د حديث شريف سره
سړی د خپل دوست په دين دی
ټولو قدرمنو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې په نوې کړۍ کې: د حديث شريف سره، او په غوره سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
د ابوهریره رضی الله عنه څخه روایت دی چې هغه وویل:
رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "سړی د خپل دوست په دین دی، نو هر یو دې وګوري چې له چا سره دوستي کوي"
د تحفة الأحوذي په شرح جامع الترمذي کې راغلي دي
د هغه وينا: (سړی) مطلب انسان دی
(د خپل دوست په دین دی) یعنې د خپل ملګري په عادت، لاره او سیرت
(نو دې وګوري) یعنې دې فکر وکړي او دې تدبر وکړي
(له چا سره دوستي کوي) د دوستۍ څخه، او هغه ملګرتیا او ورورولي ده، نو څوک چې د هغه دین او اخلاق خوښ وي، هغه دې ورسره دوستي وکړي او څوک چې نه وي، هغه دې ځان ترې لرې وساتي، ځکه چې طبیعتونه غله دي او ملګرتیا د حال په سمولو او خرابولو کې اغېزمنه ده. غزالي وایي: د حریص سره ناسته پاسته او ملګرتیا حرص راپاروي او د زاهد سره ناسته پاسته او ملګرتیا په دنیا کې زهد پیدا کوي، ځکه چې طبیعتونه په تقلید او پیروۍ جوړ شوي دي، بلکې طبیعت له طبیعت څخه غلا کوي په داسې حال کې چې نه پوهیږي. پای.
قرافي وایي: "هر څوک د دې وړ نه دی چې ورسره ژوند وکړل شي، ملګرتیا وکړل شي او رازونه ورته وویل شي"
او علقمه وایي: له هغه چا سره ملګرتیا وکړه چې که ملګرتیا ورسره وکړې نو تا به ښکلی کړي، او که تا ته اړتیا پیښه شي نو تا به لاسنیوی وکړي، او که ته خبرې وکړې نو هغه به ستا خبرې سمې کړي، او که هغه ستا نیکي وګوري نو هغه به یې ډېره وګڼي، او که ستا کومه نیمګړتیا ښکاره شي نو هغه به یې پټه کړي، او که ته ترې پوښتنه وکړې نو هغه به تا ته درکړي، او کله چې تا ته کومه مهمه پېښه وشي نو هغه به ستا غمخوري وکړي، او تر ټولو ټیټ هغه څوک دی چې تا ته به یې زیانونه نه رسیږي، او له هغه څخه به په تا لارې نه بېلېږي
او شیخ احمد بن عطاء وایي: د متضادو خلکو سره ناسته پاسته د روح ویلي کېدل دي، او د هم شکله خلکو سره ناسته پاسته د عقلونو القاح کول دي، او هر هغه څوک چې د ناستې پاستې لپاره مناسب وي د دوستۍ لپاره مناسب نه دی، او هر هغه څوک چې د دوستۍ لپاره مناسب وي په رازونو باندې د اعتماد وړ نه دی، او په رازونو باندې یوازې امانتداره خلک د اعتماد وړ دي.
قدرمنو اورېدونکو:
په دې ورځو کې ځینې خلک خپل حالت ته یا د خپلو اولادونو حالت ته د غم او افسوس په نظر ګوري. او پوښتنه کوي چې دوی یا د دوی اولادونه څنګه دې حالت ته ورسېدل. او پوښتنه کوي چې دوی څنګه کولی شي دا حالت سم کړي. او پوښتنه کوونکی د ملګرو او دوستانو له اغېز څخه غافل دی. نو هغه څه چې یادونه یې وشوه د دې موضوع د اهمیت د ښودلو لپاره راغلي دي.
نو هغه څوک چې دا حالت لري، دې پوه شي چې هغه باید خپل ځان ته متوجه شي او د نیکو ملګرو په لټه کې شي چې د الله تعالی په اطاعت کې ورسره مرسته وکړي. او له الله تعالی څخه غواړو چې موږ تل د پرهېزګارانو په منځ کې وساتي.
قدرمنو اورېدونکو
او تر هغه وخته چې موږ له تاسو سره د یو بل نبوي حدیث سره یوځای کیږو، موږ تاسو د الله تعالی په امان کې پریږدو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
