د حديث شريف سره - "د فتنو د ظهور په وخت کې د مسلمانانو د ډلې لازم ساتل"
د حديث شريف سره - "د فتنو د ظهور په وخت کې د مسلمانانو د ډلې لازم ساتل"

ټولو قدرمنو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وړاندې کوو، ستاسو د خپرونې "د حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې، او په غوره سلام سره يې پيل کوو، السلام عليکم ورحمة الله وبرکاته.

0:00 0:00
Speed:
August 30, 2025

د حديث شريف سره - "د فتنو د ظهور په وخت کې د مسلمانانو د ډلې لازم ساتل"

د حديث شريف سره

"د فتنو د ظهور په وخت کې د مسلمانانو د ډلې لازم ساتل"


ټولو قدرمنو اورېدونکو ته په هر ځای کې سلامونه وړاندې کوو، ستاسو د خپرونې "د حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې، او په غوره سلام سره يې پيل کوو، السلام عليکم ورحمة الله وبرکاته.

د امام مسلم په صحيح کې د نووي په شرح کې راغلي دي "په تصرف سره" په "د فتنو د ظهور په وخت کې د مسلمانانو د ډلې لازم ساتل" باب کې                                              

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَ: جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ، حِينَ كَانَ مِنْ أَمْرِ الْحَرَّةِ مَا كَانَ، زَمَنَ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ: اطْرَحُوا لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وِسَادَةً فَقَالَ: إِنِّي لَمْ آتِكَ لِأَجْلِسَ أَتَيْتُكَ لِأُحَدِّثَكَ حَدِيثاً، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُهُ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: "مَنْ خَلَعَ يَداً مِنْ طَاعَةٍ لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا حُجَّةَ لَهُ، وَمَنْ مَاتَ وَلَيْسَ فِي عُنُقِهِ بَيْعَةٌ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً".                                 

قَوْلُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ خَلَعَ يَداً مِنْ طَاعَةٍ لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا حُجَّةَ لَهُ أَيْ: لَا حُجَّةَ لَهُ فِي فِعْلِهِ، وَلَا عُذْرَ لَهُ يَنْفَعُهُ.

قدرمنو اورېدونکو:

احتیاط، احتیاط... په دې زمانه کې امت بې امامه ژوند کوي، بې قرآنه چې په هغې کې پلی شي، بې اسلامي ژوند، او الله سبحانه وتعالی دې امت ته د نورو امتونو په پرتله ځانګړتیا ورکړې، په دې چې په دوی باندې فرض کړي چې د هغه د منهج او د هغه د نبي د سنتو سره سم ژوند وکړي، او د کتاب له پلي کولو پرته د دوی د وجود هیڅ معنی نشته. الله تعالی فرمايي: "زه نه یم پیدا کړی پریان او انسانان مګر د دې لپاره چې زما عبادت وکړي"، نو د پیدایښت حکمت عبادت دی. خو نن ورځ موږ داسې ژوند ګورو چې د الله د ارادې څخه ډېر لرې دی، بلکې داسې ژوند چې د الله تعالی غضب راپاروي، څنګه نه او امت د سمع او اطاعت په اړه د امام سره پرته له بیعت څخه دی، او زموږ ګران رسول – صلی الله علیه وسلم – د امام د نه شتون او د بیعت نه کولو څخه په کلکه خبرداری ورکړی دی.

نو دلته رسول په هر مسلمان باندې واجبه کړې ده چې د هغه په غاړه کې د خلیفه لپاره بیعت وي، مګر هغه د هر مسلمان څخه په مستقیم ډول د خلیفه سره بیعت واجبه نه کړې. نو واجبه دا ده چې د مسلمان په غاړه کې بیعت وي. نو د خلیفه شتون هغه څه دي چې د مسلمانانو په غاړه کې بیعت پیدا کوي، که دوی په حقیقت کې بیعت وکړي او که یې ونه کړي. له همدې امله حدیث د خلیفه د نصبولو په وجوب باندې دلیل دی نه دا چې هر فرد د خلیفه سره بیعت وکړي. ځکه هغه څوک چې رسول مذمت کړ هغه د مسلمان د غاړې د بیعت څخه خالي کېدل وو تر هغه چې مړ شي، او د بیعت نه کولو مذمت یې نه دی کړی. او د مسلمانانو لپاره د خلیفه په جوړولو کې ناسته د لویو ګناهونو څخه یوه ګناه ده ځکه چې دا د اسلام د مهمو فرضو څخه د یو فرض په ترسره کولو کې ناسته ده، چې د دین د احکامو په قیام او همدارنګه د ژوند په ډګر کې د اسلام په وجود پورې اړه لري. نو ټول مسلمانان په دې کې لوی ګناهګار دي چې د مسلمانانو لپاره د خلیفه په جوړولو کې ناست دي. که دوی ټول په دې ناسته باندې اتفاق وکړي نو ګناه به د دوی په هر فرد باندې د ځمکې په ټولو کونجونو کې وي. او که ځینې مسلمانان د خلیفه د جوړولو لپاره کار وکړي او نور یې ونه کړي نو هغه ګناه د هغو کسانو څخه لرې کیږي چې د خلیفه د جوړولو لپاره کار کوي او فرض په دوی باندې تر هغه وخته پاتې کیږي چې خلیفه جوړ شي. ځکه چې د فرض په جوړولو او په هغه کې مشغول کیدل د هغه د خپل وخت څخه د ځنډولو او د هغه د نه بشپړولو ګناه له منځه وړي. خو هغه کسان چې د فرض په جوړولو کې مشغول نه دي نو ګناه د خلیفه له تلو څخه وروسته درې ورځې وروسته په دوی باندې روانه پاتې کیږي تر څو چې دوی یو څوک د هغه ځای ناستی وټاکي، ځکه چې الله په دوی باندې یو فرض واجب کړی دی نو دوی د هغه د ترسره کولو څخه ډډه وکړه او په هغو کارونو کې یې برخه نه ده اخیستې چې د هغه د جوړولو لپاره دي، نو له همدې امله دوی د ګناه او په دنیا او اخرت کې د الله د عذاب او رسوايۍ مستحق شول. نو د هر هغه فرض په پرېښودلو باندې د عذاب مستحق کیدل چې الله فرض کړي دي ښکاره او څرګند دي، په ځانګړې توګه هغه فرض چې په هغه سره فرائض نافذ کیږي، او د دین احکام په هغه سره قایم کیږي، او د اسلام حکم په هغه سره لوړیږي، او د الله کلمه د اسلام په هیوادونو کې او د نړۍ په ټولو برخو کې تر ټولو لوړه کیږي.

ګرانو اورېدونکو، او تر هغه وخته چې موږ تاسو سره د بل نبوي حدیث سره یوځای کیږو، تاسو د الله په امان کې پریږدو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح