د حديث شريف سره - "د نبي صلی الله علیه وسلم د قول باب که تاسي هغه څه پوه شئ چې زه پوهېږم، نو لږ به وخاندئ او ډېر به وژاړئ"
د حديث شريف سره - "د نبي صلی الله علیه وسلم د قول باب که تاسي هغه څه پوه شئ چې زه پوهېږم، نو لږ به وخاندئ او ډېر به وژاړئ"

   تاسو ټولو ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "د حديث شريف سره" په یوه نوې کړۍ کې او د ښې سلام په ورکولو سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته. د ابن حجر عسقلاني د فتح الباري شرح صحيح البخاري په کتاب کې د "د نبي صلی الله علیه وسلم د قول باب که تاسي هغه څه پوه شئ چې زه پوهېږم، نو لږ به وخاندئ او ډېر به وژاړئ" په اړه راغلي دي.

0:00 0:00
Speed:
July 12, 2025

د حديث شريف سره - "د نبي صلی الله علیه وسلم د قول باب که تاسي هغه څه پوه شئ چې زه پوهېږم، نو لږ به وخاندئ او ډېر به وژاړئ"

د حديث شريف سره 

"د نبي صلی الله علیه وسلم د قول باب که تاسي هغه څه پوه شئ چې زه پوهېږم، نو لږ به وخاندئ او ډېر به وژاړئ"

   تاسو ټولو ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "د حديث شريف سره" په یوه نوې کړۍ کې او د ښې سلام په ورکولو سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

د ابن حجر عسقلاني د فتح الباري شرح صحيح البخاري په کتاب کې د "د نبي صلی الله علیه وسلم د قول باب که تاسي هغه څه پوه شئ چې زه پوهېږم، نو لږ به وخاندئ او ډېر به وژاړئ" په اړه راغلي دي.

    يحيى بن بكير موږ ته حديث بيان کړ، ليث د عقيل څخه، هغه د ابن شهاب څخه، هغه د سعيد بن المسيب څخه چې ابوهریره رضي الله عنه به ويل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمايل: "که تاسي هغه څه پوه شئ چې زه پوهېږم، نو لږ به وخاندئ او ډېر به وژاړئ".

      او دلته د علم څخه مراد هغه څه دي چې د الله د عظمت او د هغه چا څخه انتقام چې د هغه نافرماني کوي او هغه وېرې چې د ساه اخيستلو او مرګ په وخت کې او په قبر کې او د قيامت په ورځ واقع کيږي، او په دې مقام کې د ژړا د ډېرښت او د خندا د کمښت مناسبت ښکاره دی، او مراد ترې وېرول دي او دې حديث ته بل سبب هم راغلی دی چې سنيد په خپل تفسير کې په کمزورې سند سره او طبراني د ابن عمر څخه روايت کوي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم جومات ته ووت، نو خلک يې وليدل چې خبرې کوي او خاندي، نو هغه وويل: زما نفس د چا په لاس کې دی، بيا يې دا حديث ياد کړ.

    او د حسن بصري څخه روايت دی: "څوک چې پوه شي چې مرګ د هغه ځای دی او قيامت د هغه وعده ده او د الله تعالی په وړاندې درېدل د هغه صحنه ده، نو د هغه حق دا دی چې په دنيا کې يې غم اوږد شي". کرماني وويل: په دې حديث کې د بديع صنعت څخه د خندا مقابله په ژړا سره ده او د کمښت مقابله په ډېرښت سره او د هر يو مطابقت سره.

ګرانو اورېدونکو:

     بې شکه چې خبره ډېره خطرناکه ده.. د قيامت ورځې وېرې ډېرې سترې دي او د تفصيل په اړه يې درېدل په کار دي، نو نن څومره مسلمانان دي چې د بې ارزښته کارونو په تفصيل باندې درېږي؟ او څومره يې داسې دي چې د بې ارزښته عنوانونو په اړه درېږي لکه د فوټبال د نړيوال جام تعقيبول، او د لوبغاړو نومونه او عمرونه او د کلبونو نومونه چې دوی پکې بدل شوي دي، بلکې د بوټونو سايزونه يې، او لکه د فېشن په نړۍ کې د وروستيو رجحاناتو تعقيبول او د هنرمندانو او اداکارانو د ژوند په هنري او شخصي ژوند کې څارنه او نور ډېر ډېر د دنيا بې ارزښته بلکې کله ناکله حرام کارونه. خو دوی خپل ځانونه دې ته نه دي اړ کړي چې له دې ژوند وروسته وګوري، دوی خپل ځانونه دې ته نه دي اړ کړي چې د آخرت په اړه خپل حسابونه بيا کتنه وکړي، "آيا دوی خپل رسول نه دی پېژندلی نو دوی هغه منکرين دي".

    که مسلمانان د غيب او آخرت په اړه هغه څه پوه شي چې د دوی رسول صلی الله علیه وسلم پوهېده، نو لږ به وخاندي او ډېر به وژاړي... که مسلمانان د غيب او آخرت په اړه پوه شي، نو خپل ژوند به يې د خپلې دنيا په چارو باندې نه و درولی، او نه به يې د ښکلو کورونو په جوړولو او يا د ښو موټرو په سپورلۍ باندې بسنه کوله...

 که مسلمانان د غيب او آخرت په اړه پوه شي، نو نه به يې د واده او اولاد راوړلو او نه د مالونو په راټولولو باندې درولی...

که مسلمانان د غيب او آخرت په اړه پوه شي، نو د خپل امت په حال به اغېزمن شي... او د مسلمانانو ماشومانو او ښځو او بوډاګانو ته به وژاړي...

که مسلمانان د غيب او آخرت په اړه پوه شي، نو خپل امت به يې د کافر غرب له منګولو څخه ژغورلی وای چې شپه او ورځ کار کوي ترڅو هغه د فکري او کلتوري وروسته پاتې والي په ډنډونو کې ډوب کړي...

که مسلمانان د غيب او آخرت په اړه پوه شي، نو د اسلام د عظمت د بيا راګرځولو لپاره به يې د کار کوونکو سره له کار کولو څخه نه و ډډه کړې، د نبوت په طريقه دوهم خلافت.

      نو ای الله! موږ ته په داسې خلافت سره بیړه وکړه چې د مسلمانانو خوارۍ پکې راټول شي، او په دوی کې ستا وېره او تقوا او په سترو چارو کې فکر کول وکري، او له دوی څخه هغه مصیبت لرې کړي چې دوی پکې دي، ای الله! ځمکه د خپل کريم مخ په نور سره روښانه کړه. ای الله! آمين آمين.

   ګرانو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې موږ تاسو ته د بل نبوي حديث سره راځو، موږ تاسو د الله په امان کې پرېږدو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا د راډيو لپاره وليکل: ابو مريم

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح