د حديث شريف سره
د ژوند لپاره د مال اړتيا
ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "د حدیث شريف سره" په نوې کړۍ کې، او په غوره سلام پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
ابن ابي شيبه په خپل مصنف کې روايت کړی دی چې:
يزيد بن هارون مونږ ته وويل، هغه وويل اصبغ بن زيد الوراق مونږ ته خبر راکړ، هغه وويل ابو الزاهريه مونږ ته له کثير بن مرة الحضرمي څخه، هغه له ابن عمر څخه، هغه د نبي عليه السلام څخه روايت کړی دی چې هغه وفرمايل: "څوک چې څلوېښت شپې خوراکي توکي ذخيره کړي، هغه له الله څخه بېزاره شو او الله له هغه څخه بېزاره شو، هر کله چې د يوې سيمې اوسېدونکي په دوی کې يو وږی سړی تېر شي، نو د الله ذمه له دوی څخه لرې شوې ده".
ګرانو اورېدونکو:
الله تعالی فرد ته د خپل ځان او خپلې کورنۍ د نفقه کولو حکم کړی دی، که چیرې هغه د نفقه کولو څه ونه لري، نو د خپل ځان او خپلې کورنۍ لپاره د ګټې لپاره کار کول واجب دي، او که چیرې هغه کار ونه مومي، نو په دولت باندې واجبه ده چې هغه ته مناسب کار برابر کړي، ځکه دولت د خليفه په استازيتوب شپون دی او د خپل رعيت مسؤل دی، ځکه چې عليه السلام فرمايلي دي: "امام چې پر خلکو باندې دی شپون دی او هغه د خپل رعيت مسؤل دی".
مګر داسې حالات شته چې انسان د ناروغۍ يا زړښت يا بل کوم سبب له امله کار نشي کولی ... يا ښايي کار وکړي مګر هغه څه چې هغه ګټي د هغه د لومړنيو اړتياوو لپاره کافي نه وي، دا ډول انسان مستحق دی چې هغه ته دومره مال ورکړل شي چې د هغه لومړنۍ اړتياوې په بشپړه توګه پوره شي ..... او دا په هغو کسانو باندې فرض دی چې شريعت د هغه په خپلوانو باندې نفقه واجبه کړې ده، که چیرې دوی ونه موندل شي یا وموندل شي مګر د هغه په نفقه کولو قادر نه وي، نو دا فرض ټولو مسلمانانو ته انتقاليږي، نږدې بیا نږدې او دولت د ټولو مسلمانانو په استازیتوب د دغو بېوزلو، مسکینانو، مسافرو او د دوی په شان د نورو خلکو حقوق ادا کوي، نو دولت د بيت المال څخه پر دوی باندې نفقه کوي، او د دوی حق د دولت په مالونو لکه خراج، غنيمت او داسې نورو پورې نه دریږي ..... بلکې په زکات او د عامې مالکيت په مالونو کې هم دی.
که چیرې دولت د دوی په پالنه کې غفلت وکړي او مسلمانان د دوی په محاسبه کولو او د اړمنو په کفالت کولو کې غفلت وکړي (سره له دې چې دا خبره لرې ده) مګر بیا هم یو ممکن احتمال پاتې کیږي؛ په دې وخت کې دا اړمن کس ته اجازه وه چې له هر هغه ځای څخه چې حلال او پاک یې ومومي د خپل ژوند د ساتلو لپاره څه واخلي، که هغه د افرادو ملکیت وي او که د دولت ملکیت وي او د اجازې ته اړتیا نه لري، نو ژوند کول د مال ترلاسه کولو یو سبب دی، ځکه چې د انسان ژوند په مال باندې تړلی دی.
د دې حديث لپاره بل حديث هم شاهد دی: هغه پر ما ايمان نه دی راوړی چې په مړې ګېډې ويده شي او ګاونډی يې وږی وي او هغه پوهېږي. ابن ابي شيبه، بزار او طبراني روايت کړی دی او الباني هغه حسن بللی دی.
ګرانو اورېدونکو، تر هغه چې له تاسو سره په یوه بل نبوي حديث سره يوځای شو، تاسو په الله سپارم، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.
