أهمية ضبط السلوك بالفكر الراقي
أهمية ضبط السلوك بالفكر الراقي

أعطت الشريعة الإسلامية للأخلاق مكانة عليّة؛ ذلك أنها ربطتها بالحلال والحرام فصارت من مكونات الشخصية الإسلامية. وقد ارتبطت الأخلاق عند الناس بالسلوك العام الذي ينتج من أفراد معينين تجاه الآخرين، فكانت مقياساً عند العامة للحكم على شخص بأنه جيد أو سيئ.

0:00 0:00
Speed:
June 11, 2016

أهمية ضبط السلوك بالفكر الراقي

أهمية ضبط السلوك بالفكر الراقي

أعطت الشريعة الإسلامية للأخلاق مكانة عليّة؛ ذلك أنها ربطتها بالحلال والحرام فصارت من مكونات الشخصية الإسلامية. وقد ارتبطت الأخلاق عند الناس بالسلوك العام الذي ينتج من أفراد معينين تجاه الآخرين، فكانت مقياساً عند العامة للحكم على شخص بأنه جيد أو سيئ.

لهذا لا يقبل الناس من الشاب أو الشابة دعوتهم للعمل معهم لاستئناف الحياة الإسلامية إن كان أسلوبهم فظاً غليظاً منفراً! ولا يقبل أحد منا التحدث لشخص يدعي أنه حامل دعوة وهو يتلفظ معه بألفاظ غير منضبطة لا تليق بمسلم، ناهيك عن حامل أو حاملة دعوة.

كان رسول الله e يقول: «إن من خياركم أحسنكم أخلاقاً». ويقول e: «أكمل المؤمنين إيماناً أحسنهم خلقاً». فكيف لحامل الدعوة أن يقوم بواجبه الشرعي الذي اضطلع به وهو يهمل جانباً أو جوانب من حسن الخلق! لقد علّمنا الصحابة الكرام حسن الخلق من خلال تعاملهم مع بعضهم ورقيّهم في تواصلهم، ومن ذلك الرفق ببعضهم مصداقاً لقول رسولنا الكريم e: «إن الرفق لا يكون في شيء إلا زانه، ولا ينزع من شيء إلا شانه».

وإني لأعجب من مسلم - فكيف بحامل الدعوة - يُقبل على أصحابه مكفهرَّ الوجه عاقد الحاجبين، ويريد بعد ذلك أن يكون له حظ من رضوان الله ونصيب من رضا رسول الله e وهو القائل صلوات ربي عليه وسلامه: «تبسمك في وجه أخيك صدقة»! ثم كيف يجد له مكاناً في قلوب الناس الآخرين إن لم يحرص على مكانته في قلوب أقرب الناس إليه من حملة الدعوة؟ ولست هنا بصدد سرد أمثلة على مثل هذه الحالات التي تتكرر بشكل شبه يومي بين الإخوة والأحبة في الله والتي تؤذي علاقتهم وتخدش محبتهم لبعضهم، لكنني أريد فقط التذكير حرصاً على تلافيها وأملاً في أن نعود لتلك العصور الجميلة التي سادت في تاريخنا، وخيرها عصر النبي والصحابة صلوات ربي وسلامه عليه وعليهم أجمعين حين كانت روح المحبة والألفة تسود في المجتمع الإسلامي حتى وصلت محبتهم لبلاد ما دخلتها الجيوش الإسلامية بل دخلتها أخلاقهم ومعاملتهم فأقبل الناس على الإسلام أفواجاً.

إن التربية الإسلامية التي علمنا إياها رسولنا الكريم e وانتقلت جيلاً بعد جيل إلى الأمة جمعاء حرصت كل الحرص على التحلي بالصفات الراقية للخلق، مثل الصدق والوفاء والطاعة والمحبة والمعاملة الطيبة، واحترام الكبير والعطف على الصغير، ومد يد المساعدة للمحتاج، وبر الوالدين وحسن معاملتهما خاصة عند الكبر، والإحسان للجار وللصاحب وحفظ أسرارهم... ولما كان البشر بطبيعتهم التي جُبلوا عليها "مزاجيّين"، أي تتغير أمزجتهم وتتعدد ردات فعلهم حسب الظروف التي هم فيها، فالذي يعمل ساعات طويلة في النهار يكون بعدها تعباً ومنهكاً، فإن تحدث له أحدهم يكون معه بارداً مزعجاً، أو من يكون صائماً يغضب بسرعة وهكذا، فإن الإسلام لم يترك هذه الأخلاق كمتغيرات تتأثر بالواقع وتنسجم معه أو تتناغم مع الظروف المحيطة، وإنما ربطها ربطاً محكماً بالأحكام الشرعية وبالتالي بالحلال والحرام أي بالثواب والعقاب.

فالبشوش يؤجر، والصادق يُحمد فعله بينما الكاذب يأثم والعاق ينال غضب الله، وهكذا نجد أن الخلق الحسن يزداد حسناً عند أولئك الذين يسعون لرضوان الله ويبغون الاستزادة من الأجر، لكنه يفارق من حمل تلك الأحكام الشرعية في ذهنه ولم يحولها إلى سلوك، بغض النظر عن الأسباب. فتجده يسعى بين الناس ويبذل طاقات كبيرة ولكن لا ينتج عنها إلا مقتٌ لسلوكه وكرهٌ لتصرفاته حتى ينزوي عن الناس ويطلق المقولة المشهورة: "المجتمع متحجر" أو "الناس لا تفهم فكرنا"... وهكذا. لكن في حقيقة الأمر أنه هو الذي لم يحمل المفتاح الصحيح الذي يولج في باب المجتمع ليدخل منه إلى الأمة، فأخطأ وأساء لأنه لم يعوّد لنفسه على النقد الذاتي، كي يرتقي بها إلى السلوك الأفضل.

لا يرى الناس منك يا حامل الدعوة إلا السلوك، فهم لن يستطيعوا فتح عقلك ليروا ما فيه ولن يتمكنوا من الدخول إلى قلبك لينظروا إلى المفاهيم التي عشعشت فيه، فلا يبقى لهم إلا سلوكك! فإن أتيت إليهم عابساً صارخاً كارهاً، فلن يقبلوك ولو كانت أفكارك خير أفكار على البطحاء. ولن يجلس معك أحد بتاتاً مرة أخرى إن كنت في مجلسهم السابق خنت أمانات المجلس ولم تلتزم بقول رسول الله e: «المجالس أمانات». فخرجت تحدث الناس بما دار بينكم دون استئذان أهل المجلس. وهكذا يكون الإخفاق سريعاً واضحاً لا لبس فيه.

ولهذا فإنه لا يكفي أن تكون العقلية إسلامية يُصدر صاحبها الأحكام على الأشياء والأفعال إصداراً صحيحاً حسب أحكام الشرع، فيستنبط الأحكام ويعرف الحلال والحرام ويكون ناضجاً في وعيه وفكره يقول قولاً بليغاً ويحلل تحليلاً سليماً، لا يكفي ذلك ما لم تكن نفسيته نفسية إسلامية تتحلى بالأخلاق الحميدة التي يحبها المسلمون ويمجّها أعداء الدين، وإن الأمر لا يستقيم إلا إذا زيّن الخلق الكريم نواصي حملة الدعوة وصاروا ناراً على علم في حسن تأتّيهم للأمور وفي سعة صدورهم مع الناس، فالصحابة الكرام تعلموا من النبي eالخلق العالي الرفيع فكانوا بحق أشداء على الكفار رحماء بينهم، وقفوا في مواقف الحق بصلابة مع بعضهم ولكن في غيرها كانوا أشفق على بعضهم من الأم على وليدها. وعندما تنضبط الأخلاق مع السلوك ترتقي بصاحبها حتى يصبح محبوباً في الأرض وفي السماء، فيشهد له في الآخرة أهل الأرض وأهل السماء إن شاء الله تعالى.

كتبته لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

رولا إبراهيم – بلاد الشام

More from null

Devletin Sağlık Felaketiyle Mücadeledeki Rolünün Yokluğu: Dang Humması ve Sıtma

Devletin Sağlık Felaketiyle Mücadeledeki Rolünün Yokluğu

Dang Humması ve Sıtma

Sudan'da dang humması ve sıtmanın yaygın bir şekilde yayılmasıyla, Sağlık Bakanlığı'nın etkili rolünün yokluğunu ve devletin her geçen gün can alan bir salgınla başa çıkma konusundaki yetersizliğini ortaya koyan ciddi bir sağlık krizi ortaya çıkıyor. Hastalık bilimi alanındaki bilimsel ve teknolojik ilerlemeye rağmen, gerçekler ortaya çıkıyor ve yolsuzluk kendini gösteriyor.

Net Bir Planın Yokluğu:

Vaka sayısının binleri aşmasına ve bazı medya kaynaklarına göre toptan ölümlerin kaydedilmesine rağmen, Sağlık Bakanlığı salgınla mücadele için net bir plan açıklamadı. Sağlık kurumları arasında koordinasyon eksikliği ve salgın krizlerle başa çıkmada önleyici vizyon eksikliği dikkat çekiyor.

Tıbbi Tedarik Zincirlerinin Çöküşü

"Parol" gibi en basit ilaçlar bile bazı bölgelerde nadir hale geldi, bu da tedarik zincirlerindeki bir çöküşü ve ilaç dağıtımı üzerindeki denetim eksikliğini yansıtıyor, bu da kişinin en basit yatıştırıcı ve destek araçlarına ihtiyaç duyduğu bir zamanda.

Toplumsal Bilinçlendirme Eksikliği

İnsanları sivrisineklerden korunma yöntemleri veya hastalığın belirtileri hakkında eğitmek için etkili medya kampanyaları yok, bu da enfeksiyonun yayılmasını artırıyor ve toplumun kendini koruma yeteneğini zayıflatıyor.

Sağlık Altyapısının Zayıflığı

Hastaneler, tıbbi personel ve ekipman, hatta temel teşhis araçları konusunda ciddi bir eksiklik çekiyor, bu da salgına yanıtı yavaş ve rastgele hale getiriyor ve binlerce kişinin hayatını tehlikeye atıyor.

Diğer Ülkeler Salgınlarla Nasıl Başa Çıktı?

 Brezilya:

- Modern böcek ilaçları kullanarak yer ve hava yoluyla ilaçlama kampanyaları başlattı.

- Sinekliği dağıttı ve toplumsal bilinçlendirme kampanyalarını etkinleştirdi.

- Salgın bölgelerinde acil olarak ilaç sağladı.

Bangladeş:

- Yoksul mahallelerde geçici acil durum merkezleri kurdu.

- Bildirimler için yardım hatları ve mobil müdahale ekipleri sağladı.

Fransa:

- Erken uyarı sistemlerini etkinleştirdi.

- Taşıyıcı sivrisinekler üzerindeki denetimi yoğunlaştırdı ve yerel bilinçlendirme kampanyaları başlattı.

Sağlık En Önemli Görevlerden Biridir ve Devletin Sorumluluğu Tamdır

Sudan hala etkili tespit ve raporlama mekanizmalarından yoksun, bu da gerçek rakamların açıklanandan çok daha yüksek olmasına neden oluyor ve krizi daha da karmaşık hale getiriyor. Mevcut sağlık krizi, devletin insan hayatını önceliklerinin en üst sırasına koyan sağlık hizmetlerinde etkili rolünün yokluğunun doğrudan bir sonucudur. İslam'ı uygulayan ve Ömer bin Hattab'ın "Irak'ta bir katır tökezlese, Allah Kıyamet Günü'nde ondan beni hesaba çeker" sözünü uygulayan bir devlet.

Önerilen Çözümler

- İnsan hayatında Allah'tan korkan ve her şeyden önce etkili, hisse senedi veya yolsuzluğa tabi olmayan bir sağlık sistemi kurmak.

- Ücretsiz sağlık hizmetini her reayanın temel hakkı olarak sağlamak. Özel hastanelerin ruhsatlarını iptal etmek ve tıp alanındaki yatırımları engellemek.

- Bilinçlendirme kampanyaları ve sivrisineklerle mücadele yoluyla tedaviden önce önlemenin rolünü etkinleştirmek.

- Sağlık Bakanlığı'nı insanların hayatından sorumlu olacak şekilde yeniden yapılandırmak, sadece bir idari kurum olmaktan çıkarmak.

- İnsan hayatını ekonomik ve siyasi çıkarların üstüne koyan bir siyasi sistem benimsemek.

- Suç örgütleri ve ilaç mafyasıyla bağları koparmak.

Müslümanların tarihinde, hastaneler insanlara ücretsiz hizmet vermek için kurulurdu, yüksek verimlilikle yönetilir ve insanların cebinden değil, devlet hazinesinden finanse edilirdi. Sağlık hizmetleri devletin sorumluluğunun bir parçasıydı, ne bir lütuf ne de bir ticaret.

Bugün Sudan'da salgınların yayılması ve devletin sahnede olmaması, göz ardı edilemeyecek bir tehlike işaretidir. Gerekli olan sadece Parol sağlamak değil, aynı zamanda insan hayatıyla ilgilenen ve krizin semptomlarını değil, köklerini tedavi eden gerçek bir refah devleti kurmaktır, insanın değerinin, hayatının ve yaratılış amacının (yalnızca Allah'a ibadet etmek) farkında olan bir devlet. İslami devlet, sağlık hizmetleri konularını ancak Nübüvvet metoduna göre ikinci Raşid Halifeliği devletinin gölgesinde uygulanabilen sağlık sistemi aracılığıyla çözebilir, bu devlet Allah'ın izniyle yakında kurulacaktır.

﴿Ey iman edenler! Sizi diriltecek şeylere çağırdığı zaman Allah'a ve Resul'e icabet edin﴾

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi Radyosu İçin Yazılmıştır

Hatem El-Attar – Mısır Vilayeti

Ebu Üsame, Ahmed Bekir (Hezim) rahmetullahi aleyh ile Arkadaşlığın Şerefi

Ebu Üsame, Ahmed Bekir (Hezim) rahmetullahi aleyh ile Arkadaşlığın Şerefi

22 Rebiülevvel 1447 Hicri, miladi 14 Eylül 2025 sabahı, seksen yedi yaşına yakın bir yaşta, Hizb-ut Tahrir'in ilk neslinden Ahmed Bekir (Hezim), Rabb'inin rahmetine kavuştu. Davayı uzun yıllar taşıdı, bu uğurda uzun hapisler ve şiddetli işkenceler çekti, ancak Allah'ın lütfu ve yardımıyla ne gevşedi, ne zayıfladı, ne değiştirdi, ne de dönüştürdü.

Seksenli yıllarda Suriye'de, rahmetli Hafız'ın hükümeti döneminde uzun yıllar gizlenerek yaşadı. 1991 yılında Hava İstihbaratı tarafından bir grup Hizb-ut Tahrir genciyle birlikte tutuklandı ve suçlular Ali Memluk ve Cemil Hasan'ın gözetiminde en ağır işkencelere maruz kaldı. Ebu Üsame ve bazı arkadaşlarının sorgusundan sonra sorgu odasına giren bir kişi bana, sorgu odasının duvarlarında et parçaları ve kan gördüğünü söyledi.

Mezze'deki Hava İstihbarat Şubesi'nin hücrelerinde bir yıldan fazla kaldıktan sonra, geri kalan arkadaşlarıyla birlikte Seydnaya hapishanesine gönderildi ve ardından on yıl hapis cezasına çarptırıldı. Sabırla ve mükafatını Allah'tan bekleyerek yedi yılını geçirdi, sonra Allah ona kurtuluş nasip etti.

Hapisten çıktıktan sonra doğrudan davayı taşımaya devam etti ve Suriye'de 1999 yılının Aralık ayının ortasında yüzlerce Hizb gençliğini kapsayan tutuklamalar başlayana kadar devam etti. Beyrut'taki evi basıldı ve kaçırılarak Mezze havaalanındaki Hava İstihbarat Şubesi'ne götürüldü, böylece yeni bir korkunç işkence aşaması başladı. Allah'ın yardımıyla yaşına rağmen sabırlı, sebatlı ve mükafatını Allah'tan bekleyen biriydi.

Yaklaşık bir yıl sonra yeniden Seydnaya hapishanesine nakledildi ve Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yargılandı. Daha sonra on yıl hapis cezasına çarptırıldı ve Allah ona yaklaşık sekiz yılını geçirmeyi nasip etti, sonra Allah ona kurtuluş nasip etti.

2001 yılında Seydnaya hapishanesinde onunla tam bir yıl geçirdim, hatta beşinci koğuşta (A) üçüncü katın solunda tam yanındaydım, ona sevgili amcam diye hitap ederdim.

Birlikte yemek yerdik, yan yana uyurduk, kültürü ve fikirleri müzakere ederdik. Kültürü ondan öğrendik, sabrı ve sebatı ondan öğrenirdik.

İnsanları seven, hoşgörülü, gençlere düşkün, onlara zafere ve Allah'ın vaadinin yakın zamanda gerçekleşeceğine dair güven aşılardı.

Allah'ın Kitabını ezberlemişti ve her gün ve gece okurdu. Gecenin çoğunu ibadetle geçirirdi ve şafak yaklaştığında beni kıyam namazı ve ardından sabah namazı için uyandırırdı.

Hapisten çıktım ve 2004 yılında geri döndüm. 2005'in başlarında yeniden Seydnaya hapishanesine nakledildik ve 2001'in sonunda ilk kez çıktığımızda hapiste kalanlarla yeniden buluştuk. Onlardan biri de sevgili amcam Ebu Üsame Ahmed Bekir (Hezim) rahmetullahi aleyh idi.

Koğuşların önünde uzun süreler yürüyerek hapishane duvarlarını, demir parmaklıkları, aile ve sevdiklerinden ayrılığı unutmaya çalışırdık. Nasıl unutabilirdik ki o, uzun yıllarını hapiste geçirmiş ve neler yaşamıştı!

Ona yakınlığıma ve uzun süre arkadaşlık etmeme rağmen, onu asla şikayet ederken veya sızlanırken görmedim. Sanki hapiste değilmiş de hapishane duvarlarının dışında uçuyormuş gibiydi; çoğu zaman okuduğu Kur'an ile uçuyordu, Allah'ın vaadine olan güven ve Peygamberimiz ﷺ'in zafer ve iktidar müjdesi kanatlarıyla uçuyordu.

En karanlık ve en zorlu koşullarda bile, Peygamberimiz ﷺ'in «Sonra Nübüvvet Minhacı Üzere Hilafet Olacak» müjdesinin gerçekleşeceği büyük zafer gününü özlüyorduk. Hilafetin gölgesinde ve ak sancak dalgalanırken bir araya gelmeyi arzuluyorduk. Ancak Allah, senin bu sıkıntı diyarından ebediyet ve beka diyarına göçmeni takdir etti.

Allah'tan Firdevs-i Ala'da olmanı dileriz ve Allah katında kimseyi temize çıkarmıyoruz.

Sevgili amcamız Ebu Üsame:

Allah'tan sana engin rahmetiyle muamele etmesini, seni cennetlerinin en geniş yerine yerleştirmesini, seni sıddıklar ve şehitlerle birlikte kılmasını, çektiğin eziyet ve azaba karşılık cennetteki en yüksek dereceleri vermesini dileriz. Yüce Allah'tan havuz başında Peygamberimiz ﷺ ile ve rahmetinin karar yerinde bizi seninle bir araya getirmesini dileriz.

Tesellimiz, Rahmet Edenlerin En Merhametlisinin huzuruna varman ve biz ancak Allah'ı razı eden sözleri söyleriz. Biz Allah'a aitiz ve O'na döneceğiz.

Hizb-ut Tahrir Merkezi İletişim Ofisi Radyosu İçin Yazılmıştır

Ebu Suteyf Cicu