Menyu

Msururu wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" - Kwa mwandishi na mfikiriaji Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 10
Msururu wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" - Kwa mwandishi na mfikiriaji Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 10

Ukhalifa: Uimamu Mkuu, na Urais Kamili

0:00 0:00
Speed:
July 09, 2025

Msururu wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" - Kwa mwandishi na mfikiriaji Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 10

Msururu wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu"

Kwa mwandishi na mfikiriaji Thair Salama - Abu Malik

Sehemu ya Kumi: Kusimamishwa kwa kuanzishwa na kutumia hukumu nyingi za sheria tukufu (amri) juu yake, na kushika (mwenye mamlaka) utekelezaji huo

Ukhalifa: Uimamu Mkuu, na Urais Kamili

Na tukitafakari hali halisi ya ukhalifa tunaona kuwa ni utekelezaji wa kivitendo wa mamlaka, yaani, utekelezaji wa hukumu, hukumu zote ambazo Mtoa sheria amezikusanya chini ya jina la "amri" ﴿Kisha tukakuweka juu ya sheria katika amri, basi ifuate wala usifuate matamanio ya wale wasiojua﴾ [Al-Jathiya: 18], na akamwita anayeendesha "mwenye mamlaka", ﴿Mtiini Mwenyezi Mungu na mtiini Mtume na wenye mamlaka katika nyinyi﴾ [An-Nisa: 59], na akamfanya awajibike kwa utekelezaji wa hukumu hizo, kwa ahadi ya umma kwake kwa utekelezaji huo, na utiifu wao kwake, basi khalifa ndiye imamu mkuu, na mwenye mamlaka, na ukhalifa ndio uimamu mkuu1, na urais kamili, kamili, wa jumla, basi hii inaeleza kwa nini tunasema kuwa ni faradhi inayolinda faradhi, au taji la faradhi! Basi wajibu mwingi unategemea juu yake haupatikani isipokuwa kwa kuwepo kwake! Ikiwa khalifa ndiye imamu mkuu, na ukhalifa ndio uimamu mkuu basi faradhi ya kuupata ni miongoni mwa faradhi kubwa zaidi!

NA WENYE MAMLAKA KATIKA NYINYI:

Amesema katika kamusi ya Al-Muhit: AMRI: Kinyume cha katazo, na alimuamrisha akaamrishika, na: tukio, j: mambo, na chanzo cha alituamrisha, tatu: ikiwa atachukua, utawala, kwa kasra. Na kauli ya Al-Jawhari: Chanzo, na ni makosa. Na ana amri ya kumtii kwangu, kwa fatha kwa mara moja kutoka kwake, yaani: Ana amri ya kumtii kwangu. Na amiri: Mfalme, na ni kwa taa, wazi katika utawala, na inafunguliwa, j: maamiri, na aliyeteuliwa, kama aliyetukuzwa: Mwenye kumilikiwa, na aliyebainishwa,... Na wenye mamlaka: Wakuu, na wanazuoni. Mwisho wa nukuu.

Amesema Ibn Ashur katika At-Tahrir wa At-Tanwir: Na amesema mchungaji (An-Numairi) akimhutubia Abdul Malik bin Marwan2: 

Enyi wenye mamlaka ya Mungu sisi kundi   la watu wanyofu tunasujudu asubuhi na jioni    Mwisho wa nukuu.  

Sheria inaunda mkusanyiko wa amri na makatazo yaliyoteremshwa kwa umma ili kuongoza maisha yake nayo, na Mtoa sheria ametoa jina kwake: Amri, kutoka mlango wa ulazima wa utiifu na kujisalimisha kwake, kutoka hapa aliwaamuru raia kumtii wenye mamlaka na kujisalimisha kwao, na inaweza kuwa amri kwa maana ya matukio, basi wenye mamlaka wanatoa hukumu zinazohusiana na matukio, na wanatunza masuala kulingana na amri na makatazo haya, basi uhusiano wa neno wenye mamlaka na siasa ni wa karibu sana, na wenye nguvu kuliko fundo lake, kwamba siasa hizi zinakuwa kwa kuteremsha hukumu za Mungu juu ya matukio, ili watu waongoze maisha yao kulingana na mfumo wa Uislamu, kutoka hapa ulikuwepo uhusiano kati ya dini yaani sheria na siasa uhusiano wa kiungo ambao hauwezi kutenganishwa isipokuwa kwa anayejua.

Na katika hadithi ya Anas bin Malik Mwenyezi Mungu amuwiye radhi ambayo ameipokea Ahmad: «Mambo matatu hayamfanyi mnafiki Muislamu: ikhlasi katika amali kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu na Mwenye Enzi, na kuwanasihi wenye mamlaka, na kushikamana na kundi la Waislamu, basi dua yao inakizunguka kutoka nyuma yao» Amesema Ibn Hajar katika Fath Al-Bari: Kauli yake: (Mlango ﴿Mtiini Mwenyezi Mungu na mtiini Mtume na wenye mamlaka katika nyinyi﴾ wenye amri, hivyo kwa Abu Dharr na kwa wengine ﴿wenye mamlaka katika nyinyi﴾ wenye amri, na hiyo ni tafsiri ya Abu Ubaida amesema hivyo katika aya hii na akaongeza: Na ushahidi kwa hilo ni kwamba umoja wake ni mwenye yaani umoja wa wenye kwa sababu haina umoja kutoka neno lake. Mwisho wa nukuu. Amesema Ibn Manzur katika Lisan: Amesema Ibn Sida: Na kutoka kwa khafifi ya mlango huu wenye kwa maana ya wadau haina mtu mmoja wala haiongelewi isipokuwa ikiwa imeunganishwa, kama kauli yako wenye nguvu kali na wenye ukarimu, kana kwamba umoja wake ni ul, na wau kwa jamii, hauoni kwamba inakuwa katika kuinua wau na katika kusimamisha na kukokota yaa? Na kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu na Mwenye Enzi: ﴿NA WENYE﴾ ﴿MAMLAKA KATIKA NYINYI﴾;... Na jumla ya wenye mamlaka kutoka kwa Waislamu anayesimamia mambo yao katika amri ya dini yao na kila kinachoongoza kwenye suluhu yao. Mwisho wa nukuu.  Na amesema Al-Mawardi katika Hukumu za Kisultani: Na katika wenye mamlaka kuna tafsiri mbili: Ya kwanza ni kwamba wao ni maamiri, na hii ni kauli ya Ibn Abbas Mwenyezi Mungu awawiye radhi. Na ya pili ni kwamba wao ni wanazuoni, na hii ni kauli ya Jabir bin Abdullah na Al-Hassan na Ata; na amepokea Abu Salih kutoka kwa Abu Huraira amesema: Amesema Mtume ﷺ: «Anayenitii amenitii Mungu, na anayemtii amiri wangu amenitii mimi, na anayeniasi amemuasi Mungu, na anayemuasi amiri wangu ameniasi mimi». Mwisho wa nukuu. Amesema Ibn Hajar: Na amependelea Shafi’i ya kwanza (yaani wao ni watawala) na akaleta hoja kwa ajili yake kwamba Maquraishi hawakujua uamiri wala hawakusalimu amri kwa amiri, basi waliamrishwa kumtii anayeshika amri, na kwa ajili hiyo alisema ﷺ «Anayemtii amiri wangu amenitii mimi» wamekubaliana, Mwisho wa nukuu.  Basi mpangilio wa utiifu kwa amri yao inayotoka kwao inakueleza kwamba bora zaidi ndani yake ni kwamba wao ni watawala, ingawa neno limekuja kwa wingi akasema: Na wenye mamlaka, na hakusema na mwenye mamlaka, basi amri inashikwa na khalifa na chini yake chombo cha hukumu ambacho kila mmoja ana utaalamu wake kutoka kwa amri, na miongoni mwao ni magavana juu ya miji wana utiifu, na miongoni mwao ni makhalifa katika muda wote wanabadilishana, na Mtume ﷺ wakati alimtuma Hudhaifa katika kikosi aliwaamuru kumtii, juu ya kwamba aya zingine zimezungumza katika wenye mamlaka, na iliyo sahihi zaidi ni kwamba wao ni wanazuoni katika aya hiyo, na haikuunganisha na utiifu, kama kauli yake Mwenyezi Mungu: ﴿Na inapowafikia jambo lolote katika amani au khofu hulitangaza. Na lau wangelilipeleka kwa Mtume na kwa wenye mamlaka kati yao, wale wanaochunguza wangalilijua. Na lau si fadhila ya Mwenyezi Mungu juu yenu na rehema zake, mngelimfuata Shetani ila wachache tu.﴾.

1- Na khalifa anachukua zaka ili kuiweka katika matumizi yake, na anahifadhi usalama na anakuwa ngao kwa umma, na anasimamisha mifumo ya kisiasa inayotunza masuala ya umma, kijamii, kiuchumi, kimahakama, adhabu, sera za kielimu, kifedha, vyombo vya habari, kivita na kadhalika,

2- Na alisema katika shairi lake: "Enyi wenye amri ya Mungu hakika jamaa zangu  zimekuwa mifugo yao imefika mwisho kwa ukosefu wa uzazi." 

More from null

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano
November 14, 2025

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu"

Maandalizi ya Ustadhi Muhammad Ahmad Al-Nadi

Kipindi cha Kumi na Tano

Alhamdulillah, Mola Mlezi wa walimwengu, na sala na salamu zimwendee imamu wa wachamungu, na bwana wa mitume, aliyetumwa kuwa rehema kwa walimwengu, Bwana wetu Muhammad na ahli zake na masahaba zake wote, na tujaalie kuwa pamoja nao, na utukusanye katika kundi lao kwa rehema yako, Ee Mwenye kurehemu zaidi ya wote wanaorehemu.

Wasikilizaji wapendwa, wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir:

Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh, ama baada ya hayo: Katika kipindi hiki tunaendelea na tafakuri zetu katika kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu". Na kwa ajili ya kujenga haiba ya Kiislamu, pamoja na kuzingatia akili ya Kiislamu na saikolojia ya Kiislamu, tunasema na kwa msaada wa Mwenyezi Mungu: 

Enyi Waislamu:

Tulisema katika kipindi kilichopita: Pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri, kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee, na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na tunaongeza katika kipindi hiki kwa kusema: Hakika ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake, kwa hadithi ya Abu Hurairah ambayo Bukhari ameitoa, katika Adab al-Mufrad, na Abu Ya'la katika Musnad yake, na al-Nasa'i katika Al-Kuna, na Ibn Abd al-Barr katika Al-Tamhid, na al-Iraqi alisema: Mnyororo wa wapokezi ni mzuri, na Ibn Hajar alisema katika Al-Talkhis al-Habir: Mnyororo wake wa wapokezi ni mzuri, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Peaneneni zawadi, mtapendana." 

Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo, kwa hadithi ya Aisha kwa Bukhari, alisema: "Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa akipokea zawadi na kulipa kwa hiyo."

Na hadithi ya Ibn Omar kwa Ahmad na Abu Dawood na al-Nasa'i, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayeomba hifadhi ya Mwenyezi Mungu, basi mpeni hifadhi, na yeyote anayewaomba kwa jina la Mwenyezi Mungu, basi mpeni, na yeyote anayewaomba ulinzi wa Mwenyezi Mungu, basi mkingeni, na yeyote anayewafanyia wema, basi mlipe, na ikiwa hamupati, basi mwombeeni mpaka mjue kwamba mmemlipa."

Hii ni kati ya ndugu, na haina uhusiano wowote na zawadi za raia kwa watawala, kwani ni haramu kama rushwa, na miongoni mwa malipo ni kusema: Mwenyezi Mungu akulipe kheri. 

Tirmidhiy amepokea kutoka kwa Usama bin Zaid, radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yao, na akasema ni hadithi nzuri na sahihi, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na akamwambia aliyemfanyia: "Mwenyezi Mungu akulipe kheri", basi amekamilisha sifa." Na sifa ni shukrani, yaani malipo, hasa kutoka kwa mtu ambaye hapati chochote kingine, kama alivyopokea Ibn Hibban katika Sahih yake kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Nilimsikia Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na hakupata wema wowote isipokuwa sifa, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa uongo, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kwa isnadi nzuri kwa Tirmidhiy kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu amesema: "Yeyote anayepewa zawadi, na akapata cha kulipa, basi alipe kwa hiyo, na ikiwa hapati, basi asifie kwa hiyo, kwa sababu yeyote anayesifia kwa hiyo, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa kile ambacho hakupatiwa, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kukufuru zawadi kunamaanisha kuificha na kuifunika. 

Na kwa isnadi sahihi, Abu Dawood na al-Nasa'i wamepokea kutoka kwa Anas, alisema: "Wahajiri walisema, Ee Mtume wa Mwenyezi Mungu, Ansari wamechukua ujira wote, hatujawahi kuwaona watu wazuri zaidi katika kutoa kwa wingi, wala wazuri zaidi katika kuhurumiana katika uchache kuliko wao, na wametuondolea mzigo, alisema: Je, hamwawasifu kwa hilo na kuwaombea? Walisema: Ndio, alisema: Basi hiyo ni kwa hiyo." 

Na inampasa Muislamu kushukuru kidogo kama anavyoshukuru kingi, na kuwashukuru watu wanaomfanyia wema, kama alivyopokea Abdullah bin Ahmad katika Zawaid yake kwa isnadi nzuri kutoka kwa al-Nu'man bin Bashir, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote asiyeshukuru kidogo, hatashukuru kingi, na yeyote asiyewashukuru watu, hatamshukuru Mwenyezi Mungu, na kuzungumzia neema ya Mwenyezi Mungu ni shukrani, na kuiacha ni kufuru, na jamaa ni rehema, na utengano ni adhabu."

Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, kama alivyopokea Bukhari kutoka kwa Abu Musa, alisema: "Mtume, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa ameketi pale alipokuja mtu akiuliza, au akihitaji haja, akatuelekeza uso wake na akasema ombeeni ili mthawabishwe na Mwenyezi Mungu atimize kwa ulimi wa nabii wake atakavyo."

Na kama alivyopokea Muslim kutoka kwa Ibn Omar kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote aliyekuwa kiungo kwa ndugu yake Muislamu kwa mwenye mamlaka kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, atasaidiwa kupita Siraati siku ya kuteleza miguu."

Na ni vizuri pia kwa Muislamu kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri, kama alivyopokea Tirmidhiy na akasema hii ni hadithi nzuri kutoka kwa Abu al-Darda' kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote anayerudisha (anayetetea) heshima ya ndugu yake, Mwenyezi Mungu atarudisha moto kutoka usoni mwake Siku ya Kiyama." Na hadithi hii ya Abu al-Darda' ameitoa Ahmad na akasema isnadi yake ni nzuri, na vile vile alisema al-Haythami. 

Na kama alivyopokea Ishaq bin Rahwayh kutoka kwa Asma binti Yazid, alisema: Nilimsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayetetea heshima ya ndugu yake kwa siri, ni haki kwa Mwenyezi Mungu kumwacha huru na moto." 

Na al-Quda'i ameitoa katika Musnad al-Shihab kutoka kwa Anas, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayemsaidia ndugu yake kwa siri, Mwenyezi Mungu atamsaidia katika dunia na akhera." Na al-Quda'i pia ameitoa kutoka kwa Imran bin Hussein kwa ziada: "Naye anaweza kumsaidia." Na kama alivyopokea Abu Dawood na Bukhari katika Al-Adab al-Mufrad, na al-Zain al-Iraqi alisema: Isnad yake ni nzuri kutoka kwa Abu Hurairah kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Muumini ni kioo cha muumini, na muumini ni ndugu wa muumini, kokote anapokutana naye, anazuia kupotea kwake na anamzunguka nyuma yake."

Enyi Waislamu:

Mmejua kupitia hadithi za Nabii tukufu zilizotajwa katika kipindi hiki, na kipindi kilichopita, kwamba ni sunna kwa yule anayempenda ndugu yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu, kumjulisha na kumueleza upendo wake kwake. Na pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri. Kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee. Na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake. Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo.

Na inampasa Muislamu kuwashukuru watu wanaomfanyia wema. Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu. Na ni vizuri pia kwake kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri. Je, hatutazifuata hukumu hizi za kisheria, na hukumu zingine za Uislamu; ili tuwe kama anavyopenda na kuridhika Mola wetu, mpaka abadilishe yaliyomo ndani yetu, na atengeneze hali zetu, na tupate ushindi wa kheri za dunia na akhera?! 

Wasikilizaji wapendwa: Wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir: 

Tunatosheka na kiasi hiki katika kipindi hiki, tukitarajia kukamilisha tafakuri zetu katika vipindi vijavyo, InshaAllah Ta'ala, mpaka wakati huo na mpaka tukutane, tunawaacha katika uangalizi wa Mwenyezi Mungu na ulinzi wake na usalama wake. Tunawashukuru kwa usikilizaji wenu mzuri na Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh. 

Tazama Asili
Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15
November 14, 2025

Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15

Fahamuni Enyi Waislamu!

Kipindi cha 15

Kwamba miongoni mwa vyombo vya dola ya Khilafa ni wasaidizi, nao ni mawaziri ambao Khalifa huwateua pamoja naye, ili wamsaidie katika kubeba majukumu ya Khilafa, na kutekeleza majukumu yake, kwa sababu wingi wa majukumu ya Khilafa, haswa kila inapokua na kupanuka dola ya Khilafa, Khalifa hulemewa na kuyabeba peke yake, hivyo anahitaji mtu wa kumsaidia katika kuyabeba ili atekeleze majukumu yake, lakini haifai kuwaita mawaziri bila ya kizuizi mpaka isije ikachanganya maana ya waziri katika Uislamu ambayo ni sawa na msaidizi na maana ya waziri katika mifumo ya kidunia ya sasa kwa misingi ya kidemokrasia, kibepari, kilimwengu au mifumo mingine ambayo tunaishuhudia katika zama hizi za sasa.

Tazama Asili