د حديث شريف سره
"باب لا يموتن أحدكم إلا وهو يحسن بالله الظن"
ټولو قدرمنو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وړاندې کوم، ستاسو د پروګرام "د حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې، او په ښه سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبركاته.
د امام مسلم په صحيح کې د نووي په شرح کې راغلي دي "په تصرف سره" په باب کې "لا يموتن أحدكم إلا وهو يحسن بالله الظن".
يحيى بن يحيى موږ ته حديث بيان کړی دی، هغه ته يحيى بن زکريا د اعمش نه، هغه ته ابو سفيان د جابر نه چې هغه وويل: ما د نبي صلى الله عليه وسلم نه درې ورځې د وفات نه مخکې واورېدل چې ويې ويل: "تاسو کې دې هيڅوک و نه مري مګر دا چې هغه په الله ښه ګمان لري".
د هغه قول صلى الله عليه وسلم: (تاسو کې دې هيڅوک و نه مري مګر دا چې هغه په الله ښه ګمان لري) او په روايت کې دي: مګر دا چې هغه په الله تعالى ښه ګمان لري، علماوو ويلي دي: دا د نا اميدۍ نه خبرداری دی، او د خاتمې په وخت کې رجا ته هڅونه ده. علماوو ويلي دي: په الله تعالى د ښه ګمان کولو معنا دا ده چې ګمان وکړي چې هغه به په ده باندې رحم کوي او هغه به وبښي، هغوی ويلي دي: او د روغتيا په حالت کې بايد وېرېدونکی او اميدوار وي، او دواړه دې برابر وي، او ويل شوي دي: بايد وېره زياته وي، نو کله چې د مرګ نښې نږدې شي نو اميد دې غالب شي يا دې خالصه کړي؛ ځکه چې د وېرې مقصد: د ګناهونو او بدو کارونو نه ځان ساتل دي، او د طاعتونو او اعمالو په زياتوالي باندې حرص کول دي، او په دې حالت کې هغه يا اکثره هغه ممکن نه دي، نو د الله تعالى په اړه د ښه ګمان کول مستحب دي چې په هغه کې الله تعالى ته اړتيا او هغه ته غاړه ايښودل شامل دي.
قدرمنو اورېدونکو:
لازمه ده چې موږ په الله تعالى په خپلو ټولو ژوندنيو چارو کې ښه ګمان وکړو، نو ښه ګمان کول عبادت دی، او د ابن مسعود نه صحيح دي چې هغه ويلي دي: "قسم په هغه ذات چې پرته له هغه نه بل معبود نشته، هيڅ مؤمن بنده ته د الله عز وجل په اړه د ښه ګمان نه غوره څه نه دي ورکړل شوي، او قسم په هغه ذات چې پرته له هغه نه بل معبود نشته، هيڅ بنده د الله عز وجل په اړه ښه ګمان نه کوي مګر دا چې الله عز وجل هغه ته د هغه ګمان ورکوي؛ ځکه چې خير د هغه په لاس کې دی"."
نو د مرګ په وخت کې -لکه څنګه چې په حديث کې راغلي دي- بايد موږ په الله تعالى ښه ګمان وکړو، او د سختيو او تکليفونو په وخت کې او د ژوند د تنګۍ او د قرض د غلبې په وخت کې، او د دعا په وخت کې هم، نو د هغه نه صحيح دي -صلى الله عليه وسلم- چې هغه ويلي دي: "الله ته دعا وکړئ په داسې حال کې چې تاسو د قبوليت يقين لرئ"، نو کله چې تاسو الله تعالى ته دعا کوئ نو په الله تعالى د دې ښه ګمان وکړئ چې هغه به ستاسو دعا قبوله کوي.
