د حديث شريف سره - "د عادل امام په اړه باب"
د حديث شريف سره - "د عادل امام په اړه باب"

ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "د حدیث شريف سره" په نوې کړۍ کې، او په غوره سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

0:00 0:00
Speed:
October 17, 2025

د حديث شريف سره - "د عادل امام په اړه باب"

د حديث شريف سره

"د عادل امام په اړه باب"   


ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "د حدیث شريف سره" په نوې کړۍ کې، او په غوره سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

د تحفة الأحوذي په شرح جامع الترمذي کې راغلي دي "په تصرف سره" د "د عادل امام په اړه باب" کې

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ مَرْزُوقٍ عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ أَحَبَّ النَّاسِ إِلَى اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَدْنَاهُمْ مِنْهُ مَجْلِساً، إِمَامٌ عَادِلٌ وَأَبْغَضَ النَّاسِ إِلَى اللَّهِ وَأَبْعَدَهُمْ مِنْهُ مَجْلِساً، إِمَامٌ جَائِرٌ. 

قوله: (إن أحب الناس) يعني: ډېر محبوب خلک، قاري دا خبره کړې ده، او مناوي ويلي دي: یعنې په محبته کې تر ټولو خوشحاله، (وأدناهم) یعنې: تر ټولو نژدې (منه مجلسا) یعنې: مقام او مرتبه، قاري دا خبره کړې ده، او مناوي ويلي دي: یعنې: د هغه د کرامت ځای ته تر ټولو نژدې او د هغه په نزد تر ټولو لوړ منزلت لرونکی (إمام جائر) یعنې: ظالم امام.

ګرانو اورېدونکو:

له قاسم بن مخیمره څخه روایت دی چې هغه وویل: "بېشکه ستاسو زمانه ستاسو سلطان دی، که ستاسو سلطان نیک شي، نو ستاسو زمانه به نیک شي، او که ستاسو سلطان فاسد شي، نو ستاسو زمانه به فاسد شي"، او روایت دی چې کله خلیفه عمر بن عبدالعزیز خلافت ته ورسېد، نو هغه حسن بن ابي الحسن بصري ته واستول او د عادل امام د صفاتو په اړه یې پوښتنه وکړه، نو بصري ولیکل: اې امیر المؤمنینه پوه شه! بېشکه الله عادل امام د هر کږ شي سموونکی ګرځولی دی، او د هر ظالم برابرونکی، او د هر فاسد اصلاح کوونکی، او د هر کمزوري قوت ورکوونکی، او د هر مظلوم انصاف ورکوونکی، او د هر مصیبت ځپلي پناه ځای... او اې امیر المؤمنینه عادل امام د خپلو اوښانو لپاره شفقت لرونکی شپون دی، او هوښیار ملګری دی چې د هغوی لپاره غوره څړځایونه لټوي، او له هلاکت ځایونو څخه یې ساتي، او د ځناورو څخه یې ساتي، او د تودوخې او ضرر له اذیته یې پټ ساتي، او اې امیر المؤمنینه عادل امام د خپل ماشوم لپاره د مهربانې، نیکې او نرمې مور په څېر دی، په زوره یې بار اخیستی دی، او په زوره یې زیږولی دی، او په ماشومتوب کې یې روزلی دی، د هغه په بې خوبۍ بې خوبه کېږي او د هغه په ارامۍ آرامیږي، کله شیدې ورکوي او کله یې له شیدو باسي، د هغه په روغتیا خوشحاله کیږي او د هغه په شکایت غمجن کیږي.

اې مسلمانانو: دا صفات ستاسو له حاکمانو سره چیرته دي؟ آیا تاسو په هغه څه نه وینئ چې تاسو پکې یاست؟ په پیل کې به مو خپل حاکمان کم کاري کوونکي لیدل، بیا مو هغوی خائنان وبلل، بیا موږ نن ورځ هغوی د فجور، کفر او فسق له ټولو اړخونو څخه راټول کړي ګورو. انځورونو زموږ ژبې د هغوی په اوصافو کې بندې کړې، او د عربي ژبې کلمې د هغوی د سپکوالي او د خپل امت په حق کې د فجور په بیان کې نور مرسته نه کوي، نو موږ نور د هغوی د عدل یا نه عدل په اړه خبرې نه کوو، نو د قیامت په ورځ به د الله په نزد د هغوی منزلت څنګه وي؟ له الله څخه عفوه او عافیت غواړو.

ګرانو اورېدونکو، تر هغه وخته چې له تاسو سره د بل نبوي حدیث سره ملاقات کوو، تاسو په الله سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح