Menyu

Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 74
Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 74

Tatu: Sheria ya Kikatiba, Katiba, na Sheria za Utawala na Jinai:

0:00 0:00
Speed:
September 11, 2025

Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu" na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama - Abu Malik - Sehemu ya 74

Mfululizo wa "Ukhalifa na Uimamu katika Fikra ya Kiislamu"

na Mwandishi na Mwanafikra Thair Salama – Abu Malik

Sehemu ya Sabini na Nne: Sheria ya Kikatiba, Katiba, na Sheria za Utawala na Jinai – Sehemu ya 1

Tatu: Sheria ya Kikatiba, Katiba, na Sheria za Utawala na Jinai:

Katika kila taifa, iwe ni dola ya Ukhalifa au Amerika, au Ufaransa kwa mfano, utapata aina mbili za sheria na kanuni: seti ya sheria zinazohusiana na serikali, vyombo vyake, na mifumo yake,...nk (ambayo jumla yake huunda katiba ya serikali), na mfano wa hii: utapata sheria zinazohusiana na uchaguzi wa mtawala, mamlaka yake, na utunzaji wa serikali... nk, zinazohusiana na aina ya kwanza ya sheria na kanuni,

na utapata kanuni zinazohusiana na uendeshaji wa mahusiano ya kina kati ya watu, kwa mfano, hukumu za talaka, urithi na makampuni, sheria za trafiki na adhabu za wizi, kwa mfano, na mambo kama hayo yanayohusiana na aina ya pili ya kanuni, na aina hii ya pili ya hukumu za kina huamuliwa na mahakama, na hutolewa na majaji na wanazuoni kutoka kwa ushahidi au kuundwa na mabunge katika mifumo chanya, na kadhalika.

Kwa kukagua ushahidi wa kisheria unaohusiana na dola ya Kiislamu, kutoka katika Kitabu na Sunnah, umbo lake na sifa yake, kanuni zake na nguzo zake, na vyombo vya serikali katika utawala na usimamizi ambavyo huunda serikali na kupanga kazi yake, na mamlaka yake, na shirika lake la kisiasa kuhusiana na uhusiano wa majimbo na kituo na kadhalika, na sheria zake za kiutawala, na msingi ambao inasimama, na sheria za msingi zinazoiendesha ambazo huunda kumbukumbu yake na vigezo vyake (katiba), na masharti ya mtawala, na kubainisha mamlaka ya mtawala, na kufafanua njia ya kumchagua, na njia ya kumsimika Khalifa (ahadi ya utiifu), na hukumu za utiifu, na hukumu za wakati ambapo hakuna anayestahili ahadi ya utiifu, na njia ya kumwondoa, na hukumu za Khalifa wengi, na mauaji ya Khalifa wa pili, na hukumu za kugawanya safu ya Waislamu kwa kuunda taasisi ya pili kwao, na kudhibiti uhusiano kati ya mchungaji na kundi na kati ya watu, na majukumu ya serikali ya uchungaji, na kubainisha mawazo na dhana na vigezo ambavyo masuala yanatunzwa kwa mujibu wake, na "msingi wa kiitikadi ambao huamua haki za watu, na kupanga uhusiano wa kisiasa kati ya serikali kama mamlaka inayotegemea kutunza masuala ya watu, na kulinda haki zao na kuzitunza1", na kubainisha dhana za mamlaka na uhuru na utiifu na mambo kama hayo, na kubainisha katiba na sheria ambazo inazitumia, na kufafanua hukumu za ukiukaji wa hukumu hizo, na hukumu za kulinda serikali, (sheria za jinai maalum kwa serikali) na hukumu za kundi kuasi serikali, na hukumu za mtawala kuasi mfumo wa maadili ambao serikali ilianzishwa juu yake, haswa uasi dhidi ya mtawala wakati wa kuonyesha mfumo mwingine isipokuwa mfumo wa Uislamu (uasi wa wazi), na jukumu la umma na vyama katika kumuwajibisha mtawala, na hukumu za kuwashauri watawala na kuwaamuru mema na kuwakataza maovu, na jukumu lao katika kuhakikisha utawala wa mfumo wa maadili ambayo serikali ilianzishwa juu yake (kuamuru mema na kukataza maovu, ambayo dola ya Kiislamu ilijitambulisha nayo kutoka kwa mifumo mingine katika kuweka majukumu katika ngazi zote ili kuhakikisha kuwa maadili hayo yanasalia kutawala na kuwa juu katika jamii na dola) na hukumu za mamlaka na usalama, na uhuru, (yaani, ni nani mwenye kauli ya mwisho katika kile kinachotokea cha migogoro na majadiliano katika masuala mbalimbali2, na kwa maana kwamba neno la mwisho katika serikali na nje yake ni la nani?), na hukumu za kupanga usimamizi wa kimahakama juu ya matendo ya kiutawala ya serikali, na usimamizi wa mahakama ya malalamiko, na usimamizi wa uadilifu wa mahakama3,  na kile ambacho jumla yake huunda hukumu za sera ya kisheria, tutapata kwamba Uislamu umebainisha haya yote kwa usahihi mkubwa na hukumu thabiti katika Qur'ani na Sunnah, yaani, mtoaji sheria amezingatia maelezo ya hukumu zinazohusiana na serikali, na hakuacha maelezo ya hukumu hizi kwa watu, kwa hivyo Ukhalifa ni mfumo wa kimungu.

Na aya zimekuja zikiamuru kuteuliwa kwa msimamizi anayestahili utiifu kwa kubadilishana matumizi ya sheria katika umma, kwa hivyo amri ya kumtii msimamizi ni amri ya kuteuliwa kwa msimamizi, na aya na hadithi zimepanga utiifu kwa kuzingatia msimamizi kutumia sheria, kwa hivyo ni utiifu kwa msimamizi maalum na sio utiifu kwa mtawala yeyote anayetawala kwa taghut kama vile watawala wa leo, walinzi wa ukoloni, maadui wa umma: ﴿Enyi mlio amini! Mtiini Mwenyezi Mungu, na mtiini Mtume na wenye mamlaka katika nyinyi. Na mkizozana katika jambo lolote basi lirudisheni kwa Mwenyezi Mungu na Mtume, ikiwa mnamuamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho﴾. mpaka Akasema Mtukufu: ﴿Huoni wale wanao dai kuwa wameamini yaliyo teremshwa kwako na yaliyo teremshwa kabla yako, wanataka kwenda kuhukumiwa kwa Taghut, na hali wameamrishwa wamkatae. Na Shet'ani anataka kuwapoteza upotevu mbali kabisa﴾. Hizi nasaha zinaonyesha kwamba fikra ya kisiasa ya Kiislamu inategemea msingi kwamba uhuru ni wa sheria na sio wa chombo cha utawala, na kwa msingi huo, utiifu kwa msimamizi na Khalifa wa Waislamu unahusishwa na utiifu wake kwa sheria ya Mwenyezi Mungu, na Muslim amesimulia katika Kitabu cha Uimara kutoka kwa ‏Yahya bin Husayn‏ Akasema Nilimsikia ‏nyanya yangu‏ akisimulia ‏‏kwamba alisikia Mtume ﷺ ‏akihutubia katika Hija ya kuaga akisema‏ «‏Na hata kama mtumwa atatumiwa juu yenu, anawaongoza kwa kitabu cha Mwenyezi Mungu, basi msikilizeni na mtiini» Kwa hivyo alishurutisha utiifu aongoze kwa kitabu cha Mwenyezi Mungu.

Na aya za kina ziliteremshwa katika sheria za kivita, jinai, kisiasa, kijamii, kiuchumi, miamala, mahakama na zinginezo, na zote ziliteremshwa ili kuhukumiwa nazo na kuzitumia na kuzitekeleza. Na zilitumika kweli katika hali halisi wakati wa Mtume ﷺ, na siku za Makhalifa walioongoka, na wale waliokuja baada yao kutoka kwa watawala wa Waislamu. Jambo ambalo linaonyesha wazi kwamba Uislamu ni mfumo maalum kwa utawala na serikali, na kwa jamii na maisha, na kwa umma na watu binafsi. Kama inavyoonyesha kuwa serikali haimiliki utawala isipokuwa ikiwa inaendeshwa kulingana na mfumo wa Uislamu. Na Uislamu hauna uwepo isipokuwa ikiwa unaishi katika serikali ambayo inatekeleza hukumu zake. Kwa hivyo Uislamu ni dini na kanuni na utawala na serikali ni sehemu yake, na serikali ndiyo njia pekee ya kisheria iliyowekwa na Uislamu ya kutumia hukumu zake na kuzitekeleza katika maisha ya umma. Na Uislamu hauna uwepo hai isipokuwa ikiwa una serikali ambayo inautumia katika hali zote, kama inavyoonyesha kwa hakika kwamba Uislamu ulibainisha kwa undani umbo la mfumo wa utawala na maelezo yake, na kuutumia katika hali halisi katika dola ya unabii ya kwanza huko Madina na kisha katika dola ya Ukhalifa baada yake, ambayo inaangusha shaka yoyote inayotegemea kwamba Uislamu uliacha uamuzi wa maelezo hayo kwa kila zama na wakati na akili za watu na matamanio yao.

Na Mtume ﷺ alianzisha dola ya Kiislamu huko Madina na akaeleza vyombo vyake na mfumo wake, aliteua magavana, majaji, na wasaidizi, na akaanzisha mfumo wa ushauri, na akaendelea na utawala ndani yake, na masahaba waliahidi utiifu kwake kama rais wa serikali, na alipohamia kwa rafiki wa juu, mfumo ambao aliuanzisha uliendelea kuwa huo huo, na kama alivyoiita ﷺ Ukhalifa katika idadi ya hadithi ambazo hapo awali tulitaja baadhi yake,

Jambo ambalo linaonyesha wazi kuwa umbo la dola ya Kiislamu na mfumo wake ni sheria ya kimungu, na kwamba hukumu ziliteremshwa na pamoja nazo njia ya kuzitumia, na haikuacha jambo hilo kwa matamanio ya watu na yale waliyokubaliana nayo!

1- Dola ya Kisasa katika Mwanga wa Fikra ya Kiislamu, Tasnifu ya Udaktari kwa Daktari Othman Bakhsh. Uk. 9.

2- Dola ya Kisasa katika Mwanga wa Fikra ya Kiislamu, Tasnifu ya Udaktari kwa Daktari Othman Bakhsh. Uk. 7.

3- Angalia: Mfumo wa Kisiasa wa Kiislamu ukilinganishwa na Dola ya Kisheria, Utafiti wa Kisheria na Kisheria Linganishi wa Profesa Daktari Munir Hamid Al-Bayati, Uk. 16

More from null

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano
November 14, 2025

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu" - Kipindi cha Kumi na Tano

Tafakuri Katika Kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu"

Maandalizi ya Ustadhi Muhammad Ahmad Al-Nadi

Kipindi cha Kumi na Tano

Alhamdulillah, Mola Mlezi wa walimwengu, na sala na salamu zimwendee imamu wa wachamungu, na bwana wa mitume, aliyetumwa kuwa rehema kwa walimwengu, Bwana wetu Muhammad na ahli zake na masahaba zake wote, na tujaalie kuwa pamoja nao, na utukusanye katika kundi lao kwa rehema yako, Ee Mwenye kurehemu zaidi ya wote wanaorehemu.

Wasikilizaji wapendwa, wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir:

Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh, ama baada ya hayo: Katika kipindi hiki tunaendelea na tafakuri zetu katika kitabu: "Miongoni mwa Sifa za Kisaikolojia za Kiislamu". Na kwa ajili ya kujenga haiba ya Kiislamu, pamoja na kuzingatia akili ya Kiislamu na saikolojia ya Kiislamu, tunasema na kwa msaada wa Mwenyezi Mungu: 

Enyi Waislamu:

Tulisema katika kipindi kilichopita: Pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri, kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee, na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na tunaongeza katika kipindi hiki kwa kusema: Hakika ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake, kwa hadithi ya Abu Hurairah ambayo Bukhari ameitoa, katika Adab al-Mufrad, na Abu Ya'la katika Musnad yake, na al-Nasa'i katika Al-Kuna, na Ibn Abd al-Barr katika Al-Tamhid, na al-Iraqi alisema: Mnyororo wa wapokezi ni mzuri, na Ibn Hajar alisema katika Al-Talkhis al-Habir: Mnyororo wake wa wapokezi ni mzuri, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Peaneneni zawadi, mtapendana." 

Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo, kwa hadithi ya Aisha kwa Bukhari, alisema: "Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa akipokea zawadi na kulipa kwa hiyo."

Na hadithi ya Ibn Omar kwa Ahmad na Abu Dawood na al-Nasa'i, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayeomba hifadhi ya Mwenyezi Mungu, basi mpeni hifadhi, na yeyote anayewaomba kwa jina la Mwenyezi Mungu, basi mpeni, na yeyote anayewaomba ulinzi wa Mwenyezi Mungu, basi mkingeni, na yeyote anayewafanyia wema, basi mlipe, na ikiwa hamupati, basi mwombeeni mpaka mjue kwamba mmemlipa."

Hii ni kati ya ndugu, na haina uhusiano wowote na zawadi za raia kwa watawala, kwani ni haramu kama rushwa, na miongoni mwa malipo ni kusema: Mwenyezi Mungu akulipe kheri. 

Tirmidhiy amepokea kutoka kwa Usama bin Zaid, radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yao, na akasema ni hadithi nzuri na sahihi, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na akamwambia aliyemfanyia: "Mwenyezi Mungu akulipe kheri", basi amekamilisha sifa." Na sifa ni shukrani, yaani malipo, hasa kutoka kwa mtu ambaye hapati chochote kingine, kama alivyopokea Ibn Hibban katika Sahih yake kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Nilimsikia Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayefanyiwa wema, na hakupata wema wowote isipokuwa sifa, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa uongo, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kwa isnadi nzuri kwa Tirmidhiy kutoka kwa Jabir bin Abdullah, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu amesema: "Yeyote anayepewa zawadi, na akapata cha kulipa, basi alipe kwa hiyo, na ikiwa hapati, basi asifie kwa hiyo, kwa sababu yeyote anayesifia kwa hiyo, basi amemshukuru, na yeyote anayeuficha, basi ameukufuru, na yeyote anayejipamba kwa kile ambacho hakupatiwa, basi ni kama amevaa nguo mbili za uongo." Na kukufuru zawadi kunamaanisha kuificha na kuifunika. 

Na kwa isnadi sahihi, Abu Dawood na al-Nasa'i wamepokea kutoka kwa Anas, alisema: "Wahajiri walisema, Ee Mtume wa Mwenyezi Mungu, Ansari wamechukua ujira wote, hatujawahi kuwaona watu wazuri zaidi katika kutoa kwa wingi, wala wazuri zaidi katika kuhurumiana katika uchache kuliko wao, na wametuondolea mzigo, alisema: Je, hamwawasifu kwa hilo na kuwaombea? Walisema: Ndio, alisema: Basi hiyo ni kwa hiyo." 

Na inampasa Muislamu kushukuru kidogo kama anavyoshukuru kingi, na kuwashukuru watu wanaomfanyia wema, kama alivyopokea Abdullah bin Ahmad katika Zawaid yake kwa isnadi nzuri kutoka kwa al-Nu'man bin Bashir, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote asiyeshukuru kidogo, hatashukuru kingi, na yeyote asiyewashukuru watu, hatamshukuru Mwenyezi Mungu, na kuzungumzia neema ya Mwenyezi Mungu ni shukrani, na kuiacha ni kufuru, na jamaa ni rehema, na utengano ni adhabu."

Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, kama alivyopokea Bukhari kutoka kwa Abu Musa, alisema: "Mtume, swallallahu alayhi wa sallam, alikuwa ameketi pale alipokuja mtu akiuliza, au akihitaji haja, akatuelekeza uso wake na akasema ombeeni ili mthawabishwe na Mwenyezi Mungu atimize kwa ulimi wa nabii wake atakavyo."

Na kama alivyopokea Muslim kutoka kwa Ibn Omar kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote aliyekuwa kiungo kwa ndugu yake Muislamu kwa mwenye mamlaka kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu, atasaidiwa kupita Siraati siku ya kuteleza miguu."

Na ni vizuri pia kwa Muislamu kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri, kama alivyopokea Tirmidhiy na akasema hii ni hadithi nzuri kutoka kwa Abu al-Darda' kutoka kwa Nabii, swallallahu alayhi wa sallam, alisema: "Yeyote anayerudisha (anayetetea) heshima ya ndugu yake, Mwenyezi Mungu atarudisha moto kutoka usoni mwake Siku ya Kiyama." Na hadithi hii ya Abu al-Darda' ameitoa Ahmad na akasema isnadi yake ni nzuri, na vile vile alisema al-Haythami. 

Na kama alivyopokea Ishaq bin Rahwayh kutoka kwa Asma binti Yazid, alisema: Nilimsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, akisema: "Yeyote anayetetea heshima ya ndugu yake kwa siri, ni haki kwa Mwenyezi Mungu kumwacha huru na moto." 

Na al-Quda'i ameitoa katika Musnad al-Shihab kutoka kwa Anas, alisema: Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Yeyote anayemsaidia ndugu yake kwa siri, Mwenyezi Mungu atamsaidia katika dunia na akhera." Na al-Quda'i pia ameitoa kutoka kwa Imran bin Hussein kwa ziada: "Naye anaweza kumsaidia." Na kama alivyopokea Abu Dawood na Bukhari katika Al-Adab al-Mufrad, na al-Zain al-Iraqi alisema: Isnad yake ni nzuri kutoka kwa Abu Hurairah kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, swallallahu alayhi wa sallam, amesema: "Muumini ni kioo cha muumini, na muumini ni ndugu wa muumini, kokote anapokutana naye, anazuia kupotea kwake na anamzunguka nyuma yake."

Enyi Waislamu:

Mmejua kupitia hadithi za Nabii tukufu zilizotajwa katika kipindi hiki, na kipindi kilichopita, kwamba ni sunna kwa yule anayempenda ndugu yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu, kumjulisha na kumueleza upendo wake kwake. Na pia ni sunna kwa Muislamu kumuombea ndugu yake kwa siri. Kama ilivyo sunna kwake kumuomba ndugu yake amwombee. Na ni sunna kwake kumtembelea na kuketi naye na kuendeleza uhusiano naye na kutoa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu baada ya kumpenda. Na ni vizuri kwa Muislamu kumlaki ndugu yake kwa yale anayopenda ili kumfurahisha kwa hayo. Na ni vizuri kwa Muislamu kumpa zawadi ndugu yake. Na ni vizuri pia kwake kuikubali zawadi yake, na kumlipa kwa zawadi hiyo.

Na inampasa Muislamu kuwashukuru watu wanaomfanyia wema. Na miongoni mwa sunna ni kumuombea ndugu yake kwa manufaa ya wema au kurahisisha magumu. Na ni vizuri pia kwake kulinda heshima ya ndugu yake kwa siri. Je, hatutazifuata hukumu hizi za kisheria, na hukumu zingine za Uislamu; ili tuwe kama anavyopenda na kuridhika Mola wetu, mpaka abadilishe yaliyomo ndani yetu, na atengeneze hali zetu, na tupate ushindi wa kheri za dunia na akhera?! 

Wasikilizaji wapendwa: Wasikilizaji wa Radio ya Ofisi ya Habari ya Hizb ut-Tahrir: 

Tunatosheka na kiasi hiki katika kipindi hiki, tukitarajia kukamilisha tafakuri zetu katika vipindi vijavyo, InshaAllah Ta'ala, mpaka wakati huo na mpaka tukutane, tunawaacha katika uangalizi wa Mwenyezi Mungu na ulinzi wake na usalama wake. Tunawashukuru kwa usikilizaji wenu mzuri na Assalamu alaykum warahmatullahi wabarakatuh. 

Tazama Asili
Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15
November 14, 2025

Fahamuni Enyi Waislamu! - Kipindi cha 15

Fahamuni Enyi Waislamu!

Kipindi cha 15

Kwamba miongoni mwa vyombo vya dola ya Khilafa ni wasaidizi, nao ni mawaziri ambao Khalifa huwateua pamoja naye, ili wamsaidie katika kubeba majukumu ya Khilafa, na kutekeleza majukumu yake, kwa sababu wingi wa majukumu ya Khilafa, haswa kila inapokua na kupanuka dola ya Khilafa, Khalifa hulemewa na kuyabeba peke yake, hivyo anahitaji mtu wa kumsaidia katika kuyabeba ili atekeleze majukumu yake, lakini haifai kuwaita mawaziri bila ya kizuizi mpaka isije ikachanganya maana ya waziri katika Uislamu ambayo ni sawa na msaidizi na maana ya waziri katika mifumo ya kidunia ya sasa kwa misingi ya kidemokrasia, kibepari, kilimwengu au mifumo mingine ambayo tunaishuhudia katika zama hizi za sasa.

Tazama Asili