بدلاً من أنظمتهم، تخيلوا عواقب هذه المواقف الجريئة. لقد واجه العديد من المسلمين موتهم نتيجة التضحية بأرواحهم الغالية في سبيل الله.


ما هو نوع الشخصية اللازمة لتكون قادرة على معارضة مثل هذه المؤسسات عميقة الجذور في الماضي أو الحاضر؟ ما هي الشخصية التي يجب أن تكون قادرة على تلاوة سورة المسد أمام الطغاة؟ وأن تكون قادرة على الالتزام بحديث الحبيب ﷺ: «يَا عَمُّ، وَاللهِ لَوْ وَضَعُوا الشَّمْسَ فِي يَمِينِي وَالقَمَرَ فَي يَسَارِي عَلَى أَنْ أَتْرُكَ هَذا الْأَمْرَ حَتَّى يُظْهِرَهُ الله أَوْ أَهْلُكَ فِيهِ مَا تَرَكْتُهُ».


عندما تلا النبي ﷺ الآيات، لم تكن لديه سلطة حقيقية ولا حماية من غضب المشركين واستمر هذا لثلاثة عشر عاماً في مكة. وقد تكرر هذا بعد عام 1924م، ولم يكن للمسلمين سلطة حتى اليوم. مائة عام بدون درع حام إلا أن شباب حزب التحرير يقرأون هذه الآيات ومئات الآيات الأخرى بجرأة كل يوم دون خوف أو كلل. لدينا جموع من المسلمين يتأقلمون مع وضعهم الراهن ويندمجون في المجتمعات الغربية، ومع ذلك فإن هناك مجموعة منفصلة وتظل قائمة تدعو إلى إعادة تطبيق الإسلام من خلال إقامة دولة الخلافة لاستعادة العدالة والمجد الذي كان من قبل. إن حزب التحرير، حزب سياسي مبدؤه الإسلام، تأسس عام 1953 على يد الشيخ تقي الدين النبهاني رحمه الله. إن عمل حزب التحرير هو حمل الدعوة الإسلامية من أجل تغيير أوضاع المجتمع الفاسد ليتحول إلى مجتمع إسلامي، وما يتجلى في هذه التصرفات السياسية هو تربية الأمة على الثقافة الإسلامية لصهرها بالإسلام وتطهيرها من العقائد الفاسدة والأفكار الباطلة والمفاهيم الخاطئة بما في ذلك تأثير أفكار الكفر وآرائه.


يجب أن تستلزم صفات المسلمين القناعة الحقيقية بعقيدة الإسلام بأن الله تعالى رب العالمين وأننا عباد مخلصون لتطبيق قانون الله وسنة الرسول ﷺ. ويجب تطوير العقلية بشكل كامل للحفاظ على الإيمان بأن الحياة والرزق بيد الله وحده للسماح بالتوكل الكامل على الله والتحرر من الخوف والخنوع على أيدي الطغاة. حتى قبل ذلك، يجب أن يأتي نظام الحياة من الخالق لأن الأنظمة الوضعية من صنع الإنسان جلبت فقط البؤس للبشرية، لذلك يجب أن تعود شؤون الأمة إلى أصلها تحت درع الخلافة، وهي أمور تُحكم وتُقاس بمعايير إسلامية خالصة خالية تماماً من قوانين الكفر المستحدثة. ويجب أن يؤخذ القرآن على أنه الدستور والبوصلة للمسلمين. علاوة على ذلك، يجب أن يكتنف حامل الدعوة الإسلامية الصبر والمرونة والصمود والرضا في المسار الذي يسلكه المسلم حيث ستجزى جميع المصاعب بالأجر والثواب يوم لا ينفع مال ولا بنون. يجب أن تكون خصائص الاستقامة والثبات موجودة، وإلا فقد يتعثر المرء ويتردد في مواقف المواجهة، فلا يكفي مجرد الإيمان دون اختبار. قال رسول الله ﷺ «الساكت عن الحق شيطان أخرس». يجب أن يكون لدى حملة الدعوة سلوك لا هوادة فيه أمام اللمعان الزائف للأنظمة، وبما أن المجتمع قد يؤثر


عليه أو يبطئ أخلاقيات عملهم؛ حب دعوة الإسلام يجب أن يشعر به المحيطون بحامل الدعوة، أن يشعروا بصدق الدعوة، أن يشعروا برعاية الأمة الإسلامية القريبة والبعيدة دون أي نوايا أو مصلحة ذاتية، ليدعو إلى أن يكون الحكم لله وحده.


كل هذا لتمكين حامل الدعوة من الانخراط في صراع فكري وسياسي ليكون جزءاً من حزب من أجل تحقيق هدف مثلما أحاط الصحابة رضوان الله عليهم بالرسول ﷺ، وثقافته سمحت للصحابة بالصمود أمام كل المصاعب مع اليقين التام بتحقيق وعد الله وأن يكون الصحابة رجال دولة المستقبل بعد أن غُرست فيهم العقيدة كاملة. ولم تكن هناك عودة إلى الوراء بعد أن جاءت الآية لإعلان الإسلام علانية لقريش. بينما اليوم يوجد هجوم عالمي لا يمكن إنكاره على الإسلام والمسلمين، كما يمكن رؤيته في كل بلد مسلم بشكل أو بآخر. وبالتالي، لكي يبلغ المسلمون هدف المجتمع الإسلامي، يجب أن يكون هناك حزب مبدئي سياسي يثقّف أعضاءه ليكونوا مثل الصحابة الكرام الذين قرأوا آيات الله تعارض المجتمعات والزعماء الظالمين. يجب أن يجمع هذا الحزب بين الفكر والطريقة لتحقيق مثل هذا التغيير الجذري.


بينما نتلو آيات التحدي والمعارضة وإنكار الكفر وطرقه، فإن هذا يحتاج إلى أن يكون حافزاً للتغيير والنهضة الإسلامية وإلا فإننا نقرأ ببساطة دون فهم متدبر. يقول الله سبحانه وتعالى: ﴿كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّـهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ﴾. ويقول: ﴿إِنَّ هَـٰذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً كَبِيراً﴾. ويقول أيضا: ﴿وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَـٰذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُوراً﴾.


من القرآن الكريم، نحن كحملة دعوة، نأخذ قوتنا وتوجيهنا لتجميع أنفسنا وننحاز إلى الحقيقة ومواجهة أبي لهب اليوم وغدا ونعمل بجد لإعادة تأسيس مجتمع إسلامي من خلال إقامة الخلافة الراشدة الثانية على منهاج النبوة. هذه الأعمال سوف تشهد لنا يوم القيامة حيث لا ينفع مال ولا بنون. ﴿يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّـهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ * وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ * وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ﴾.


#أقيموا_الخلافة
#ReturnTheKhilafah
#YenidenHilafet
#خلافت_کو_قائم_کرو

كتبته للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير
منال بدر

More from null

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Msidanganyike na Majina, Muhimu ni Msimamo Sio Nasaba

Kila mara tunapoletewa "nembo mpya" yenye mizizi ya Kiislamu au sura za Mashariki, Waislamu wengi hushangilia, na matumaini hujengwa juu ya udanganyifu unaoitwa "uwakilishi wa kisiasa" katika mfumo wa kikafiri ambao hautambui Uislamu kama hukumu, itikadi, au sheria.

Sote tunakumbuka furaha kubwa iliyoenea katika hisia za wengi wakati Obama aliposhinda mwaka 2008. Yeye ni mtoto wa Kenya, na ana baba Muislamu! Hapa baadhi walidhani kuwa Uislamu na Waislamu wamekaribia ushawishi wa Kimarekani, lakini Obama alikuwa mmoja wa marais waliowaumiza Waislamu zaidi, kwani aliharibu Libya, alichangia janga la Syria, na aliwasha moto Afghanistan na Iraq na ndege zake na askari, na hata alikuwa mtoaji damu nchini Yemen kupitia zana zake, na enzi yake ilikuwa muendelezo wa uadui uliopangwa dhidi ya umma.

Leo, tukio hilo linajirudia, lakini kwa majina mapya. Zohran Mamdani anasherehekewa kwa sababu yeye ni Muislamu, mhamiaji, na kijana, kana kwamba yeye ndiye mwokozi! Lakini wachache tu wanaangalia misimamo yake ya kisiasa na kiitikadi. Mtu huyu ni miongoni mwa wafuasi wakubwa wa mashoga, na anashiriki katika shughuli zao, na anazingatia upotovu wao kama haki za binadamu!

Ni aibu gani hii ambayo watu wanatundika matumaini yao?! Je, haikuwa marudio ya kukata tamaa ile ile ya kisiasa na kiitikadi ambayo umma umeingia mara kwa mara?! Ndiyo, kwa sababu unavutia umbo, si kiini! Unadanganywa na tabasamu, na unashughulika na hisia, si itikadi, na kwa majina, si dhana, na kwa alama, si kanuni!

Mvuto huu kwa maumbo na majina ni matokeo ya kukosekana kwa ufahamu wa kisiasa wa kisheria, kwa sababu Uislamu haupimwi kwa asili, jina, au rangi, lakini kwa kuzingatia kanuni ya Uislamu kikamilifu; kama mfumo, itikadi, na sheria. Na haina thamani Muislamu ambaye hahukumu kwa Uislamu wala kuutetea, bali anatii mfumo wa kibepari wa kikafiri, na anahalalisha ukafiri na upotovu kwa jina la "uhuru".

Na Waislamu wote waliofurahia ushindi wake na wakadhani kwamba yeye ni mbegu ya kheri au mwanzo wa kuamka, wajue kwamba kuamka hakutoki ndani ya mifumo ya ukafiri, wala kwa zana zake, wala kupitia masanduku yake ya kura, wala chini ya paa la katiba zake.

Yeyote anayejitokeza kupitia mfumo wa kidemokrasia, na anaapa kuheshimu sheria zake, kisha anatetea ushoga na kuusherehekea, na anatoa wito kwa mambo yanayomkasirisha Mungu, basi yeye si msaidizi wa Uislamu wala tumaini la umma, bali ni chombo cha kung'arisha na kufifisha, na uwakilishi bandia ambao hauna maana.

Yanayoitwa mafanikio ya kisiasa katika nchi za Magharibi kwa baadhi ya watu wenye majina ya Kiislamu, ni makombo tu yanayotolewa kama dawa za maumivu kwa umma, ili kuwaambia: Angalieni, mabadiliko yanawezekana kupitia mifumo yetu.

 Kwa hiyo, ukweli wa "uwakilishi" huu ni nini?

Nchi za Magharibi hazifungui milango ya utawala kwa Uislamu, bali zinaifungua tu kwa wale wanaolingana na maadili na mawazo yao. Na mtu yeyote anayeingia katika mfumo wao lazima akubali katiba yao, na sheria zao zilizowekwa, na kukataa hukumu ya Uislamu, ikiwa atakubali hilo, basi atakuwa mfano unaokubalika, ama Muislamu wa kweli, basi anakataliwa nao kutoka mizizi yake.

Kwa hiyo, Zohran Mamdani ni nani? Na kwa nini udanganyifu huu unatengenezwa?

Yeye ni mtu anayebeba jina la Kiislamu lakini anakumbatia ajenda potofu inayopingana kabisa na maumbile ya Uislamu, kutoka kuunga mkono mashoga, na kukuza kile kinachoitwa "haki zao", na yeye ni mfano hai wa jinsi nchi za Magharibi zinavyotengeneza mifano yake: Muislamu kwa jina, mfuasi wa mrengo wa kulia kwa vitendo, mtumishi wa ajenda ya uliberali wa Magharibi, si zaidi. Bali kuushughulisha umma na njia yake halisi, hivyo badala ya kudai dola ya Kiislamu na ukhalifa, wanashughulika na viti vya bunge na nyadhifa katika mifumo ya ukafiri! Na badala ya kuelekea ukombozi wa Palestina, wanamngoja yule "anayetetea Gaza" kutoka ndani ya Congress ya Marekani au Bunge la Ulaya!

Ukweli wa mambo ni kwamba huu ni upotoshaji wa njia ya kweli ya mabadiliko, ambayo ni kuanzisha Ukhalifa Rashid kwa njia ya unabii, ambao unaheshimu bendera ya Uislamu, unatekeleza sheria ya Mungu, na unaunganisha umma nyuma ya Khalifa mmoja ambaye anapigana kutoka nyuma yake na anaogopwa.

Basi msidanganyike na majina, wala msifurahie wale wanaohusiana nanyi kwa sura na kupingana nanyi kwa maudhui, si kila anayebeba jina Said au Ali au Zohran yuko katika njia ya Nabii wetu Muhammad ﷺ.

Na jueni kwamba mabadiliko hayatoki ndani ya mabunge ya ukafiri, bali kutoka kwa majeshi ya umma ambayo wakati wake umefika wa kusonga, na kutoka kwa vijana wake wenye ufahamu ambao wanafanya kazi usiku na mchana kupindua meza juu ya vichwa vya nchi za Magharibi na wasaidizi wake na wafuasi wasaliti katika nchi za Kiislamu na Waislamu.

Waislamu hawataamka kupitia uchaguzi wa demokrasia wala kupitia masanduku ya nchi za Magharibi, bali kwa kuamka halisi kwa msingi wa itikadi ya Kiislamu, kwa kuanzisha dola ya Ukhalifa Rashid ambayo inarejesha Uislamu mahali pake, na heshima ya Waislamu, na kuvunja udanganyifu wa demokrasia.

Msidanganyike na majina, wala msitundike matumaini yenu kwa watu binafsi katika mifumo ya ukafiri, bali rudini kwenye mradi wenu mkuu: kuanzisha upya maisha ya Kiislamu, hii pekee ndiyo njia ya heshima, ushindi na uwezeshaji.

Tukio hilo ni marudio ya kudhalilisha ya majanga ya zamani: alama bandia, uaminifu kwa mifumo ya Magharibi, na kupotoka kutoka kwa njia ya Uislamu. Na kila anayeshangilia njia hii, anapotosha umma. Kwa hiyo, rudini kwenye mradi wa Ukhalifa, na msiwaruhusu maadui wa Uislamu kuwatengenezea viongozi wenu na wawakilishi wenu. Heshima haiko katika viti vya demokrasia, bali katika kiti cha Ukhalifa ambao Hizb ut-Tahrir inaufanyia kazi na inaonya umma dhidi ya mporomoko huu wa kiitikadi na kisiasa. Hakuna wokovu kwetu isipokuwa kwa dola ya Ukhalifa, ambayo hairuhusu Waislamu kutawaliwa na mtu anayeabudu dini isiyo ya Uislamu, wala kwa anayehalalisha upotovu na ukengeufu, wala kwa anayeanzisha sheria kwa watu isipokuwa yale ambayo Mungu ameyateremsha.

Imeandikwa kwa ajili ya Radio ya Ofisi Kuu ya Habari ya Hizb ut-Tahrir

Abdul-Mahmoud Al-Amiri - Jimbo la Yemen

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu: Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Misri Kati ya Slogani za Serikali na Ukweli Mchungu

Ukweli Kamili Kuhusu Umaskini na Sera za Kibepari

Tovuti ya Al-Ahram iliripoti Jumanne, Novemba 4, 2025, kwamba Waziri Mkuu wa Misri, katika hotuba aliyoitoa kwa niaba ya Rais katika Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kijamii katika mji mkuu wa Qatar, Doha, alisema kwamba Misri inatumia mbinu kamili ya kukomesha umaskini katika aina zake zote na vipimo, ikiwa ni pamoja na "umasikini wa pande nyingi."

Kwa miaka mingi, karibu kila hotuba rasmi nchini Misri inajumuisha misemo kama vile "mbinu kamili ya kukomesha umaskini" na "mwanzo wa kweli wa uchumi wa Misri." Maafisa wanarudia kauli mbiu hizi katika mikutano na matukio, wakifuatana na picha za kupendeza za miradi ya uwekezaji, hoteli na resorts. Lakini ukweli, kama inavyoshuhudiwa na ripoti za kimataifa, ni tofauti kabisa. Umaskini nchini Misri bado ni jambo la kudumu, na hata linalozidi kuwa mbaya, licha ya ahadi za mara kwa mara za serikali za uboreshaji na uamsho.

Kulingana na ripoti za UNICEF, ESCWA na Shirika la Mpango wa Chakula Duniani kwa miaka ya 2024 na 2025, karibu mmoja kati ya Wamisri watano anaishi katika umaskini wa pande nyingi, yaani, amenyimwa zaidi ya kipengele kimoja cha vipengele muhimu vya maisha kama vile elimu, afya, makazi, kazi na huduma. Data pia inathibitisha kwamba zaidi ya 49% ya kaya zina shida ya kupata chakula cha kutosha, ambayo ni takwimu ya kushangaza inayoonyesha kina cha mzozo wa maisha.

Ama umaskini wa kifedha, yaani, kupungua kwa mapato ikilinganishwa na gharama za maisha, umeongezeka kwa kasi, kama matokeo ya mawimbi mfululizo ya mfumuko wa bei ambayo yamela mishahara ya watu, juhudi zao na akiba zao, hadi asilimia kubwa ya Wamisri wako chini ya mstari wa umaskini wa kifedha licha ya kufanya kazi daima.

Wakati serikali inazungumza juu ya mipango kama vile "Takaful na Karama" na "Maisha Bora," takwimu za kimataifa zinaonyesha kuwa programu hizi hazijabadilisha muundo wa umaskini kimsingi, lakini zimepunguzwa kwa suluhisho za muda mfupi ambazo zinafanana na tone linalomwagika jangwani. Vijijini mwa Misri, ambako zaidi ya nusu ya watu wanaishi, bado wanakabiliwa na huduma duni, ukosefu wa fursa za ajira bora, na miundombinu iliyochakaa. Ripoti ya ESCWA inathibitisha kwamba kunyimwa vijijini ni mara kadhaa zaidi kuliko mijini, ambayo inaonyesha usambazaji mbaya wa mali na kupuuzwa kwa muda mrefu kwa pembezoni.

Wakati Waziri Mkuu anamshukuru mwana wa nchi "ambaye amevumilia na serikali hatua za mageuzi ya kiuchumi," kwa kweli anakiri kuwepo kwa mateso ya kweli yanayotokana na sera hizo. Hata hivyo, kukiri huku hakufuatiwi na mabadiliko katika mbinu, lakini badala yake kuendelea zaidi katika njia ileile ya kibepari ambayo ilisababisha mgogoro huo.

Mageuzi hayo ya uwongo ambayo yalianza mwaka 2016 na mpango wa "uelezaji" na kuondoa ruzuku na kuongeza kodi, hayakuwa mageuzi bali yalikuwa ni kuwabebesha maskini gharama ya madeni na nakisi. Wakati maafisa wanazungumza juu ya "mwanzo," uwekezaji mkubwa unaelekezwa kwenye mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya utalii ambayo inawahudumia wamiliki wa mitaji, wakati mamilioni ya vijana hawapati fursa za kazi au makazi. Kwa hakika, miradi mingi kama hii, kama vile eneo la Alam El Roum huko Matrouh, ambalo uwekezaji wake unakadiriwa kuwa dola bilioni 29, ni ushirikiano wa kigeni wa kibepari ambao unachukua ardhi na utajiri na kuugeuza kuwa chanzo cha faida kwa wawekezaji, si chanzo cha riziki kwa watu.

Mfumo huo unashindwa si kwa sababu tu ni fisadi, bali kwa sababu unafuata misingi ya mawazo potofu, ambayo ni mfumo wa kibepari, ambao unafanya fedha kuwa mhimili wa sera zote za serikali. Ubepari unategemea uhuru kamili wa umiliki, na unaruhusu ukusanyaji wa mali mikononi mwa wachache wanaomiliki vyombo vya uzalishaji, wakati wengi hubeba mzigo wa kodi, bei na deni la umma.

Kwa hivyo, kile kinachoitwa "mipango ya ulinzi wa jamii" ni jaribio tu la kupamba uso wa kikatili wa ubepari, na kurefusha maisha ya mfumo usio wa haki ambao unazingatia matajiri na kukusanya kutoka kwa maskini. Badala ya kushughulikia asili ya ugonjwa; yaani, ukiritimba wa utajiri na utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa, inatosha kusambaza makombo ya misaada ya fedha, ambayo haiondoi umaskini wala kuhifadhi heshima.

Huduma si ihsani kutoka kwa mtawala kwa raia, lakini wajibu wa kisheria, na jukumu ambalo Mungu atamwajibisha nalo katika dunia hii na akhera. Kinachotokea leo ni kupuuzwa kwa makusudi kwa masuala ya watu, na kuachwa kwa wajibu wa utunzaji kwa ajili ya mikopo yenye masharti kutoka kwa Shirika la Fedha la Kimataifa na Benki ya Dunia.

Serikali imekuwa mwasuluhishi kati ya maskini na mdaiwa wa kigeni, ikitoza kodi, kupunguza ruzuku na kuuza mali ya umma ili kuziba nakisi iliyoenea iliyoundwa na mfumo wa kibepari wenyewe. Katika haya yote, dhana za kisheria ambazo zinadhibiti uchumi hazipo, kama vile kukataza riba, kuzuia umiliki wa mali ya umma na watu binafsi, na wajibu wa kutoa matumizi kwa raia kutoka hazina ya Waislamu.

Uislamu umetoa mfumo kamili wa kiuchumi ambao unashughulikia umaskini kutoka kwa mizizi yake, si kwa msaada wa fedha tu au miradi ya urembo. Mfumo huu unategemea misingi thabiti ya kisheria, muhimu zaidi ambayo ni:

1- Kukataza riba na madeni ya riba ambayo yanaifunga nchi na kumaliza rasilimali zake. Kwa kutoweka kwa riba, utegemezi wa uchumi kwa taasisi za kimataifa utatoweka, na uhuru wa kifedha utarudishwa kwa taifa.

2- Kufanya umiliki kuwa aina tatu:

Umiliki wa mtu binafsi: kama vile nyumba, maduka na mashamba binafsi...

Umiliki wa umma: unajumuisha utajiri mkuu kama vile mafuta, gesi, madini na maji...

Umiliki wa dola: kama vile ardhi ya fai, rikazi na kharaji...

Kwa usambazaji huu, haki inapatikana, kwani kundi dogo linazuiwa kukiritimba rasilimali za taifa.

3- Kuhakikisha kutosha kwa kila mtu kutoka kwa raia: Dola inahakikisha kila mtu katika utunzaji wake mahitaji yake ya msingi ya chakula, mavazi na makazi. Ikiwa hawezi kufanya kazi, ni wajibu wa hazina kutoa matumizi kwake.

4- Zaka na matumizi ya lazima: Zaka si hisani bali ni faradhi, inayokusanywa na dola na kutumika katika matumizi yake ya kisheria kwa maskini, wahitaji na wenye madeni. Ni chombo cha usambazaji chenye ufanisi ambacho kinarudisha fedha katika mzunguko wa maisha katika jamii.

Pamoja na motisha ya kazi yenye tija na kuzuia unyonyaji, na kuhimiza uwekezaji wa rasilimali katika miradi yenye manufaa ya kweli kama vile viwanda vizito na vya kijeshi, si katika uvumi, mali isiyohamishika ya kifahari na miradi ya udanganyifu. Mbali na kudhibiti bei kwa usambazaji na mahitaji halisi, si kwa ukiritimba au uelekezi.

Dola ya Ukhalifa kwa misingi ya unabii ndiyo pekee inayoweza kutumia hukumu hizi kivitendo, kwa sababu inajengwa kwa misingi ya itikadi ya Kiislamu, na lengo lake ni kutunza masuala ya watu, si kukusanya fedha zao. Katika kivuli cha Ukhalifa, hakuna riba, hakuna mikopo yenye masharti, na hakuna uuzaji wa utajiri wa umma kwa wageni, lakini rasilimali zinasimamiwa kwa njia ambayo inakidhi maslahi ya taifa, na hazina inachukua jukumu la kufadhili huduma za afya, elimu na vifaa vya umma kutoka kwa rasilimali za serikali, kharaji, anfal na mali ya umma.

Ama maskini, mahitaji yao ya msingi yanahakikishwa mmoja mmoja, si kupitia sadaka za muda mfupi bali kama haki ya kisheria iliyohakikishwa. Kwa hiyo, kupambana na umaskini katika Uislamu si kauli mbiu ya kisiasa, bali ni mfumo kamili wa maisha ambao unasimamisha haki, unazuia dhuluma na unarudisha utajiri kwa wenyewe.

Kuna umbali mkubwa kati ya hotuba rasmi na ukweli uliopo ambao haujafichwa kwa mtu yeyote. Wakati serikali inaimba sifa za miradi yake "mikubwa" na "mwanzo wa kweli," mamilioni ya Wamisri wanaishi chini ya mstari wa umaskini, wanakabiliwa na bei ghali, ukosefu wa ajira na ukosefu wa matumaini. Ukweli ni kwamba mateso haya hayatatoweka mradi Misri inaendelea katika njia ya ubepari, inatoa uchumi wake kwa watoa riba na kujisalimisha kwa sera za taasisi za kimataifa.

Mgogoro na matatizo ya Misri ni matatizo ya kibinadamu na si ya kimwili, na yanahusiana na hukumu za kisheria zinazoonyesha jinsi ya kushughulikia na kutibu kwa misingi ya Uislamu. Suluhisho ni rahisi kuliko kufumba macho, lakini zinahitaji usimamizi mwaminifu ambao una utashi huru wa kutaka kutembea katika njia sahihi na kutaka mema kwa Misri na watu wake kwa kweli. Wakati huo, usimamizi huu unapaswa kukagua mikataba yote iliyoandaliwa hapo awali na ambayo imefanywa na makampuni yote ambayo yanakiritimba mali ya nchi na kile kilicho cha mali yake ya umma, hasa makampuni ya uchimbaji wa gesi, mafuta, dhahabu na madini mengine na utajiri. Wanapaswa kuwafukuza makampuni hayo yote kwa sababu asili yao ni makampuni ya kikoloni ambayo yanapora utajiri wa nchi, kisha wanapaswa kuunda agano jipya linalotegemea kuwawezesha watu kupata utajiri wa nchi na kuanzisha au kukodisha makampuni ambayo yanahusika na uzalishaji wa utajiri kutoka kwa vyanzo vya mafuta, gesi, dhahabu na madini mengine na kusambaza upya utajiri huu kwa watu. Wakati huo, watu wataweza kulima ardhi iliyokufa ambayo serikali itawawezesha kuitumia kwa haki yao ndani yake, na pia wataweza kutengeneza kile kinachopaswa kutengenezwa ili kuinua uchumi wa Misri na kuwatosheleza watu wake, na serikali itawaunga mkono katika suala hili. Yote haya si ndoto, si vigumu kutokea, wala si mradi ambao tunaweka kwa majaribio ambayo yanaweza kufanikiwa au kushindwa, lakini ni hukumu za kisheria ambazo ni muhimu na za lazima kwa dola na raia. Hairuhusiwi dola kutoa utajiri wa nchi ambao ni mali ya watu kwa madai ya mikataba iliyoidhinishwa na kuungwa mkono na sheria za kimataifa zisizo za haki, na hairuhusiwi kuwazuia watu, lakini inapaswa kukata kila mkono unaoenea na kupora utajiri wa watu. Hivi ndivyo Uislamu unavyotoa na lazima utekelezwe, lakini haitekelezwi kwa kutengwa na mifumo mingine ya Uislamu, bali haitekelezwi ila kupitia dola ya Ukhalifa Rashidun kwa misingi ya unabii. Dola hii ambayo chama cha Hizb ut-Tahrir kina wasiwasi nayo na kinaialika, na kinaialika Misri na watu wake, watu na jeshi, kufanya kazi nayo kwa ajili yake. Mungu anaweza kuandika ushindi kutoka kwake, ili tuweze kuuona kama ukweli unaoinua Uislamu na watu wake. Ee Mungu, hivi karibuni na si kuchelewa.

﴿Na lau kwamba watu wa miji wangeamini na wakamcha Mungu, tungewafungulia baraka kutoka mbinguni na ardhini﴾

Imeandikwa kwa Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir

Saeed Fadl

Mwanachama wa Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir katika jimbo la Misri