Menyu

Pamoja na Hadithi Tukufu - Mikataba, Miamala, na Hukumu Kabla ya Kusimamishwa Ukhalifa
Pamoja na Hadithi Tukufu - Mikataba, Miamala, na Hukumu Kabla ya Kusimamishwa Ukhalifa

Tunawasalimu nyote wapenzi wasikilizaji kila mahali, katika kipindi kipya cha programu yenu "Pamoja na Hadithi Tukufu" na tunaanza na salamu bora, basi Amani iwe juu yenu na Rehema za Mungu na Baraka Zake

0:00 0:00
Speed:
September 23, 2025

Pamoja na Hadithi Tukufu - Mikataba, Miamala, na Hukumu Kabla ya Kusimamishwa Ukhalifa

Pamoja na Hadithi Tukufu

Mikataba, Miamala, na Hukumu Kabla ya Kusimamishwa Ukhalifa

Tunawasalimu nyote wapenzi wasikilizaji kila mahali, katika kipindi kipya cha programu yenu "Pamoja na Hadithi Tukufu" na tunaanza na salamu bora, basi Amani iwe juu yenu na Rehema za Mungu na Baraka Zake

Imesimuliwa na Abu Daud katika Sunan yake, akasema: Hajjaj bin Abi Yaqub ametuhadithia, Musa bin Daud ametuhadithia, Muhammad bin Muslim ametuhadithia, kutoka kwa Amru bin Dinar, kutoka kwa Abi Al-Shaatha, kutoka kwa Ibn Abbas, akasema: Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, amesema: Kila mgao uliogawanywa katika Jahiliyya, basi uko juu ya ule uliogawanywa kwake, na kila mgao ambao Uislamu umeukuta, basi uko juu ya mgao wa Uislamu.

Mwenye kuandika Aun Al-Mabud amesema:

(Kila mgao): Ni chanzo ambacho kimekusudiwa kuwa mali iliyogawanywa. (Uligawanywa): Kwa wingi usiojulikana.

Al-Khattabi amesema: Ndani yake kuna maelezo kwamba hukumu za mali, sababu, na ndoa ambazo zilikuwepo katika Jahiliyya zilipitishwa juu ya kile ambacho hukumu ilitokea kutoka kwao ndani yake katika siku za Jahiliyya, hakuna chochote kinachorudishwa kutoka kwake katika Uislamu, na kwamba kile kilichotokea katika hukumu hizi katika Uislamu, basi hukumu ya Uislamu inaanza upya ndani yake, mwisho.

Al-Mundhiri amesema, na Ibn Majah ameitoa.

Al-Hafidh Shams Al-Din Ibn Al-Qayyim, Mungu amrehemu, amesema: Na hili linaashiria: Kauli yake Mwenyezi Mtukufu: {Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu, na acheni kilichobakia katika riba} Kwa hivyo aliwaamuru kuacha kile ambacho hawajakipokea kutoka kwa riba, na hakutaja kile walichokipokea, bali aliwapitishia.

Na vivyo hivyo ndoa, hakutaja ndani yake kilichopita, wala jinsi ya kufunga kwake, bali alizipitisha na akabatilisha kutoka kwake kile ambacho kilikuwa kinahitaji kubatilishwa kwake kikiwa kimesimama katika Uislamu, kama vile ndoa ya dada wawili na zaidi ya wanne, basi hicho ni mfano wa kilichobakia cha riba.

Na vivyo hivyo mali, Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, hakumuuliza mtu yeyote baada ya kusilimu kwake kuhusu mali yake na njia ya kuchukua kwake, wala hakutaja hilo.

Na hili ni kanuni kutoka kwa kanuni za sheria ambayo hukumu nyingi zinajengwa juu yake.

