د حديث شريف سره
هغه څوک چې آخرت يې غم وي
ګرانو اورېدونکو ته په هر ځای کې د خپلې خپرونې "د حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وايو او د ښې سلام په ويلو سره پيل کوو، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.
د انس بن مالک رضی الله عنه څخه روايت دی چې:
رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمايل: "څوک چې آخرت يې غم وي، الله به يې په زړه کې بډاینه پيدا کړي او چارې به يې منظمې کړي او دنيا به ورته په ذلت سره راشي او څوک چې دنيا يې غم وي، الله به يې بې وزلي د هغه د سترګو په وړاندې ودروي او چارې به يې ګډې وډې کړي او له دنيا څخه به ورته هيڅ ونه رسيږي مګر هغه څه چې د هغه لپاره مقدر شوي وي".
د تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي په کتاب کې راغلي دي
(هَمَّهُ) يعنې اراده او نيت يې. او په مشکاة کې دي چې څوک د آخرت طلبګار وي
(جَعَلَ اللَّهُ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ) يعنې هغه د بس او کفايت په اندازه قانع کړي تر څو د زيات طلب لپاره ځان په تکليف نه کړي
(وَجَمَعَ لَهُ شَمْلَهُ) يعنې هغه متفرقې چارې يې منظمې کړي په دې ډول چې هغه د خپلو اسبابو په برابرولو سره داسې خاطر جمع کړي چې دی پرې خبر هم نه شي
(وَأَتَتْهُ الدُّنْيَا) يعنې هغه څه چې د هغه لپاره مقدر شوي او تقسيم شوي وي له دنيا څخه
(وَهِيَ رَاغِمَةٌ) يعنې ذليله او حقيره د هغه تابعداري کوي او د هغه په طلب کې ډېر کوشش ته اړتيا نه وي بلکې هغه ته په اسانه او نرمۍ سره د هغه د ارادې او د هغه د څښتنانو د ارادې په خلاف راځي
(وَمَنْ كَانَتْ الدُّنْيَا هَمَّهُ)
او په مشکاة کې دي: او څوک چې د دنيا طلبګار وي
(جَعَلَ اللَّهُ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ) يعنې مخلوق ته د هغه اړتيا داسې ښکاره وي لکه د يوې پرې شوې معاملې په څېر چې د هغه د سترګو په وړاندې ايښودل شوې وي
(وَفَرَّقَ عَلَيْهِ شَمْلَهُ) يعنې هغه جمع شوې چارې يې ګډې وډې کړي
(وَلَمْ يَأْتِهِ مِنْ الدُّنْيَا إِلَّا مَا قُدِّرَ لَهُ) يعنې هغه ذليل وي نو هغه ته هغه څه نه رسيږي چې هغه يې د زياتوالي په توګه غواړي د هغه د ارادې او د هغه د ملګرو د ارادې په خلاف
ګرانو اورېدونکو:
امام ابن قيم رحمه الله فرمايلي دي: "کله چې بنده سهار او ماښام کوي او د هغه غم يوازې الله وي، الله سبحانه وتعالی به د هغه ټولې اړتياوې پوره کړي، او د هغه ټول غمونه به لرې کړي، او د هغه زړه به د خپلې مينې لپاره فارغ کړي، او ژبه به يې د خپل ذکر لپاره، او اندامونه به يې د خپلې اطاعت لپاره، او که سهار او ماښام وکړي او دنيا يې غم وي، الله به د هغه غمونه او تکليفونه پرې بار کړي او هغه به خپل نفس ته وسپاري.....".
ګرانو اورېدونکو:
د دنيا مينې او په هغه باندې مصروفيت خلک د الله تعالی د اطاعت او د هغه د عبادت څخه غافل کړي دي، نو د همدې لپاره د قرآن کريم آيتونه او نبوي احاديث راغلل، او له هغې جملې څخه دا حديث شريف دی چې نن زمونږ په لاس کې دی، تر څو مونږ ته هغه څه را په ياد کړي چې مونږ هېر کړي دي او تر څو يو داسې ځواک پيدا کړي چې زمونږ زړه ته اطمينان راولي او مونږ د دنيا پرېښودلو او په هغه کې زهد اختيارولو ته متوجه کړي د الله په رضا او د آخرت په نعمت پسې.
او د الله تعالی په دې قول سره خپله خبرې پای ته رسوو: ﴿زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَالْبَنِينِ وَالْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالأَنْعامِ وَالْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَاللهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآب﴾ له الله تعالی څخه غواړو چې دنيا زمونږ تر ټولو لويه غم او زمونږ د علم منتها ونه ګرځوي.
ګرانو اورېدونکو! تر هغه وخته چې تاسو سره په يوه بله نبوي حديث کې يوځای کېږو، تاسو د الله په امان ساتو، والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته.
