Sudan: Mfano Mwingine wa Kushindwa kwa Utaifa
(Imetafsiriwa)
Kulingana na sheria zinazoongoza mfumo wa sasa, kila taifa lina haki ya kuchagua sheria zinazowaongoza, na kwa hivyo, kila taifa lina haki ya kuwa na dola. Dhana hii ilisababisha wimbi la mataifa mapya baada ya Vita vya Pili vya Dunia, ambapo mataifa yaliyokuwepo yaligawanyika, na hivyo kusababisha machafuko tunayoshuhudia leo.
Tangu 1945, kumekuwa na angalau mataifa mapya 34 yaliyotambuliwa na Umoja wa Mataifa. Hii ilitokana na wimbi la utaifa lililoenea ulimwenguni katika miongo iliyofuata katikati ya karne ya ishirini. Mipaka ya kubuniwa ilichorwa ili kuwapa makundi mbalimbali uhuru na haki ya kutawala, ambapo mataifa kama vile Sudan iliyokuwa imeungana hapo awali yalianguka katika migogoro na machafuko.
Lakini mgawanyiko mpya haukutatua matatizo yaliyokuwepo, bali uliyaongeza. Katika kesi ya Sudan, mojawapo ya njia za kuelewa utata huu ni kuangalia tasnia yake na sekta ya mafuta. Sekta ya mafuta ilikuwa muhimu katika taifa lililoungana, na ikawa uti wa mgongo wa uchumi ulioanzishwa hivi karibuni. Tatizo ni kwamba mipaka ilivunja tasnia ya mafuta ya Sudan iliyokuwa imejikita. Katika mataifa yaliyoanzishwa hivi karibuni, Kusini ilidhibiti sehemu kubwa ya mashamba ya mafuta, huku Kaskazini ilidhibiti miundombinu ya usafirishaji, ikiwa ni pamoja na mabomba na visafishaji. Kwa hiyo, Sudan Kusini, ambayo imekuwa nchi isiyo na bandari hivi karibuni, ilitegemea mabomba ya Sudan yanayoelekea Bahari Nyekundu. Mgawanyiko huu ulisababisha migogoro juu ya ada za usafiri, na kusababisha usumbufu wa mara kwa mara wa usafirishaji wa mafuta - usafirishaji ambao mataifa yote mawili bado yanategemea uchumi wao. Kwa mfano, mwaka 2012, Sudan Kusini ilisimamisha uzalishaji wa mafuta kutokana na mizozo hii, hatua ambayo iliathiri sana mapato ya mataifa yote mawili. Na ingawa makubaliano yalifikiwa ya kuanzisha tena usafirishaji, mvutano na matatizo ya kiuchumi bado yanaendelea.
Kwa hivyo, tangu 2011, tulicho nacho ni mataifa mawili tofauti yanayotegemeana sana. Wanazo rasilimali, lakini hawana maendeleo muhimu ya kuzitumia. Hivyo, pamoja na kuwepo takriban mapipa bilioni 8 ya mafuta ndani yao, wanakabiliwa na umaskini mkubwa.
Hili linaweza kubadilika ikiwa mataifa hayo mawili yataungana na kutulia. Hili halitatokea chini ya mfumo wa sasa wa kibepari. Mfumo huu umezidisha migogoro kati ya watu, kisha ukawapa mfumo wa utawala ambao ulihimiza mawazo kama vile "ubaki wa walio bora," na kusababisha kuzidisha mivutano ndani yao na kati yao.
Ili kubadilisha hali nchini Sudan, na kuhakikisha utulivu wake wa kisiasa na uwezo wa maendeleo ya kiuchumi, ni lazima irudishwe kwenye bendera ya Uislamu. Wakati huo, sekta yake ya mafuta inaweza kutumika kwa njia bora zaidi, na sekta yake ya kilimo inaweza kuendelezwa, na sekta zake za madini na viwanda zinaweza kupanuliwa, na miundombinu yake ya kibiashara inaweza kuimarishwa. Hii itafanyika kwa mwongozo wa Khalifa na wasaidizi wake ambao wanatambua wajibu wao wa kuhakikisha maendeleo ya maeneo ndani ya Dola ya Kiislamu, na matumizi ya rasilimali, kwa faida ya Umma wa Kiislamu. Na kwamba watakuwa na hatia ikiwa watapuuza jukumu hili.
Inawezekana kuendeleza eneo la Sudan, ina uwezo wa kuwa mzalishaji mkuu na muuzaji wa chakula kutokana na ardhi yake kubwa ya kilimo, takriban hekta milioni 84, ambayo 20% tu ndiyo inayolimwa. Na inalima mazao makuu, ikiwa ni pamoja na pamba, karanga, mbegu za ufuta, mtama, ngano na miwa. Pia ni tajiri katika rasilimali za madini kama vile dhahabu, asbesto, chromium, mica, kaolin na shaba. Na ina miundombinu ya viwanda vingi vyepesi kama vile usindikaji wa kilimo, mkusanyiko wa elektroniki, plastiki, utengenezaji wa samani na uzalishaji wa nguo.
Ina uwezo wa kutoa rasilimali kwa nchi nyingine za Kiislamu, huku ikinufaika na kile inachotoa, kutokana na eneo lake la kimkakati kati ya nchi za Ghuba na Afrika Magharibi, na ina ufikiaji wa Bahari Nyekundu.
Bandari kuu ya bahari nchini Sudan ni Port Sudan, ambayo ni bandari ya asili ya maji marefu yenye uwezo wa kushughulikia meli kubwa. Pia inasaidia bidhaa mbalimbali ikiwa ni pamoja na makontena, bidhaa nyingi na mafuta. Hii, pamoja na bandari nyingine za Sudan, huipa nchi uhusiano wa moja kwa moja na njia za usafirishaji za kimataifa kupitia Bahari Nyekundu. Hii haiiunganishi Sudan na majirani zake wa Afrika tu, bali pia inaiunganisha na masoko ya Mashariki ya Kati ikiwa ni pamoja na mji wa Jeddah wa pwani nchini Saudi Arabia. Hii ni muhimu kwa sababu majirani zake hawana bandari na watahitaji ufikiaji wa Sudan kwenye bahari ili kufanya biashara na nchi nyingine za Kiislamu. Uwezekano huu hauishii Afrika na Mashariki ya Kati, bali pia unaenea, na pengine hadi Asia, Ulaya na Ghuba ya Arabuni, kutokana na eneo la kimkakati la Sudan kwenye Bahari Nyekundu na ukaribu wake na Mfereji wa Suez.
Licha ya machafuko ya sasa, miundombinu ya nchi bado inafanya kazi kwa kutosha, ambapo Sudan kwa sasa inauza mafuta yake ghafi kwa UAE na Malaysia kupitia vituo vya baharini vya Bashayer na PLOC. Usafirishaji huu hutumwa kupitia miundombinu ya bandari za Sudan kwenye Bahari Nyekundu, na unajumuisha zaidi mafuta ghafi yanayozalishwa Sudan Kusini.
Kwa hivyo, kuna uwezekano wa eneo hilo kuwa sehemu yenye mafanikio ya Dola ya Kiislamu. Mara tu nchi ya Kiislamu itakapounganishwa tena, Sudan itaweza kufanya biashara na Umma mwingine wa Kiislamu. Hili ni muhimu kwa sababu Sudan sio nchi pekee iliyo na rasilimali za asili za kutosha kukidhi mahitaji mengi ya ulimwengu leo - Afrika nzima imebarikiwa na rasilimali hizi; Bara lina karibu 30% ya akiba ya madini duniani, ikiwa ni pamoja na cobalt, dhahabu, platinum na shaba. Pia ina takriban 8% ya akiba ya mafuta duniani na takriban 12% ya akiba ya gesi asilia duniani.
Tukiangalia majirani wa Sudan, tunayo Misri, tajiri katika gesi asilia na mafuta. Pia ina ufikiaji wa Mto Nile, rasilimali muhimu ya maji. Kuna pia Eritrea ambayo ina rasilimali kubwa za madini, ikiwa ni pamoja na dhahabu, shaba na potashi, na Ethiopia na uwezo wake katika nishati ya umeme, ardhi ya kilimo na madini. Kisha kuna Jamhuri ya Afrika ya Kati ambayo ina almasi, dhahabu na uranium, na Chad na Libya zote mbili zina rasilimali kubwa za mafuta. Licha ya utajiri na uwezo huu wote, Afrika ni nyumbani kwa baadhi ya nchi maskini zaidi duniani. Mbali na Sudan na Sudan Kusini, nchi nyingine zinakabiliwa na migogoro na vifo, na rasilimali zao zinaibiwa na kutumiwa vibaya.
Chini ya Dola ya Ukhalifa, hali hii itabadilika. Dola ya Kiislamu itaendeleza tena ahadi yake ya kuendeleza rasilimali za dunia, ili sisi (kama umma) tuweze kujitegemea, tusiwategemee maadui au kuwatumia vibaya. Hili ni muhimu, kwa sababu maadui wa Uislamu hawapaswi kupewa faida yoyote juu yetu. Na kama tunavyoona, pia inawezekana, ikiwa tuna kiongozi anayeweza kuwaunganisha Waislamu nchini Sudan na kuzima hali ya sasa ya ukosefu wa utulivu na machafuko.
#Mgogoro_wa_Sudan #SudanCrisis
Imeandikwa kwa Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir
Fatima Musab
Mwanachama wa Ofisi ya Habari Kuu ya Hizb ut-Tahrir