او زه خامخا الله ته دعا کوم تر دې چې زه ګورم په ښکلي ګمان سره هغه څه چې الله يې کوي
او د توبې په وخت کې هم موږ څومره په الله تعالى د ښه ګمان کولو ته اړتيا لرو؟ نو د ابو هريرة رضي الله عنه نه روايت دی، د نبي -صلى الله عليه وسلم- نه -په هغه څه کې چې هغه د خپل رب عز وجل نه نقل کوي- هغه وويل: «يو بنده ګناه وکړه، نو ويې ويل: اې الله زما ګناه معاف کړه. نو تبارک وتعالى وويل: زما بنده ګناه وکړه نو پوه شو چې د هغه رب دی چې ګناه معاف کوي او په ګناه باندې اخلي. بيا هغه بيا ګناه وکړه، نو ويې ويل: اې ربه زما ګناه معاف کړه. نو تبارک وتعالى وويل: زما بنده ګناه وکړه نو پوه شو چې د هغه رب دی چې ګناه معاف کوي او په ګناه باندې اخلي. بيا هغه بيا ګناه وکړه، نو ويې ويل: اې ربه زما ګناه معاف کړه. نو تبارک وتعالى وويل: زما بنده ګناه وکړه نو پوه شو چې د هغه رب دی چې ګناه معاف کوي او په ګناه باندې اخلي. څه دې زړه غواړي کوه خامخا ما تا ته بخښنه کړې ده» رواه مسلم.
قدرمنو اورېدونکو:
او د الله تعالى په اړه د ښه ګمان په مقابل کې بد ګمان دی، او دا خطرناک خطرناک دی، نو چا چې دلته بد ګمان وکړ هغه په حرام کې واقع شو، او داسې ښکاري لکه چې هغه د دې بد ګمان په وجه د الله نه شکايت کوي، د هغه د حال ژبه وايي: "زما رب ظلم وکړ او هغه هغه څه رانکړل چې زه يې مستحق وم".
او دلته ته وايې: چا چې ګمان وکړ چې الله به د هغه نصرت نه کوي... چا چې ګمان وکړ چې الله به په دې سختو وختونو کې د امت حال بدل نه کړي، نو هغه د صواب نه لېرې شو او په هغه څه کې واقع شو چې شريعت ترې منع کړې ده. نو الله سبحانه وتعالى خپلو پيغمبرانو ته نصرت ورکړ په داسې حال کې چې هغوی په ډېر کمزوري حالت کې وو، نو دا د کائناتو د سنتو او قوانينو څخه يوه سنه ده، چې دې امت ته نصرت او خير د سختۍ او کړاو او تکليف نه وروسته راځي، نه دا چې هغه په سرو زرو طباق کې راشي، او موږ په الله ايمان لرو او په هغه توکل کوو، او په هغه سبحانه وتعالى ښه ګمان کوو، نو موږ پوهېږو چې دا خبره ډېر ژر ډېر ژر کېدونکې ده، او موږ پوهېږو چې موږ د مسلمانانو د خليفه راتلو ته د اسمان د ملائکو په وزر باندې انتظار نه کوو؛ کار کول ضروري دي، "بېشکه الله په هيڅ قوم هغه څه نه بدلوي تر څو چې هغوی هغه څه بدل نه کړي چې د هغوی په نفسونو کې وي"، دا هغه ګمان دی چې موږ په الله سبحانه وتعالى کوو، چې هغه به موږ ته د دې اعمالو نتيجه راکړي. او د نن ورځې واقعيت د هغه نږدې والي بيانوي، څنګه نه په داسې حال کې چې په اسلام باندې هره ورځ او هره ګړۍ او هره دقيقه بريدونه زياتېږي؟ څنګه نه په داسې حال کې چې مسلمانان بيا د خلافت د بيا قائمولو لپاره په کار کوونکو صفونو کې درېږي؟ څنګه نه په داسې حال کې چې امت په شام او نورو ځايونو کې د توحيد بيرغونه پورته کړي دي، او د قرآن د حاکميت غوښتنه کوي؟ دا نښې او ډېر نور د امت د تغيير لپاره حقيقي لارې ته هڅوي چې د اسلام د دولت قائمول دي ډېر ژر ان شاء الله تعالى.
نو اې الله موږ په تا ايمان لرو او په تا توکل کوو او په تا ښه ګمان کوو، اې الله هغه څه پوره کړه چې تا له موږ سره وعده کړې ده.
اې الله داسې خلافت راوله چې په هغه کې د مسلمانانو خوار حالت سم شي، او هغه څه لرې کړه چې دوی په هغه کې په مصيبت اخته دي، اې الله ځمکه د خپل کريم ذات په نور سره روښانه کړه. اې الله آمين آمين.
قدرمنو اورېدونکو، او تر هغه وخته پورې چې موږ د بل نبوي حديث سره تاسو ته راځو، موږ تاسو د الله په حفاظت کې پرېږدو، والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.
د راډيو لپاره يې ليکلي دي: ابو مريم