Wasikilizaji wetu wapendwa:

Katika Hadithi hii Tukufu, Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, anaeleza jinsi gani dola ya Kiislamu inavyoshughulika na hukumu, mikataba, na miamala iliyoanzishwa katika Jahiliyya ... na ni hukumu inayotumika kwa hukumu, mikataba, na miamala inayoanzishwa leo kulingana na hukumu za kidunia katika kukosekana kwa hukumu za sheria tukufu ... na dola ya Ukhalifa inayokuja hivi karibuni, kwa idhini ya Mungu, itashughulikia nayo kulingana na kile kilichoongozwa na Hadithi Tukufu na kuamriwa na aya tukufu: {Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu, na acheni kilichobakia katika riba}, hivi ndivyo alivyofanya Mtume Mtukufu, swala na salamu ziwe juu yake, alipoanzisha dola ya kwanza ya Uislamu Madina, hakubatilisha miamala na mikataba na hukumu za Jahiliyya wakati nyumba yao ikawa nyumba ya Uislamu, yeye, swala na salamu za Mungu ziwe juu yake, baada ya ushindi hakurudi nyumbani kwake Makka ambayo alihama kutoka kwake kwa sababu binamu yake Aqeel bin Abi Talib alikuwa amerithi kulingana na sheria ya Makureshi majukumu ya wale waliosilimu na kuhamia, na akajitolea nayo na kuiuza, pamoja na majukumu ya Mtume, swala na salamu za Mungu ziwe juu yake, na Mtume, swala na salamu za Mungu ziwe juu yake, hakubatilisha uuzaji huo, bali aliuidhinisha na kuuzingatia, kwani Bukhari amesimulia katika Sahih yake kutoka kwa Usama bin Zaid akisema: Nilisema: Ewe Mtume wa Mungu, utashuka wapi kesho? - Katika Hija yake - Akasema: Je, Aqeel ametuachia nyumba?

Pia, hakubatilisha mikataba ya ndoa ambayo ilifungwa na wanandoa Waislamu kabla ya Uislamu wao, iwe wao ni wahamiaji au Ansar, bali aliikubali baada ya Uislamu wao, lakini aliposlimu mkwewe Abu Al-Aas, mume wa binti yake Zainab, na Zainab alikuwa amesilimu na kuhamia kabla yake, alimrudisha kwake kwa mkataba wa kwanza wa ndoa ambao ulifanyika katika Jahiliyya na kabla ya Uislamu wao, Ibn Majah amesimulia kutoka kwa Ibn Abbas kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alimrudisha binti yake kwa Abu Al-Aas bin Al-Rabee baada ya miaka miwili kwa ndoa yake ya kwanza.

Kwa hivyo, mikataba, miamala, na hukumu ambazo zilianzishwa na utekelezaji wake ulikamilika kabla ya kusimamishwa Ukhalifa, zinachukuliwa kuwa sahihi kati ya pande zake hadi mwisho wa utekelezaji wake kabla ya Ukhalifa, na hazibatilishwi na hukumu ya Ukhalifa, wala hazianzishwi upya, na pia madai hayakubaliki juu yake tena baada ya kusimamishwa Ukhalifa, isipokuwa kwamba kesi tatu zinatengwa kutoka kwa hilo, nazo ni:

  1. Ikiwa kesi ambayo ilianzishwa na utekelezaji wake ulikamilika ina athari inayoendelea ambayo inapingana na Uislamu, kwa kauli yake Mwenyezi Mtukufu: {Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu, na acheni kilichobakia katika riba} Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, ameweka riba iliyobaki kwa watu baada ya kuwa katika dola ya Kiislamu, na akawafanya wawe na mitaji yao, Abu Daud amesimulia kutoka kwa Suleiman bin Amru kutoka kwa baba yake akisema: Nilimsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, katika Hija ya kuaga akisema: "Hakika kila riba kutoka kwa riba ya Jahiliyya imewekwa kwenu, mitaji yenu, hamdhulumu wala hamdhulumiwi." Pia, wale ambao walikuwa wameoa zaidi ya wanne kulingana na sheria za Jahiliyya, baada ya kusimamishwa dola ya Kiislamu, walilazimika kushikilia wanne tu na kuwatenga wengine, Tirmidhi amesimulia katika Sunan yake kutoka kwa Ibn Umar kwamba Ghilan bin Salama Al-Thaqafi alisilimu na alikuwa na wake kumi katika Jahiliyya, basi walisilimu pamoja naye, basi Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alimwamuru achague wanne kati yao

Na hivyo, mikataba ambayo ina athari inayoendelea ambayo inapingana na Uislamu, basi athari hii inaondolewa kwa lazima wakati wa kusimamishwa Ukhalifa.

