له حديث شريف سره - د امانت پورته کولو باب - 1
له حديث شريف سره - د امانت پورته کولو باب - 1

   ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "له حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې او په ښه سلام پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.                                                       

0:00 0:00
Speed:
July 20, 2025

له حديث شريف سره - د امانت پورته کولو باب - 1

له حديث شريف سره

د امانت پورته کولو باب - 1

   ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "له حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې او په ښه سلام پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.                                                       

   د فتح الباري شرح صحيح البخاري د ابن حجر العسقلاني په کتاب کې په "د امانت پورته کولو باب" کې راغلي دي.

مونږ ته محمد بن سنان وويل، مونږ ته فليح بن سليمان وويل، مونږ ته هلال بن علي د عطاء بن يسار نه د ابو هريرة رضي الله عنه نه وويل چې هغه وويل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: "کله چې امانت ضايع شي نو د قيامت انتظار وکړئ" هغه وويل: يا رسول الله! هغه څنګه ضايع کېږي؟ هغه وويل: "کله چې کار نااهل ته وسپارل شي نو د قيامت انتظار وکړئ".

   د هغه قول (د امانت پورته کولو باب) دا د خيانت ضد دی او د هغه د پورته کولو څخه مراد د هغه ورکول دي، تر دې چې امانت والا معدوم شي يا د معدوم په شان شي.

   د هغه قول (کله چې وسپارل شي) کرماني وويل: د ضايع کولو د څرنګوالي ځواب يې په هغه څه ورکړ چې زمانې ته اشاره کوي، ځکه چې په ځواب کې شامل دی، ځکه چې له هغه نه دا څرګندېږي چې د هغه څرنګوالي سپارنه ده، او هلته مخکې په "وسد" لفظ سره تېر شوی دی، او د هغې شرح هم ده، او د "کار" څخه مراد د هغه کارونو جنس دی چې له دين سره تعلق لري، لکه خلافت، امارت، قضاوت، فتوا ورکول او نور، او د هغه قول "نااهل ته" کرماني وويل: د لام پر ځای يې "ته" کلمه راوړه چې د سپارلو په معنی کې شامله شي.

   د هغه قول (نو د قيامت انتظار وکړئ) فاء د تفريع لپاره ده يا د حذف شوي شرط جواب دی، يعنې که داسې وي نو انتظار وکړئ، ابن بطال وويل: د (نااهل ته کار سپارل) معنی دا ده چې امامانو ته الله تعالی د خپلو بندګانو په اړه امانت ورکړی دی او په هغوی باندې يې نصيحت فرض کړی دی، نو په هغوی باندې لازمه ده چې د دين اهل وګړي وټاکي، نو کله چې هغوی د دين نه غير اهل وګړي وټاکي نو هغه امانت يې ضايع کړ چې الله تعالی هغوی ته سپارلی دی.

ګرانو اورېدونکو:

   ډېرو خلکو امانت ته سپکاوی کړی دی، تر دې چې دوی ورته پام نه کوي او نه ورته اهميت ورکوي، په داسې حال کې چې د هغه حکم لوی دی او د هغه شان لوړ دی، او ښايي دا د دې لپاره وي چې د هغه واقعيت نه پوهېږي او د هغه د ضايع کولو په صورت کې د ګناه پایلې څه دي. که د ډېرو خلکو په منځ کې د دين احساس موجود وای نو هغوی به هغه نه ضايع کاوه.

   ځینو مسلمانانو د امانت مفهوم په هغه امانتونو پورې محدود کړ چې د خلکو په منځ کې ساتل کېږي، خو دا له دې څخه عام او شامل دی. لمونځ امانت دی، زکات امانت دی، او د دین ټول شعائر امانت دي. او د انسان د بدن هره برخه امانت ده، لاس، پښه، شرمګاه، نس او نور امانتونه دي، نو د دې له لارې حرام مه کوئ، که نه نو په هغه څه کې به بې پروا شئ چې تاسو ته سپارل شوی دی، او هر هغه څه چې الله تعالی امر کړی دی، امانت دی.

ای مسلمانانو:

   له ټولو لوی امانت هغه امانت دی چې حاکمانو او مشرانو ته سپارل شوی دی، د دوی امانت ټولو رعیتونو ته شامل دی او په دې اړه رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: "هر هغه بنده چې الله تعالی هغه د رعیت ساتونکی ټاکي او هغه د خیانت په حالت کې مړ شي، الله تعالی به جنت پرې حرام کړي". هو، دا هغه لوی امانت دی چې له هغې وروسته بل امانت نشته. د هغه په ضایع کیدو سره هر څه ضایع کیږي، لکه څنګه چې په دې زمانه کې چې امت پکې ژوند کوي، کار نااهل ته سپارل کیږي، لکه ګناهګار، فاسق، مزدور، مجرم او ظالم خلک او منافقین چې سیکولران دي، بلکې حتی کافران او بدکاران هم دي، چې له خپلو مقامونو څخه د مسلمانانو د استحصال لپاره کار اخلي. ایا تاسو نه ګورئ چې په سوریه او د مسلمانانو په ټولو هیوادونو کې څه پیښیږي؟ ایا تاسو نه ګورئ چې دوی د خپلو حکمرانانو په لاس وژل کیږي؟

   د نن ورځې امت په دې حالت باندې ډېره حیرانتیا ده، باطل یې وپېژانده او پیروي یې وکړه، او خطر یې درک کړ او ځان یې ورته ټوپ کړ، دوی د ملخانو په څېر دي چې په اور باندې ځانونه غورځوي. ای عزتمندې امته! ایا خپلې سمې لارې ته نه راستنېږئ؟ ایا د امانت د ضایع کولو له خطر نه ځان نه خبروئ؟ بلکې ایا هغه لوی امانت مو پېژندلی دی چې ضایع شوی دی؟ هغه خلافت دی. ایا د هغو خلکو سره یوځای کار نه کوئ چې د هغه د بیرته راګرځولو لپاره کار کوي؟ له الله څخه غواړو چې هغه نږدې شي.

  ای الله! مونږ ته داسې خلافت را نصیب کړه چې د مسلمانانو تفرقې پکې راټولې شي، او له هغوی نه هغه مصیبت لرې کړي چې دوی پکې اخته دي، ای الله! ځمکه د خپل لوی مخ په نور سره روښانه کړه. ای الله! آمین آمین.

   ګرانو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې له تاسو سره په بل نبوي حديث سره یوځای شو، تاسو د الله په امان کې پرېږدو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

د راډیو لپاره لیکنه: ابو مریم

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح