له حديث شريف سره - مضاربه
له حديث شريف سره - مضاربه

ټولو درنو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وړاندې کوم، ستاسو د خپرونې "له حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې، په ښه سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته

0:00 0:00
Speed:
September 28, 2025

له حديث شريف سره - مضاربه

له حديث شريف سره

مضاربه

ټولو درنو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وړاندې کوم، ستاسو د خپرونې "له حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې، په ښه سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته

ابوداود په خپل سنن کې روایت کړی دی:

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمِصِّيصِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الزِّبْرِقَانِ عَنْ أَبِي حَيَّانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَفَعَهُ قَالَ:

"إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ: أَنَا ثَالِثُ الشَّرِيكَيْنِ مَا لَمْ يَخُنْ أحدهُمَا صَاحِبَهُ فَإِذَا خَانَهُ خَرَجْتُ مِنْ بَيْنِهِمَا"

د عون المعبود صاحب ويلي دي:

(أَنَا ثَالِث الشَّرِيكَيْنِ): يعنې د دوی سره په ساتنه او برکت کې یم، د دوی مالونه ساتم او په معامله کې دوی ته رزق او خیر ورکوم

(خَرَجَتُ مِنْ بَيْنهمْ): او په ځینو نسخو کې "مِنْ بَيْنهمَا" په تثنیه سره دی او دا ښکاره ده، یعنې برکت د دوی څخه د ساتنې په ایستلو سره زائل کیږي.

او رزین زیاته کړې "وَجَاءَ الشَّيْطَان" يعنې شیطان د دوی ترمنځ راغی او د دوی دریم شو.

طيبي رحمه الله ويلي دي: شرکت د ځینو مالونه په ځینو نورو سره داسې ګډول دي چې نه سره جلا کیږي، او د الله تعالی شرکت ورسره په استعاره ده، ګواکې الله تعالی برکت، فضل او ګټه د ګډ مال په څېر وګرځوله، پس خپل ذات یې د دوی دریم وباله، او د شیطان خیانت او د برکت محوه کول یې د ګډ په څېر وګرځول او هغه یې د دوی دریم کړ، او د هغه قول خَرَجَتُ مِنْ بَيْنهمَا د استعارې ترشیح ده.

او په دې کې د شرکت استحباب دی ځکه چې برکت د الله تعالی له لوري په هغه کې نازل کیږي په خلاف د هغه صورت کې چې جدا وي، ځکه چې د شریکانو څخه هر یو د خپل ملګري په ښه والي کې هڅه کوي، او بېشکه الله تعالی د بنده په مرسته کې وي تر هغه چې بنده د خپل مسلمان ورور په مرسته کې وي. 

ګرانو اورېدونکو

په دې شريف حديث کې په اسلام کې د شراکت جواز ته اشاره ده، بلکې په هغه باندې ټينګار هم شته .... ځکه چې الله تعالی خبر ورکوي چې هغه د شریکانو سره دی، د هغوی په رزق کې برکت اچوي او هغه ساتي تر هغه وخته چې دوی په خپلو معاملو کې د شرع احکامو ته پابند وي.

په اسلام کې شرکت د دوو يا زياتو کسانو ترمنځ تړون دی چې د ګټې په نيت په مالي کار کولو باندې اتفاق کوي.

د شرکت تړون د نورو تړونونو په څېر په کې ايجاب او قبول دواړه لازم دي.

ايجاب دا دی چې یو سړی بل ته ووايي زه تا په فلان شي کې شریک کړم او قبول دا دی چې بل ووايي ما قبول کړ.

او اعتبار الفاظو ته نه دی بلکې معنی ته دی، یعنې: په ایجاب او قبول کې باید داسې څه وي چې یو کس بل ته د یو شي په اړه د شرکت خطاب وکړي، که دا خطاب په خوله وي او که په لیکنه. او بل کس هغه قبول کړي.

او د تړون په صحت کې دا شرط دی چې په هغه باندې معقود تصرف د وکالت قابل وي، تر څو په دې تصرف سره چې کومه ګټه ترلاسه کیږي هغه د دواړو ترمنځ مشترکه وي. یعنې تړون باید د یوه شریک یا د دواړو په بدن باندې وي .... او دا د هغو شرکتونو د اقسامو د استقراء او تعقیب څخه اخیستل شوی چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم په زمانه کې خلکو معامله ورسره کوله او هغه صلی الله علیه وسلم هغوی په هغه باندې برقرار کړل، او د هغو شرعي احکامو د تعقیب څخه چې په هغو پورې اړه لري.

بدن په اسلام کې د شرکتونو په ټولو اقسامو کې یو اساسي عنصر دی.

که دوه کسان په تجارت کې شریک شي، مال د یوه او کار د بل وي په دې شرط چې ګټه به د دواړو ترمنځ په معینه توګه وي مثلاً نیمایي یا دریمه برخه د یوه او دوه برخې د بل ته وي یا هره هغه ټاکلې برخه چې دوی پرې اتفاق کوي، دې شراکت ته مضاربه ویل کیږي.

او مضاربه د مال ګټلو او د هغه د مالکیت لپاره د مشروع کارونو څخه ده. مضارب په دې کې د خپل شریک په مال کې په تجارت کولو کې په خپله هڅه کې شریک شوی دی - د ګټې د معینې برخې په بدل کې. نو د هغه دې کار د هغه د مال ګټلو سبب شو. او د خپل شریک د مال د ودې لپاره وسیله شوه. څومره لوړه او ښکلې معامله ده، په کوم کې چې د مال څښتنان خپل مالونه خپلو هغو وروڼو ته وړاندې کوي چې کار ته اړتیا لري او د تجربو مالک دي خو د یو تجارتي کار د چلولو لپاره لازم مال نلري، نو عامل د خپل شریک په مال مضاربه کوي او ګټه ترلاسه کوي بیا هغه دواړه د شراکت په تړون کې د اتفاق سره سم سره ویشي.

ځکه په دې طریقه د تجربې لرونکی غریب سړی له سودي بانکونو څخه د تجارتي پروژې د جوړولو لپاره له قرض اخیستلو څخه ځان ساتي، یا له کاره بې برخې نه کیني چې د خلکو څخه سوال وکړي او د هغوی له لاسونو څخه صدقې واخلي، او له هغې سره ذلت او ماتې وزغمي.

یقینا زموږ دین د لوی عالم او حکیم له خوا یو عظیم دین دی ...... هغه زموږ لپاره د هغو ستونزو د حل لارې راښودلي چې د ژوند په هره برخه کې ورسره مخ کیږو ...... خو ډیری خلک په خپل رب په کتاب او د خپل نبي په سنتو کې پټې خزانې او پټ قیمتي شیان نه پیژني ..کوم چې د هغوی ستونزې حل کوي او د هغوی عزت ساتي او د دوی له زړونو څخه حسد، کینه او بدګویي لیرې کوي او په دنیا او آخرت کې دوی خوشحاله کوي .... نو دوی د غرب قوانینو ته پناه وړي چې هلته نجات ولټوي .... او دوی نه پوهیږي چې د غرب حلونه عین هلاکت دی.

ای الله د محمد صلی الله علیه وسلم د امت بصیرت روښانه کړه او د دوی زړونه پرانیزه ترڅو وویني او پوه شي چې د دوی حقیقي ګټې چیرته دي ترڅو توبه ګار او بېرته راګرځیدونکي تا ته راشي ... نو ستا حکم او د خپل نبي دولت بیرته راولي ..... ترڅو ته له دوی څخه راضي شې او په دنیا او آخرت کې هغوی ته توفیق ورکړې. 

ای الله آمین 

ګرانو اورېدونکو، تر هغه وخته چې له یو بل نبوي حديث سره یوځای کیږو، تاسو د الله په امان سپارم، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح