له حديث شريف سره - په الله د رب په توګه راضي شو
له حديث شريف سره - په الله د رب په توګه راضي شو

ګرانو اورېدونکو! په هر ځای کې تاسو ته سلامونه وایو. ستاسو د خپرونې "له حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې په ښه سلام پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

0:00 0:00
Speed:
October 10, 2025

له حديث شريف سره - په الله د رب په توګه راضي شو

له حديث شريف سره

په الله د رب په توګه راضي شو

ګرانو اورېدونکو! په هر ځای کې تاسو ته سلامونه وایو. ستاسو د خپرونې "له حديث شريف سره" په نوې کړۍ کې په ښه سلام پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

د ابو داود په سنن کې راغلي دي - د خوبونو په بابونو کې - چا چې وویل کله چې سهار او کله چې ماښام شو په الله د رب په توګه، په اسلام د دین په توګه او په محمد د رسول په توګه راضي شو، نو دا به د الله حق وي چې هغه راضي کړي.

حدثنا حفص بن عمر حدثنا شعبة عن أبي عقيل عن سابق بن ناجية عن أبي سلام أنه كان في مسجد حمص فمر به رجل فقالوا: هذا خدم النبي صلى الله عليه وسلم، فقام إليه فقال: حدثني بحديث سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم لم يتداوله بينك وبينه الرجال، قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: من قال إذا أصبح وإذا أمسى رضينا بالله ربا وبالإسلام دينا وبمحمد رسولا إلا كان حقا على الله أن يرضيه

د عون المعبود په کتاب کې د حدیث په شرح کې راغلي دي، د ابوداود سنن شرح - د خوبونو بابونه - په الله د رب په توګه راضي شو

(د ابی عقیل څخه): د عین په فتحه سره او د هغه نوم هشام بن بلال دی

(د ابی سلام څخه): د لام په تشدید سره هغه ممطور الحبشی دی

(أنه): یعني ابو سلّام

(د حمص په جومات کې): د هاء په کسر او د میم په سکون سره، د شام یوه سیمه ده

(کان فقالوا هذا): یعني هغه سړی

(خدم): د معلوم ماضی صیغه

(فقام): یعني ابو سلّام

(إلیه): یعني هغه سړي ته

(فقال): یعني ابو سلّام (لم یتداوله بینک وبینه الرجال): په صراح کې: تداولته الأیدی أخذته هذه مرة وهذه مرة، او معنا دا چې ستا او د هغه صلی الله علیه وسلم ترمنځ د سړیو واسطه نه وه.

(په الله د رب په توګه راضي شو): تمییز دی او دا په شرعي احکامو او کوني قضایاوو کې رضا شامله ده

(إلا کان حقا علی الله): دا د کان خبر دی

(أن یرضیه): یعني هغه ته به ډیر ثواب ورکوي ترڅو چې هغه راضي شي او دا د کان نوم دی.

المنذري وویل: او نسائي هغه تخریج کړی دی.

ګرانو اورېدونکو:

په الله د رب په توګه، په اسلام د دین په توګه او په محمد صلی الله علیه وسلم د نبي او رسول په توګه راضي شو، دا هغه کلمات دي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم موږ ته ښودلي دي چې کله سهار او کله ماښام شي هغه یاد کړو، نو په هر مسلمان لازمه ده چې هغه یاد کړي او بل ته یې یاد کړي او ووایي: "په الله د رب په توګه، په اسلام د دین په توګه او په محمد صلی الله علیه وسلم د رسول او نبي په توګه راضي شو"، په دې کې د اسلامي عقیدې د معنی تحقق دی، او په دې کې د زړه او عقل لپاره هره ورځ پیغام دی چې دې عقیدې ته تسلیم او راضي شي، او په دې کې د الله عز وجل سره د شپې او ورځې د تسلیمۍ او اطاعت په اړه د تړون تجدید دی، او دا رضا، تسلیمي او اطاعت باید د مسلمان د ژوند په ټولو چارو کې شامل وي، نو په عبادتونو کې تسلیم نه شي، د ژوند نور اړخونه لکه اقتصادي، سیاسي، ټولنیز او حتی د حکومت چارې پرېږدي.

بلکې دا تسلیمي پدې معنی ده چې موږ راضي شوي یو چې الله زموږ معبود او قانون جوړونکی دی او د هغه له قانون څخه موږ د خپل ژوند د چارو لپاره ټول علاجونه اخلو، نو حاکمیت یوازې د الله او د الله د قانون لپاره دی.

دا حدیث موږ ته د خدای تعالی دا قول یادوي: "إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ" د طبري په تفسیر کې د دې آیت په اړه راغلي دي، هغه وایي: او هغه ذات دی چې امر یې کړی دی چې تاسو او ټول مخلوقات یې پرته له الله څخه بل عبادت ونه کړئ، د هغه ذات لپاره چې هغه د معبودیت او عبادت وړ دی په خالصه توګه پرته له هغه څخه د نورو شیانو څخه. لکه: 14764 - حَدَّثَنِي الْمُثَنَّى, قَالَ: ثنا إِسْحَاق, قَالَ: ثنا عَبْد اللَّه بْن أَبِي جَعْفَر, عَنْ أَبِيهِ, عَنِ الرَّبِيع بْن أَنَس عَنْ أَبِي الْعَالِيَة, فِي قَوْله: {إِنِ الْحُكْم إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إيَّاهُ} قَالَ: د دین بنیاد په اخلاص ایښودل شوی دی یوازې د الله لپاره پرته له شریک څخه.

د اسلام وروڼو، یوازې په الله د رب په توګه راضي شئ، او یوازې په اسلام د دین په توګه راضي شئ، او یوازې په محمد صلی الله علیه وسلم د نبي په توګه راضي شئ، دا پدې معنی ده چې ستاسو اساسي قانون باید د کتاب او سنت څخه اخیستل شوی وي، او ستاسو اساسي قانون باید قرآني او نبوي وي.

اللهم صل وسلم على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم

ګرانو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې له تاسو سره د یو بل نبوي حدیث سره مخامخ کیږو، تاسو په الله سپارم، والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

More from فقه

مع الحديث الشريف - أتدرون من المفلس

د حديث شريف سره

ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟

الله دې وکړي چې تاسو ته د تحرير ګوند د مرکزي رسنيز دفتر د راډيو قدرمنو اورېدونکو ښه راغلاست ووايم، ستاسو سره مو ليدنه او زموږ پروګرام د حديث شريف سره تازه کيږي، او زموږ د حلقې په پيل کې غوره خبره د اسلام سلام دی، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

د احمد په مسند کې راغلي دي - د ډېرو روايتونو د مسند پاتې برخه - زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړی وي، دغه يې تورن کړی وي او دغه يې مال خوړلی وي

  عبدالرحمن له زهير څخه، هغه له علاء څخه، هغه له خپل پلار څخه، هغه له ابی هريره څخه، هغه له نبي صلی الله علیه وسلم څخه روايت کوي چې هغه وفرمايل: ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغوى وويل: اى د خداى رسوله! زموږ مفلس هغه څوک دى چې نه روپۍ لري او نه سامان. هغه وويل: زما د امت مفلس هغه څوک دى چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي او راځي په داسې حال کې چې دغه يې سپک کړى وي، دغه يې تورن کړى وي او دغه يې مال خوړلى وي، نو هغه به کښېنول شي او دغه به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي او دا به د هغه له نيکيو څخه قصاص اخلي، نو که چېرې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه ګناهونه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوى ګناهونه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي.

دا حديث د نورو مهمو حديثونو په شان دی چې بايد معنی يې درک شي، ځينې خلک داسې دي چې له لمانځه، روژې او زکات سره سره مفلس دي، ځکه چې دغه يې سپک کړ، دا يې تورن کړ، دا يې مال وخوړ، دا يې وينه تويه کړه او دا يې وواهه  

او د هغه افلاس دا دی چې د هغه له نيکيو څخه واخيستل شي چې د هغه سرمايه ګڼل کيږي او دې ته ورکړل شي او د هغه د سپکاوي، تور او وهلو په بدل کې هغه ته تاوان ورکړل شي، او له دې وروسته چې د هغه نيکۍ مخکې له دې څخه خلاصې شي چې هغه هغه څه خلاص کړي چې د هغه په غاړه دي، نو د هغوی له ګناهونو څخه به واخيستل شي او په هغه باندې به وغورځول شي، بيا به په اور کې وغورځول شي. 

او کله چې نبي صلی الله علیه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه چې ايا پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ د ايا پوهېږئ معنی دا ده چې ايا د چارو په باطن باندې پوهېږئ، ايا پوهېږئ چې رښتینی مفلس څوک دی؟ دا د حضرت علي کرم الله وجهه د دې خبرې تصديق کوي: "شتمني او بې وزلي په الله باندې له وړاندې کولو وروسته ده" هغوی کله چې دا پوښتنه وشوه د خپلو تجربو له مخې يې ځواب ورکړ، زموږ مفلس هغه څوک دی چې نه روپۍ لري او نه سامان، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو په نظر مفلس دی، نو هغه صلی الله علیه وسلم وفرمايل: نه، .... هغه وفرمايل: زما د امت مفلس هغه څوک دی چې د قيامت په ورځ روژه، لمونځ او زکات راوړي... 

او دا د حضرت عمر د دې خبرې تصديق کوي: څوک چې وغواړي روژه دې ونيسي او څوک چې وغواړي لمونځ دې وکړي خو دا استقامت دی، ځکه چې لمونځ، روژه، حج او زکات دا هغه عبادتونه دي چې انسان يې شايد په خپله خوښه وکړي، او کيدای شي چې منافقت وکړي، خو د ثقل مرکز دا دی چې د الله په امر باندې عمل وکړي 

الله دې موږ په حق باندې ثابت کړي او د خپلو پرهيزګارو بندګانو څخه دې وګرځوي او زموږ بديو ته دې نيکۍ بدلې کړي او د وړاندې کولو په ورځ دې رسوا نه کړو، آمين 

قدرمنو اورېدونکو، تر هغه وخته پورې چې تاسو سره يو بل نبوي حديث سره وکتل شي، تاسو الله ته سپارم چې هغه امانتونه نه ضايع کوي او السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 

د راډيو لپاره ليکل شوی 

عفراء تراب

د حدیث شریف سره - منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

د حدیث شریف سره

منافقین او د هغوی ناوړه اعمال

ګرانو اوریدونکو! په هر ځای کې چې یاست، تاسو ته د خپلې خپرونې "د حدیث شریف سره" په نوې کړۍ کې ښه راغلاست وایو او په ښې سلام سره پیل کوو، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

له بریدة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "منافق ته مه وایئ چې سردار دی، ځکه که هغه سردار وي، نو تاسو خپل رب عزوجل غصه کړی دی". دا ابو داود په صحیح سند سره روایت کړی دی.

ای قدرمنو اوریدونکو!

یقینا غوره خبرې د خدای تعالی خبرې دي، او غوره لارښود د محمد بن عبدالله صلی الله علیه وسلم لارښود دی، اما بعد:

یقینا دا شریف حدیث موږ ته لارښوونه کوي چې له هغو منافقانو سره څنګه چلند وکړو چې موږ یې پیژنو، ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم یوازینی کس و چې د ټولو منافقانو نومونه یې پیژندل، مګر موږ کولی شو ځینې یې د دوی له صفاتو څخه وپیژنو، لکه هغه کسان چې قرآن دوی ته اشاره کړې چې په سستۍ او زړه نا زړه فرائض ترسره کوي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په وړاندې دسیسې کوي او فتنې هڅوي او په ځمکه کې فساد کوي او دا خوښوي چې فحشاء د هغې ته په بلنه ورکولو، د هغې په ساتلو او پاللو سره خپره شي، او لکه هغه کسان چې د اسلام او مسلمانانو په اړه دروغ وايي... او نور هغه کسان چې د نفاق صفات لري.

له همدې امله موږ باید هغه څه وپیژنو چې شریعت ښه ګڼلي او څه یې بد ګڼلي، ترڅو موږ منافق له مخلص څخه وپیژنو، او د هغه په ​​وړاندې مناسب ګام واخلو. موږ باید د هغه چا په اړخ باور ونکړو چې د شریعت خلاف کارونه کوي او داسې ښیې چې هغه دا د اسلام او مسلمانانو په ګټه کوي، او موږ باید د هغه پیروي ونه کړو او نه یې ملاتړ وکړو، او نه هم له دې څخه لږ دا چې موږ هغه ته سردار ووایو، که نه نو خدای سبحانه وتعالی به په موږ غصه شي.

موږ مسلمانان باید تر ټولو زیات د اسلام او مسلمانانو په اړه اندیښمن واوسو، او یو منافق ته اجازه ورنکړو چې زموږ دین او کورنیو ته ننوځي، ځکه چې دوی د هغو خطرناکو شیانو څخه دي چې موږ ورسره مخ کیدی شو د دوی د ډیریدو او د دوی د څو څیرو له امله. موږ باید د هغه چا د اعمالو د اندازه کولو لپاره شرعي تله حاضره کړو چې د اسلام دعوه کوي، ځکه چې اسلام زموږ لپاره د دغه شان بدکارانو څخه ساتنه ده.

له خدایه غواړو چې زموږ امت له دغه شان مجرمینو څخه وساتي او موږ ته مستقیمې لارې او سمې تلې ته لارښوونه وکړي چې د خلکو چلند ورباندې اندازه کړو او له هغو کسانو څخه ځان لرې وساتو چې خدای یې نه خوښوي، اللهم آمین.

ګرانو اوریدونکو، تر هغه وخته چې تاسو له بل نبوي حدیث سره ګورو، تاسو خدای ته سپارو، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

دا لیکنه د راډیو لپاره: ډاکټر ماهر صالح