  1. Ikiwa kesi inahusiana na mtu aliyewaumiza Uislamu na Waislamu...

Kwa sababu Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alipoufungua Makka, alimwaga damu ya watu wachache ambao walikuwa wanaumiza Uislamu na Waislamu katika Jahiliyya. Al-Nisa'i amesimulia katika Sunan yake kutoka kwa Musab bin Saad kutoka kwa baba yake akisema: Ilikuwa siku ya ufunguzi wa Makka, Mtume wa Mwenyezi Mungu, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, aliwahakikishia watu isipokuwa watu wanne na wanawake wawili na akasema: Waueni, hata mkiwakuta wameshikilia pazia za Al-Kaaba. Ikijulikana kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alisema: "Uislamu unafuta yaliyotangulia" Ahmad na Al-Tabarani wamesimulia kutoka kwa Amru bin Al-Aas, ambayo ni kwamba mtu aliyewaumiza Uislamu na Waislamu ametengwa na Hadithi hii.

Na ambapo Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, aliwasamehe baadhi yao baadaye, kama msamaha wake, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, kwa Ikrimah bin Abi Jahl; Kwa hivyo, inaruhusiwa kwa Khalifa kuhamisha kesi dhidi ya hawa au kuwasamehe. Na hili linatumika kwa mtu aliyekuwa akiwatesa Waislamu kwa kusema ukweli au kumtukana Uislamu, kwa hivyo hawatumikiwi na Hadithi "Uislamu unafuta yaliyotangulia", bali wametengwa na hili, na kesi inahamishwa dhidi yao kulingana na kile Khalifa anachoona.

  1. Ikiwa inahusiana na mali iliyoporwa ambayo imesimama mikononi mwa mporaji:

Kwa sababu Mtume, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alikubali madai ya mtu dhidi ya mwingine ambaye alimtuhumu kwa kunyakua ardhi yake katika Jahiliyya, na hakurudisha madai. Muslim amesimulia katika Sahih yake kutoka kwa Wael bin Hujr akisema: "Nilikuwa na Mtume wa Mwenyezi Mungu, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, basi watu wawili walimjia wakigombana kuhusu ardhi, basi mmoja wao akasema: Huyu ameninyakulia ardhi yangu, Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, katika Jahiliyya, naye ni Imru' al-Qais bin Aabis al-Kindi, na mpinzani wake ni Rabia bin Abdan. Akasema: Ushahidi wako? Akasema: Sina ushahidi, Akasema: Kiapo chake, Akasema: Basi ataenda nayo, Akasema: Huna isipokuwa hicho, Akasema: Aliposimama kuapa, Mtume wa Mwenyezi Mungu, swala na salamu za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, akasema: Yeyote anayekata ardhi kwa dhuluma, atakutana na Mwenyezi Mungu naye amemkasirikia."

Kwa hivyo, kila mtu anayekata ardhi au kunyakua mifugo au mali inayomilikiwa na watu binafsi au kukata mali kutoka kwa mali ya umma au mali ya serikali ... na unyakuzi huo, basi madai yanakubalika ndani yake.

Ama katika hali nyingine tatu, mikataba ya kabla ya Ukhalifa, miamala yake, na hukumu zake hazibatilishwi wala hazihamishwi, mradi tu zilianzishwa na utekelezaji wake ulikamilika kabla ya kusimamishwa Ukhalifa, kwa mfano, mahakama haitakubali madai kutoka kwa mtu katika kesi ambayo alihukumiwa dhuluma, na hukumu ilitekelezwa dhidi yake kabla ya kusimamishwa Ukhalifa, kwa sababu kesi ilitokea na utekelezaji wa hukumu ulikamilika ndani yake, na mtu huyo hana ila kuhesabu jambo lake kwa Mungu. Ama ikiwa mtu amehukumiwa miaka kumi, miaka miwili imepita, kisha Ukhalifa ukasimamishwa, basi hapa Khalifa anaweza kuangalia ndani yake, ama kwa kufuta adhabu kutoka asili yake, basi anatoka gerezani akiwa hana hatia ya kile kilichohusishwa naye, au kwa kutosheka na kile kilichopita, ambayo ni kwamba hukumu iliyotolewa kwake inachukuliwa kuwa miaka miwili na anatoka gerezani, au hukumu iliyobaki inasomeshwa na hukumu za kisheria zinazohusiana na kile kinachofaa raia huzingatiwa, haswa maswala yanayohusiana na haki za watu, na kile kinachofaa uhusiano kati yao.

Wasikilizaji wetu wapendwa, na hadi tutakapokutana na Hadithi nyingine ya Nabii, tunawaacha katika uangalizi wa Mungu,

Na Amani iwe juu yenu na Rehema za Mungu na Baraka Zake.

More from Sheria

Pamoja na Hadithi Tukufu - Je, mnajua ni nani mfilisi?
November 11, 2025

Pamoja na Hadithi Tukufu - Je, mnajua ni nani mfilisi?

Pamoja na Hadithi Tukufu

Je, mnajua ni nani mfilisi?

Karibuni wasikilizaji wetu wapendwa, wasikilizaji wa redio ya Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir. Tunakutana nanyi tena na kipindi chetu pamoja na Hadithi Tukufu, na bora tuanzie nayo kipindi chetu ni salamu ya Kiislamu, basi Assalamu Alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.

Imekuja katika Musnad Ahmad - sehemu iliyobaki ya Musnad ya Al-Mukthirin - Hakika mfilisi katika umma wangu ni yule anayekuja Siku ya Kiyama na funga na swala na zaka, na anakuja hali amemtukana huyu, amemsingizia huyu, na amekula mali ya huyu 

  Ametuhadithia Abdurrahman kutoka Zuhair kutoka Al-Alaa kutoka kwa baba yake kutoka kwa Abu Hurairah kutoka kwa Mtume, swallallahu alayhi wasallam, amesema: "Je, mnajua ni nani mfilisi?" Wakasema: Mfilisi kwetu, ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, ni yule ambaye hana dirham wala bidhaa. Akasema: "Hakika mfilisi katika umma wangu ni yule anayekuja Siku ya Kiyama na funga, swala na zaka, na anakuja hali amemtukana heshima ya huyu, amemsingizia huyu, na amekula mali ya huyu, basi anakaa, na huyu analipwa kutokana na mema yake, na huyu kutokana na mema yake, na yakimalizika mema yake kabla ya kulipa madeni yake ya makosa, huchukuliwa kutoka katika makosa yao na kuwekwa juu yake, kisha anatupwa motoni."

Hakika hadithi hii, kama zilivyo hadithi zingine muhimu, ni lazima ieleweke maana yake na itambulike. Kwa sababu kuna watu ambao ni mafilisi licha ya swala zao, funga zao na zaka zao, kwani huyu alimtukana huyu, akamsingizia huyu, akala mali ya huyu, akamwaga damu ya huyu, na akampiga huyu  

Na ufilisi wake ni kwamba huchukuliwa kutoka kwa mema yake ambayo ni mtaji wake na hupewa huyu na hulipa kwa huyu thamani ya kumsingizia, kumtukana na kumpiga, na baada ya mema yake kwisha kabla ya kulipa madeni yake, huchukuliwa kutoka kwa makosa yao na kuwekwa juu yake kisha anatupwa motoni. 

Na alipowauliza Mtume, rehema na amani zimshukie, masahaba zake, je, mnajua ni nani mfilisi? Maana ya je, mnajua ni kutoka katika kujua na kujua ni elimu ya mambo ya ndani, je, mnajua, yaani mnajua nani hasa mfilisi? Hili linathibitisha kauli ya Sayyidina Ali, Mwenyezi Mungu aukurimishe uso wake: "Utajiri na umaskini ni baada ya kuonyeshwa kwa Mwenyezi Mungu." Walipoulizwa swali hili, walijibu jibu kutokana na uzoefu wao, mfilisi kwetu ni yule ambaye hana dirham wala bidhaa, huyu ndiye mfilisi kwa mtazamo wa masahaba wa Mtume wa Mwenyezi Mungu, basi akasema, rehema na amani zimshukie: Hapana,... AKASEMA: HAKIKA MFILISI KATIKA UMMATI WANGU NI YULE ANAYEKUJA SIKU YA KIYAMA NA FUNGA, SWALA NA ZAKA... 

Na hili linathibitisha kauli ya Sayyidina Umar: Anayetaka afunge na anayetaka aswali lakini ni uadilifu, kwa sababu swala, funga, hijja na zaka hizi ni ibada ambazo mtu anaweza kuzifanya na katika nafsi yake kuna ikhlasi kwa ajili yake, na anaweza kuzifanya kwa unafiki, lakini kitovu cha uzito ni kujidhibiti kwa amri ya Mwenyezi Mungu 

Tunamuomba Mwenyezi Mungu atuthibitishe juu ya haki, na atufanye miongoni mwa waja wake wachaMungu, na atubadilishie maovu yetu kuwa mema, na asituhuzunishe siku ya kuonyeshwa Kwake, Ee Mwenyezi Mungu, Amina 

Wasikilizaji wetu wapendwa, na mpaka tukutane nanyi na hadithi nyingine ya Mtume, tunawaachia amana kwa Mwenyezi Mungu ambaye haipotezi amana zake, na Assalamu Alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh 

Nimeiandika kwa ajili ya redio 

Afraa Turab

Tazama Asili
Pamoja na Hadithi Tukufu - Wanafiki na Matendo Yao Maovu
November 10, 2025

Pamoja na Hadithi Tukufu - Wanafiki na Matendo Yao Maovu

Pamoja na Hadithi Tukufu

Wanafiki na Matendo Yao Maovu

Tunawasalimu nyote wapenzi mahali popote mlipo, katika kipindi kipya cha programu yenu "Pamoja na Hadithi Tukufu" na tunaanza na salamu bora, Assalamu Alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.

Imepokewa kutoka kwa Buraida Radhi za Allah ziwe juu yake kwamba Mtume ﷺ amesema: “Usimwite mnafiki bwana, kwa sababu ikiwa yeye ni bwana, basi mmemkasirisha Mola wenu Mlezi.” Imepokewa na Abu Daud kwa isnadi sahihi.

Enyi wasikilizaji wapenzi

Hakika maneno bora ni maneno ya Mwenyezi Mungu, na uongofu bora ni uongofu wa Nabii wake Muhammad bin Abdullah, rehma na amani zimshukie, Ama baada ya hayo, 

Hakika hadithi hii tukufu inatuongoza jinsi ya kushughulika na wanafiki tunaowajua, kwani Mtume ﷺ alikuwa ndiye pekee anayewajua wanafiki wote kwa majina yao, lakini tunaweza kuwajua baadhi yao kutokana na sifa zao, kama wale ambao Qur'ani imewaelekeza kuwa wanafanya faradhi kwa uvivu na kwa kulazimishwa, na kama wale wanaowafanyia vitimbi Uislamu na Waislamu, wanahamasisha fitina, wanafanya uharibifu katika ardhi, wanapenda uovu uenee kwa kuualika, kuutetea na kuuchunga, na kama wale wanaosema uongo juu ya Uislamu na Waislamu ... na wengineo walio na sifa za unafiki. 

Kwa hivyo, lazima tutambue kile ambacho sheria imeona ni kizuri na kile ilichoona ni kibaya, ili tumjue mnafiki kutoka kwa mkweli, na tuchukue hatua inayofaa dhidi yake. Hatupaswi kuamini upande wa mtu ambaye anafanya kinyume na sheria na anaonekana kuwa anafanya anachokifanya kwa sababu ya bidii yake kwa Uislamu na Waislamu, na hatupaswi kumfuata au kumunga mkono, au hata chini ya hapo kwa kumuelezea kama bwana, vinginevyo Mwenyezi Mungu atatukasirikia.

Sisi Waislamu lazima tuwe watu wenye bidii zaidi kwa Uislamu na Waislamu, na tusimruhusu mnafiki yeyote kuingilia dini yetu na familia zetu, kwani wao ndio hatari zaidi tunayoweza kukumbana nayo siku hizi kwa sababu ya wingi wao na nyuso zao nyingi. Lazima tukumbuke mizani ya kisheria ya kupima matendo ya anayedai Uislamu, kwani Uislamu kwetu ni kinga dhidi ya watu hawa waovu. 

Tunamuomba Mungu aulinde umma wetu kutokana na wahalifu kama hao, na atuongoze kwenye njia iliyonyooka na mizani sahihi ambayo tunapima tabia za watu nayo, ili tujiepushe na wale ambao hawapendwi na Mungu, Aamin. 

Wapenzi wetu, na hadi tutakapokutana nanyi na hadithi nyingine ya kinabii, tunawaacha katika uangalizi wa Mungu, Assalamu Alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.

Imeandikwa kwa ajili ya redio na: Dkt. Maher Saleh

Tazama Asili