مع الحديث الشريف - د مسلمان حق په مسلمان باندې په ژوند او مرګ کې
مع الحديث الشريف - د مسلمان حق په مسلمان باندې په ژوند او مرګ کې

    مونږ تاسو ټولو ته ښه راغلاست وایو ګرانو ملګرو په هر ځای کې، ستاسو د خپرونې "مع الحديث الشريف" په یوه نوې کړۍ کې او په غوره سلام سره پیل کوو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

0:00 0:00
Speed:
June 22, 2025

مع الحديث الشريف - د مسلمان حق په مسلمان باندې په ژوند او مرګ کې

مع الحديث الشريف

د مسلمان حق په مسلمان باندې په ژوند او مرګ کې

    مونږ تاسو ټولو ته ښه راغلاست وایو ګرانو ملګرو په هر ځای کې، ستاسو د خپرونې "مع الحديث الشريف" په یوه نوې کړۍ کې او په غوره سلام سره پیل کوو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته. 

   د ابوهریره رضی الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: «څوک چې د جنازې ګډون وکړي تر دې چې لمونځ پرې وشي نو هغه ته یوه قیراط ده، او څوک چې د جنازې ګډون وکړي تر دې چې ښخ شي نو هغه ته دوه قیراطه دي، وپوښتل شول: دوه قیراطه څه شی دي؟ هغه وفرمایل: د دوو لویو غرونو په اندازه». مسلم دا روایت کړی دی په نمبر 1633.

ګرانو اوریدونکو:   

   د جنازې لېږدول د مسلمان حق دی په خپل مسلمان ورور باندې، بلکې دا یو له هغو نېکو کارونو څخه دی چې سړی پرې اجر کیږي، او له دې څخه موخه الله سبحانه وتعالی ته نږدې کېدل دي، نصیحت اخیستل او د آخرت یادول دي، همدارنګه خشوع او د زړه حاضرول او سکینه او تفکر او عبرت اخیستل دي، او د رسول الله صلی الله علیه وسلم صحابه کرامو په دې معناو کې ژوند کاوه، نو دوی به خشوع او عبرت اخیست، نو ته به د ژړا پرته بل غږ نه اورېدې.

ای مسلمانانو:

   مونږ چې د دې دین د عظمت په اړه خبرې کوو چې الله په هغه کې مړي باندې د ژوندي حق ګرځولی دی، نو مونږ پوښتنه کوو: دا حق نن ورځ د ځمکې په قوانینو کې چېرته دی؟ د مړو حقوق په ژوندیو باندې د لویدیځ تمدن په دنیا کې چې د انسان د حقونو دعوه کوي چېرته دي؟ بلکې د ژوندیو حقوق په مړو واکمنانو باندې چېرته دي؟ اسلام څنګه چې د مړو لپاره حقوق ګرځولي دي، د ژوندیو لپاره یې هم حقوق ګرځولي دي، او ژوندی تر مړي لومړیتوب لري، د جنازې لمونځ په مسلمانانو باندې فرض کفایه دی، په داسې حال کې چې د مسلمانانو حقوق په خپلو واکمنانو باندې فرض او واجب دي په واکمن باندې، او تر ټولو مهم حق دا دی چې دوی ته د قرآن او سنت له مخې حکومت وکړي د اورېدلو او اطاعت په بدل کې، خو څه ووایو په داسې حال کې چې مزدور واکمنانو په مسلمانانو په دنیا کې په زوره حکومت غصب کړی دی او له امت څخه منکر شوي دي؟ دوی نه یوازې د دوی حقوق له منځه وړي؛ بلکې دوی یې د جهالت او ضایع کېدو کندې ته ور داخل کړي، هو؛ مونږ د دوی د لېرې کولو او د دوی په کنډوالو باندې د یو امام د نصبولو څخه پرته بل څه نه وایو، هغه چې د کتاب او سنت له مخې حکومت وکړي او د رعیت تر منځ عدالت ټینګ کړي، او د دوی حقوق په مړو او ژوندیو دواړو وپېژني.

    ای الله! مونږ ته په نبوي طریقه د یوې عادلانه خلافت په رامنځته کولو کې بیړه وکړه، ترڅو د مسلمانانو تیت او پرک والی سره یو ځای کړي، هغه مصیبتونه چې دوی په کې دي له دوی څخه لرې کړي، ای الله! ځمکه د خپل کریم ذات په نور سره روښانه کړه. ای الله! آمین آمین.

   ګرانو ملګرو، او تر هغه وخته پورې چې له تاسو سره په یوه بله نبوي حدیث کې ګورو، تاسو په الله سپارم، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.  

د راډیو لپاره لیکل شوی: ابو مریم

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح