د حدیث شریف سره - څوک چې په خپل کور کې په امن کې شي..
د حدیث شریف سره - څوک چې په خپل کور کې په امن کې شي..

ګرانو اوریدونکو ته په هرځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې، او په ښه سلام سره یې پیلوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

0:00 0:00
Speed:
October 21, 2025

د حدیث شریف سره - څوک چې په خپل کور کې په امن کې شي..

د حدیث شریف سره

څوک چې په خپل کور کې په امن کې شي..


ګرانو اوریدونکو ته په هرځای کې سلامونه وایو، ستاسو د خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې، او په ښه سلام سره یې پیلوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

ترمذي په خپل سنن کې روایت کړی دی، هغه وویل: موږ ته عمرو بن مالک او محمود بن خداش البغدادي بیان وکړ، هغوی وویل: موږ ته مروان بن معاویه بیان وکړ، هغه موږ ته عبدالرحمن بن ابی شمیله الانصاري د سلمه بن عبیدالله بن محصن الخطمي څخه بیان وکړ، هغه د خپل پلار څخه چې صحابي وو روایت کړی دی:

رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په تاسو کې په خپل کور کې په امن کې شي، په خپل بدن کې روغ وي، او د ورځې ډوډۍ ولري، نو داسې ده لکه ټولې دنیا چې دهغه لپاره راټوله شوې وي."

ابو عیسی وویل: دا حدیث حسن غریب دی، موږ دا یوازې د مروان بن معاویه له حدیث څخه پیژنو، او "حیزت" معنا یې ده راټول شوه، موږ ته دا حدیث محمد بن اسماعیل بیان کړ، هغه موږ ته حمیدي بیان کړ، هغه موږ ته مروان بن معاویه بیان کړ، او په دې باب کې د ابو الدرداء څخه هم روایت شته.

د هغه قول: (څوک چې په تاسو کې): یعنې ای مؤمنانو. (په امن کې): یعنې له دښمن څخه نه ویریږي. (په خپل کور کې): د سین په مشهور زور سره یعنې په خپل ځان کې، او ویل شوي دي: السرب جماعت ده، یعنې په خپله کورنۍ او اولاد کې، او ویل شوي دي د سین په فتحه سره یعنې په خپل مسلک او طریقه کې، او ویل شوي دي په دواړو فتحو سره یعنې په خپل کور کې. همداسې قاري د ځینو شارحینو څخه ذکر کړي دي. او التوربشتي ویلي دي ځینو خلکو یوازې السرب د سین او را په فتحه سره غوره کړی دی یعنې په خپل کور کې او په دې کې یې روایت نه دی ذکر کړی: او که د هغه خبره سمه وي چې السرب په هر کور باندې اطلاق کیږي، نو د هغه دا خبره په دې باندې قوي دلیل کیدی شي، مګر السرب هغه کور ته ویل کیږي چې په ځمکه کې وي. او په القاموس کې: السرب طریقه ده او په زیر سره هم طریقه ده او زړه او نفس او جماعت ده، او په تحریک سره د ځنګلي ځناور غار او د ځمکې لاندې کنده ده، پای. نو د حدیث څخه مراد په امن کې مبالغه ده که څه هم په ځمکه کې په تنګ غار کې وي لکه د ځناور غار یا په پټه او نه ضایع کیدونکي ډول ورته تشبیه کول دي.

(معافی): د اسم مفعول صیغه ده د باب مفاعله څخه یعنې روغ او د ناروغیو او آفتونو څخه سالم.

(په خپل بدن کې): یعنې په خپل ظاهر او باطن کې

(د ورځې ډوډۍ ولري): یعنې د حلال لارې څخه د خپل ځان کفایت ولري.

(نو داسې ده لکه چې راټوله شوې): د مجهول صیغه ده د الحیازة څخه او هغه د راټولولو او ضمیمه کولو معنا لري

(دهغه لپاره): ضمیر د هغه چا ته راجع کیږي چې، د جملې سره تړاو لري یعنې دهغه لپاره راټوله شوې (دنیا) او په مشکاة کې یې په تمامه توګه زیاته کړې ده.

قاري وویل یعنې په ټوله کې او الحذافیر جوانب دي، او ویل شوي دي چې الاعالي دي او واحد یې حذعار او حذور دی. او معنا یې دا ده چې داسې ده لکه ټوله دنیا چې ورکړل شوې وي، پای.

ګرانو اوریدونکو:

دا شریف حدیث د جوامع الکلم څخه دی چې موږ ته یې په دې دنیا کې د انسان د اړتیا وړ هغه بنسټیز شیان بیان کړل چې پرته له هغې ژوند نه شي پاتې کیدای، او هغه دا دي:

  1. امنیت چې د ځان، مال، اولاد او ناموس په اړه ډاډمنتیا ده، او دا هغه مناسب کور چمتو کوي چې له ګرمۍ، یخنۍ او د زمانې له آفاتو څخه یې ساتي... نو آرام کور د انسان د مهمو اړتیاوو څخه دی چې د ترلاسه کولو هڅه یې کوي. او دا د هغه حق دی.

  2. بدني، عقلي او رواني روغتیا چې د هغې په لرلو سره انسان د ژوند په میدان کې د داخلیدو توان لري... او عقل یې د دې توان لري چې په ستونزو کې فکر وکړي... نو په کار کې په پوره ځواک او فعالیت سره داخل شي ترڅو خپل او د هغه چا لپاره چې هغه یې پالنه کوي روزي وګټي، او په عبادت کې په همت او فعالیت سره داخل شي، نو د خدای په رضا سره د هغه څخه قبولیت ترلاسه کوي.... او د خپل ځان او کورنۍ غم کوي بلکې د خپل امت غم هم کوي لکه څنګه چې رب العالمین هغه ته سپارلی دی.

  3. قوت: قوت هغه څه دي چې د هغې په واسطه د انسان بدن قایم وي لکه څنګه چې په المعجم الوسیط کې راغلي دي. او لکه څنګه چې نبی صلی الله علیه وسلم تعریف کړی دی کله چې هغه وویل: د انسان لپاره څو ګولې کافي دي چې ملا یې سمه کړي

نو د انسان دا بنسټیزې اړتیاوې باید هر فرد ته برابرې شي ترڅو هغه یو ښه ژوند وکړي او یو صالح انسان شي چې د ژوند د تکالیفو د ترسره کولو توان ولري....

ایا دا شیان په دې زمانه کې هر انسان ته برابر دي.... د نړۍ ته یوه پراخه کتنه موږ ته وږی، لوڅ، ناروغان او ویره لرونکي خلک راښیي چې د افریقا څخه تر آسیا، اروپا او امریکا پورې په ځمکه کې ډک دي، حتی په دغو هیوادونو کې چې د بشري حقونو د ساتنې دعوه کوي... نو په دوی کې هم بې وزلي، ناروغي، ویره او د امنیت نشتوالی د دوی په خلکو کې خپور دی.

نړۍ یو داسې مسؤل نظام او مهربانه پالونکې دولت ته اړتیا لري چې خپل احکام پلي کړي او د خپلو افرادو پالنه وکړي او دوی وساتي او هر فرد ته امنیت، روغتیا او خوراک په څېر بنسټیزې اړتیاوې برابرې کړي... او هغه ته دا توان ورکړي چې د خپل توان په اندازه رفاه او کمالات ترلاسه کړي... دا هغه نظام دی چې نړۍ یې له لاسه ورکړی دی او هغه د اسلام نظام دی او دا دولت د اسلام دولت دی، د خلافت دولت چې مسلمانانو بلکې انسانیت هم له لاسه ورکړی دی... نو ایا موږ به د هغه د بیرته راګرځولو لپاره ګړندي ګامونه پورته کړو ترڅو نړۍ یو ځل بیا د کفایت او امنیت څخه برخمن شي؟

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې له یو بل نبوي حدیث سره تاسو ته راځو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح