مع الحديث الشريف - په الله کې د سهار یا ماښام ګرځېدل
مع الحديث الشريف - په الله کې د سهار یا ماښام ګرځېدل

 

0:00 0:00
Speed:
September 02, 2025

مع الحديث الشريف - په الله کې د سهار یا ماښام ګرځېدل

مع الحديث الشريف

په الله کې د سهار یا ماښام ګرځېدل

ګرانو اورېدونکو وروڼو، 

السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته

امام بخاري رحمه الله په خپل صحيح کې له انس بن مالک رضي الله عنه څخه روايت کړی دی چې نبي صلی الله علیه وسلم وفرمايل:

"په الله کې د سهار یا ماښام ګرځېدل له دنيا او هر څه چې په هغې کې دي غوره دي." 

امام ابن حجر د حدیث په شرح کې ویلي دي:

او غدوه په فتحه سره: یو ځل، د غدو څخه: او هغه د ورځې له پیل څخه د ورځې تر نیمایي هر وخت کې وتل دي، او روحه: یو ځل، د رواح څخه: او هغه د لمر له زوال څخه تر لمر لوېدو هر وخت کې وتل دي. 

د هغه خبره: (په الله کې) یعنې: جهاد. 

خو د هغه خبره: (له دنیا او هر څه چې په هغې کې دي غوره دي) ابن دقیق العید یې داسې شرح کړې ده: 

دوه احتمالات شته، یو یې دا دی: دا د غیبو د محسوساتو په مرتبه کې نازلولو باب دی، ترڅو په نفس کې د هغه تحقیق وشي، ځکه چې دنیا په نفس کې محسوسه ده او په طبیعتونو کې لویه ده، نو له همدې امله موازنه پرې وشوه، که نه نو معلومه ده چې په ټوله دنیا کې د جنت د یوې ذرې سره هم برابر نه ده. او دویم دا دی: مطلب دا دی چې د ثواب دا اندازه د هغه ثواب څخه غوره ده چې د هغه چا لپاره حاصل کیږي چې که ټوله دنیا ورته حاصلیږي نو هغه به د الله تعالی په اطاعت کې لګوي.

ما وویل: او دې دوهم ته د ابن المبارک هغه روایت تایید ورکوي چې هغه په ​​جهاد کتاب کې د حسن له مرسل څخه روایت کړی دی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم یو لښکر ولیږه چې په هغې کې عبدالله بن رواحه هم و، خو هغه وروسته پاتې شو ترڅو له نبي صلی الله علیه وسلم سره لمونځ وکړي، نو نبي صلی الله علیه وسلم هغه ته وفرمايل: قسم په هغه ذات چې زما ځان د هغه په ​​لاس کې دی که ته په ځمکه کې هر څه ولګوې د هغوی د سهار فضيلت به ونه مومې، او خلاصه دا ده چې مطلب د دنیا د چارو اسانه کول او د جهاد د چارو لويول دي، او هغه چا ته چې د جنت په اندازه یو څاټه حاصلیږي داسې کیږي لکه چې د ټولې دنیا څخه لوی شی ورته حاصل شوی وي، نو بیا څوک د هغه چا په څیر کیدی شي چې له هغې څخه یې لوړې درجې ترلاسه کړې وي، او په دې کې ټکی دا دی چې د جهاد څخه د وروسته پاتې کیدو سبب د دنیا د اسبابو څخه یو ته میلان دی، نو دې وروسته پاتې شوي ته یې خبر ورکړ چې د جنت دا لږ اندازه د ټولې دنیا څخه غوره ده. د امام ابن دقیق العید خبرې پای ته ورسیدې. 

او حق دا دی چې مسلمانان له سلو کلونو راهیسې په داسې حکمرانانو باندې ازمویل شوي دي چې د جهاد فرض یې ضایع کړ، نو نور د الله په لاره کې نه سهار شته او نه ماښام، او دا شرف نور نه ترلاسه کیږي مګر د لږو افرادو په عمل کولو سره دلته او هلته، او کله چې جهاد او د هغه سهار او ماښام دا فضل او دا مقام لري، نو مسلمانانو ته ښايي چې خپل حکمرانان بدل کړي، او پر هغوی بدل شي، ترڅو دوی ته یو حاکم وټاکي، چې د خدای په کتاب او د هغه د رسول په سنت حکم وکړي، او په هغوی کې د اسلام شریعت قائم کړي چې د هغې د کوهان څوکه د الله په لاره کې جهاد دی، او د همدې لپاره موږ تاسو مسلمانانو ته بلنه ورکوو چې په ځمکه کې د الله د شریعت د قیام لپاره له کار کوونکو سره په کار کولو کې مرسته وکړئ د اسلام د دولت په قیام او د ټولو مسلمانانو لپاره د یو خلیفه په ټاکلو سره چې له هغه وروسته به جنګیږي او ځان به پرې ساتي.

ګرانو اورېدونکو: تر بلې لیدنې پورې، تاسو خدای ته سپارم، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح