حكومة الثورة ورفع الدعم داوتني بالتي هي الداء!
September 29, 2020

حكومة الثورة ورفع الدعم داوتني بالتي هي الداء!

حكومة الثورة ورفع الدعم داوتني بالتي هي الداء!

تعقد حكومة السودان عدة ورش قطاعية للإعداد للمؤتمر الاقتصادي الأول، من بينها ورشة عمل الدعم السلعي وبدائله التي قدمت فيها ورقة بعنوان (إصلاح الدعم الحكومي)، والتي أعدها خبراء اقتصاديون وأكاديميون، وربطت الورقة بين الدعم الحكومي في السودان، وعدد من الاختلالات الاقتصادية كتشوهات القطاع المالي والنقدي التي ساهمت في عجز الموازنة، وتزايد معدلات التضخم وعجز الميزان التجاري، وأبرزت الورقة جملة من السلبيات المتعلقة بالدعم السلعي مؤكدة أن دعم المحروقات والدقيق أدى إلى زيادة الاستهلاك دون ترشيد مع تغير نمط الاستهلاك وزيادة قيمة الواردات، فضلا عن ازدياد نشاط التهريب للسلع المدعومة (2020/9/24، سونا). وأكدت وزير المالية والتخطيط الاقتصادي المكلفة هبة محمد، أن الدعم الحكومي على السلع يمثل عبئا ضخما تتحمله الحكومة، وأكدت الوزيرة التي كانت تتحدث في ورشة "الدعم السلعي وبدائله" الأحد أن العبء ازداد ثقلاً. (21 أيلول/سبتمبر2020م).

الغريب في الأمر أنه في الورشة نفسها قدم كمال كرار، عضو قوى الحرية والتغيير، ورقة تنسف كلام الوزيرة، حيث قال إن (تكلفة طن البنزين المحلي في المصفاة تبلغ (1395) للتر، وبحسب دولار موازنة 2020م تعادل 23964 جنيها، وتكلفة اللتر تساوي 17.1 جنيها، ويكون سعر بيع الطن في المحطات 39060 جنيها، بسعر اللتر 28 جنيهاً، شاملا ضرائب ورسوماً حكومية بواقع ٣٩%)، لافتا إلى أن سعر البيع أعلى من قيمة التكلفة بحسب موازنة 2020م، أما تكلفة طن البنزين المستورد فتبلغ 35245 جنيها، بها رسوم حكومية بنسبة ٣٣%، وسعر اللتر يساوي 25.2 جنيها، متسائلا فأين هو الدعم؟!

فعلاً إن المعارضة هي صمام أمان النظام، والغريب أن تأتي المعارضة من داخل الحكومة، فما قاله كمال كرار لا يعدو كونه خوفاً من المآلات، ويظل الخوف من الضغوط التضخمية سبباً لمعارضة رفع الدعم، وليس رعاية شئون الناس، ولا تبني مصالحهم، فترك الأسعار لقوى السوق (العرض والطلب) كما هو مقرر في المبدأ الرأسمالي يحدث تغييرات في تكلفة الإنتاج والصناعة والنقل، وبالتالي زيادة في أسعار السلع والخدمات على المستهلك، فيقود ذلك لما حدث في 2013م و2018م؛ إذ أدى تخلي الحكومة عن سياسة الدعم إلى ارتفاع في المعدل العام للأسعار بشكل غير مسبوق خلق أزمة وبالأخص لدى الفقراء وذوي الدخل المحدود، ما قاد لمظاهرات واجهتها الحكومة بعنف وقمع شديدين، وهذا هو سبب معارضة سياسة رفع الدعم...

الدعم يعنى به تدخل الحكومة في الأسعار ما يؤدي لخفض مستوى سعر الخدمة للمستهلك عن مستوى سعر السوق، أو تخفيض التكاليف بالنسبة للمنتجين والمستهلكين من خلال دعمهم، وقد يكون الدعم الحكومي مساعدة مالية ترصدها الدولة لدعم قطاعات إنتاجية أو خدمات لها طبيعة حيوية لكنها محدودة المردودية، ومن أهدافه كذلك توفير مواد استهلاكية أساسية أسعارها ليست في متناول الفئات الاجتماعية الأقل دخلاً عبر صندوق يسدد الفارق بين سعر البيع والسعر الحقيقي للسلع، ولأن السياسة الرأسمالية تقوم على المصلحة فيجب أن لا يكون للدولة أي دعم، لكن رغم ذلك كترقيع للنظام الرأسمالي يوجد ضمان اجتماعي يشكل دعما للفئات الأقل دخلاً، شراء للسلم الاجتماعي لإبعاد الاضطرابات! وتقدم الدول الأوروبية اليوم، كأحد أشكال التدخل الحكومي أو الدعم الحكومي، برامج الضمان الاجتماعي ودعم العاطلين عن العمل والدعم للقطاع الزراعي وغيرها، وكذلك الأمر في الولايات المتحدة نفسها، والتي تدخلت أيضاً بعد الأزمة المالية العالمية 2008 بشراء القروض المتعثرة من البنوك لتجنب إفلاسها، وطرحت مئات المليارات في الأسواق لإنعاش الاقتصاد، وهذا ما لم تَعِهِ الحكومة! والمستغرب أن حكومة ما بعد الثورة تسير على خطا الحكومة البائدة التي تبنت سياسة رفع الدعم نفسها باسم الإصلاح الاقتصادي، وللمبررات ذاتها التي طرحتها الحكومة الحالية، ما فاقم من الأزمات المعيشية للمواطن، بسبب النتائج السلبية التي أعقبت رفع الدعم، موجة تضخمية كبيرة رفعت الأسعار بشكل كبير، وزادت العبء على الفقير ومحدود الدخل، بالإضافة إلى اضطرابات في السوق المحلية، نفّرت المستثمرين بسبب صدمة تعويم العملة وعدم الاستقرار، فصار أغلب أهل السودان تحت خط الفقر. وتقوم الحكومة الحالية بتجريب المجرَّب وتسلك الطريق ذاته مبتعدةً عن الطريق الآمن المجدي لدرء الأزمة الاقتصادية من تأهيل وتعزيز القطاعات الإنتاجية المهمة، كالزراعة والصناعة والاهتمام بالمنتجين، والاعتماد على البدائل الحقيقية في تمويل الموازنة.

وفي عالم اليوم يتسمى الشيء بضده؛ فقد سمي رفع الدعم بسياسة الإصلاح الاقتصادي، والتي تتمثل في رفع الدعم عن السلع، وتحرير سعر العملة، وخفض الإنفاق الحكومي (عدم إنفاق الدولة على الخدمات من صحة وتعليم وغيرهما)، هذه السياسة الخالية من الرعاية هي روشتة يقدمها صندوق النقد الدولي بشكل ثابت ودوري لما سمي بدول العالم النامية، وقد درج الصندوق تقديمها للسودان سنوياً، مستبقاً الميزانية السنوية كشرط لاستحقاق القروض!

وأهم بنود روشتة صندوق النقد الدولي هي عدم تدخل الحكومة في الاقتصاد، والتخلي عن سياسات الدعم، وفرض ضرائب، ورفع الأسعار، وتعويم العملة، وتحفيز قنوات الاستثمار لجذب الاستثمارات الأجنبية المباشرة، وهذه السياسة هي سبب التشوهات في القطاع المالي وعجز الميزان التجاري لأنها تقضي على أي نوع من الإنتاج المحلي لارتفاع تكاليف الإنتاج.

هذه المبادئ الرأسمالية الأساسية التي يفرضها صندوق النقد الدولي تقوم على أنَّ الدعم الحكومي والمستمر يُفترض أن يكون مرحلة انتقالية تنتهي برفع الدعم كليا لأن الاستهلاك هو المدخل الأساس إلى الانتعاش الاقتصادي في الفكر المبدئي الرأسمالي، والدعم يحدّ من الاستهلاك، وهذا يعني أن من لا يستطيع امتلاك المال لاستهلاكه لا يستحق الحياة!!

أما الادعاءات المضللة التي نراها في الإعلام من منتسبي الحكومة، أن الدعم لا يذهب للمحتاجين فهي مبررات الحكومة البائدة غير الواقعية نفسها لأن زيادة سعر الوقود والضرائب والجمارك يعني زيادة تكلفة الترحيل والإنتاج، فتضطر المصانع لزيادة أسعار السلعة وبالتالي يتأثر الفقراء قبل الأغنياء. أما معالجة برنامج (سلعتي) كامتصاص لغضب الناس فستكون في متناول يد فئات محددة أيضا ولن تعالج مشاكل المواصلات التي ازدادت تعرفتها إلى أضعاف، الأمر الذي يؤثر على المواطنين البسطاء أكثر من الأغنياء.

إن الإصرار على هذه السياسة التي تفتقد لحس الرعاية وتظهر الدولة بوجه بشع وتزيد من حرج حكومة الثورة، ناتج فعلا عن عجز في الموازنة، لكن كما أوضحنا سببها المباشر السياسات الاقتصادية التي لم تتغير عن سياسات النظام البائد، ما يعني زيادة المنصرفات مقابل الإيرادات فتضطر الحكومات للاستدانة من المؤسسات الخارجية أو الداخلية، وهذا الدين بالتأكيد عليه فائدة، والفائدة تتضاعف مع العجز عن السداد، وهكذا الدوامة لا تنتهي... ما يدعو الحكومات للتفكير في المليارات التي تصرفها على الدعم باعتبار أن بنود الصرف الأخرى أساسية لا يمكن المساس بها فتحاول الحكومة تخفيض هذا الدعم حتى إلغائه! والحقيقة أنها تجد نفسها مضطرة لذلك لأن المؤسسات التي تستدين منها تفرض هذا الشرط، لأنه يجعل للحكومة القدرة على تسديد ديونها بالفائدة خلال المدة المتفق عليها.

كون حكومة (الكفاءات) لا تعي أن السياسات التي يتبناها صندوق النقد الدولي تهدف إلى تحويل البلدان المقترضة إلى أسواق مفتوحة لتصريف بضائع الدول الرأسمالية بأسعار عالية، وتخلق الظروف الموضوعية لتحويل الاقتصاد القائم على التخطيط والتوجيه المركزي إلى اقتصاد سوق رأسمالي تعبث به الرأسمالية المتوحشة التي لا تعرف سوى الجشع ومزيد من الأرباح، حكومة كونها لا تعي هذه الحقيقة التي هي أوضح من الشمس في رابعة النهار، يجب المسارعة بتغيرها فوراً لأن حكومة تقع تحت سطوة صندوق النقد الدولي والجهات المقرضة، والتي تضع شروطا إصلاحية قاسية لتقدم خدماتها للدول ولا تراعي الأبعاد الإنسانية ليست أهلا للاستمرار في الحكم ولا لثانية واحدة، وهي حكومة تفقد حس الرعاية الذي هو واجب، بل من أهم واجبات الدولة بغض النظر عن الأحوال الاقتصادية ناهيك عن الإسلام الذي جعل الدولة راعية في المقام الأول.

على الرغم من الموارد المادية والبشرية الهائلة الظاهرة والباطنة في السودان فضلاً عن احتياطي النفط والمعادن، فإن غالبية أهل السودان يعيشون في فقر مدقع، حيث يحصل الفرد على أقل من دولار يومياً لتلبية احتياجاته الأساسية، فالبطالة الجماعية المتزايدة والهائلة، والزراعة والصناعة شبه المتوقفة والضرائب، والارتفاع اليومي في الأسعار، فضلاً عن إمدادات الطاقة باهظة التكلفة وغير المتاحة باستمرار، والتي تزيد مدخلات الإنتاج عامة هي الدليل الواضح على سوء إدارة واستغلال مواردنا، وسوء توزيع ثروتنا.

إن الاستثمار الحكومي في البنية التحتية والخدمات العامة من أجل تلبية الاحتياجات الأساسية للناس، هو في حده الأدنى، بل هو غير موجود على الإطلاق، فأي تغيير هذا الذي أقر الماضي وزاد الطين بلة؟!

إن التغيير الحقيقي يتم بنصرة مشروع الإسلام الذي فيه حلول لكل مشاكل البشر، لأنه من مليك مقتدر وليس بوصفات الأعداء التي ما زادتنا إلا رجساً وضنكاً.

كتبته للمكتب الاعلامي المركزي لحزب التحرير

الأستاذة غادة عبد الجبار (أم أواب) – الخرطوم

More from null

Ukosefu wa Wajibu wa Serikali katika Kukabiliana na Janga la Kiafya Homa ya Dengue na Malaria

Ukosefu wa Wajibu wa Serikali katika Kukabiliana na Janga la Kiafya

Homa ya Dengue na Malaria

Katika mazingira ya kuenea kwa kasi kwa homa ya dengue na malaria nchini Sudan, vipengele vya mgogoro mkubwa wa kiafya vinafichuliwa, ikifichua ukosefu wa jukumu madhubuti la Wizara ya Afya na kushindwa kwa serikali kukabiliana na janga linaloangamiza maisha siku baada ya siku. Licha ya maendeleo ya kisayansi na teknolojia katika sayansi ya magonjwa, ukweli unafunuliwa na ufisadi unaonekana.

Ukosefu wa Mpango Wazi:

Licha ya idadi ya maambukizo kuzidi maelfu, na vifo vingi vikiripotiwa kulingana na baadhi ya vyanzo vya habari, Wizara ya Afya haijatangaza mpango wazi wa kupambana na janga hili. Ukosefu wa uratibu kati ya idara za afya unaonekana, na ukosefu wa maono ya utabiri katika kushughulikia migogoro ya magonjwa ya milipuko.

Kuanguka kwa Minyororo ya Ugavi wa Matibabu

Hata dawa rahisi kama "Panadol" zimekuwa nadra katika baadhi ya maeneo, ambayo inaonyesha kuanguka kwa minyororo ya ugavi, na ukosefu wa udhibiti wa usambazaji wa dawa, wakati mtu anahitaji vifaa rahisi zaidi vya kutuliza maumivu na msaada.

Ukosefu wa Uhamasishaji wa Jamii

Hakuna kampeni madhubuti za vyombo vya habari za kuelimisha watu kuhusu njia za kujikinga na mbu, au kutambua dalili za ugonjwa, ambayo huongeza kuenea kwa maambukizi, na kudhoofisha uwezo wa jamii kujilinda.

Udhaifu wa Miundombinu ya Afya

Hospitali zinakabiliwa na uhaba mkubwa wa wafanyakazi wa matibabu na vifaa, na hata zana za msingi za uchunguzi, ambayo hufanya mwitikio wa janga hili kuwa wa polepole na wa nasibu, na kuhatarisha maisha ya maelfu.

Nchi Nyingine Zilishughulikiaje Magonjwa ya Milipuko?

 Brazili:

- Ilizindua kampeni za kunyunyizia dawa za ardhini na angani kwa kutumia dawa za kisasa za kuua wadudu.

- Ilisambaza vyandarua, na kuwezesha kampeni za uhamasishaji wa jamii.

- Ilitoa dawa haraka katika maeneo yaliyoathirika.

Bangladesh:

- Ilianzisha vituo vya dharura vya muda katika mitaa ya watu maskini.

- Ilitoa nambari za simu za dharura za kuripoti, na timu za mwitikio za simu.

Ufaransa:

- Iliwezesha mifumo ya onyo la mapema.

- Iliongeza udhibiti wa mbu wanaoeneza ugonjwa, na kuanza kampeni za uhamasishaji za ndani.

Afya ni Mojawapo ya Wajibu Muhimu na Jukumu la Serikali ni Kamili

Bado Sudan inakosa taratibu madhubuti za kugundua na kuripoti, ambayo hufanya idadi halisi kuwa kubwa zaidi kuliko ilivyotangazwa, na kuongeza ugumu wa mgogoro. Mgogoro wa sasa wa kiafya ni matokeo ya moja kwa moja ya ukosefu wa jukumu madhubuti la serikali katika huduma ya afya ambayo inaweka maisha ya binadamu mbele ya vipaumbele vyake, nchi inayotekeleza Uislamu na kutekeleza msemo wa Omar bin Al-Khattab, Mungu amridhie "Lau punda angejikwaa nchini Iraq, Mungu angeniuliza kuhusu hilo Siku ya Kiyama."

Suluhisho Zinazopendekezwa

- Kuanzisha mfumo wa afya ambao unamwogopa Mungu kwanza katika maisha ya mwanadamu na unaofanya kazi, ambao hauko chini ya upendeleo au ufisadi.

- Kutoa huduma ya afya ya bure kama haki ya msingi kwa raia wote. Na kufuta leseni za hospitali za kibinafsi na kuzuia uwekezaji katika uwanja wa matibabu.

- Kuwezesha jukumu la kuzuia kabla ya matibabu, kupitia kampeni za uhamasishaji na kupambana na mbu.

- Kurekebisha Wizara ya Afya ili iwe na jukumu la maisha ya watu, sio tu chombo cha utawala.

- Kupitisha mfumo wa kisiasa ambao unaweka maisha ya mwanadamu juu ya maslahi ya kiuchumi na kisiasa.

- Kukata uhusiano na mashirika ya uhalifu na mafia ya dawa.

Katika historia ya Waislamu, hospitali zilijengwa ili kuwahudumia watu bure, ziliendeshwa kwa ufanisi mkubwa, na kufadhiliwa na hazina ya umma, sio kutoka mifukoni mwa watu. Huduma ya afya ilikuwa sehemu ya jukumu la serikali, sio hisani wala biashara.

Kinachotokea leo nchini Sudan cha kuenea kwa magonjwa ya milipuko, na kutokuwepo kwa serikali kwenye eneo la tukio, ni onyo la hatari ambalo haliwezi kupuuzwa. Kinachohitajika sio tu kutoa Panadol, lakini kuanzisha serikali halisi ya ustawi inayojali maisha ya mwanadamu, na kushughulikia mizizi ya mgogoro, sio dalili zake, nchi inayotambua thamani ya mwanadamu na maisha yake na kusudi aliloumbwa nalo, ambalo ni kumwabudu Mungu pekee. Na dola ya Kiislamu ndiyo pekee inayoweza kushughulikia masuala ya huduma ya afya kupitia mfumo wa afya ambao hauwezi kutekelezwa isipokuwa chini ya dola ya pili ya ukhalifa iliyoongoka kwa misingi ya unabii, iliyo karibu na kibali cha Mungu.

﴿Enyi mlio amini! Muitikieni Mwenyezi Mungu na Mtume anapo kuamrisheni jambo la kukupeni uhai.﴾

Imeandikwa kwa ajili ya redio ya Ofisi Kuu ya Habari ya Hizb ut-Tahrir

Hatem Al-Attar - Jimbo la Misri

Heshima ya Urafiki na Abu Osama, Ahmad Bakr (Hazim) Mwenyezi Mungu Amrehemu

Heshima ya Urafiki na Abu Osama, Ahmad Bakr (Hazim) Mwenyezi Mungu Amrehemu

Asubuhi ya tarehe ishirini na mbili ya Rabi' al-Awwal 1447 Hijria, sawa na tarehe kumi na nne ya Septemba 2025, na akiwa na umri wa miaka themanini na saba, Ahmad Bakr (Hazim), kutoka kizazi cha kwanza katika chama cha Ukombozi, alihamia kwa Bwana wake. Alibeba da'wa kwa miaka mingi na akavumilia gerezani kwa muda mrefu na mateso makali, lakini hakulegea, hakudhoofika, hakubadilika, wala hakubadilisha kwa fadhila na msaada wa Mungu.

Alitumia miaka mingi nchini Syria katika miaka ya themanini wakati wa utawala wa Hayati Hafez akijificha hadi alipokamatwa na kundi la vijana wa chama cha Ukombozi na ujasusi wa anga mwaka 1991, kukutana na aina kali zaidi za mateso chini ya usimamizi wa wahalifu Ali Mamlouk na Jamil Hassan, ambapo aliniambia mtu ambaye aliingia chumba cha mahojiano baada ya raundi ya mahojiano na Abu Osama na baadhi ya wenzake kwamba alishuhudia vipande vya nyama vilivyotawanyika na damu kwenye kuta za chumba cha mahojiano.

Baada ya zaidi ya mwaka mmoja katika seli za tawi la ujasusi wa anga huko Mezzeh, alihamishiwa na wenzake wengine kwenda gereza la Sednaya ili ahukumiwe miaka kumi baadaye, ambapo alitumia miaka saba akisubiri kwa uvumilivu, kisha Mungu akamjalia na nafuu.

Baada ya kutoka gerezani, aliendelea kubeba da'wa moja kwa moja na aliendelea hadi kukamatwa kwa vijana wa chama kulipoanza, ambayo ilijumuisha mamia nchini Syria katikati ya mwezi wa 12 mwaka 1999, ambapo nyumba yake huko Beirut ilivamiwa na alitekwa nyara ili kuhamishiwa kwenye tawi la ujasusi wa anga katika uwanja wa ndege wa Mezzeh, kuanza awamu mpya ya mateso ya kutisha. Na alikuwa, licha ya uzee wake, kwa msaada wa Mungu, mvumilivu, imara, akitarajia malipo.

Baada ya karibu mwaka mmoja, alihamia gereza la Sednaya tena, ili kuhukumiwa katika mahakama ya usalama wa serikali, na baadaye akahukumiwa kifungo cha miaka kumi, ambapo Mungu alimwandikia kutumia karibu miaka minane, kisha Mungu akamjalia na nafuu.

Nilitumia mwaka mzima naye mwaka 2001 katika gereza la Sednaya, lakini nilikuwa karibu naye kabisa katika jengo la tano (A) upande wa kushoto wa ghorofa ya tatu, nilikuwa nikimwita mjomba mpendwa.

Tulikuwa tukila pamoja, tukilala karibu, na tukisoma utamaduni na mawazo. Kutoka kwake tulipata utamaduni, na kutoka kwake tulijifunza uvumilivu na uthabiti.

Alikuwa mkarimu, anawapenda watu, anawajali vijana, akiwapanda ujasiri katika ushindi na ukamilishaji wa ahadi ya Mungu.

Alikuwa mhafidhina wa Kitabu cha Mungu na alikuwa akikisoma kila siku na usiku, na alikuwa akisimama usiku mwingi, na ulipokaribia alfajiri, alikuwa akinisukuma ili kuniamshe kwa ajili ya sala ya Qiyaam, kisha kwa sala ya Alfajiri.

Nilitoka gerezani kisha nikarudi kwake mwaka 2004, na tulihamishwa kwenda gereza la Sednaya tena mwanzoni mwa 2005, ili kukutana tena na wale ambao walikuwa wamebakia gerezani tulipokuwa tukitoka kwa mara ya kwanza mwishoni mwa 2001, na miongoni mwao alikuwa mjomba mpendwa Abu Osama Ahmad Bakr (Hazim), Mwenyezi Mungu amrehemu.

Tulikuwa tukitembea kwa muda mrefu mbele ya majengo ili kusahau naye kuta za gereza, baa za chuma, na kutengana na familia na wapendwa, vipi sivyo yeye ambaye alitumia miaka mingi gerezani na alipata aliyopata!

Licha ya ukaribu wangu naye na urafiki wangu naye kwa muda mrefu, sikumuona akilalamika au kulalamika kamwe, kana kwamba hakuwa gerezani, lakini alikuwa akiruka nje ya kuta za gereza; akiruka na Kurani ambayo anaisoma wakati mwingi, akiruka na mabawa ya ujasiri katika ahadi ya Mungu na habari njema za Mtume ﷺ za ushindi na uwezeshaji.

Tulikuwa katika hali ngumu zaidi na kali zaidi, tukitazamia siku ya ushindi mkuu, siku ambayo habari njema za Mtume wetu ﷺ zitatimia «Kisha utakuwa Ukhalifa kwa njia ya Utume». Tulikuwa tunatamani kukutana chini ya kivuli cha Ukhalifa na bendera ya adhabu ikipunga. Lakini Mungu aliamua uhame kutoka nyumba ya shida kwenda nyumba ya milele na kubaki.

Tunamuomba Mungu akuweke katika Pepo ya Juu na hatumsafishi mtu yeyote kwa Mungu.

Mjomba wetu mpendwa, Abu Osama:

Tunamuomba Mungu akufunike kwa rehema Zake pana, akukalishe katika bustani Zake pana, na akuweke pamoja na waaminifu na mashahidi, na akulipe kwa mateso na adhabu uliyopata, daraja za juu katika Pepo, na tunamuomba Mwenyezi Mungu atukutanishe nawe kwenye birika pamoja na Mtume wetu ﷺ na katika makao ya rehema Zake.

Faraja yetu ni kwamba unafika kwa Mwenye kurehemu zaidi ya wote wenye kurehemu, na hatusemi isipokuwa kile kinachompendeza Mungu, Hakika sisi ni wa Mungu na kwake tutarejea.

Imeandikwa kwa ajili ya redio ya Ofisi Kuu ya Habari ya Hizb ut-Tahrir

Abu Sutaif Jiju