Menyu

Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" - Na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 38
Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" - Na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 38

Hizi ndizo tafsiri, na tuanze na Ijma, kisha Tawatur ya maana:

0:00 0:00
Speed:
August 06, 2025

Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" - Na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 38

Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu"

Na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama – Abu Malik

Sehemu ya Thelathini na Nane: Umuhimu wa Allah kuwateua Waislamu na nguvu ya Ukhalifa kuwa sababu kuu ya kuhifadhi Dini1 - Sehemu ya 2

Hizi ndizo tafsiri, na tuanze na Ijma, kisha Tawatur ya maana:

Ijma katika lugha: Azma ya jambo na kulikusudia, au makubaliano.

Ama Ijma katika istilahi ya Wanazuoni wa Usuli ni makubaliano juu ya hukumu ya tukio miongoni mwa matukio kwamba ni hukumu ya kisheria, katika zama zisizo za Mtume ﷺ, kwa hiyo Ijma inachukua nafasi ya dalili ya kisheria (kutoka katika Sunna)2 na Ijma baada ya zama za Masahaba: ni makubaliano ya Mujtahidina katika zama za Tabiina au wafuasi wao na kadhalika, kutoka katika umma wa Muhammad ﷺ juu ya jambo miongoni mwa mambo, 

Na ni lazima kupambanua kati ya Ijma, na kati ya hukumu ya kisheria ambayo inapatikana kwa ijtihadi, kwa sababu katika akili za wanazuoni wengi leo, na vile vile hapo awali, kuna wazo la ijtihadi ya pamoja, ambapo wingi wa maoni unatoa nguvu kwa ijtihadi, kwa hivyo wanafikiria Ijma kwa namna hii, kama vile ijtihadi ya umati mkubwa, au kukubaliana kwa Mujtahidina katika zama juu ya hukumu fulani ya kisheria, kwa hivyo ni hukumu ya kisheria ambayo inatambulika kwa nguvu ya wingi wa walioitoa, kwa hivyo kwa taswira hii wanaiondoa Ijma kutoka katika sifa ya dalili, hadi sifa ya hukumu ya kisheria! Kwa hiyo Ijma inakuwa chombo cha kupendelea ijtihadi tu kwa sababu ya wingi wa walioafikiana na rai hiyo!

Na taswira hii siyo maana ya Ijma, kwa hiyo Ijma ni kunukuu hukumu, au kwa namna sahihi zaidi: makubaliano juu ya hukumu ya tukio miongoni mwa matukio kwamba ni hukumu ya kisheria, kwa hiyo uhujaji wake katika matokeo unamaanisha kusimamisha makubaliano yanayopatikana katika zama zozote juu ya jambo, au jambo la kidini au hukumu ya taklifu kuwa dalili ya kisheria juu ya hukumu! Kwa hiyo kile walichoafikiana Masahaba, au kile walichoafikiana wanazuoni wa umma- kwa anayesema kwa namna hii ya Ijma- inasimama kama dalili juu ya hukumu! Kisha inatolewa kutoka kwake, kama inavyotolewa kutoka katika Qur'an au Sunna, kwa hiyo inafichua kuwepo kwa dalili, kwa hiyo Ijma ni dalili miongoni mwa dalili ambazo zinatolewa kutoka kwake, kwa hiyo hili ndilo linaloitofautisha na hukumu ya kisheria ambayo tumeifikia kwa ijtihadi!

Kumbuka ewe aliyelindwa na Allah kwamba hukumu ni ya Allah pekee, na wala haichukuliwi hukumu ila kutoka katika wahyi, na wala haisimami onyo ila kwa wahyi, na wala haisifiki uzito wa chembe ya amali kwa kheri na shari na inafaa kuhesabiwa juu yake ila ikiwa imetegemea wahyi, na wala haisimami hoja juu ya watu ila kwa yale yaliyoteremshwa katika wahyi, na wala hakuacha watu bure, na haya yote yanaashiria kwamba sisi hatutarajii kutoka kwa wanadamu kukubaliana juu ya jambo "lililosahauliwa na sheria" au "wamesahau", na kwa msingi huo Ijma lazima ifikishe rai kwa wahyi ili iwe ni yenye msingi, na wahyi umekatika baada ya Mtume ﷺ, kwa hiyo inabaki maana ya Ijma tu: kufichua dalili, au kunukuu dalili kutoka katika Sunna!

Na labda matatizo muhimu yanayohusiana na Ijma ni: 

  1. Nini Ijma inayokubalika? (Ijma ya Masahaba, Ijma ya umma, Ijma ya kizazi cha Mtume, Ijma ya Mujtahidina wa zama...)

  2. Ijma inafungamana na nani? na namna ya kuzingatia maoni ya anayekhalifu.

  3. Je, hukumu inayotokana na Ijma ni bayana au kunukuu dalili juu ya hukumu ya kisheria iliyoambatana na wahyi au ni kuunda hukumu mpya ambayo chanzo chake ni maoni na akili za walioafikiana?

1- Mwalimu Mwanafikra Youssef Al-Sarisi.

2- Angalia Taysir Al-Wusul Ila Al-Usul cha Alama Ata Abu Al-Rashta, sehemu ya kwanza ukurasa wa 82. Na kama tulivyotangulia kusema Masahaba walinukuu Qur'an na Sunna, kwa hiyo Qur'an Tukufu hakuna shaka kwamba ilinukuliwa kikamilifu, kwa hivyo mada ya ijtihadi ya kutoa hukumu kutoka kwake inapatikana katika maandishi yake, anaweza kuifanya Mujtahid yeyote katika zama zozote, hakuna ndani yake kilichofichika, na Sunna walitunukulia kwa kauli na vitendo na kukubali, na baadhi ya Sunna hizi zimewakilishwa katika masuala ambayo yamekuwa miongoni mwa mambo ya msingi katika jamii ambapo hakuna haja ya kusema Mtume wa Allah ﷺ alisema kadha wa kadha, kwa hiyo ilinukuliwa kwa sura ya Ijma ambayo ilitufichulia kuwepo kwa dalili kutoka katika Sunna ambayo Masahaba walitegemea wakati wa Ijma yao!

More from null

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano
November 14, 2025

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu"

Maandalizi ya Ustadhi Muhammad Ahmad Al-Nadi

Kipindi cha Kumi na Tano

Alhamdulillah, Mola Mlezi wa walimwengu, na sala na salamu zimwendee imamu wa wachamungu, na bwana wa mitume, aliyetumwa kuwa rehema kwa walimwengu, Bwana wetu Muhammad na ahli zake na masahaba zake wote, na tujaalie kuwa pamoja nao, na utukusanye katika kundi lao kwa rehema yako, Ee Mwenye kurehemu zaidi ya wote wanaorehemu.

Wasikilizaji wapendwa, wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir:

Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh, ama baada ya hayo: Katika kipindi hiki tunaendelea na tafakuri zetu katika kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu". Na kwa ajili ya kujenga haiba ya Kiislamu, pamoja na kuzingatia akili ya Kiislamu na saikolojia ya Kiislamu, tunasema na kwa msaada wa Mwenyezi Mungu: 

Enyi Waislamu:

Tulisema katika kipindi kilichopita: Pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri, kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee, na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na tunaongeza katika kipindi hiki kwa kusema: Hakika ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake, kwa hadithi ya Abu Hurairah ambayo Bukhari ameitoa, katika Adab al-Mufrad, na Abu Ya'la katika Musnad yake, na al-Nasa'i katika Al-Kuna, na Ibn Abd al-Barr katika Al-Tamhid, na al-Iraqi alisema: Mnyororo wa wapokezi ni mzuri, na Ibn Hajar alisema katika Al-Talkhis al-Habir: Mnyororo wake wa wapokezi ni mzuri, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Peaneneni zawadi, mtapendana." 

Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo, kwa hadithi ya Aisha kwa Bukhari, alisema: "Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa akipokea zawadi na kulipa kwa hiyo."

Na hadithi ya Ibn Omar kwa Ahmad na Abu Dawood na al-Nasa'i, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayeomba hifadhi ya Mwenyezi Mungu, basi mpeni hifadhi, na yeyote anayewaomba kwa jina la Mwenyezi Mungu, basi mpeni, na yeyote anayewaomba ulinzi wa Mwenyezi Mungu, basi mkingeni, na yeyote anayewafanyia wema, basi mlipe, na ikiwa hamupati, basi mwombeeni mpaka mjue kwamba mmemlipa."

Hii ni kati ya ndugu, na haina uhusiano wowote na zawadi za raia kwa watawala, kwani ni haramu kama rushwa, na miongoni mwa malipo ni kusema: Mwenyezi Mungu akulipe kheri. 

Tirmidhiy amepokea kutoka kwa Usama bin Zaid, radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yao, na akasema ni hadithi nzuri na sahihi, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na akamwambia aliyemfanyia: "Mwenyezi Mungu akulipe kheri", basi amekamilisha sifa." Na sifa ni shukrani, yaani malipo, hasa kutoka kwa mtu ambaye hapati chochote kingine, kama alivyopokea Ibn Hibban katika Sahih yake kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Nilimsikia Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na hakupata wema wowote isipokuwa sifa, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa uongo, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kwa isnadi nzuri kwa Tirmidhiy kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu amesema: "Yeyote anayepewa zawadi, na akapata cha kulipa, basi alipe kwa hiyo, na ikiwa hapati, basi asifie kwa hiyo, kwa sababu yeyote anayesifia kwa hiyo, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa kile ambacho hakupatiwa, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kukufuru zawadi kunamaanisha kuificha na kuifunika. 

Na kwa isnadi sahihi, Abu Dawood na al-Nasa'i wamepokea kutoka kwa Anas, alisema: "Wahajiri walisema, Ee Mtume wa Mwenyezi Mungu, Ansari wamechukua ujira wote, hatujawahi kuwaona watu wazuri zaidi katika kutoa kwa wingi, wala wazuri zaidi katika kuhurumiana katika uchache kuliko wao, na wametuondolea mzigo, alisema: Je, hamwawasifu kwa hilo na kuwaombea? Walisema: Ndio, alisema: Basi hiyo ni kwa hiyo." 

Na inampasa Muislamu kushukuru kidogo kama anavyoshukuru kingi, na kuwashukuru watu wanaomfanyia wema, kama alivyopokea Abdullah bin Ahmad katika Zawaid yake kwa isnadi nzuri kutoka kwa al-Nu'man bin Bashir, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote asiyeshukuru kidogo, hatashukuru kingi, na yeyote asiyewashukuru watu, hatamshukuru Mwenyezi Mungu, na kuzungumzia neema ya Mwenyezi Mungu ni shukrani, na kuiacha ni kufuru, na jamaa ni rehema, na utengano ni adhabu."

Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, kama alivyopokea Bukhari kutoka kwa Abu Musa, alisema: "Mtume, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa ameketi pale alipokuja mtu akiuliza, au akihitaji haja, akatuelekeza uso wake na akasema ombeeni ili mthawabishwe na Mwenyezi Mungu atimize kwa ulimi wa nabii wake atakavyo."

Na kama alivyopokea Muslim kutoka kwa Ibn Omar kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote aliyekuwa kiungo kwa ndugu yake Muislamu kwa mwenye mamlaka kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, atasaidiwa kupita Siraati siku ya kuteleza miguu."

Na ni vizuri pia kwa Muislamu kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri, kama alivyopokea Tirmidhiy na akasema hii ni hadithi nzuri kutoka kwa Abu al-Darda' kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote anayerudisha (anayetetea) heshima ya ndugu yake, Mwenyezi Mungu atarudisha moto kutoka usoni mwake Siku ya Kiyama." Na hadithi hii ya Abu al-Darda' ameitoa Ahmad na akasema isnadi yake ni nzuri, na vile vile alisema al-Haythami. 

Na kama alivyopokea Ishaq bin Rahwayh kutoka kwa Asma binti Yazid, alisema: Nilimsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayetetea heshima ya ndugu yake kwa siri, ni haki kwa Mwenyezi Mungu kumwacha huru na moto." 

Na al-Quda'i ameitoa katika Musnad al-Shihab kutoka kwa Anas, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayemsaidia ndugu yake kwa siri, Mwenyezi Mungu atamsaidia katika dunia na akhera." Na al-Quda'i pia ameitoa kutoka kwa Imran bin Hussein kwa ziada: "Naye anaweza kumsaidia." Na kama alivyopokea Abu Dawood na Bukhari katika Al-Adab al-Mufrad, na al-Zain al-Iraqi alisema: Isnad yake ni nzuri kutoka kwa Abu Hurairah kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Muumini ni kioo cha muumini, na muumini ni ndugu wa muumini, kokote anapokutana naye, anazuia kupotea kwake na anamzunguka nyuma yake."

Enyi Waislamu:

Mmejua kupitia hadithi za Nabii tukufu zilizotajwa katika kipindi hiki, na kipindi kilichopita, kwamba ni sunna kwa yule anayempenda ndugu yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu, kumjulisha na kumueleza upendo wake kwake. Na pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri. Kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee. Na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake. Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo.

Na inampasa Muislamu kuwashukuru watu wanaomfanyia wema. Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu. Na ni vizuri pia kwake kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri. Je, hatutazifuata hukumu hizi za kisheria, na hukumu zingine za Uislamu; ili tuwe kama anavyopenda na kuridhika Mola wetu, mpaka abadilishe yaliyomo ndani yetu, na atengeneze hali zetu, na tupate ushindi wa kheri za dunia na akhera?! 

Wasikilizaji wapendwa: Wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir: 

Tunatosheka na kiasi hiki katika kipindi hiki, tukitarajia kukamilisha tafakuri zetu katika vipindi vijavyo, InshaAllah Ta'ala, mpaka wakati huo na mpaka tukutane, tunawaacha katika uangalizi wa Mwenyezi Mungu na ulinzi wake na usalama wake. Tunawashukuru kwa usikilizaji wenu mzuri na Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh. 

Tazama Asili
Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15
November 14, 2025

Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15

Fahamuni Enyi Waislamu!

Kipindi cha 15

Kwamba miongoni mwa vyombo vya dola ya Khilafa ni wasaidizi, nao ni mawaziri ambao Khalifa huwateua pamoja naye, ili wamsaidie katika kubeba majukumu ya Khilafa, na kutekeleza majukumu yake, kwa sababu wingi wa majukumu ya Khilafa, haswa kila inapokua na kupanuka dola ya Khilafa, Khalifa hulemewa na kuyabeba peke yake, hivyo anahitaji mtu wa kumsaidia katika kuyabeba ili atekeleze majukumu yake, lakini haifai kuwaita mawaziri bila ya kizuizi mpaka isije ikachanganya maana ya waziri katika Uislamu ambayo ni sawa na msaidizi na maana ya waziri katika mifumo ya kidunia ya sasa kwa misingi ya kidemokrasia, kibepari, kilimwengu au mifumo mingine ambayo tunaishuhudia katika zama hizi za sasa.

Tazama Asili