Menyu

Msururu wa "Utawala na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" na Mwandishi na Mfikiri Thair Salama - Abu Malik - H23
Msururu wa "Utawala na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" na Mwandishi na Mfikiri Thair Salama - Abu Malik - H23

Kutokana na kuwepo kwa siri ya maisha katika kila binadamu, kama ilivyo kwa wanyama, tumepata sifa fulani ambazo haziwezi kufutwa kabisa kutoka kwa kiumbe hai huyu, zinamlazimisha kukubali kufanya vitendo au kukataa kufanya vitendo, ambavyo baadhi yake hawezi ila kuvishibisha, na ambavyo kama havishibishiwi hubaki na wasiwasi, hivyo kile ambacho kilikuwa sehemu ya maumbile, hakiwezi kufutwa wala kukandamizwa, tunakieleza kama sifa, na kinawakilishwa na silika na mahitaji ya kimaumbile, na kile ambacho kinaweza kufutwa au kukandamizwa tumekiita dhihirisho la nguvu hii ya uhai.

0:00 0:00
Speed:
July 22, 2025

Msururu wa "Utawala na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" na Mwandishi na Mfikiri Thair Salama - Abu Malik - H23

Msururu wa "Utawala na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu"

na Mwandishi na Mfikiri Thair Salama – Abu Malik

Kipindi cha Ishirini na Tatu: Sehemu ya Pili ya Utafiti "Upande wa Akili: Kuhukumu Uwezo wa Mwanadamu wa Kutunga Sheria"

Nani Mtawala? Nani Ana Haki ya Kutunga Sheria? Ni wa Mwenyezi Mungu au wa Wanadamu?

Kutokana na kuwepo kwa siri ya maisha katika kila binadamu, kama ilivyo kwa wanyama, tumepata sifa fulani ambazo haziwezi kufutwa kabisa kutoka kwa kiumbe hai huyu, zinamlazimisha kukubali kufanya vitendo au kukataa kufanya vitendo, ambavyo baadhi yake hawezi ila kuvishibisha, na ambavyo kama havishibishiwi hubaki na wasiwasi, hivyo kile ambacho kilikuwa sehemu ya maumbile, hakiwezi kufutwa wala kukandamizwa, tunakieleza kama sifa, na kinawakilishwa na silika na mahitaji ya kimaumbile, na kile ambacho kinaweza kufutwa au kukandamizwa tumekiita dhihirisho la nguvu hii ya uhai.

Na kwa kuangalia sifa na madhihirisho haya, tumeona kwamba yanagawanyika katika makundi mawili kulingana na uhusiano wao na ushibishaji, na kichocheo kinachowachochea, Mahitaji ya kimaumbile huchochewa kutoka ndani wakati mtu anapohisi njaa, usingizi au chakula na kinywaji na kadhalika, ambavyo kama hakuvifanya hali yake itampelekea kufa, hivyo kuwashibisha ni lazima, na uchochezi wake unatoka ndani.

Na miongoni mwao ni silika ambazo ushibishaji wake kwa ujumla ni lazima, kwa maana kwamba mtu lazima ashibishe dhihirisho moja ya madhihirisho yake kwa gharama ya dhihirisho jingine, (kwa mfano hofu na ujasiri ni madhihirisho ya silika ya kuishi), na silika zipo katika mfumo wa madhihirisho, ambayo yanaweza kukusanywa katika makundi matatu, silika ya kuhifadhi aina, silika ya kuishi, na silika ya utakaso au dini, na kushibisha madhihirisho haya (hofu, ujasiri, hamu ya jinsia nyingine, huruma ya mama... nk) si lazima na kutokuvishibisha hakusababishi kifo.

Nishati ya uhai hushibishwa kwa moja ya njia nne zifuatazo:

Ama kwa ushibishaji sahihi, au kwa ushibishaji usio sahihi, au kwa ushibishaji potofu, au kutokushibishwa kabisa.

Mfano wazi zaidi unaoonyesha hilo ni dhihirisho la jinsia kutoka kwa silika ya aina, ama hushibishwa kupitia ndoa ambayo ni ushibishaji sahihi kulingana na sheria ya Kiislamu, au ushibishaji usio sahihi: kupitia uzinzi, kulingana na hukumu ya sheria ya Kiislamu kwamba ni ushibishaji usio sahihi, au ushibishaji potofu, kupitia ndoa ya jinsia moja au kumuingilia mnyama, au kwamba mtu haoi kabisa wala hawakaribii wanawake na kujiepusha na hilo kwa kujitenga na dunia au elimu au kujibadilisha na huruma ya mama.

Na kinachoamua kwamba ushibishaji ni sahihi au usio sahihi ni kanuni ya kiitikadi ambayo mtu anahukumu kupitia hiyo, vinginevyo kama hukumu ingekuwa tu kwa dhana kuhusu vitu bila kujali dhana kuhusu maisha, suala la ndoa na uzinzi lingekuwa sawa.

Ama ushibishaji potofu, unatokana na kwamba ushibishaji unafanyika katika upande ambao si mahali pa ushibishaji, ambayo hupoteza matokeo yanayotarajiwa mwishowe kutoka kwa dhihirisho la jinsia katika silika ya aina, ambayo ni kuhifadhi mwendelezo wa aina, hivyo ni potofu kwa sababu hauongozi kwa mwendelezo wa aina kwa kawaida, inaweza kutokea kwamba ndoa haipelekei kupata watoto, lakini kawaida hupelekea, lakini hili halitokei katika ushibishaji potofu, basi zingatia.

Mwanadamu hufanya katika maisha haya vitendo dhidi ya vitu ambavyo Mwenyezi Mungu amemrahisishia katika ulimwengu, ili kushibisha silika na mahitaji yake ya kimaumbile, hivyo tabia ya mwanadamu inaendeshwa na kichocheo kutoka kwa hitaji la kimaumbile au silika inayompelekea kuishibisha, anapokula anakula tu ili kushibisha njaa ya tumbo, na anapokuwa ameshiba na kula zaidi basi anatimiza hamu yake ya kumiliki inayotokana na dhihirisho la umiliki, katika silika ya kuishi, na anapoowa basi anashibisha silika ya aina, na anapozini mzinzi pia anashibisha silika ya aina ushibishaji usio sahihi, kwa kuhukumiwa kupitia itikadi ya Kiislamu, na kadhalika, na haihitaji kusema kwamba tabia inadhibitiwa na dhana ambazo mtu anazo zinazomuelekeza, hivyo mchakato wa ushibishaji huo unadhibitiwa na uzio wa kanuni za kiitikadi ambazo zinamzuia na kumruhusu, mwanadamu ni bora kuliko wanyama ambao hawadhuriki kushibisha silika na mahitaji ya kimaumbile kwa namna yoyote ile!.

Hivyo kila tendo katika maisha ya dunia ni mwanzo kutoka kwa kichocheo kinachorejea kwa ushibishaji wa dhihirisho la silika au hitaji la kimaumbile linalohitaji ushibishaji. Hivyo tabia basi ni matendo ya mwanadamu anayoyafanya ili kushibisha silika au mahitaji yake ya kimaumbile. Tabia hii ni matokeo ya dhana ambazo zimejengeka kwa mtu kuhusu vitu, na dhana ambazo anazo kuhusu ulimwengu, mwanadamu na maisha, zinazodhibiti dhana zake kuhusu vitu, na hivyo zinadhibiti mchakato wa ushibishaji na kuhukumu tabia,

Ama dhana kuhusu vitu, ni kwamba matunda, usingizi, kinywaji, kupumua na kadhalika, hushibisha hitaji la mwili la kimaumbile, na kwamba mwanamke anashibisha silika ya mwanamume, na kwamba hofu ni miongoni mwa madhihirisho ya silika ya kuishi kwa viumbe hai, na kwamba mtu anapenda kuokoa mtu anayezama ili kushibisha silika ya aina, na kadhalika, hizi zote karibu dhana zake ni moja kwa wanadamu, na hushiriki kuwepo kwa mfano wake na mwanadamu (yaani mahitaji ya kimaumbile na silika) viumbe hai pia, na hakuna mtu mwenye akili anayesema kwamba mtu anazidi wengine kwa sababu anapenda mboga au kwamba mtu yuko chini kuliko wengine kwa sababu hanywi maji mengi, lakini mtu ambaye anafanya mawazo yake katika maisha yazuiliwe kwa dhana kama hizo, na tabia yake katika maisha inaendeshwa, yaani matendo yake yanayotokana na dhana zake kuhusu vitu kulingana na uelewa huo kuhusu uhalisia wa vitu hivyo tu, hasivihusishi na mawazo mengine kuhusu maisha, bila shaka yeye ni mtu duni.

Kwa hivyo kuelewa uhalisia wa kitu (asili yake, ukweli wake, sifa zake na tabia zake), kunarejea kwa akili, na hufanyika kwa uchunguzi au kwa kuweka suala hilo chini ya jaribio, na matokeo ya majaribio haya ni dhana, hukaribia kufikia asili lakini haifikii uhakika

[1] Ni tafiti ngapi zimethibitisha madhara ya kahawa, na ni tafiti ngapi zimeeleza faida zake nyingi, na ni tafiti ngapi zimeonekana baada ya muda kuwa si sahihi, au zinatumika kwa Zaid na hazitumiki matokeo yake kwa Ubaid, na kadhalika!

More from null

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano
November 14, 2025

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu"

Maandalizi ya Ustadhi Muhammad Ahmad Al-Nadi

Kipindi cha Kumi na Tano

Alhamdulillah, Mola Mlezi wa walimwengu, na sala na salamu zimwendee imamu wa wachamungu, na bwana wa mitume, aliyetumwa kuwa rehema kwa walimwengu, Bwana wetu Muhammad na ahli zake na masahaba zake wote, na tujaalie kuwa pamoja nao, na utukusanye katika kundi lao kwa rehema yako, Ee Mwenye kurehemu zaidi ya wote wanaorehemu.

Wasikilizaji wapendwa, wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir:

Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh, ama baada ya hayo: Katika kipindi hiki tunaendelea na tafakuri zetu katika kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu". Na kwa ajili ya kujenga haiba ya Kiislamu, pamoja na kuzingatia akili ya Kiislamu na saikolojia ya Kiislamu, tunasema na kwa msaada wa Mwenyezi Mungu: 

Enyi Waislamu:

Tulisema katika kipindi kilichopita: Pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri, kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee, na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na tunaongeza katika kipindi hiki kwa kusema: Hakika ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake, kwa hadithi ya Abu Hurairah ambayo Bukhari ameitoa, katika Adab al-Mufrad, na Abu Ya'la katika Musnad yake, na al-Nasa'i katika Al-Kuna, na Ibn Abd al-Barr katika Al-Tamhid, na al-Iraqi alisema: Mnyororo wa wapokezi ni mzuri, na Ibn Hajar alisema katika Al-Talkhis al-Habir: Mnyororo wake wa wapokezi ni mzuri, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Peaneneni zawadi, mtapendana." 

Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo, kwa hadithi ya Aisha kwa Bukhari, alisema: "Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa akipokea zawadi na kulipa kwa hiyo."

Na hadithi ya Ibn Omar kwa Ahmad na Abu Dawood na al-Nasa'i, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayeomba hifadhi ya Mwenyezi Mungu, basi mpeni hifadhi, na yeyote anayewaomba kwa jina la Mwenyezi Mungu, basi mpeni, na yeyote anayewaomba ulinzi wa Mwenyezi Mungu, basi mkingeni, na yeyote anayewafanyia wema, basi mlipe, na ikiwa hamupati, basi mwombeeni mpaka mjue kwamba mmemlipa."

Hii ni kati ya ndugu, na haina uhusiano wowote na zawadi za raia kwa watawala, kwani ni haramu kama rushwa, na miongoni mwa malipo ni kusema: Mwenyezi Mungu akulipe kheri. 

Tirmidhiy amepokea kutoka kwa Usama bin Zaid, radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yao, na akasema ni hadithi nzuri na sahihi, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na akamwambia aliyemfanyia: "Mwenyezi Mungu akulipe kheri", basi amekamilisha sifa." Na sifa ni shukrani, yaani malipo, hasa kutoka kwa mtu ambaye hapati chochote kingine, kama alivyopokea Ibn Hibban katika Sahih yake kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Nilimsikia Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na hakupata wema wowote isipokuwa sifa, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa uongo, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kwa isnadi nzuri kwa Tirmidhiy kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu amesema: "Yeyote anayepewa zawadi, na akapata cha kulipa, basi alipe kwa hiyo, na ikiwa hapati, basi asifie kwa hiyo, kwa sababu yeyote anayesifia kwa hiyo, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa kile ambacho hakupatiwa, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kukufuru zawadi kunamaanisha kuificha na kuifunika. 

Na kwa isnadi sahihi, Abu Dawood na al-Nasa'i wamepokea kutoka kwa Anas, alisema: "Wahajiri walisema, Ee Mtume wa Mwenyezi Mungu, Ansari wamechukua ujira wote, hatujawahi kuwaona watu wazuri zaidi katika kutoa kwa wingi, wala wazuri zaidi katika kuhurumiana katika uchache kuliko wao, na wametuondolea mzigo, alisema: Je, hamwawasifu kwa hilo na kuwaombea? Walisema: Ndio, alisema: Basi hiyo ni kwa hiyo." 

Na inampasa Muislamu kushukuru kidogo kama anavyoshukuru kingi, na kuwashukuru watu wanaomfanyia wema, kama alivyopokea Abdullah bin Ahmad katika Zawaid yake kwa isnadi nzuri kutoka kwa al-Nu'man bin Bashir, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote asiyeshukuru kidogo, hatashukuru kingi, na yeyote asiyewashukuru watu, hatamshukuru Mwenyezi Mungu, na kuzungumzia neema ya Mwenyezi Mungu ni shukrani, na kuiacha ni kufuru, na jamaa ni rehema, na utengano ni adhabu."

Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, kama alivyopokea Bukhari kutoka kwa Abu Musa, alisema: "Mtume, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa ameketi pale alipokuja mtu akiuliza, au akihitaji haja, akatuelekeza uso wake na akasema ombeeni ili mthawabishwe na Mwenyezi Mungu atimize kwa ulimi wa nabii wake atakavyo."

Na kama alivyopokea Muslim kutoka kwa Ibn Omar kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote aliyekuwa kiungo kwa ndugu yake Muislamu kwa mwenye mamlaka kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, atasaidiwa kupita Siraati siku ya kuteleza miguu."

Na ni vizuri pia kwa Muislamu kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri, kama alivyopokea Tirmidhiy na akasema hii ni hadithi nzuri kutoka kwa Abu al-Darda' kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote anayerudisha (anayetetea) heshima ya ndugu yake, Mwenyezi Mungu atarudisha moto kutoka usoni mwake Siku ya Kiyama." Na hadithi hii ya Abu al-Darda' ameitoa Ahmad na akasema isnadi yake ni nzuri, na vile vile alisema al-Haythami. 

Na kama alivyopokea Ishaq bin Rahwayh kutoka kwa Asma binti Yazid, alisema: Nilimsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayetetea heshima ya ndugu yake kwa siri, ni haki kwa Mwenyezi Mungu kumwacha huru na moto." 

Na al-Quda'i ameitoa katika Musnad al-Shihab kutoka kwa Anas, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayemsaidia ndugu yake kwa siri, Mwenyezi Mungu atamsaidia katika dunia na akhera." Na al-Quda'i pia ameitoa kutoka kwa Imran bin Hussein kwa ziada: "Naye anaweza kumsaidia." Na kama alivyopokea Abu Dawood na Bukhari katika Al-Adab al-Mufrad, na al-Zain al-Iraqi alisema: Isnad yake ni nzuri kutoka kwa Abu Hurairah kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Muumini ni kioo cha muumini, na muumini ni ndugu wa muumini, kokote anapokutana naye, anazuia kupotea kwake na anamzunguka nyuma yake."

Enyi Waislamu:

Mmejua kupitia hadithi za Nabii tukufu zilizotajwa katika kipindi hiki, na kipindi kilichopita, kwamba ni sunna kwa yule anayempenda ndugu yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu, kumjulisha na kumueleza upendo wake kwake. Na pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri. Kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee. Na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake. Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo.

Na inampasa Muislamu kuwashukuru watu wanaomfanyia wema. Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu. Na ni vizuri pia kwake kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri. Je, hatutazifuata hukumu hizi za kisheria, na hukumu zingine za Uislamu; ili tuwe kama anavyopenda na kuridhika Mola wetu, mpaka abadilishe yaliyomo ndani yetu, na atengeneze hali zetu, na tupate ushindi wa kheri za dunia na akhera?! 

Wasikilizaji wapendwa: Wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir: 

Tunatosheka na kiasi hiki katika kipindi hiki, tukitarajia kukamilisha tafakuri zetu katika vipindi vijavyo, InshaAllah Ta'ala, mpaka wakati huo na mpaka tukutane, tunawaacha katika uangalizi wa Mwenyezi Mungu na ulinzi wake na usalama wake. Tunawashukuru kwa usikilizaji wenu mzuri na Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh. 

Tazama Asili
Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15
November 14, 2025

Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15

Fahamuni Enyi Waislamu!

Kipindi cha 15

Kwamba miongoni mwa vyombo vya dola ya Khilafa ni wasaidizi, nao ni mawaziri ambao Khalifa huwateua pamoja naye, ili wamsaidie katika kubeba majukumu ya Khilafa, na kutekeleza majukumu yake, kwa sababu wingi wa majukumu ya Khilafa, haswa kila inapokua na kupanuka dola ya Khilafa, Khalifa hulemewa na kuyabeba peke yake, hivyo anahitaji mtu wa kumsaidia katika kuyabeba ili atekeleze majukumu yake, lakini haifai kuwaita mawaziri bila ya kizuizi mpaka isije ikachanganya maana ya waziri katika Uislamu ambayo ni sawa na msaidizi na maana ya waziri katika mifumo ya kidunia ya sasa kwa misingi ya kidemokrasia, kibepari, kilimwengu au mifumo mingine ambayo tunaishuhudia katika zama hizi za sasa.

Tazama Asili