مع الحديث الشريف - باب الصدق في البيع والبيان
مع الحديث الشريف - باب الصدق في البيع والبيان

    موږ ټولو ته سلامونه وايو ګرانو اوريدونکو په هر ځاي کې، ستاسو د پروګرام "مع الحديث الشريف" په يوه نوې کړۍ کې او د ښه سلام سره پيل کوو، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.  

0:00 0:00
Speed:
October 03, 2025

مع الحديث الشريف - باب الصدق في البيع والبيان

مع الحديث الشريف

په خرڅلاو او وضاحت کې د رښتینولۍ باب


    موږ ټولو ته سلامونه وايو ګرانو اوريدونکو په هر ځاي کې، ستاسو د پروګرام "مع الحديث الشريف" په يوه نوې کړۍ کې او د ښه سلام سره پيل کوو، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.  

مونږ ته محمد بن المثنی حديث بيان کړ، مونږ ته يحيی بن سعيد د شعبة څخه حديث بيان کړ او مونږ ته عمرو بن علی حديث بيان کړ، مونږ ته يحيی بن سعيد او عبدالرحمن بن مهدی وويل مونږ ته شعبة د قتادة څخه د ابی الخليل څخه د عبدالله بن الحارث څخه د حکيم بن حزام څخه بيان کړی دی چې هغه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وويل: "خرڅونکي تر هغه وخته پورې خپل اختيار لري تر څو چې له يو بل څخه جدا نشي، که رښتيا ووايي او بيان وکړي نو په خرڅلاو کې به يې برکت واچول شي او که دروغ ووايي او پټ يې کړي نو د خرڅلاو برکت به يې ختم شي" مونږ ته عمرو بن علی حديث بيان کړ، مونږ ته عبدالرحمن بن مهدی حديث بيان کړ، مونږ ته همام د ابی التياح څخه حديث بيان کړ هغه وويل: ما د عبدالله بن الحارث څخه واوريد چې د حکيم بن حزام څخه حديث بيانوی د نبی صلی الله علیه وسلم څخه د همدې په مثل، مسلم بن الحجاج وويل حکيم بن حزام د کعبې په منځ کې وزيږيد او سل او شل کاله يې ژوند وکړ

د هغه صلی الله علیه وسلم قول: "خرڅونکي تر هغه وخته پورې خپل اختيار لري تر څو چې له يو بل څخه جدا نشي، که رښتيا ووايي او بيان وکړي نو په خرڅلاو کې به يې برکت واچول شي"، يعنې هر يو خپل ملګري ته هغه څه بيان کړي چې د بيانولو ته اړتيا لري لکه عيب او داسې نور په مال او قيمت کې او په دې کې رښتيا ووايي او په قيمت او هغه څه کې چې په دواړو عوضونو پورې اړه لري خبر ورکړي، او د (د خرڅلاو برکت يې ختم شي) معنا دا ده چې د هغه برکت ختم شي چې هغه زياتوالی او وده ده.

ګرانو اوريدونکو

اسلامي شريعت د ملکيت وده په داسې حدودو کې مقيده کړې ده چې له هغې څخه تجاوز جائز نه دی، نو شريعت له حرامې لارې څخه خبرداری ورکړی دی او دا چې د انسان خوراک حرام وي او څښاک يې حرام وي، نو ځکه په هغه چا چې تجارت کوي هغه دې د خپل ځان په هکله له الله څخه ووېرېږي او خپل مال دې په حرام نه ګډوي لکه دا چې تاجر په پيرودونکي باندې دروغ ووايي او يا داسې مال خرڅ کړي چې عيب ولري او پيرودونکي ته خبر ورنکړي.

الله تعالی فرمايي {‏وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ} او د الله څخه وېرېدل ګرانو اوريدونکو د هغه په امرونو باندې عمل کول او د هغه له منع شويو کارونو څخه ځان ساتل دي، نو د ملکيت د ودې مينه دې مونږ د خپلو خواهشاتو پيروي کولو او د الله د حرام شويو کارونو هيرولو ته ونه رسوي.

او ووېرېږئ له دې چې الله تاسو په خپلو دغو مالونو سره ورو ورو هلاکت ته ورسوي .. نو شريعت مونږ ته ښيي چې څنګه يو څوک نرم خویه وي کله چې خرڅوي نرم خویه وي کله چې اخلي او دا چې ګټې هغه څه نه وي چې مونږ يې په لټه کې يو ولو که د الله د شريعت د مخالفت په حساب هم وي.

نو له هغه منع شويو کارونو څخه چې مسلمان پکې واقع کيدلی شي دا دي چې تجارت ته ورودانګي په داسې حال کې چې د الله حلال او حرام په داسې معاملو کې نه پوهيږي. او د يو داسې خارجي مانع په نه شتون کې چې ګناهګار ته سزا ورکړي او له قانون څخه سرغړونکی ته جزا ورکړي بايد چې مانع او رادع داخلي وي.  

بېشکه اسلام په معاملو کې لکه خرڅلاو او پيرودنه او اجاره او تړونونه او له دې پرته نورو معاملو کې ښکاري، نو ای د تجارانو ډلې د اسلام لپاره د خير مخ اوسئ.


ګرانو اوريدونکو، او تر هغه وخته پورې چې د بل نبوي حديث سره ستاسو په خدمت کې حاضريږو، تاسو د الله په امان ساتو، والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د راډيو لپاره ليکنه: حفيدة عائشة

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح